장음표시 사용
61쪽
'alor, cura, Vigilia, SomnuS nimium Vel brevis vel longus; 'si Iectus per aestatem, terra; lite me, durum Cubile; cursus, multa ambulatio, omnis lite Vehemens exercitatio, Vomitus, dejectio , a cibilae res et austerae δ' et Semel die a S Sumptae, et Vini non per
frigidi potio jejuno in consuetudinem adducta. i
' Cum vero inter extenuantia posuerim Vomitum et dejectio nem, de his quoque proprie quaedam dicenda sunt. δ' Ejectum osses ab Asclepiade Vomitum in eo Volumine quod de tuenda set Ditate compo Suit, Video: neque reprehendo, Si ostensus eorum est consuetudine, qui quotidie ejiciendo, Vorandi facultatem moliuntur. Paulo etiam longius processit: idem Purgationes quoque
eodem volumine eXpulit. Et sunt eae Perniciosae, si nimis Valentibus medicamentis fiant. Sed haec tamen Submovenda es Se, non est perpetuum; quia Corporum temPorumque ratio Potest ea facere necessaria, dum et modo, et non niSi Cum opus est, adhi
beantur. Ergo ille quoque ipse, Si quid jam Corruptum esset,
expelli debere, ConfeSSUS est. Ita non ex toto res Condemnanda
est. Sed esse ejus etiam Plures Cala Scte Possunt; est quo in ea quaedam paulo subtilior observatio adhibenda. μ' Vomitus utilior est hieme, quam aestate: ' nam tunc et pituitae plus, et capitis gravitas major subest. Inutilis egi gracilibus, et imbecillum sto machum habentibus: μ' utilis plenis et hiliosis omnibus, si vel nimium se replerunt, Vel Parum Con COXeriant. Nam sive Plus e St, quam quod concoqui possit, periclitari ne Corrumpasur, non opor-36. Iccius , per aestαtem, terra; hiems , durum cubile θ Locus suspectus. Ita legitur in plerisque Codd. atquo in omnibus libris editis . Cod. Med. I. et Vat. VIII. habent Perclestatem durum cubile ; tres autem voCes, lectus, terra, hieme, in Medic eo , a Palavicino; in Vaticano, a recenti item manu adscriptae sunt . In lib. de Salub. Vict. Rat. unde pleraque alia Celsus sumpsit , inter e X- tenuantia ponitur σκληροκοιτεειν, sine ullo , pro vario anni tempore , discrimine . Si igitur Celsus hic quoque auctorem illum se cutus est , non solum tria haec verba lectus , torra , hieme tollenda sunt ; quod auctoritate vetustiorum Codicum facere licet; sed etiam duo illa Per aestatem . 37. et semel dis assumptae 9 Ita Codd. pleriquo omnes. In Med. I. et Vat. V m. atque in libris vulgatis additur epulo e ; scili
cet ex glossemate . Lindenius leg. et se inclin die assumptas vulae .
38. proprie qαα dum 9 Caesarius , et alii, inter quos Lindentur, leg. Pr V tu quqedam . 39. Decium P ejicere hoc sensa usurpR-tur a Celso etiam in lib. a. cap. IO. NOMquidquid autem intentinuem animi, Ut Pru Ecutiam exigit, Protinus ejicie udum est. Cicero quoque hoc verbum adhibet lib. a. de Orat. cap. 32. Sic esse , nou es queutium eae artificis, sed artiscium ex eloquentia uat m : quod tαmeu nou ejicio . Pantiu
et Ii inden, leg. Rejectum , ut est in Ed. Salingiacensi . 4o. Vomitus utilior est hieme , quom aesi te Sumpta sententia est ex lib. de Salub. ViCt. Rat. At in Aphor. 4. Secl. 4. ita ha betur ; AE tα te quidem superiores Pentro Srmurgato , hieme pero ii eriores. 4I- πα- tunc θ Ita legitur in Cod. Vat. VIII. Alii Codd. atque omnes Edd. habent Hrem tum . In his particulis veteres libri sae
4 a. utilis Pleuis9 Ita Cod. Med. s. ot Vat. Vm- alii, et Edd. antiquae, utilis est Pleuit . Lommius log. utilis est vero pluui. iLindenius , utilis pero PIoui
62쪽
rot: ΑΤ sive Corruptum est, nihil commodius est, quam id, qua via primum expelli potest, ejicere. Itaque ubi amari ructus cum dolore et gravitate praecordiorum sunt, ad hulae Protinus Confugiendam os t. '' Idem prodest ei Cui pectuS ae Stuat, et frequenS
Saliva, vel nausea est , -- aut sonant aures, aut madent oculi, aut
os amarum est similiterque ei qui vel coelum, Vel locum mutat; iisque quibus, si per plures dies non vomuerunt, dolor praecordia insestat. Noque ignoro inter haec praecipi quietem: quae non Semper Contingere potest agendi necessitatem habentibus; nec in omnibus idem facit. Itaque istud luxuriae Causa fieri non opor
tere, Confiteor; interctum valetudinis Causa recte fieri, experimentis credo: 'si Cum eo tamon, ne quiS qui Valere et Senes Cere VO-let , hoc quotidianum habeat. Qui vomere post Cibum '7 vult, si ex facili facit, aquam tantum tepidam ante debet assumere; Si
