Iusti Lipsi Physiologiae stoicorum libri tres L. Annaeo Senecae, aliísque scriptoribus illustrandis

발행: 1604년

분량: 205페이지

출처: archive.org

분류: 철학

61쪽

o I. LIPs I pHYsIOLOGIAE mine) quidem esse, sed quae aliquando in corpore fuerint : uti sunt, Heroes, Lares. Alios, praestantiore dignitate, qui semper a corporis compedibus ac nexibus liberi egerunt:

ut sunt Genii proprie dicti. Et qui sunt Heraei t Alij nobis, alij

Platoni qui eos rauissim, Semideos vocat, ex Aqua natos equia scilicet crassiore quadam substantia, quam Genios Aereos, con-InciaἹ- stare ac confici censeret. Hos Naes' ' quod ex arn . re immortalis Dei inueminum, aut immortalis feminae m Nisum, pro- errari videantur. Cuius sententi & Hesiodus fuit, cum scripsit:

De Deo

T iam genus Heroum, quos idi et ocitamur Semideos. Alij ab iρα , id est Iunonis, aliique ab: νς me voce Heroas sommant : quod Heram veteres ait Marcianus in Terram Gerunt: uasi terrestres quosdam Deos. Atque ita prisci Latini Semovis ixerunt, velut Semi-homines: nam Hemonem ili hominem effer bant. Sed Augustinum pro Stoico sensti audi. amus: Herois nomen a Junom dicitur tractum quod Graece Ium is appeliatur : Nideo nestio quis filius eius Heros fuerit nuncupatus. Hoc midelicet, veluti rusticu significante fabula, quod Mer Iunonι deputetur,ubi molunt cum Daemonisus Heroas habitare. quo nomine appeliunt assic ius meriti ANIMA s DEFvNCTOR v M. Apuleius conseiatienter: Deos appelgant f hos minores) qui ex hominum numero ii e ac prudenter Nitae curriculo gubernato, pro numine posteaab hominibus praediti, funis cerimoniis viago admittuntur: ut in Boeotia e phia

aruus, in Vicά Iopsius, in AEgypto Osiris, alius albigentium. Plu

tarchus: Stoici Heroas dicunt, - κεν τι άνας--μ .animas a corporibus asiunctas. Nec tamen omnes: & restringumerito Laertius,inter Zenonia: Κω-υmMλει -ας - δούαν ψυχάς . Heroas esse reb Ias animas Sapientum. Lucanus: uodquepatet terras inter Lunaeque meatus, Semiari manes habitant. quos ignea Virtus ynnocuos vita, patientes aetheris imi Fecit, ω aeternos animam collegit inorbes.

Plura nos, ubi de Animat libasse nunc satis est. Qui autem Larest Seneca a Geniis separat: Uint inferi,quid Lares, s Genst:

62쪽

sTOICORUM LIB. I. st sed Apuleius clarius aperit. . senum humanum, exutum, in liberumsipendia vim hune,inquit, vetere Latina lingua Lemurem reperio dictitatum. Ex hisce ergo Lemuribus,qui posteriorum suorum curam sortisus , pacato , qMeto numine domumpossidet, I re diciatur Familiam. aeui vero, propter aduersa vitae merita, nustis bonis sedibus in terra, vagatione, ceu quodam exilio punitur, inane terris lamentum M mbus, ceterum noxium madis . hunc plerique Laruam perhibent. 6um vero incertum est , quae cuique eorum sortitio eum rit, Hrum Larsit an Larua , nomine Mariem Deu sic legendum)nuncupant. Nemo meliis descripsit e etsi breuiter etiam Maracianus Capella: Lemures si vitae prioris aduutifuerint honestate, in La.

Lares domorum urbiumque vertuntur:si autem deprauantur ex compore, Laruae perbibentur ac Manis. Ecce igitur duas ab intitae, quas in Aere Varro locat: itemque Capella, superiorem partem esse Heroum, inferiorem Manium.

De Geniis proprie dictis, Bonis Magisque. Singulis eos esse item locis,

O regionibus: in eorum cura aut opera.

