장음표시 사용
151쪽
omne ut habebat exponit, id* pro lingulari Antonii erga se beneuo
lentia, legationis accusatione reiecta impetrat, ut Herodem & Phais selum tetrarchas lectos ille ludaeae Galilaeaeq3 praefecerit. Cuius rei cais sum tametsi indignissime ferrent ludaei, tamen Antonium lacriti tum
Syriae imminentem, inuidiam dissimulabant. Rebus igitur ad hunc modum in Palaestina compossitis, Antigonus Aristobuli illius,quem uinctum Romam Pompeius duxerat, filius,Hircani autem ex fratre nepos, apud Ptolamaeum Minaei, Chalcidis tyrannum magno in honore habitus, post acceptam Antipatri mortem, spe regno potiundia suis animatus, quoniam stirpis ludaicae, neque hoc solum, ted & reis gum Iudaeorum sanguinis esset, ab auo Alexandro altius in nobilit te generis deducta, praeterea perspectum haberet Antipatri prolem Iudae s inuisam, eat de causis plurimos ex primatibus Merosolymis
esse, qui in se unum oculos coniicerent, & regem cuperent. nimirum Iudaeis ludaeu, ne sua tot saeculis retenta defensa dignitas,alienoria tyrannide prorsus succumberet. Pacorum Parthorti regem ingenti pollicitatione inuitatum rogat quo exuli sibi opem ferat: nec alienum a uero,persuasum a ludatis clanculum Antigonum fuissse quod id consilii caperet . Pacorus ipse homo ad bella natus, cum Antigoni proinmissis, tum uero & Ptolemaei amicitia, maxime autem quod Antipa intri filios a Romanis confessis hostibus suis manuteneri cerneret coma motus, ingenti exercitu terra mari instructo, duce autem primario Barzapharmane satrapa, in Iudaeam recta contendit, multis . oppio
dis receptis demum ipsa Hierosolyma obsidet. Quo tempore Hero des ex aliquot praeliis cum hoste commissis uictor quidem inroistum rerum a se gestarum gloria insignis serebatur, tamen quia impar ipse numero, paratis undique ludaeorum insidi js uallatum se, Sabhis etiam quibus fidebat proditu intelligebat, uxore clanculum praeamissa, & magna familiae parte iumentis imposita, hostibus inscrjs in idumaeam profugit: Antigonus interim urbe potitus Hircanum I aistruum capit, & uincula Phaselum injicit, Parthis urbis diripiendae copiam facit, in plurimos qui aut Antipatri aut filiorum amicitia suspe,cti erant, animaduertit. Miles praeda onustus, nec pudoris nec ho nesti habebat rationem. Antigonus autem uictoria tumidus, de potestate malis artibus firmanda solicitus, Hircano auriculas abscina
di iussit, quo spe illum assequendi in posterum pontificatus deiiceret
Eum enim lex haud permittebat ulli, qui aliquo membro mutilatus esset. Insuper es Parthis quae ambitionis impudentia est abducenis dum tradidit. Phaselus quia uinctus erat, & morie luna sibi cernebat, capite ultro in saxum magno impetu illiso sibi psi mortem accivit
Dum haec Hierosolymis aguntur, Herodes nihilo segnior aduerso
152쪽
366 ID UMAE A. isto casu factus, quum Rhinocorurae de fratris interitu accepisset,reis pente Pelusium prosectus, inde Alexandriana ad Cleopatram Aegypti reginam Antonii delicias) contendit, dubium huiusne consilio, an quia in mora quod dicitur) periculum uideret, naui ascensa meis dia hyeme & tempestuoso mari, Calabriae urbem Brundusium apispulit, atque inde Romam profestiis, Antonio quid accidisset ordine exponit. Hic, Antonius Antigono indignari, Parthorum audaciam