dissicilius, aquae vel salis, vel mellis paulum adjicere. At qui
mane vomiturus 2St, μ' ante bibere mul Siam, Vel hyssopum, aut esse radiculam debet; deinde aquam tepidam, ut Supra seri pium est, bibore. Cetera quae antiqui medici Praeceperunt, stomachum omnia infestant. Post vomitum, Si Stomachus infirmus e St, Paulum Cibi, Sed hujus idonei, gustandum, et aquae frigidae cyathi tres bibendi sunt; '' nisi tamen sati Ces vomitu S CXa Sperarit. Qui vomuit, si mano id fecit, ambulare debet, tum ungi ' deinde Coenare: Si post Coenam, Postero die lavari, et in balneo
43. sive corruptum est θ Libri antiqui habent si Vero corriretum est, mendose ; sicut Cod. Med. I. et Vat. VIII. lib. 8. cap. 3. Si vero caries est, quam me cillum Osteu-Eit pro sive caries est &c. Reposui igitur si Ue corruptum est. Lindenius log. sive jam
44. Idem Ita in Cod. quodam apud Constantinum , et in Ed. Lindenii . Codd. quos ego vidi , et Edd. antiquae habent Item . Sed vix dici potest , quam saepe in antiquis libris
Idem et Dem inter se fuerint commutata . 45. aut sonant aures P Ita plerique Codd. atque Ed. Lindenii: Cod. Med. I. et Vat. VIII. aut consonant aurUS 3 Edd. antiquae , aut cui sonant aures , ex Palavicino . 46. cum Os tam eu , ne quis i c. Ita in Cod. Vat. VIa I. et aliis . Hac dicendi forma a tibi rivoque utitur Celsus . Lib. 2. Cap. IT. cum eo tamen , ne praecordia dura sint; et lib. 7. cap. 7. se l. 7. cum eo , ne ignor Vm sit. Cod. Med. I. pro cum eo liabet
comoneo simplici m. Vulgo leg. commoveor men , ne quis Stac. 47. pult) Ita habent Cod. Med. I. et Vat. v m. in aliis Codd. et in i bris vulga iis legit. Volci. 43. ante bibere mulsum, vel hyssopum, rent esse radiculam debet Lindenius leg. iante bibere mulsum , pel hyas reum esse , aut radiculam debet; sed P cxperam . Radiculam edi , hyssopum bibi , apparet ex lib.
cap. 3. ejusdem libri. Auctor lib. de Salub. Vict. Rat. praecipit, tit ad vomitum movendum , hyssopi homi ια dimidia tu aquae cougio contriti exhibeatur . 49. uisi tamen fauces pomitus exasperarit . Qui vomuit &c Sic reposui ex Codd. Med. I. et Vat. VIII. sed in iis est examerariM . Alii Codd. et Edd. antiquae habent i rel. sin ) autem pomitus fauces exasPσ-ravit , qui pomuit Soc. Lindenius leg. Siquidem vomitus fauces exasperavit . Qui Momuit &c. 5o. deinde coeun re Cod. Med. I. et Vari VIII. dein coenare. In his particulis deinde et dein Codicos saepe Variant
63쪽
sudare. Huic proximus Cibus medio Cris utilior est; isque esse de
bet cum pane hesterno, Vino auStero meraco, Ct Carne assa, cibis
que omnibus quam siccissimis. Qui Vomere bis in mense volet, melius consulet, si biduo Continia arit, quam Si Po Si quintum decimam diem vomuerit; nisi haec mora gra Vitatem pectori faciet. ββ Dejectio autem a medicamento quoque Petenda. St, ubi Venter suppressus parum reddit, ex eoque ' inflationes, caligines , capitis dolores, aliaque superioris Partis mala increscunt. Quid
enim inter haec adjuvare possunt quies et inedia, Per quae illa maxime eveniunt 8 Qui dejicere vult, primum cibis vinisque si utetur iis quae hoc praestant; β' dein, si parum illa β' pro si
cient , aloen sumat. Sed purgationes quoque, Ut interdum necessariae Sunt, Si C, ubi frequentes Sunt, periculum asserunt. β' Αε- suescit enim non ali CorPIS; Cum omnibu3 morbis obnoxia maxime infirmitas sit. β' Calefacit autem unctio, aqua Sal Sa, magiSque si Calida est, omnia SalSA, amara, CarnoSa, Si Post Cibum e Sti balinoum, vinum austerum. ' Refrigerat in jejuno, et balneum, et Somnus, nisi
nimis longus est; omnia acida; aqua quam frigidissima; Ak oleum ,
51. Huic Ita plerique Codd. et Ed. Lindenii; alii Codd. ceteraeque Edd. Hine; Cod.
Med. I. et Vat. vIII. Odc . 5 a. melius cousulet , si biduo contiuuα-
53. Dejectio autem α medicremento quoque stet ud α est Ita legunt Lommius , et Lindenius ; et quidem recte . Sic in prooemio ; Petet autem v vum quoque consilium, non ab rebus latcutibus &c. et lib. 6. cap. 6.secl. 8. ab iisuem peteudum reuxilium est. Alii leg. Dejectio autem medicα mento dcc. ut est in Mss.
