장음표시 사용
71쪽
hug- item rubicundis Dimis hominibuS, Si dolore vacant. - Calor autem adiuvat omnia quae frigus InfeStat; Item lappaentes, si
nec dolor, nec lacrimae Sunt: NerVOS 'IUO IUe qu1 Contrahuntur; praecipueque ea ulcera quae CX frigore SUUt: Idem Corporis eo lorem bonum facit; Urinam moVet. SL UIm1US CSt, Corpus essem
nat, nervos emollit, Stoma Chiam solVit. Minime vero ' aut frigugant calor tuta sunt, ubi Siabita inSUetis Sunt. Nam frigus lateos dolores, aliaque vitia; frigida aqUa Struma S EXCitat: Calor con coctionem prohibet, Somniam aufert, Sudore digetit, obnoxium
i tur oportet peregrinari, UaVigare: Ubi id non licet, gestati,
ambulare sub divo, ante aestum, leniter; eodemque modo ungi: et, Ut supra Comprehensum CSt, Vitare fatigationem, Cruditatem,
frious, calorem, libidinem: ' multoqHe magis Se Continere, si qua gravitas in corpore eSt. TunC neque mane Surgendum, neque pedibus nudis ambulandum est, minimeqUe Post cibum, aut halneum: neque jejuno, neque Coenato Vomendum e St: neque movenda alvus; atque etiam, Si per Se mota est, Comprimenda egi: abstinendum potius, si pleni US COIPUS e St. Itemque vitandum halneum, sudor, meridian S Somnus, Utique, Si Cibus quoque antecessit ; qui tamen semel die ' tune Commodius assumitur; insuper otiam modicus, ne Cruditatem moveat. Alternis diebus invicem modo aqua, modo Vinam bibendum CSt. QuibUS servatis, ex reliqua victus Consuetudine quam minimum mutari debet. Cum vero haec in omni pestilentia faCienda Silat, tiam in ea maxime quam Austri excitarint. Atque etiam PeregrinantibUs eadem necessaria sunt, ubi gravi tempore anni di SC CSSerunt ex suis sedibus, Velobi in graves regiones Veneriant. A C Si Cetera res aliqua Prohi
bebit , utique abstinere debebit: atque ita a Vino ad aquam, ab hac ad vinum, eo qui supra POSitUS eSt, modo, transitus ei eSSe-
3. item articulis, doloribusque Ex Aphor.
bent etiam articulis, doloribusque; Ed. I uel. item articulorum doloribus . 4. Calor autem &C. 9 ex Aphor. 16. et
5. aut frigus ut calor 9 Cod. Med. I. t Vat. m. frigus et calor. 6. Tunc igitur oportet9 Alii omnes, Tum igitur oportet. Vide adnot. Φ i. ad cap. 3. hujus lib. 7. multoquc magis se contiuere , si qu Sravitas in cor Pors est. Tune Sco. In multis Codd. et in Ed. Lindenii haec verba
ita dividuntur : multoque magis se contiuere . Si quα gravitas in corpore est, tum Soc. Sed perperam . 8. tunc commodius assumitur J Ita Codd. multi, et omnes Edd. antiquae ; Cod. Med. I. et Vat. VIII. atque Ed. Lindenii, tum com
72쪽
4. CORNELII CELSI ARTIUM LIBER SEPTIMUS IDEM MEDICI ΝΛE SECUN DVS.
Instantis autem ' adversae Valetudinis Signa Complura sunt. In quibus explicandis non diabitabo auCtoritate antiquorum virorum uti, maxime Iiae HipPOCratis; ' Cum re Centiores quoque me lici, k quamvis quaedam in CurationibuS mutarint, tamen haec illum optime praesagis Se , fateantur. Sed antequam dico, quibus praecedentibus morborum timor Subsit; non alienum videtur exponere, quae tempora actui, quae temPCStatum genera, quae partes aetatis, qualia Corpora maxime trita, Vel PeriCulis opportuna sint, quod genus adversae valetudinis in quoque timeri maxime possit . - Non quod non omni tempore, in omni tempestatum genere, omnis aetatis, omnis habitus homi Ues, Per omnia genera mor- horum et aegrotent, Qt moriantur: Sed quod frequentius tamen quaedam eveniant; ' ideoque Utile Sit, SCire Unumquem sine, quid . et quando maXime CHVeat. I. ' Igitur saluberrimum ver est; ' proxime deinde ab hoc hiems; - periculosior aestas; autumnus longe Peri Culosissimus. Ex
A. Cornelii CeIsi Artium Liber Septimus , Idem Mediciuae Secundus 9 Qua inscriptionis forma usus sum in libro primo, eadem in hoc quoque libro utor : idemque in reliquis sex faciam. Codices variant . Med. I. habet ARTIUM A. CORNELII CELSI LIB.
VI. quas ratio mediciums Potissima sit . .
e lectu ut feliciter item mediciune Liber II. Vat. VIII. E L. LIB. I. INCIPIT
LIB. II. CELSI; al. ARTIUM AURELII CORNELII CELSI LIBER UIT IDEM MEDICINAE LIB. IL. Ed. Lindenii, L EER SECUNDUS. PRAEFATIO. 1. ad oracte Valetudinis In Edd. Boves.
Junt. Caesar. et Linden. deest vox advers s. a. cum rccentiores quoque medici Cod. Hed. I. et Vat. VI cI. cum reccutiores medici .