inique serre, imperii maiestatem contemptui esse, laedi atque immianui etiam Senatus perspiciebat. Ea re factum, ut Herodes ab Anto,nio Octauio* Senatui multis nominibus commendatus,rex Iudaeoaerum crearetur, Publius Ventidius in Syriam ad Parthos coercendos mitteretur,cui Sc de Herode restituendo negotium datum est: in eam rem quoniam bellum Particum extrahebatur, & corrumpendis militiae Romanae ducibus magnam uim pecuniae Antigonus profudein rat) totum sere triennium consumptum est. Accessit ad haec quod
Herodes Hierosolymam a se& C. Solio Ventidii legato obsessam. incolumem recipere, & quo plus ei fauoris & gratiar apud Iudaeos
maneret, urbem illaesam sui iuris facere cupiebat. Contra Sosius ut est militarium hominum animus) praedam spectare, nec aestimare Iudaeorum toties rebellium dignitatem. Atqui capta demum urbe,Heis rodes de suo militem donauit, quo ciuibus parceretur, Sosium granaedi pecunia obsequentem sibi fecit, & facile impetrat, ne religionem templi miles peregrinus prophanaret, certus haud aliam rem maloiris beneficii loco ludaeos habiturum. Antigonus autem mutatis reahus, captus & Sosio traditus, Antiochiam Syriae perductus est, Paucorum regem pugna superatum Ventidius occidit, Herodes Antiisgoni salutis, quoniam regiae stirpis Iudaeorum est et, impatiens, deis nuo Sosio grandi pecunia delinito, ut Antigonum occideret impoHerodestam trauit. Regnum igitur Herodi traditum, haud longe postea Auguissius post deuictum apud Actium, Antonium non confirmauit moado, sed & ampliauit incredibili quidem successu, & quem palam erat certa Dei dispensatione promoueri. Non obfuit Herodi quod Hircanum socerum a Parthis dimis um 8c reuersum, ob regii sanguinis opinionem sibi suspectum, interemisset: non obfuit quod Civili bello uixdum sopito, partes ille Antonii quem summe dilexit, esset seoquutus: non obfuere tot genera suppliciorum, quae post Antigonum a Sosio extinetiim ille Hierosolymis in eos qui aduersari j fuissent,neo olectis deditae urbis conditionibus, summa turan nide exercuissiet. Facile omnia Caesar ignouit, quod ob tederet Antoniana se militia abstinuisse, & polliceretur, eo se deinceps in Augustum animo futurum, quo in illum fuisset. Erat hic ineluctabilis prouidentiae tenor,ut ueraae
153쪽
I D V M AE A. io' assereretur spiritus Dei, ut scripturarum oracula complerentur,ut ad hunc modum sceptrum ludaeorum sub aduentvira domini de semoriabus auulsum, alieni qui horum stirpis non cssent acciperent. Hea rodes igitur iam sublimis regno,uarie se gessit nec facile erat aestimare.
bonis ne an malis regibus annumerandus esset qui saeuitiam tot gesneribus clementiae caelatam dissimulabat. auaritiam tam uaria liberast
litatis specie fucabat. in exteros quidem sere semper humanus 8c beneae ficus, maxime autem in Romanos, quos non donis scitum ingentiabus, sed conditis etiam urbibus honorauit. Uxores ei fuerunt miniaemum nouem, ex quibus multam prolem suscepit. Caeterum e fili js potiores fuere. Alexander, Aristobulus .Herodes Philippus, Archelaus, Rex Doside genitus Antipater quorum Alexandrum & Arii obumlum ex Mariam ne Hircani filia g nitos. Romam erudiendos milita Et quum non modo Hierosolymcim, sed & ipsam ludo am uix ars limandis sumptibus uario aedificiorum genere exornasset, demum reσgni eius anno XVIII. ad templum extruendum conuersus,in crediri plin.
hili ipsum magnificentia, spatio odio annorum erexit, additis porticis bus uario opere uisendis, sed & portis templi, magnitudine Sc artifiα.cio adeo praestantibus, ut unam ex illis uulgo Speciosam appellarent, Porta sipeciosa dc Porticum quandam propter operis elegantiam primi conditoris
nomine dionarentur, nec enim aliter a Iudaeis quam Salomonis porae portic*s 4 b.
