Alexii Aurelii Pelliccia de christianae Ecclesiae tum publica, tum privata prece pro principibus

271쪽

R α ι mbyterum, qui cum Sociis Christianae Reia publicae sundamenta in Galliis jecit, atque Episcopum primum omnium illuc e. git. Ad hujus profecto Sirmondi , aliorumque ipsius Gallicanae Ecclesiae non infimi subsellii Scriptorum sententiae fidem R ipsam et Historia propius accedere viis detur, etsi Tille montius a Sirmondi opinione omnino discrepet. Verum quicquid sit de ejus ni odi quaestione sutrorumque Nnim argumenta conferre, atque expendere tempus non vacat) Sive a Graeca sive a Romana Ecclesia Relligionis Christianae instituta , atque Liturgicas Leges Gallicana susceperit ut ut res se habeat, conlequens erit , Gallicanam Ecclesiam in antiqua, atque primaeva, qua usa est, Liturgia pro Rege precatam esse. Graecae namque Liturgiae , perinde ac Romanae partem orationem pro Principe fuisse, tum hoc , tum praecedenti paragrapho satis abunde demonstravimus . Hinc undecumque ad Gallos promanarit Liturgia, illam & precem hanc, qua nulli bi usquam caruit, secum tulisse latendum erit. Haec sane probant, antiquas Gallorum Ecclesias Liturgicam precem pro Rege mgisse. At tempori, locique genio, perinde

272쪽

de ac aliae, ita & Romana Liturgia Gallos inter obnoxia fuit, proindeque novis ritibus in 'revit illa , atque noUam methodum sortita est tantum, ut v. Saeculo nimium ab illa , quae Romae tunc obtinebat, discreparet. Hujus enim Saeculi initio Innocentius I. Romanus pontifex Decentio queritur de ea, quae Romanam inter, atque Gallicanam Liturgiam intercedebat, differentia, & eos inter Gallorum ritus, quos reprehendit , morem Gallicante Ecclesiae recenset legendi Dyintica, antequam Diaconus oblata a fidei, bus munera Episcopo offerret . Haec a tem Liturgia , quae progressu temporis nova veluti evaserat , Gallicana , atque Gotthica appellata fuit. Cum autem haec comperta sint erudi-

ditis, intelligi nequit cur operam ab tantur illi, inveniendis huius Liturgiae amctoribus, ac si semel omnino illam ab ovo, ut aiunt, aliquis efformarit. Hinc aliis Hilarius Pictaviensis Episcopus, aliis Mu-seus Massiliensis presbyter , vel Sidonius Apollinaris Gallicanae Liturgite auctor est. Supervacanea porro illhaec quantum sit quaestio, nemo non videt, cum etsi illis auctorum laus deserenda minime sit, sa-

273쪽

246 cili tamen negotio Liturgiae Gallicanae instauratores fuisse, dicendum erit ; unus uisque enim eos luter Liturgiae methoia

um pro re nata accomodavit, cum vel

nova addiderit , vel quae superflua videbantur , resecaverit . Quamobrem ve horum tricis videtur omnis verti questio , quaenam , .Gallicana ne an HL spana , antiquior habenda sit Liturgia , cum in eo tota sit contentio, harum utri novi primo accesserint ritus , vel harum utra primum a Romana Litutria discesserit. Inter Tomasium enim, atque Mabillonium haud de Liturgia i sed de vetustate Ordinum Liturgicorum Musar, bum, atque Gallicanorum , uter utro Uetustior esset, disputatum est; quae sane quae stio nostro minime redit argumento, eam que in Historia Codicum Liturgicorum maturius tractare decrevi. Nostrum itaque est nunc ordines Gallicanae Liturgiae ad examen revocare, ut& precem pro Rege in illis legi, exploratum habeamus. Quatuor extant Gallicani id genus Ordines, quorum tres Thomasius publici juris fecit , quartum Μabillonius . Primus dicitur Missisti Gotth eum, quo Galliae Narbonensis, ubi Go

274쪽

2 7 mihi imperarunt, Ecclesias usas esse , adibitratur Mabillonius in Commentario ad Cursum Gallicanum . Hunc autem Litu gicum ordinem Tomasius edidit ex optimae notae Codice Saeculi vir. Bibli thecae Reginae Sueciae. Alter appellatur :Missale Francorum. Tertius t ate Gaiaticanum Vetus. Horum ordinum omnium .