5.. infretioves 9 Al. inflammationes . Vo-cες tufatio et ivsammatio ; itemque verba tufo et iusummo saepe commutari , ex aliis locis postea apparebit . 55. dejicere uult Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii Codd. et Edd. antiquae, ejicere ς olet ; L l. Lindenii , dejicere volet .
s . deiu Ita in Codd. Med. I. et Vat. viii. in aliis , et in Iibris vulgatis, de-
s 3. Proficieut Cod. Vat. VIII. et Ed. Lindeo. Prosectu ut .
Cod. Med. i. et Vat. VIII. In aliis Codd. et in libris vulgntis additur et ob hoc ii riuumetit; quod est ab explanatore aliquo . 6o. Calefacit autem uuctio, aqua SαIia , magisque si calida est , omniα salsa , o ma-ra , carnOSα Sag. 9 Lindenius leg. Calefaciti Huctio , qua solsa , magisque si calida est ;
frigerant in jejuno , rem αλ- , carnOSα , Fipost cibum est , bαlueum Soc. Sed perperam. Nam in lib. de Salub. Visit. Itat. amara
et carnosa calefacientibus adnumerantur .
61. Refrigerret tu jejuuo Alii leg. Refrigerat iu jejunio . Cod. Med. I. et Vat. VIII. habent Refrigerant iii jejuno ; Εd. Linden.
Contra rorigeraut iv jejuno . 62. Somnus , nisi nimis Iongus est; omniuncture 9 Ita in Codd. Mod. I. et Vat. VIII. Alii Codd. et pleraeque Edd. somnuS , utSi uim is longus est, et omnia acida. Quasi Vero acida non refrigerent , nisi in jejuno . Manut. et Linden. leg. somuus, nisi uim is Iougus est ; et o muta acidα .63. Oleum , si aqua miscetur ad unctionem . Unctio siue aqua siccat, ut infra dicitur . Sic autem habent Cod. Med. I. et Vat. VIII. alii Codd. atque Edd. antiquae , oleum , si aquae misceatur; Ed. Lindenii , Oleum, si requa miscetur; et lotus: Unde Vocem totus in suum Lexicon retulit Forcellinus . Sed vox ea inducta usi a Lindonio, nec Pro lotione apud ullum latinum scribt xena xePeritur .
64쪽
si aqua miscetur 3 Humidum autem corpus ossicit labor minor , quam ex ConSuetudine, frequens balneiam, cibus Plenior, ni uim potio; ' post haec ambulatio et vigilia: per Se quoque μ' ambu latio multa et vehemens, et matutinae exercitatio Di non protinus Cibus adjectus; ea genera escae qua o veniunt ex locis frigidis ot pluviis et irriguis. Contra siccat μ' immodica eXei Citatio, sta NOS , 7' Unctio Sine aqua, calor, 7 sol immodicus, si igida aqua, cibus exercitationi statim subjectus, et is ipse ex SiCCiS et ae Stu sis locis Velaien S. Alvum ad stringit labor, sedile, '' crota figularis corpori illiuta, Cibias imminutus, et is ii 3 e semel die assumptus ab eo qui his solet; exigua potio, Deque adhibita, nisi Cum cibi quis quati tum a SSUmptiaruS e St, Cepit; POSt Cibum quies. Contra Sosuit aucta ambulatio atque esca, motus qui post Cibum est, Subinde potiones cibo immixtae. 7 Illud quoque Seire oportet, qUod Vei
trem Vomitus Soliatiam Comprimit, Compressum solVit: itemque
comprimit is vomitus qui Statim post cibum est; solvit is qui
64. Humidum autem corpus es icit 9 Ita Codd. Μss. et Edd. antiquae . Lindenius leg. Humiduut autem corPus . Morgagnus in epist. 3. affert hanc Facciolati animadversionem ;Miror ex quo codice Verbum hoc Is umido cxierit , et uou modo tu Celsum , seu et tu Basilii Fabri Thesaurum irrel'serit ad
augendum, latiuum sermovem . Ego vel in
ter barbara , se et luter dubita referendum crediderim . Trili erus adnotat , verbo isto usum esse Apulejum lib. 8. Metamorph. Sed aetate Apuleji latinus sermo a pristina puritate deeciverat ; et ipsius Apuleii stilus iu- novandi laseivire uimium prurit, Plerum quo aluctatus et audax , nec imitatioue citiguus ut monet Forcellinus . 65. labor mi uor Ita legunt Caesar. Pant. st Linden. iidemque in periodo sequenti , immodica exercitatio ; al. labor major, et modie a exercitutio , ut habent Codd. Mss. 66. post hαec id est post cibum pleniorem , et multam potionem. Aliqui Codd. iii ter quos est Vat. V m. itemque Εd. Lindenii habent post hanc. 67. ambulatio multa et vehemens , et mututivae exercitatioui non Protivus Soc. Ita in Ed. Lindenii . Cod. Med. I. et Vat. III. habent ambulatio multa et matutiuα et oehemens Medicetis ab antiqua , sed non eadem manu ,- ehementi rem bulotio exercitatio ut non protiutis ; Uii Cud. αmbulatio multa , et pelienaeus , et matutina exercitatio , et protinus ; Edd. antiquae, ambulatio multu et oehemens , et matuti ua exercitatio , et nou Protinus ; ex Cod. scilicet Med. 1 v. in quo particula uou addita est ab emendatoris manu . 