Λ T iam Genios ipses, quos distinximus a duplici priore

rigenere, videamus. Vnde ordiar,ubi desinam3 nam Aere licet dicere, adeo haee Graecis Latinisque frequentata in celebrata esse . ut mmo ea commemorare adortus sit, quin multo plura om serat, quam recensiuerit. Ingens copia renim,& sensuum mec muremur,quia certe ingens soc Naturae & arcanum ministerium, quod per omnia eius membra se spargit,insinuat, penetrat; secundae a primo Deo caussae, & quae miranda nobis aut stupenda conantur cottidie, aut patrant. Magne dc occulte Deus, tales etiam tui famuli: quos sine veneratione & mctu vix est tangere , adstantes hic nobis, spectantes, & arbitrantes. Date v iniam : liceat citin pace vestra libare aut iterare dicta aliis : sed compendio & dilectu, ut rei nostrae & sectae conuenientia videbuntur. Esse igitur tales, Stoici afferunt, eosque Gnaece Δαβυ- Fl'

dici ; & definiunt, substantias animatas: id est, Animae in materie similes, usu & fine distantes. Pythagoras

63쪽

Apolog.

hoc genus dicti. Quaret aut-δ υνκ Macrooij verba id est,scicntes suturi; aut, ut Posidonius scribit in libris quibis titultis es meὰ κρώ- ψ-qma ex aetherea substantia rea l go, partita) atque si a quatitas issis est; si--τῶ δι--Μ, id est

ci Posidonij) super verbo sententiam, quae serecst & Platonicorum : sed ipse ex AEtherea substantia fingit, isti H ηονγe ip

se ita Plato) Aereum tenus facuint; non tamen ex hacfaeculenta in humiia caligine congbbata corpora ,sed ex dispinissimi Meris bquido stre sereno demento coasita. En aliquod discrimen in materie. MStoici consentienter reliquae suae doctrinae ex formant, ex quo & Animas humanas. Sed hi sunt,quos Latini Grei, ducunt. Tertis hiareus:Nestitis Genios Daemonas diri, inde disinu.-ttia voce Domnia ἶ Lactantius: Hi stiritus sibi Geniorum nomen adsumunt: sic enim Latino sermone Daemones interpretant r. Albis etymon dat, Genium esse Deum, qui vim obtinet rerum 'genendarum. Addit deinde: . fustius inquit, Genius est Deorum siluae, pareus hominum , ex quo homines gignuntur : in propterea Genii meus nominatu quia me genuit. Genium esse putant, missi iusique loci Deum. Uaria miscet: secernamus, & illustremus. Quin Genius agenendo, non dubium : siue quia genuit nos, siue,Vt ADulcius,quia nobisi genitur. Aufiastius aiebat, Dere filium esse: quom mi imo unius Dei, & Iouis. ex ipso Festor Ta-

ges Gens filius, nepos Iouis , qui disciplinam aruspicij dedit. Igitur supremi Dei filius, & nisi fallor in Varronis interpretatione

Mundus. Augustinus: Ai est Geniuιῆ Deus est, inquit Varro) qui praepositus est ac mim habet omnium rerum gignenda m. Subdit Augustinus r aeuem alum hanc vim habere credunt , quam Mundum,cui dictum est, Iupiter omnipotens, progenitor, genitri que t Et cum alio loco Genium dicit ese v- -- Animum rationalem, et g ideo esse singulos singulis r talem autem, iasianiamum , Deum esse: ad hoc idem Niique reuocat, ut tamquam et niuem

salis Genius ine Mundi animis esse credat r. Haud dubie in his doctis.