vetustius Missale Francorum esse , quippe quod prae duobus alteris, a Romanis Rit,bus longe discedat secundus enim , a

que tertius ordo ex Romanis, atque Gallicanis ritibus coaluere ), Mabillonius do- 'cuit , qui Sacramentaria haec rursus edidit , atque perpetuo commentario inlinstravit. Qartum postremo ordinem evulgavit idem Mabillonius to. I. Muset Italici pag. et 3. Edit. Paris ex vetustissimo Codice ante Annos Μ. manuscripto Bibliothecae Bobiensis. In omnibus autem hisce ordinibus ita comparata est Litu giae methodus, ut Sacerdos oratione quadam Missam exorsus, Collectam faciat, aetandem recitet alteram orationem, quae,

perinde atque in Musaraba Liturgia, Gratio post Nomina dicitur, cum illam nimirum recitaret Sacerdos , postquam vel

275쪽

248 mperat . Hinc in Oratione post nomina , quae habetur in Missa Paschati ibid. p. 332. perspicua Dypticorum mentio fit, ut ipsa

orationis verba testantur : Et nomina. quae

recitata sunt, in coelesti paeelta Deus conscribi praeeipias. In Gallicanis autem Dypticis Regis nomen scriptum fuisse, nemo inficias ibit cum illius Ecclesiae Patres, atque Scriptoreς, pro Rege nominatim in Liturgia orationes fieri consuevisse, testes sint , quorum sententias iam supra laudavimus ; imo apud Balugium ipsa etiam Dyptica habemus, atque Gallorum Necrologia, in quibus Regum nomina le:3imus. Vide alterum eius tomum Commenta r. ad Capitularia Regum Francorum . Quamobrem in Canone an liquioris hujus Gallicanae Liturgiae Sigia , quae deinde Regalis nominis locum tenuit, omnino desideratur , cum, ut, de Musaraba Liturgia locuti, diximus, nulli surrit Sigiae locus in Canone, quoad stetit Dypticorum disciplina , e quibus Regis nomen recitabatur ex quo enim Dypticorum usus in re Liturgica obsolevit,

statim Sigia N. invaluit. Postquam de Gallicana edisseruimus Li- turgia , in qua Regis nomen e Dypticis

lege

276쪽

24 Iegebatur, supervacaneum est de Britani cete Ecclesae I irurgica disciplina disputare. Eo squidem primo Relligionem Christi

nam Romanam Ecclesiam transmisisse longe ante Gregori I. Romani Pontificis aetatem, Perspicue, atque scitissime probat Usserius in opere De Antiquisistibus Britannicis . Hinc eam Liturgiam squae certe Romana rat), Qua ad Saeculum usque u I. usi sunt Britaniae Christiani. peculiarem pro Principe precem habuisse, ambiguum neminierit. At Saeculo tandem vi. Gregorius I. Augustinum monachum in Cantium. Angliae Regnum misit , quo is Christianae Relligionis solidiora jecit fundamenta Anno DXCVI. Augustinus autem in Galliam primo profectus, inde Cantium venit , eoque Gallicanam Liturgiam secum tulit, quae sorte populorum moribus accommoda prae Romana ei visa est. Quod sit de ratione non constat, certum plane est, Gallicanam Liturgiam Augustinum Cantii Ecclesiis tradidisse : nam praeter Bedae auctoritatem , qui illud indicare videtur, cum Historiae Libro I. c. xxv. de Augustini itinere , atque Gallorum nonnullis, qui illum in Angliam comitati sunt, sermonem instituit; satis idipsum testatur epi-

277쪽

23o Depistola Gregorii I. Augustino scripta , qua illius de Liturgica disciplina quaesitis respondet. Neque Augustino fas erat a Gablicana Liturgia discedere , eique Romanam praeferre, cum Berthae Cantii Regiis nae , quae catholicam profitebatur fidem , obsequendum ei esset . Bertha siquidem de gente Francorum , ut Beda ibidem ait, Regia erat, Ethelberto Cantii Regi de ponsata ea conditrione , sequitur ille, ut

miolatum se are licentiam haberet . Gallicanam itaque Liturgiam jure tradidit Augustinus , cum Reginae antiqua esset , cujus ope Christianae fidei Sacramentis Regem ipsum , atque Cantii populum initiavit . Accedit tandem & fides ms.codicis Saeculi vi I. apud laudatum Usserium titulo de Ecclesasicorum .ciorum origine , ex quo colligitur, Gallicanam Liturgiam in Angliam induxisse Germanum Episcopum Antissidiorensem, & Lupum 'Episcopum Trecensem . Ex Cantii Ecclesiae sonte fidem Christianam Saeculo