ticus est appellata. Igitur Herodis opus fuit, quod apostoli admirati
Christo uisenduin commonstrarunt, atque ille diceret, futurum ut lapis super lapide mansurus non esset, Matthaei vigesimoquarto. Cerintum autem non tam religionis gratia templum a se conditum tasse, quam ut hoc modo Iudaeorum animos sibi reconciliaret. Volebat quidem es legis obseruator uideri,sed diuersum studia 8c mores proadebant. praeterea immodica regnandi cupiditate, studioq3 illo perpeo tuo, quod Romanis colendis obseruandis Cp impendebat,corruptus, legis sanctimoniam Paganismi imitatione foedavit. lam enim antea quum Galilaeae praeesset, templum Dustatori etiamnum in humanis agenti candido e marmore, iuxta urbem Paneada, ubi lordanis oriatur, condidit. Sed & Augusto quinquennales ludos, theatrum 8c
Amphitheatrum contra gentis morem exaedificauit praeterea & troaphaeum & statuas posuit, ludaris omnia indignissime fereti bi s. apud quos illius existimationi non parti obfuit, quod palam interdu fasius. esset dolere se & indigne serre, quod Caesaris signa & imaginem templo a se codito inferre Sc collocare lege prohiberetur. Sed M alia id genus animi eius indicia de ludaismi contemptu, 8c amore in deos Rotmanorum es Gentium ritum magnu argumentu erant. Aetate autem
ingrauescete,quum deficere se uiribus sentiret,suspicione quada senili,
154쪽
ios I D V M AE A. odia publici, & quod esse plures putabat,qui eum ob coeptam insolentiam extinctum cuperent,tanta animi seritate exarsit, ut ne a domestiis
cis quidem & intimis eius aulae amplius amaretur aut serri posset longe autem crudelissime in eos est debacchatus,qui quantamcunque suis spicionem assiectati regni de se praebuissent, quae rabies illi primum a Mariamne prae caeteris adamata coniuge animum alienavit,quod imi modico in filios iam tum exosos patri, fauore esse uideretur. Mox &in filios ipsos haud improbe de patre meritos, immania meditatus, Alexandrum & Aristobulum Mariamnes natos, coram Saturnino Syriae praeside accusauit, & inuito propemodum Saturnino,ad moratem adegit, ut in carcere strangularetur curauit. Neque hac uindicta crudelis animus satiatus est,Mariamnem in quam immodico amore ante deperierat, occidi iussit. Insuper & Iosippum clarum uirum sororis suae Salomes maritum, ex qua Berenicem praestantissima forma Puellam genuerat, interfecit . Sed Antipatrum, quem inter filios eius postremum numerauimus, coiectum in uincula pauculis diebus
antequam nocentem animam exhalaret in carcere necari iussit. Super
omnia autem uesaniae 8c crudelitatis eius facinora atrocissimum illud memoratur, quod cum ex Magis natum in Iudaea intellexisset insanistem, qui rex Iudaeorum esset futurus, & quo loco natus esset Scribae dimisenoeetti eum & Pontifices de prophetarum testimonηs admonuissent,pueros omnes Bethleemiticos, qui bimatum attigissent aut infra eum essent, occidi mandauerit, tanta quidem animi impotentia, ut accelerata lasniena ne quis alius ei quam quem ipse designasset, in regno succedoret in grege illo mactatae innocentia etiam filium amiserit. Qua de re Macrobius libro Saturnalium secundo de facete ab Augusto dictis scribens, in haec uerba tradit: Augustus,quum audisset inter pueros quos in Syria Herodes rex Iudaeorum intra bimatum iussit interfici, filium quoin eius occisum, ait, Melius est Herodis porcum esse quam filium. Et recte quidem Augustus, nam porco ille utpote Iudaizans pepercisset, qui per furorem stabiliendae tyranidis fili js non pepercit. Ad extremum autem dum hisce furiarum stimulis exagitatus per ima