68. et irriguis . Contrα siccat Lindenius, et riguis . Contra siccant. 69. immodica exercitatio θ Ita Lindenius, et alii logunt cum Capsario . Codd. Mss. atque Edd. sex primae , et Manutianae habent modica exercitatio . 7 o. unctio siue aqua , calor9 id est uu-ctio ex oleo sine aqua . Oleum , si aqua miscetur , refrigerat, ut supra dictum est: idooque corpus humidum potius ossicit , quam siccum . Lindenius haec verba ita dividit; uu-ctis , sius aquα calor; sed minus recte. 71. sol immodicus P Ita legunt Caesarius, Pantinus , et Constantinus ; alii , Codd. Mss. secuti , sol modicus ; Lindenius, sal im
Pantin. et Constant. habent figuralis ; et ita Scaliger legendam contendit , invito Cod. Ms quo ipse utebatur . Putat autem , gypsu significari , quo mancipiorum pedes pingebantur. Sed retinendum creta sigularis: qua ad adstringendum Hippocrates quoque uSus CSt.
73. Illud quoque scire oportet θ HipPocrates lib. 2. de Vict. Rat.
65쪽
duod ad betates Voro pertinet, 7' inediam facillime sustinent
in diae aetates, minus juVenes, minime Plaeri Ct senectute conseiacii. Quo minus scri facile quisque, eo saepius debet Cibum assu- ruere; maximeque eo eget, qui InCrescit. 7' Calida lavatio et pueris et senibus apta est. 7 Vinum dilutius pueris, senibus meracius; neutri aetati, quae in statione S moVent. Ita Venum minias, quae assumant, Qt quomodo Curentur, interest. 77 Quibus iuvenibus fluxit alvus, plerumque in sene Citate Contrahitur: qnibus in adolescentia fuit adstricta, saepe in senectute solvitur. 7' Melior est autem in juvene fusior, in sene adstriCtior. Tempus quoque anni Con Siderare oportet. Hieme plus es soconvenit; minus, sed meraciu8 hibere; multo Pane uti, /' Carno potius assa, modice oleribuS; Semel d1e Cibum Capet e, nisi si nimis venter adstrictus est. Si prandet aliquis, utilius est exi-
uum aliquid, et ipsum Sic Ciam Sine Carne, Sine potione Sumere. Eo tempore anni Calidis omnibus Potius utendiam est, vel calo rem moventibias. Vonus tum non aeque perni Ciosa est. At Vero
paulum cibo demendum, adjiciendumque Potioni, sed dilutius ta
men bibondum est; magis Carne utendiam, magis oleribus; transeundiam paulatim '' ad elixa ab asSi S. Venus eo tempore anni tutissima est. ΑΕ state vero et Potione et Cibo Saepius Corpus eget ideo prandere quoque Commodum CSt. Eo tempore aptissima sunt et caro et olus; potio quam dilutisSima, ut et sitim tollat, nee
corpus incendat; frigida lavatio, caro elixa, frigidi cibi, vel qui
refrigerent. Vt saepius autem Cibo utendiam, SiC Exigia o CSt.' Per autumnum, propter Coeli Varietatem, Peri Culiam maXimum e St. Itaque neque Sine VeSte, neqUe Sine Cal Cpamentis prodire opor
tet , praecipuequo diebus frigidioribus; '' neque sub divo noctu
s. Coliare lavatio P ex lib. a. de Vict. Rat. 76. Vinum dilutius pueris Ex eodem lib. 7 . Quibus juvenibus sumit nivus P ex
8. Melior est Soc. ex Aptior. 53. Seci. a. 79. carne Potires assa Ita ex emenda tione Tliri verti ; quam Pantinus , ct Constan tinus omnino probaui. Libri omnes habent elix ; quod Pugnat cui verbis sequentibus ;eolidis omnibus potius utenilum est, vel colorem mopentibus . Nam lib. I. cap. 27. caro elixa refrigerantibus adnumeratur . Itaque etiam infra ex ejusdem Τlari vorti emendatione reposui transeundum Paulatim ad elixa ab assis , pro irranseundum Paulatim ab elixis red ressa ; et carne elixa Pro c rue a1sa. Haec lectio consili matur Ox lib. de satiab. Vici, Rat. Hieme Potus sit oinum meracis-ὀimum ; cibus , Panis , obrouin , rassa omnia, .... AEstais autem tum molli inclaea , tum Potu copioso et diluto , obsoniisque omnibus elixis nutriri opori t.
elixis ad assa . Vide quae modo ndnotavi , 8 I. Per autumnum Lindenius , Per au
8a. neque sub dioo noctu dormire 9 Ita Ed. Lindenii ; Codd. Mss. et aliae Edd. ne que sub diυο nocte uormire . Sed noctu pressim apud Celsum occurrit : nocte pro No ctu alibi non invenitur . In Ed. Principe , itemquo in Edd. Ruellii et Stephani legit. neque sub dio 'octe dormire .