64쪽

sTOICORUM LIB. r. 13

doctissimi Varronis Stoica aliqua sententia esst: de qualis 3 Gebnium duplicem esse: Singuiarem, Animum suum cuique; via. uersiam, Animum Mundi. Hic igitur Animus, siue orpor tu Ratis ut Seneca)ingentium operum artifex, Genius ille est a g nendo. Nec inepte Dei filius, quia ab eo est, & idem ipse. It que vides duplicem ab iis Genium statui r quod item a Capella. Exsuperiorum , inquit, Deorum arbitrio,, secundorum comita tu , in Generalis omnium praesul ,-Specialis singiau mom

rabbus Genius admouetur,quem-FrasItem,quodpraesit 'gerum dis omnibus , evocaverunt Nam strepopuli Genio , c- Gen alis

positur , Fupplicant, e ussurique gubernatori proprio depe dit obsequium . Vbi tamen Generalem illum ad populos tantum singulos, prouinciasque : sicut Sperialem ad homines, umbes, loca alia certa, videtur allegare. Sed Varroniana mens alia fuit: etsi apta & vera etiam haec diuisio, quosdam Geniorum sub illo magno Imperatore, velut Leratos aut Tribunos, populis regionibusque curare; istos iterum quasi Centuriones, collegiis, opidis, vicisque; denique & gregales milites, singulis hominibus,locisque. Ita templum GENII PvBLICI, sive GENII P. R. scimus in Vrbe fuisse : item Coloniis, suos Genios : ipsi Principi seorsim suum, grandiorem aliquem grandiori. Pan gyricus scriptor : Habes profectὸ alique 2 cum ilia Mente disis constantine, secretum , quae delegata nostri DIIs MINORIBVs c ra , uni se mi dignatur ostendere. Ostendere, per astitem & prae , stitem Genium aliquem digniorem. Nota superstitio, an ad latio vetus Romana,per Genium Principis religiose iurantium. At nobis, inquit, Dij minores lassiciunt. Vulgatissima autem haec issententia Gmios, a natali die, cuique asserentium. M

nander:

ctuque Genius iungitur mortalis-- Statim edito, moderator ut vitae siet.

Istagogum ille dixit: Seneca noster Faedagogum. Sepone, in uir, in pr sientia, quae quibusirimplacent: Mnevire nostrum P kogum dari Deum , non quidem orae rium , sed hune Merioris . note, ex eorum numero, quos Oviduucit, deplebe Deos. se fidum

G 3 placere

65쪽

34 I. LIPSI PHYs Io LOGIAE .placere hoc ait: quibus i Stoicu suis . nam iungit: Da tumeniae Ivomu volo, ut memineris uores nostros,qud creduriori t ho SDiaco uisse.Singuia enim sty Genium, , Iunonem dederunt. Genium nempe viris, Iunonem laminis:id erat, marem Genium firminamque, pro sexu. Plinius: Singuli ex semetipsis totidem Deosciunt, Genios Iunonesque adoptando sibi. Itaque vere Lactantius: Mia ent singuia hominibus , ω omnes hostiatim domos occupant. o tamen hne iam dicto,ut curae ores quidam essent, & spectores. Hesiodus: -

Sunt Gmi,ex menu , nutu Iouu omnipotentu, opprobi, , interris hominum genus accurantes. Plato hunc talem vocat, ' κα- βωρή-αὴ έ-r custodem v ,-adiutorem confiummatoremque,qus qMsique elegisset. In tabula tabetis ingeniosθ, Senex depingitur Genius, quita adflat, chartam viamanu tenens se qua salutaria Monita legat) in altera qiaddam veluti monstros. ruamdat autem ingredientibus,quid, votis Vitam veneris faciendumsit, e ' ciu vis se committere debeant,sivelint esse satis. Est ipsum dogma Stoicumrataque audi Epistum. Dein, inquit, mscinat i ἀμ'

: si nihilominus CVRATOREM UNICUIQv E addidissim cuivique GENIvM, custodiendum eum sibi commisit: atque eum, qui nec conniueat aut dormiat, qmque decipi nonpossit. Sed & Zeno fatetur, V πινας δαμνας , - ρ -

quosdam,sive Gemos,qui erga homines ostiuntur,suntque I N SP CTOR Es actionum humanarum. Inspectores usqueeb, ut etiam sormaliumana se misceant, de singula ignoti ipsi norinti Homerus sapientia, qua solet:

tque Dei,iactitibiu peregrinis se asi luntra, b . Inlpecie diuersa, urbes atque oppida oberrant, . st m. facta seminum, simul O benefacta tantes.