mania sese facinora uolutat,graui morbo correptus aliquandiu decuin huit, cum nec pharmaca toties repetita, nec thermae quas saluberriis mas Iudaea habet,quicquam proficerent, & spe omni medici destitutarentur, post obsignatum de more testamentum,morbo inualescente, 8c iam pudibunda vermibus erodentibus,putore* artuum omnium intolerabili exorto,iae tunc quidem animi ferocia deposita,annum circiter quartum post natum Christum,moritur anno sere septuagesimo aetatis, quu iam quatuor & triginta annis regno praefuisset. Mea morandum autem A magnum funesti animi eius argumetum,quod
155쪽
IDUMAEA. Ioseum ad certum diem optimates Iudaeorum magno numero Herichuntem euocari iussisset, caussam scissitantibus amicis,mandarit, ut si,per eos dies ceu putarat, mori eum contingeret, illis simul specie funeris in Amphitheatrum conuocatis, milite immisso ex improuiso ac sine discrimine uniuersos trucidaret. Geminum eius rei Ductum futurum
dictitans, Sc quod quietius regnum teneri a suis posset, & quod Iuo dari qui uiuum odiment,se mortuo,uel inuiti plorarent. Monstro igitur illo libidinoso, funesto & parricidali de medio sublato, Archeo Areutius
laum filium quem successorem pater testamento reliquerat,confestim Toparch eo audito, miles magna cum acclamatione regem salutat: cum* diais dema ille offerret, recipere noluit, odiosum hoc futurum,sed Sc dubiis iam honorem arbitratus, quem Cassar nondum confirmasset. Proinis
de Romam festinato itinere ad Augustum colendit, a quo honorifice susceptus negotio in aliquot dies protracto, demum ita ad gubernandum admissus est,ut dimidiam partem regionis Iudaeae,quae antea Patri Herodi tributa pepedisset ipseTOParcha administrare Udurnaram stilicet udaeam & Samariam.Philippo seatri Bathanaram Tetrarchiae Philippus et am cui nTracho nitide &Auranitide assignauit,Herodi filio Galilaea Nςrq TOS Transiordanem contribuit. Salome sorori non solum Iamniam, 'Azotum, Phaselin, reliqua quae testamento ei Dater legassiet, conacessit, sed insuper 8c Ascalonem adiecit, & Berenicen Salomes ex Ioasippo filiam honore prosecutus, liberalia ei dona contulit. Dum haec Romae agerentur, magni in Iudaea motus uarhs & caussis N partibus excitati, non Iudaeis modo inter sese conflictantibus, sed & templo cuius pars igne conflagrauerat, exitio fuere . Simon quidam nomen regium Caesare non expectato inuaserat, quem mox Quintilius Vaarus qui tum Syriae praeerat, punitum coercuit, Iudaeamq3 Herodis liis
heris ex principis decreto attribuit. Caeterum Archelaus patre nec mitior nec melior, cum nouem annis toparchiam suam insolentissime
administrasset, optimatum querelis apud Augustum postremo eius uitae anno delatus, missis qui caperet, Romam adductus 8c in urbem Allobrogum Viennam relegatus est. Eius regio mox tributaria Lacta, & Syriacae dispensationi coniuncta, per praesides 8c procuratos res administrata est. Iosephus libro Antiquitatum XVIII. Cyreniis Ormiunum Consularem, primum horu suisse tradit qui Augusti fauore proin
uinciam Archelao ereptam rexerit: quo tempore primus census in
Iudaea iam prouincia sit actus: insigni profecto & obseruatu digno
errore, cum Lucas fide historiae multis Iosephis anteferendus,securiae do capite prioris libri hanc descriptionem a Cyrenio Syriae praeside, factam tradat antequam saluator noster natus est. Quod ipsum uiouente etiamnum Herode patre contigisse, non Matthaeus modos
156쪽