66쪽
dormire, aut certe hone operiri. Cibo vero jam paulo pleniore
lati licet , minus, sed meracius bibere. Poma nocere quidam putant, quae immodice toto die plerumque Sic as Sumuntur, 'in no quid ex densiore cibo remittatur: ita non hacte, Sed ConSUmma tio omnium nocet. Ex quibus in nullo tamen mi DUS, quam in his, '' Doxae est. Sed his uti non saepius, quam alio Cibo , Convenit . Denique aliquid densiori cibo, Cum hic a CC edit, nece SS xi iam e St demi. Neque aestato vero, neque aut Umno utiliS Venias e St: tolerabilior tamen per autumnum aestate in totum, si fieri - pote St, ab SiiDCndUm est. IV. ' Proximum est, ut de iis dicam, qui partes aliquas CorpOris imbocillas hahent. Cui caput infirmum est, is Si bene ConCO-xit leniter perfricare id mane manibus Suis debet ; numquam id, Si fieri pote St, vesto velare , ' ad cutem tonderi; - utile quo lunam Vitare, maximeque ante ipsum lunae Solisque Concursum δ
' Sed numquam post cibum; si cui capilli sunt, eos quotidie pe-
83. ue quid θ Linden. ut ue quid .
84. noxae e4t 9 Idem , uoxa est . 85. aestate in totum Ita Cod. Med. I. et Vat. VIII. atque Edd. sex primae , Caesariana , et Lindeniana ; Edd. Gryph. Pant. et Constant. aestate pero in totum ; alii Codd. aestate ex toto ; Edd. Manut. αcSta te et toto : quod mendum mihi in memoriam reduxit locum illum Ciceronis epist. q. lib. 15. ad Famil. redolescens et equitatu, et Peditatu , et Pecti uia paratus , et toto iis, qui nouari aliquid Volebant . Pro et toto Victorius edidit et omnino ; alii malunt et ulmo ; ul. et sociis . Milii videtur legendum
r. leuiter perfricare 9 Ita Cod. Med. 1. et omnes t Bri editi ; sed in Codice particula per erasa est , et factum fricare , ut est in Vat. v m. Alii Codd. habent lente Prefricare. Cap. 3. hujus lib. legit. leniterque perfrica ri ; et paulo infra , eas Partes quas in requa fuerit ut, leniter perfricare ; et lib. q. cap. 24. leniter perfricari. Nec leniter fricare, nec lenior perfricare apud Celsum usquam reperitur . a. ad cutem tonderist Ita Cod. Mod. 1. et Vat. VIII. Eodem modo lib. 4. cap a. Si uero parum auxilii tu his est , tonderi opo rei ad cutem . In aliis Codd. leait. aut cutem mucieri ; in plerisque Edd. aut ad cutem touderi , ex Palavicino ; in Edd. Caesar. Pant. et Linden. aut rad cutem tondere . 3. utileque Iuuum vitare , maximeques aute ipsum lunae Solisque concursum Membrum hoc insiticium erse, ex iyso .r tionis contextu apparet. Cum enim et un-tecedentia membra , et sequentia a verbo debet rcgantur , istud utile est constructionem turbat . Formata haec videtur ab aliquo sciolo ex iis quae leguntur apud Ρlinium lib. 2. cap. IOI. feci. 4. E contrario ferunt, Lunae femineum , et molle sidus , atque nocturnum , solςere humorem , et trahere , non auferre . ra manifestum esse , quod ferarum Oecisa corpora tu tabem pisu suo resolvat: Somuoque s Vitis tor Porem contractum iu caput revocet, glaciem refuudat , cu uetaque huminco spiritu laxet : vel ex iis quae scripsit Macrobius lib. 7. Saturnal. cap. ult. Non est ergo mirandum, si rati ne proprietatis , quas singulis inest, calor solis strefacit, iuuaris humectat . Hinc et nutrices pueros alentes operimentis Obts-guut cum Sub Iunα praetereunt Hoc quoque ustum est; quia si quis diu subluuα somno se dederit, aegre excitatur, et proximus sit inrauo, Pondere Pressus humoris , qui in omne ejus corpus diffusus, atquo dispersus est proPrietate iuuari: quae Mico/Ρus tu undat , Omnes ejus raperit, et
. sed uum qualis post cibum P Ita in plerisque Codicibus. Med. I. et Vat. VIII. habent seu uua quam post cibum ; et Medicetis verbum Progredi , additum ititer versus ab alia antiqua manu . II inc vulgata lectio , sed
uuiquam Post cibum progredi ; Totus hic locus ita legendus est; Cui creput ii omniueit, iι ii beae couco τ ι, ἐς uirer Perfrico re
67쪽
ctero; multum ambulare, Sed, Si licet, ne Ilae Sub tecto, neque in sole; δ utique autem vitare Solis ardorem, maXimeque post Cu
hum et vinum; Potius ungi, quam lavari; numquam ad flammam uia i , interdum ad prunam. Si in balneum Venit, Sub Vesto priumum paulum in tepidario insudare, ibi ungi, tum transire si in calidarium; ' ubi insudarit, in solium non de Scendere, sed multa calida aqua per caput Se totum perfundere, ' tum tepida, deinde frigida; diutiusque ea caput, quam Cetera S partes, Perfundere; deinde id aliquandiu perfricare; novissime detergere , et Uragere.