66쪽

Quid Plautus ille ab humili socco,nonne huc adsurgit Arcturiis sidus facit praeloqui: pasum, ut miatis, stesiastis Acandida

Hic atque in .lo, nomen Arcturo ess mihi. Noctus in caelo clarus, atque inter deos: Inter mortasses ambulo interduuae. symperator diuum atque hominum Iuppiter, Is nos per GENTEs alium asiadi parat, Hominum qui fata mores, pietate insidem mmum ut quemque adiuuet opulentia,

Petunt, quique in iure abiurant pecuniam. Eorum refer in nomina exscripta ad Iouem:

Ottidie ilis fit, quis hic quaerat madum. Et pluscula, quae comiter addit. Quanquam hi Genii magis alti & sublimes sunt, & velut exploratores quidam ab .aethere,& Praetorio ipso, misi. Sunt igitur Genij obseruatores aut adstites,nec sortis tamen affectusque unius. Alij enim Boni sunt,

alij Mali. Atque hos Trismegi Hus πα-ρυχ appella Pramys: κακι δαί κινας Plutarchus,& scriptorum Vulgus. Clemens Alexandri- .. suisti.

Jam etiam Phoc, des, Angelos vocans Daemones, quosiam rarum B nos, quosdam Frauos his et resduae ostenssit. Sicut in nos Christi ni Desertores quosdamstiritus si cipimus, notos habemuου. Mificentur Ge mortassibu at aeuersi 'Hi quidem, ut a nobis cludes m tristia peliant. Quasi dicat, alij autem ut immittant adiuuentque . Atque hinia li, culii etiam antiquis, sed ut Veioves, Ut Laeua numina, di quoil Plinij verbis placatos treptia metu cupimus: nec ut adsint, sed absistant. Homerus saepe agnoscit: i

67쪽

sit me dmon nudus, , mu repta vini. Satis de Privatis illis siue Singulorum Geniis: de Publicis aut Passivis aliquid addamus. AvD. Imis unum requiro tactum magis,quam plene dictum, de Animo, qui Genius suus cuique.LIps. Attigi, perficiam. Apuleius: suodum ignificatu Ammin

manu etiam nunc in corpreesitus,Daemo numvatur. - dime hunc ardorem mentibus addunt

Eur te, an sua cuique Deus sit, D i R A cupidiut itur Bona cupido animi, Deus bonus est. Unde nonnulli rebiadisi Beatos, quorum Demon bonu6 id est Mimus Didiati x. Virtutepefectus est. Euem mstra lingua , hau scio an bono , certe qui iam meo periculo , poteris Genium vocare: quoniam is Devae , quies Animus suus cuique,quamquam sit immorta lis, tamen quodammodo cum homine genitur. Satis plenebatque etiam plane istic habes. Respexit Epicliarinus: Ο-άνθρω - λά--δε ἐMores homini Genius boni est,aut e d uerso malus. Etiam Heraclitus, cum dixit,-ἀνΘρωπω λαμ-: qώ301M genium homini Geniussit. Atque ita quidam Socratis illud Daem

Plur. G- nium celebre interpretantur: Vt quoniam Animus illipurus, in

a corpore maxime a ructus fuit, facillime audiret atque intestigeret monita Deorum. anquam alij vere ad Privatum Genium eius reserunt, qui se ei conspicuum etia dederit, paucis factum. Lib. Di. Amm ianus,de Constantio Imperatore: Fosthaec confessus est con- iactoribus traximis, q-d, tamquam desilatus, secrerum aliquod Nμ

dere desierit, quod interdum quastidiusadfuisse ueti aestimatat. Et pu

tabatur Genius quidam , tutelae eius appositus, eum reliquisse, citiui digressurum. Ferunt enim Theologi,in lucem editis hominibus cunctis, SALVA FIRMITATE FATA I uiusimo si quaedam, vetit Ac TusRECTvRA Numina sociari: admodum taemen paucis is vise,quos multiplices auxere mistules. Dat deinde Homerum auctorem,

in cuius libris Genth cum viris sortibus versantur,& loquuntur item Uthagoram borum adminiculis praecipuis ictituisse , , Socra- . te em Numam Pompilium, o si periorem Scipwnem c Marium, atque Octavianum Sed omitto is ecialis, siue Privatos: aliud ge-