cratis matus author, sed N Gentium historia conuincit. Aut igitur Ioasephus de censu alio loquitur, post Archelai repulsam acto, qui pxiomus eius terrae non fuerit, quanquam ipse nisi interpres lapsus est primum fuisse putarit. Aut intelligendum est, Cyrenium iam antea Syriae praesidem sub Herode facile consentiente regnum ille ceu prein carium tenebat, es totus haerebat a Romanis primum illum censum egisse, pulso uero Archelao, Iudaeam perere iussum quo regiae pecuin niae habita ratione ipsam quoque regionem in prouinciae formam priorem redigeret. Enimuero sub Pompeio ludaei 8c uectigales Schida Galilaeus. tributarq Populo Romano facti sunt, ut immerito ludas ille cuius in Actis Lucas, Zc ipse etiam Iosephus meminere, ob Augusti censum
ceu oneris noui tumultuari perrexerit. Id annotandum duximus, ne
quem Iosephi lectio perturbaret. Cyrenio igitur in ludara gubernariis da Copinius successit, cui deinde Marcus, deinde Annius Rufus Tiberio imperatore, S Valerius Gratus,post quem circiter decimuiraterponitus pilutus tium Tiberii annum, Pontius ille Pilatus qui ludaris gratificaturus de Christo Domino nostro supplicium sumpsit. Quo tempore Philipis pus & Herodes fratres,tetrarchar in magna dignatione erant: & Herodi praecipue fauebat Tiberius a quo Sc cottidianis benefichs ornasibatur, quanquam libidine crudelitate & animi fastu haud dissimili Patri, quem mox paulo praematurus Philippi obitus Sc arrogantioin Heredes iunior rem Sc potentiorem fecerat. Hic est Herodes maioris Herodis filius, qui scelerata libidine adductus in Galilaea sua Ioannem Baptistam oladio percussit. Qui Christum a Pilato, quo de caussa eius cognoin
steret, misium, quanquam Galilaeus putaretur, remisit tamen etiam ignominia amectum,hoc uidelicet honoris Pilato tribuens, ut quoniaeam captus Hierosolymis esset Christus, eum animum praesidi testiis retur qui inuiolatam eius iurisditionem cuperet. Ea re demulsum Plislatum putamus, ut quoniam praeter solitum honorari se ab Herode iit pretesidem uideret, deposita simultate amicus fuerit factus. Porro Tiberio mortuo, Pilatus quum decennio iam Iudaeae praefuisset, ob animi insolentiam es quod Iudaeis seequenter negotium faceret, a Viatellio contra Parthos proficiscente, ornam ire iussus, Marcellum quendam successorem accepit,illum,qui Caipha pontificatu deiecto, Ionatham ei Annae pontificis filium substituit . Pro arbitrio enim Praesidum ambitione & inuidia Iudaeorum agitato, honor pontifiα
catus subinde uariabat, neque quicquam erat urbi ad exitium prope. ranti, aUt quietum, aut integrum Praesectorum interim auaritia eluia
modi dissensionum 8c altercationum prouentu eximie saginata. Cui camino quod dicitur) oleum addebat pessimorum principum Tibe
rii & Caligulae libido dc luxus. Siquidem Caligula sexto anno post
157쪽
mortem Christi ad imperium prouecto Iudaeus Agrippa diues ho, εν paremmo & callidus,quemq3 fama etiam nobilitatis commendabat,emersit. Erat hic Herodis maioris ex filio Alexandro qui patre accusante cum Aristobulo fratre in carcere perierat) nepos,Cypridis autem Heroaedis itidem ex Phaselo seatre proneptis maritus, & illius Herodiadis quam Philippus uxorem habuerat frater : quem Romam profectum Caesaris demerendi gratia Tiberius in uincula coniecerat, quod Paα iam dixisset, cupere se eum diem uidere, quo C. Caligula amicus suus
imperio potiretur . Nec mora,Tiberio mortuo, Caius illum exemis fptum uinculis ut optime de se meritum,regem Iudaeae, imposito etiam diademate,constituit. Duas praeterea Tetrarchias,Lysianiae,& Philippi,qui sub Tiberio ex humanis excesserant,contribuit. Ea res magnas
rum postea simultatum causis fuit, Agrippae regium decus Herodem