Capiti nihil aeque prodest, atque aqua frigida: itaque is cui hoe infirmum est, per aestatem id bene largo canali quotidie debet
aliquandiu subjicere. Semper autem, etiamsi Sine balneo unctus est, neque totum Corpus ' refrigerare SUStinet, Caput tamen aqua frigida perfundere. Sed cum ceteras partes attingi nolit, demit tere id, ne ad cervices aqua descendat; eamque, De quid oculis, aliisve partibus noceat, defluentem subinde manibus '' ad hoe regerere . Huic modicus Cibus necessarius egi, quem facile Concoquat; isque, si jejuno caput laeditur, assumendus etiam medio die est; si non laeditur, semel potius. Bibere huic assidue vinum dilu tum , lene, quam aquam, magis e X Pedit; Ut Cum Caput gravius
es Se Coeperit, sit quo Confugiat: eique eX toto neqUe Vinum, neque aqua Semper utilia sunt; mediCamentum utrumque QSt, Cum invicem assumitur . Scribere , legere , VOCe Contendere , huiC OPUS Non CSt, utique Post Coenam; po Si quam ' ' ne cogitatio quidem
ei satis tuta est: maximo tamen vomitia S Hli nuS CSt.
' Neque vero iis solis quos Capitis imbecillitas torquet, usus
id mane manibus suis debet: uum quamiae, ii fori potest, oeste uelare : ad cutem tonderi , sed numquam post cibum e si cui capilli sunt, eos quotidie Pectere . Proximo cap. 5. dicitur: Vitari etiam graoc fines , destillationesque possitiit, si is qui his υ- Portunus est, post concoctionem jejuures caput radit δ c. id est ante cibum .
ros , ubique . 6. tu cali Ererium P cod. Med. I. et Vat. II1. tu caluarium . o. ubι insudarito In Cod. Vat. VIII. est insuda pit quod ego mutavi in insudarit . Cod. Med. i. atque Edd. Caesarii, et Pontini habent suda oit ; alii Codd. tibi sudauerit; Med. II. et Ed. Linden. ubi sudarit; ceterae Edd. ubi sudabit. Celsus verbo ius udo frequentissime utitur .
8. tum tepida , delude frigido Ita Codd.Mgs. sed in Med. IV. ultima syllaba particu-ino delude dρleta est. Hinc libri vulgati, dein frigida. Manutii, et Stephanus leg. tum tepida uti , dein frigida . 9. rcfrigerare sustiuet Lindenius , refri
Io. ad hoc regerere θ Ita Cod. quidam Constanti ui , atque Ed. Lindenii ; Cod. Med.
Iantina, Caesariana, et Ruelliana , ad os regere ; alii codd. ceteraeque Edd. ad Os
II. vinum dilutum, leue Ita Cod. Vat. VIII. atque Ed. Lindenii ; alii Codd. et ceterae Edd. pinum uiliatum , tepe ; sed Constantini una in margine , leue . Apud Catonem Cap. 157. R. R. legit. Miuum leue , dilutum .ia. ue cogitatio quidem P Ita Cod. Vat. II, RIi , et Omiles Eda. nec cogitatio luidem .