v II. hauserunt reliqua, quae septem tunc erant , Angliae Regna; quare inter Australes Saxones , Estanglos , Est-Saxones, Mercios, Northumbros , atque West-Sa

xones

278쪽

κ etsi mxones Gallicana, quae primum in Cantii

Regno obtinuerat , Liturgia invaluit . Quemadmodum itaque in Gallicana L, turgia Dypticorum lectio fiebat, ex quibus Regis nomen recitabatur, ut pro ibio fideles precarentur; ita & in Anglicanis Ecclesiis. quibus idem erat Liturgicus ordo, factum fuisse, ambigendum non

erit a

Gallicana autem -Liturgia Germaniae Ecclesas usas esse, exploratum est . Vel enim Gallicante EccIesiae nomine regiones Veniunt, quae occidentalibus parebant Imperatoribus , atque eas inter Germaniae

illas recenseri, indubia res est . Sub C rolovingicis siquidem Imperatoribus Germaniae Ecclesiae Gallicana utebantur Lbiurgia , cum illa Imperii propria esset , adeoque in omnibus Ecclesiis , quae Imperialis erant ditionis, Gallicanos ritus O tinuisse, nemo inficias ibit. Quod si rem alte repetemus, dilucidius, atque firmius nostra constabit sententia ;Saeculo enim v I1I. ex Anglia Frisios inter Christiana promanavit Relligio, opera S. Bonifacii, cui S. Willebrordus, Ripse Anglus, adfuit, qui Thuringiae, atque Hassice Fidei auctor fuit . Idipsum

erga

279쪽

erra Baioarios , sive Bavaros praestitere eodem Saeculo SS. Willibaldus , atque Wnebaldus, Annii itidem Monachi. Hoc autem Saeculo jam dictum est , An olicanae Ecclesiae Litur alam, perinde ac Galli. canae unam eamdemque fuisse ; hinc consequens est , Anglos Monachos, qui Ge manos Relligionem edocuere, Gallicanam Liturgiam eis tradidisse . Saxones autern ,

Hunnos , Avarosque Gallicanam perinde Liturgiam una cum Christiana Relligio. ne accepisse non dubito, cum illi, Caroli Magni suasu Christo nomen dederint, neque sapientissimus Imperator aliam eos inter statuisse L; turgiam , nisi illam, quam Imperii Ecclesiae adhibebant , satis evincunt tum Ecclesiasticae politiae ratio, tum gestorum Caroli historica monumenta apud Annales Laureshamenses , Bertinianos ,

atque Mettenses.

Mediolanensis tandem Ecclesia propriausa est Liturgia , quae vulgo Ambrosiana appellatur , & inter occidentis Liturgiaglocum obtinet . Hanc autem Liturgiam maximae antiquitatis esse , felestissimis argumentis probat vicecomes in altero Libro de Antiquis Missae Ritibus c. XII.& x III. Profecto tum precum forna uiae,

280쪽

tum rituum indoles ipsiusmet Ambrosii

aetatem facile vincunt. Ambrosius vero

cum Liturgiam vel auxerit , vel ad meliorem formam redegerit, ejus n*mentulit illa, quod ad nostram usque praese- fert aetatem; Mediolanensis si quidem Ecclesia antiquae Liturgiae vestigiis firmiter adhaesit, neque passa est pristino Ambrosiano ordine privari . Hujus autem Li- turgiae initium Romanae, quod probabilius videtur , tribuimus Ecclesiae r in historia etenim Codicum Liturgicorum , a vero nimium aberrasse Vicecomitem , qui Barnabam Apostolum hujus Liturgiae auctorem habet, dilucidius ostendemus. At sensim Mediolanensi Litureiae novos addidisse ritus hi, ques illam moderati sunt post Ambrosium, Episcopi , testantur Waliridus Strabo de Ritibus Ecclesiasticis e. XXII. apud Hittorpium p. 3o3., Landulfus Senior in Historia ms. apud Mabillo.

stolae ad Martinum, quas ex Bibliothecae 'Ambrosianae Codicibus ms. edidit Mabillonius Muset Italici to. . I. Hinc Cl. Mabillonius , qui antiquiores , recentioribus contulit Ambrosianae Liturgiae codicibus, fatetur , discrimen aliquod inter antiquiorem,