quamuis patruum 8c sororium, inuidia tamen accenderat, contra, Agrippa alienatum a se nulla iusta causis Herodis animum quum utinderet, pro hoste habere coepit, quem antea ut amicum & necessarium
coluisset . Mox, gliscentibus insidi js & odio flagrante, apud Caium
accusatus Herodes, quod ingenti armorum ui comparata cum Artain hano Parthoru rege,aduersus Caium conspirasset, lamnatus a Cato, & Lugdunum ut remotum ab Oriente locum in exilium trusus est,
inq3 Agrippam non regio solum, quam ille tenuisset, sed & opes
translatae sunt. Eo tempore Petronius ludaeae praesectus Cati statuam in templum iussu principis locaturus, maximi tumultus caussia fuit. Iudaei enim summis uiribus reluctati, palam significabant bellum potius quam impium Petron ' consiliu adinissuros. Proinde rex Agripispa cum cerneret Periculum & perspectam haberet Iudaeorum obstiis natiam, Petronio prius persuasio, deinde & Caio principe mitigato, pacem ludatis impetrauit. Recte tum quidem illi, & ut antea sepe ex lege sentiebant,caeterum inutilis hic & odio magis gentium quam candido pietatis studio receptus cultus illoru erat, qui interim nihilo meaeliore; Meschiali seu, id est Christum Dominu, no modo ad mortem adegerant,ueluti criminosum, sed etiam rediuiuum in suis & inaudita uirtute operantem,incredibili odio persequebantur,ut recte de illis ad Romanos Paulus dixerit, zelum eos habere Dei, sed non secundum ascientiam: nec iniuria Stephanus duros ceruice, corde & auribus incircuncisos dixerit, qui spiritui sancto semper resisterent. Rebus igiis tur ad hunc modum habentibus Herodes tertio imper a Caligulae anno, aegre exilio solutus, Chalcidi quae Syriae est ciuitas Toparcha praeficitur, deinde & in regni partem cum Agrippa admissus,nec moribus melior facius nec animo, ad priorem vaesaniam redihi, multa
superbe, insolenter & tyrannice ab eo commissa in summam homis
158쪽
rix IDUMAE A. nem 1ndignationem praecipitarunt. Impie ille & atrociter Iacobum
Ioannis fratrem capite plexit, Petrum apostolum in uincula coniecit, ultorio animo aduersum nostros usque ad uitae exitum saeuint. Poris
xo Claudius imperator factus, regnum Agrippae confirmatum auuxit, addita ea parte regni, quae auo Herodi in Iudaea Samariaq3 pasruerat. Ad haec Hierololymorum muniendoruius impetrauit, quod ali js plerunque magno constitit: non licebat enim prouincialibus, aut diruta illorum armis loca restaurare aut afflicta munire, nisi id deismum principi placuisset. Neque dubium erat, quin eam urbem muro a fundamentis circunducto inexpugnabilem reddidisset, nisi coepti operis insegnitudinem suspicionem rebellionis adductus imperator,
desistere Agrippam coepto iussisset: idipsum diuina haud dubie prois
Uidentia ordinante, quae certo proposito urbem illam subuerti non muniri uoluit. Quum igitur ad quartu usque Claudi' annum Agripis Pa regnasset,graui morbo correptus haud multo post,Caesareae mortem obiit, anno aetatis quinquagesimoquarto, regni septimo, unico Arimi iunior filio Agrippa relicto, qui tum Romae apud Claudium liberaliter educabatur, & artatis annum decimumseptimum non eXcesserat: quem statim a funere parenti surrogare Claudio molienti, amici obstite