68쪽
aquae si igi lae prodest; sed iis etiam quos assiduae lippitudines,
gravedines, destillationes, tonsillaeque male habent. His autem non Ca Pus tantum quotidie perfundendum, sed os quoque musta frigida aqua fovendum est; praecipueque omnibus quibus hoc
utile auxilium est, eo utendum est, ubi gravius Coelum Austri reddiderunt. Cumque omnibus inutilis sit post cibum atat Con
tentio, ' aut Cogitatio Γ animi; J tum iis praecipue qui vel capitis,
Vel arteriae dolores habere consuerunt, vel quoslibet alio S oris a flectus. Vitari etiam gravedines, destillationes liae possunt, ' Si qUam minime, qui his opportunus est, lo Ca, aquaS Ille mutat; Si caput in Sole protegit, ne incendatUr, neve Subitum CX re Pensi-Do Duhilo ' frigus id moveat; si post Concoctionem jejunus Caput. radit; si Post cibum neque legit, neque Scribit. VI. ' Quem vero frequenter cita alvus exercet, hili C OPUS e Stpila, similibusque superiores partes exercere; dum JejUDUS CSt, ambulare; ' Vitare solis nimium ardorem, continua balnea; uti gicitra Siadorem; non uti cibis variis, minimeque juria lentis, aut leguminibus, oloribusve iis quae celeriter descendunt. ' omnia
VI. et in Edd. plerisque omnibus. Sed vox vi nimi tollenda est . Sic in sino cap. antecedentis ; poce contendere huic opus non est, utique post coeu m PsSi quam ne cogitatio quidem ei satis tuta est. In Cod. Med. I. est aut a cogitutio animi ; addita scilicet littera α ex varianti lectione. Alii enim Codd. et cum iis Ed. princeps, habent aut agitatis reuimi : quod neque pro cogitatione , Deque Pro animi perturbatione apud ullum idoneum auctorem invenitur . Apud Ciceronem lib. I. cap. q. de Offic. legit. agitatio mentis ', et cap. 5. ejusdem Iib. cogitatio , motusque animi sed vox animi
cohaeret cum vocΘ motus . Porturbatio autem animi inutilis est , non solum post ci-hum , sed etiam ante cibum . Palavicinus ex
punxit syllabam co in Med. I. et fecit agi. ratio . Lindenius leg. α ut fatigatio auimi ;quod minime probandum . a. si quam minime , qui his opportunus eat , loca , aquasque mulcti 9 Sic reposui ex Codd. Med. I. et Vat. VIII. Alii Codd. et
Edd. antiquae habent si quam iniuime eum, qui his ovortunus est, aerem, ς et loca, aquasque mutet; Εd. Lindenii, si quam minime is , qui his VPortu uus est , ocrem , Uel loca ci quasque mutat. Cap. 3. hujus
lib. qui pel coelum , vel loca mutat ; lib. 3.s P. aa. OFus est , Si vires Patiuntur, lovgα ua Migatione , coeli mutntioue 1, lib. 4.
cap. 32. loca , Coelum , cibos , εα Pe iure ture . Aerem autem mutare, Celsus numquam dixit .
3. frigus id movent P assciat. Cap. I.
hujus lib. ue modo frigus , modo cctior mo-ὐ eat . Lindenius log. frigus dimopeat ; sed
I. cita alvus o soluta. Al. citata cil us. u. Pitare solis uimium ardorem Sic Cicero de Seneci. cap. 15. solis nimios ardores . In codd. Med. 1. et Vat. VIII. legit.
3. leguminibus Cod. Vat. VIII, legu
q. omnia deuiquo fugere , quae tarde coracoquuntur 9 Ita legitur in omnibus libris
antiquis : sed repugnat sententia . Liudenius pxo fugere log. sumere ; quod sententiae congruit ; sed non cohaeret cum particula deuique ; cui contra , vel Potius opponi de-bsit . Addita haec verba sunt ab aliquo sciolo , qui non .ntelligebat , quae tarde concoquuntur , ea celeriter non descendere . Hoc membro sublato , reliqua recte habent ; non uti cibis variis , minimeque jurulentis , Nut Iegumiuibus , oleribusve iis quae celeriter descendu ut . Venatio , durique pisces et
ex domesticis animalibus assa caro mclxime juvaut . Locus hic conserendus est cum C.pe a 3. et 3 o. lib. P.
69쪽
denique fugere quae tarde ConcoqUuntur. J Venatio, durique Disces, et ex domesticis animalibUs a SSA Caro maxime juvant. Numquam vinum salsum bib re CSPeriit, De tenue quidem, aut dulce; sed austeriam et Pleui US, eque id ipSum Per vetus. Si mulso uti volet, id ex decocto mello saciendum est. Si frigidae Dotiones ventrem ejus non tUrbant, hi S Utendum potissimum est. Si quid ostensae in coena sensit, Vomero debet; idque postero quoque die facere; tertio, modi ei Ponderis Panem ex vino es Ae, adjecta ova ex olla vel eX defruto, Similibusque aliis: deinde
ad consuetudinem redire. Semper autem P ΟSt Cibum Conquiesce ae; ac ne liae intendere an in Um, neque Ambulatione quamvis Ie- ni dimoveri.
At si laxius intestinum dolere Consuevit, ' quod Colum Do minant, curia id nihil nisi genus inflationis sit, id agendum est, ut concoquat aliquis; Ut lectione, ' Blii Sque generit, Us exerceatur; utatur balneo calido, Cilai S QUO Iiae et Potionibus Calidis; denique omni modo frigos A vitet; item dulcia omnia, leguminaque, et quidquid instare Constae Uit.' Si quis vero stomacho laborat, legere clare debet; post VIII lectionem ambulare; tiam Pila, Vel armis, ali OV e quo genere quo
Superior pars mo VCtiar, CXCr Cer1: non Aquam, sed vinum Calidum
hibere jejunus; cibum bis die as Sumere, Sic tamen, ut facile
5. n ecta uva ex olla , vel ex defruto
Ita in Cod. Vat. v II l. sed ripa ab alia manu mutatum est in uvae. Med. I. habet adjecta usa ex ollea , o et ex defruto ; sed Altera I vocis ollμα ab antiqua manu ex Puncta est , et factum olea . Ego puto Celsum scrip Sisse Π -cta upa ex ollo, pel olere ex Eefruto . Nam uvas ex olla, et Oleas ex Passis , defrutove servatas inter res stomacho aptas tium erat lib. u. cap. v q. uvas autem ex defruto , neque ipse usquam memorat ;et Plinxiis lib. 23. cap. i. secl. 7. utque Di scorides lib. 5. cap. 3. stomacho inutiles es
se tradiant . filii Codd. habent adjecta ανας et ex oleo , Uel ex uel ruto ; al. adjectatio a otii ex oleo . Oel ox d fruto ; Mod iv. ab alia manu . et ex Oo Edd. a Dii quae . adjecta uore Vel ol a uel ex defruto . Lindenius legit aut ova fricta cx oleo , vel ex defruto. i. quotl colum nominant) Ita Codd.M, s.