68쪽

nus est quoiaGenerale diximus, & publice atque etiam priuatim multiplices usus Sc pericula sui praebet. Horum de numero curant singuli, ut est cuique tributa prouincia, vel Somniis 'confirmandis, vel tis Asciuundis, vel Prspetibusgubernandis, vel vatιbus injι ' rundis, vel Fulminibus iaculanae ceterisque adro,per qus futurap noscimus. Uno verbo, Magiam totam isti suggerunt x administrant: nostris quoque Doctoribus scriptum. vi Grtulliano: Per hos Magi phantasmata etant, etiam defunctorum inclinant MLmas, pueros in eloquium oracub eliciunt, multa miracula circulatoriis

praestigiis ludunt. Vt Minutio Felici: agi quoque non tantum fiunt monas sed quidquid miracul ludunt,per Daemonas ac t. Illis an urantibus m infundentibus , praestigias edunt, Υel quae non sunt iideri, vel qus sunt non videri. Denique vario praedicti num saepe fallaci) genere, mulantur diuinitatem , dum furantur Tentili. diuinutionem. Pythagoras hoc quoque obseruauit, & prodidit:

ἐσἀοψια : Ab his immitti hominibus omnia rignabatque morbos etiam sanitates : nec flum hominibus , si pecudibus ac iumentis..Adhos referri Luserationes sty expiationes . ad hos Diuinationem tota er Omina, similia. Tertullianus & his addicit: corpori C p, tr.

bus oe valetudines iussirunt,mal uos casius acerbos . ammae vero repentinos , , extraordisarios per vim excessus. Minutius: Vita

turbant,omnes inquietant,irrepentes etiam corporibus occulte, ut DL ritus tenues, morbos singunt, mentes terrent, membra distorquent.

Quid dicam poma, vites, fruges praecipitari ab iis, aut laedi 3 quid alio traduci Z quid pluuias. nimbos, ventos induciὶ & plurimum mala, ab his scilicet malis. Sed bona etiam a bonis, si

non prouenire,promoueri,est confitendum. Artes praeeunt,aut docent: & quaedam humano ingenio numquam cruenda, OLtendunt. In medicina, exempli caussa, quis ambiget occultas multas herbarum vires ab iis proditas i quis Chemiam, nouae subtilitatis artem , his non deleget Z & magis,quia ambiguam,& laedere aut fascinare etiam pronam. Quis Horologia ferrata illa, cum tot ponderibus rotisque repperit Z quis Magnetem ad

nauticum usum suggessit ὶ quis Typographiam Z quis Bom-H bardas 3

69쪽

Lib. . Dissere.

bardas 3 Boni isti, aut alij: sed cuin Apulcij cautλdmonitione, ut cuncta secflant simo sentas unius j voluntate, inumine, auctoritate sed monum obsequio, , operabatq, cu- rs. In bonis,inquam, ω Muctoritate Dei; in aliis,pem missione de concessu. Sustineo,& a vorticibus me remouco, ad iripam appello AV D. Heus tu,neq; ego auctor multa hic inquia rendi : uniuerse aliquid scire satis sit, vereri ctiam totum genus . aut reuereri. Sed estne vitae etiam aliquis in hoc fructus 3 LIPs.