runt, teneriorem illum per aetatem arbitrati, quam ut regno tot obnoxio rebellionibus, sufficere uideretur. Missus igitur Cuspius Fadux ad gubernandum donec ille adolesceret. Nec multo post quoniam ita Claudio placuisset) per Felicem Pallantis fratrem in regnum instiis tuitur, amplum quidem illud, sed paterno arctius: ludaeam enim reagno subtractam Claudius,& post eum Nero nulla euidenti caussa, rati. equitibus Romanis & Libertis eius permiserunt. Felix autem homo sordidus auarus , 8c qui pecuniam a captiuo etiam Paulo sperabat, Drusillam Iudaeam Cleopatrae Sc Antoni neptem matrimonio sibi iunxerat: fidentior inde factus, maxime autem quod coniugem suam Claudio Caesari sanguine propinquam sciret, per omnem saeuitiam 8c libidinem ius regium in prouincia seruili ingenio exercuit. Sed cum Claudin obitu pariter ille suo honore defunctus, Sc sub Nerone natis nus tum perdito maloss quam postea fuit,deiectus magistratu succeia UM. sorem habuit Festum Portium procuratorem, qui usque ad Vesparisianorum ductum 8c Iudaici belli initia durauit. Felicis 8c Festi etiam
Lucas in Actis meminit, coram quibus utcunque integris Paulus uel ex catenis caussam dicere non est ueritus. Caeterum quum uideret quanto ludaeorum odio premeretur nulla iusta caussa, sed obtentu tantum religionis abrogatae, quae tamen ob vetustatem dc Iegis auis
thoritatem, & quae praesentissima pestis est ueritatis) multis taculis deducta cosuetudine fucum imprudetibus,& ignaris VERITATIS
159쪽
IDUMAE A. Isaceret, satius duxit, spiritu id sancto suggerente,Caesarem quantumis uis malum Sc impium, sed Iudaeis tamen iniqua molientibus non fauentem appellare,quam contaminatis Sc uenalibus iudici js quando semel de scripto & lege controuerti coeptum esset arbitrium iudaisimi Permittere. Atqui inquis,& Romae damnatus est Paulus, quid illi igitur prouocatio cotulite' incidit in Scyllam cupiens uitare Charybdim. Damnatus est fateor, sed placuisse prouidentiae uideo, ut 8c Paulo doctore non Romae solum, sed Sc in Gentibus quas ante Christum docuerat, doctrina Euangeli j confirmaretur, quod sane magna acces insione pietatis factum, ante diximus. Ad haec non legimus Paulum ut apostatam qualem insimulabant Iudaei) neque ea caussa uelut Iuodaismi uiolati reum, sed ut Christi praeconem & Gentilium deorum
spretorem corona martyriss insignitum esse. Caeterum quoniam in Praesidum N prouocationis mentionem incidimus, commodum duaximus Rhoc adnotare,de grauioribus caussis Praefectos prouinciais rum cognoscere solitos fuisse,ita tamen ut Appellationi interdum locus cederetur. Herodis autem accusatio ne quid aliud testimoni j asis fetamus) quam contra filios coram Saturnino habuit, palam indicat multis locis, ne reges quidem ordinariae ditioni Praesidum exemptos adeo fuisse, quin ad illos caussarum maxime criminalium cognitio pertineret. Interdum autem rei ad urbem cum Elogio mittebantur, a. 3 id est, cum testificatione criminis scripto comprehensa : saepe & in Prouincia poenas dabant,Elogio,seu,ut sic dicam,indice criminis commissi, cuius ergo damnati essent, promulgato. Quem morem multis in locis ex ueteri consuetudine ductum,hodie durare videmus.Eam
rem fere ueteres Elogh uoce significabant, ad quem modum 8c Teris Elogium tullianus libro de Resurrectione carnis: Concupiscetia,inquit,totum hominem Elogio transgressionis inscripsit. Et Ammianus libro deis cimoquarto de Gallo Caesare locutus: Denique, inquit, Antiochiae ordinis uerendi duces sub uno Elogio iussit occidi. Et de Caligula Suetonius: Tres,inquit, gladios in necem suam paratos Marti ultoinri consecrauit, addito Elogio. Hoc est inscriptione, de qualitate facti testificante. Tale & Pilati praesidis Elogium fuisse uidetur quod suis
per caput crucifixi Domini posuit: nam es Matthaeus XXVII. caispite Et imposuerunt,inquit,super caput eius caussam ipsius scriptam, Titulus emet id est crimen uidelicet commissum, cuius caussa in crucem esset actus. christia laus.