nant. Ego colum retinui : nam laxius inte
stinum ita nominat Plinius lib. 2 o. pop. Io, secl. 42. Cum tuo quidem addito , asparagi , inflationes stomtichi colique discutiunt; lib.
currit . . . ius ammationibus legendum infatto uibus 9 colι vel ex aqua , v l ex pi no . Scribonius quoque coli inflationem vocat
C. mPOS. I I9. et I 73. et 263. Haec tament a verba mihi suspecta sunt . Nesque enim verisimile est , Celsum , qui 'toties hujus in testini mentio item fecit , et laxius , u ut latius , Dut crassius , aut Plotitus , aut majus vocat , hoc uno in loco colum appellasse : qua Voce. Si ais quam , Certe lib. q. cap. I. uti
debuisset, ubi id ipsum describ1t . Sod ibi
quoque crassius nominat . Qui vero pro colum graecam vocem κωλον , vel κολον reposuerunt , nullius , opinor , codicis auctori
tate id scoTum . a. tiliisque Ita Codd. Med. I. et Vat. VIII. alii, et libri ruulgati , et tiliis. 3. urtei ) Inic quoquo secutus sum Codd. Med. I. et vat. vi Ii. Alii ex aliis Codd. le
x. cibum bis die θ Alii , tum cibum bis
70쪽
concoquat; uti Vino tenui et austero; et post cibum ' frigidis potionibus potius. Stomachum autem infirmum indicant pallor, macies, Praecordiorum dolor, nausea, nolentium Vomitus; in jejuno dolor capitis. Quae in quo non sunt, is si mi stomachi eSt.
Neque credendum utique nostris est, qui cum in adversa Valetudine vinum, aut frigidam aquam ' concupiverunt, deliciarum patro Cinium in accusationem non merentis stomachi habent. At qui tarde Concoquunt, et quorum ideo praecordia inflantur, qui-Ve Propter ardorem aliquem no Ctu sitire ConSuerunt, ante M lam ConqUieSCant, duos tresve CFathos per tenuem fistulam bibant. Pro de St etiam adversus tardam concoctionem Clare legere, deinde AmbUlare, tiam vel tangi, vel lavari, assidue vinum frigidum hibere, et PoSt Cibum, ' magnam potionem; sed , Ut Stipra dixi, per siphonem: deinde omnes potiones aqua frigida includere. Cui vero cibus acescit, is ante eum Libero aquam egelidam debet, et vomere: at si cui ex hoc frequoris dejectio incidit, quo- ties alvus ei constiterit, frigida potione potissim iam utatur.
graVe e S Se Conso evit; huic, qUantum fieri potest, exercendum id est, quod assectum est, subjiciendumque labori et frigori: nisi cum dolor increvit; sub quo quies optima est. Venus semper inimiCa eSt, Concoctio, sicut in omnibus corporiS affectibus necessaria. Cruditas enim id maxime laedit, et quoties offensum Cor-PUS est, Vitiosa pars maxime Sentit. Vt concoctio a citem omnibus vitiis occurrit, sic rursus aliis frigus, aliis calor: quae sequi quisque Pro h Abitu Corporis Suidebet. ' Frigos inimicum est seni, tenui, vulneri, prae Cordii S, intestinis, vesiCae, araribus, COXi S. Scapulis, Natura libris, Ο8Sibu S, de ratibus, nervis Vialvae, Cerebro: idem Summam cutem facit pallidam , aridam, duram, Digram: e X ho C horrore S, tremo i QS I EDasCuntur. At prodest juvenibias, et omnibus plenis: erectiorque mens est, et metiri S con Coquitiar, Ubi frigo S quidem est, sed cavetur. Aqua vero frigida infusa, praeterquam Capiti, etiam Sto-
a. frigidis potionibus Potius )Ita pleri
que Codd. et omnes Edd. Lib. quoque T. cap. 7. Secl. 6. Celsus ponit adverbium Potius in filio periodi i neque ex oculo , nU-que ex Pulyebra quidquam abscιndatur ;ac si necessct eat, ex Pia Uebra Potitis . Cod.
Med. I. et Vat. v . habent frigidis Potius Potiovibur .
et 0mnes Edd. concivierunt. q. magunm Potionem 4 Duellius , Constan tinus , et Stephanus addunt Sumere. s. cit si cui Ita Codd. Mod. I. et Vatia VIII. atque Εd. Lindenii ; alii Codd. et antiquae Edd. at is cui .i, quod ita podagra ehiragrave esse consuevit Milii haso verba suspecta surat Vi