In illis de fustodia magnus, Epicteti verbis suggerendiis. O homines, inquit,lcitote diligenti es ' prsanti cuidam custodi unumquemque nostr messe commissos. Gmgitur fores adduxeritis,intenebras intus feceritis, mementote numquam dicere, MOD SOLI SI-ΤI s. Non enim estis,non: sed D Ev s intus est , e,' vester G EN I v sintus est. Et quid lumine istis opus est,ut facta omnia vestra videantynihil. Quid autem Z vitae solum curant, aut adsistuntΘImo Plato autumat, non solum tunc adesse, nemini conspicuos , omnium non modo actorum, verumetiam ' COGITATORVM ises : sed &, ubi vita editae, remeandum est. et em illum, qui nobis praebitus fuit, raptare istico trabere,velut custodia uam, ad IUDICIUM, atque illic in caulia dicenda adsistere: siqua commentiatur, redargu

re , siqua vera dicat, asseuerare. prorsus ilgius testimonio ferri sentemtiam. Quis homini hominum haec suggessit, aut potuit, Sacrorum nostrorum arcanis sic alludcntia, aut vicina 8 Miror hoc satiS.

Uida etiam De Geniis. De origine, de malitia, de varietate munerum: cin quaeda, huic rei e Sacris. AV D. Et ego in tota re habeo,quod mirer satis.Multa non multis morem tuum noui) dixisti: recogitanda mihi in otio, aut ruminanda. Et pleraque hercules probasti: sed aucti, ritatem tamcn Sacrorum nostrorum, in re hac sacra, non saepius aduocari: id quoque mirabar. Nam absque ea , nec credens, Ut sic dicam, credam. LIM. Ergo alibi aliquid ambigist prome: fortasse confirmabo. Au D. Ego vero. primum in

principio & conditu istorum Geniorum. Esse dixisti: sed qu0

70쪽

auctore3 qua materie, aut sine eaὶ & unde quibusdam haec prauitas 3 Diuisionem definde dixisti,& munera : quid opus istis tot generum velut Adiuuis illi omnium potenti Imperatori

Per se nunquid sussicit, publice priuatimque, Mens illa per' omnia diffusa, oronia gubernare Haec oratus expedi; sicubi ctiam haesero, orandus. LIPs. Cymbam alligabam: soluis, dein fluctus iterum deducis. Pareatur tibi, atque etiam argumento : quod tra stare cuin coepimus , pertractandum cst. maeris originem, & auctorem horum Geniorum. Auctorem &quem, nisi illum omnium Deum Z Ipse condidit: ante orbem, & omne opus ; an statim ab orbe; disputant Theologii nam Sacra siluerunt. -ὀd ante Hominem,id consentiunt: de

tesiectuti subfiuntiam ccinati, tum denique Se item : vi atastruit ex Gregorio Nazianzeno Damascenus. Condidit autem sola cogitatione : atque ea, opus illi fuit. De Matcrie deinde quaeris. . Theologiam nostram, id est veram, si attendis, non habent. Spiritus 55 Animi sunt,incorporei. Si Platonicam;corpora sunt,& quidem Aerea. haud longe a nubium concreti

ne: nisi quod siti corporum possident s Apulei j scriptione in magu

rara *lendida, in tenuia et sique adeo,ut radios omnes nostri tuo-

s raritate transmittant , spendore reuerberent , es sub-tHitute frustrentur. Qid Stoici noliri Z ctiam corpora,sed AEtherea, id est ignea ad si an int. Et id sane conuenientius nostris

etiam Sacriis. Ecce rex H2braeus: O Pta. e facit Angelossos SPIRITUS, Oe ministros suos FLAMMAM IGNI s. Nec semel ita nominantur , aut comparantur: δ G eorum aliquis pulchre πλαυλὸν, ignem immateris lem, eos vocat. Nam agilitatem, leuitatem, seruorem, lucem si vidcs: cum nulla rerum melius assi-

Initentur. Hoc falcor, Aereum saepe aliquid circumdare & aD sumere; scilicci ut nobis appareant,aut aliquo vestigio se ostendatar. Sed tunc quoque notatum) cum dissoluuntur, ignis aut sulphuris odorem aliquem siue signa ostentant. Sed do appari

SEARCH

MENU NAVIGATION