Porro triplici illud lingua scriptum erat, nimirum uulgandi illius consilio, quoniam praeter frequentiam populi qui ad sestum undique Pro more confluxerat, in prouincia & Graeci& Latini, dic qui india
oenae erant, Hebraei uersarentur. Hoc ipsum &Iudaeorum uerba conuincunt, ad Pilatum Ioannis XIX. Noli scribere,Rex Iudaeorum,
160쪽
sed quod ille dixerit,Rex sum Iudaeorum:uesulii uentes constarem
lato,quod hac maxime caussa esset crucifixus. Notius autem est,quam ut egeat explicatione, Elogium in bonam partem acceptum,& rerum
praeclare gestarum fuisse. Quanquam haud indignus annotatu est locus ille Capitolini in uita Gordiani iunioris, ubi tradit Gordiano in Syria tumulum extructum, Elogio Graecis, Latinis, Persicis,ludaicis,N Aegypti js literis insculpto ornatum fuisse, nimirum ut laus tanti
principis ad multorum notitiam perueniret. Porro neque maius neisque certius ullum innocentiae Christi dari testimonium potuit,quam quod aduersari j criminis loco intendissent: quod tamen reipsa non crimen, sed de prophetia depromptu ueritatis praeconium erationisge ante Zacharias istud per spiritum uiderat, Ecce rex tuus uenit tibi aenansuetus sedens super asinam. Sic & Caiphas Christum uaseo consilio perditurus,incarnationis eius mysterium enuntiat,melius esse asis serens unum hominem mori, quam Perire totam gentem. O verenaedam illam coelestium rerum certitudinem: adeone inconcussa P R O
VI D E N T IAE decreta sunt, ut illis imprj etiam Scinuiti,nolentes tamen suffragenture Sed reuertendum nobis ad institutum est, & de Praesidum quidem potestate iam dictum,nunc reliqua reddemus.Herodes iunior haud ita multo ante Felicem Iudaeam administrantem, Herodis- eo morbo quo pater perierat captus, & ipse uentre vermibus eroso tori Φηρ periit,authore Luca Actorum duodecimo. eque existimandum est, id genus morbos de naturae lege profectos, sed diuina magis ultione, immissbs fuisse,cum alios quoque hac plaga legamus de medio sublatatos tyrannos, qui innocentem Christianorum sanguinem fudissent. Tertullianus in libro ad Scapulam, CL Lucium Hierominianum Cappadociae praesectum,quurn Christianos vexassequiuis uermibus ebullientem decessisse tradit. Sed 8c Galerium Maximianum,qui cum Chloro Constantini patre imperium tenuit,vermibus praecordia ros dentibus, & sub vitae exitum etiam eructatis misere interrjsse Eutroispius uicinus Constatini temporibus author prodidit, & Laetus Pomae ponius in Chloro Imperatore idem reserens: Incidit,inquit,in morisbum: ulcus inguinibus innatum uirilia exedit, marcescente tota illa corporis parte uermes pullularunt,remedia deerant, medici desperata uere &c. Et paulo infra: Exeo,inquit,morbo perhi,homo gloria rei militaris illustris, uerum saeuitia in Christianos crudelis,unde foedum exitu habuisse creditus est. Hactenus Laetus,alibi testatus ipsum mei Galerium suspicatum fuisse, hoc se morbi genere correptum,quod liacentius Christianos esset persecutus. Quadere, uelut poenitenS,deis creta in horum necem publicata reuocarit, & accersiri Christianos
iusserit, qui pro salute principis orarent. Agrippa autem deductum