3. quamvis quaedom tu curationibus mu- te ivt Lindenius legit, quamvis ira curationibus mutarius. h. mu quod Sac. 9 ex Λplior. I9. Se t. 3. Ita Vat. VIII. aliique Codd. atque Ed. Lindenii; Cod. Med. s. et antiquae Edd. nou quo Sac. In Edd. Bevei. Junt. Caesar.
et Linden. proxime sequutitur haec vexba , non omni tempestretum geu re ; tria antecedentia , omni temPorc , in , desunt .
s. iveoque utile sit Ita in Cod. Med. I. Vat. vii I. habet ideoque utilis sit; alii, atque Edd. antiquae, ideoque utile est ; Ed. Lindenii , ideo utile est . 1. Igitur saluberrimum ver est ex Aptior. q. Secl. 3. a. Proxime deinde ab hoc Al. proxima deinde ab hoc . 3. Periculosior aestas Cod. Med. I. et
Vat. VIII. Periculosior, quam Prior, GCFtHS .
Aliquot hujusmodi glossemata in aliorum qAOque Veterum Auctorum Codicibus Critiei
73쪽
tempestatibus Vero optimae aequales sunt, sive frigidae, sive Calidae: pessimae, ' quae maXime Variant. Quo sit, Ut autumnus plurimos opprimat. Nam fere meridiAnis temporibUS, Calor i no cturnis atque matutini S, Simulque etiam Vespertinis, frigus est. Corpus erino, et aeState, et Subinde meridianis Caloribus relaxa tum , subito frigore excipitur. Sed ut eo tempore id maxime sit, sic quandocumque evenit, noXilam est. Vbi aeqUalitas autem est,
Τ tamen saluberrimi sunt. Sereni dies; meliores PluVii, quam tantum nebulosi, si nubilive optimique hieme, qui omni vento Va cant; aestate, quibus Favonii persant. Si genus aliud ventorum est, salubriores Septemtrionales, quam Subsolani, vel Austri sunt:
7 sic tamen, ut haec interdum regionum sorte mutentur. Nam fere ventus ubique a mediterraneis regionibus Veniens, salubris;
a mari, gravis e St. Neque solum in hono ' tempestatum habitu certior Valetudo est; ' sed priores morbi quoque, si qui inciderunt, leViores sunt, et Prompti Us finiuntur. 8' Pessimum aegro coelum est, quod aegrum feCit; adeo ut in id quoque genus quod natura pejus est, in hoo statu salubris mutatio sit. At aetas media tutissima est; quae Ueque jUVentae Calore , neque senectutis frigore in statur. Longis morbis Senectus, acutiS adolescentia magis patet. Corpus autem habilissimum quadratum e St, ne Ilae gracile, neque obesum. 'δ Nam longa statura, ut in ju
Venta de Cora est, sic matura senectute Conficitur: gracile Corpus infirmum, obesum hebos est. 8- Vere autem ma X imo, 'IUACCUmque humoris motu novantur, in metu CSSe ConSuerunt. Ergo tunC4. quae in rexime variant ex Aphor. I. Secl. 3. Ita Cod. Vat. Vm. et Ed. Linde nil ; Cod Med. r. quae maxime e pariant; alii, atque Εdd. antiquae, quae variant
A. tamen saluberrimi sunt ex 'phor. I 5. Secl. 3. In Cod. Vat. um. et in Ed. Lindenii ommittitur tamen . 6. nubiliste Al. aut nubili . 7. sic tamen , ut haec Scc. 9 ex lib. a. de Viet. Bat. cod. Med. I. et Vat. Vm. tque Ed. Lindenii habent sic tamen haec, ut &C. 8. tempestαtum cod. Med. I. et Vat. VIII. tempestatium , antiqua sorma.
9. sed priores morbi quoque iac. 9 Ita Codd. M sq. atque Edd. antiquae ; sed in
odd. Med. i. et Vat. Vm. pro priores morbi ost prior. morbi . Ego censeo , dolen dam esse vocem Priorer , et legendum sed
morbi quoque , si qui inciderunt , I Uiores MUιt , et promptiu3 suiuntur . Manifestum
enim est, Celsum exprimere voluisse Aphor. 8. Secl. 3. Temporibus beras constitutis , et tempestivam tempesti itatem serpantibus . morbi, qui facite consistant et sol*rentur,
funt . Idem repetit Hippocrates lib. a. de Morb. Vulg. Lindenius leg. sed Pejores mombi quoque Sec. Io. Pessimum aegro coelum est θ Ita inplerisque Codd. atque in Ed. Lindenii ; sed
in hac , Pessimum aegro est coelum. Cod. Med. I. et Vat. VIII. ceteraeque Edd. habent
II. At αetas media tutissima est Εdd. Constantini et Lindenii, Aetas media , tu
I a. quae 9 Lindenius, quia . 13. Nam longa staturαὰ ex Aphor. 5
74쪽
lippitudine S, PUStulae, pro susio sanguinis, '' abscessus D corporis , Iquao G ος θαTα Graeci nominant, bilis atra, quam μελαγχολίαν
appellant , insania, morbus comitialis, angina, gravedines, destillationes oriri solent. Ii quoque morbi qui in arsiculis, nervisque modo Urgent, modo quieScunt, ii ne maXime et inchoautur, et repetunt. 'si At aestas non quidem vacat plerisque his morbis; sed adjicit febres 37 vel continuas, vel ardentes, Vel tertiana S, vomitus, alvi dejectiones, '' auricularum dolores, ulcera oris, Can Cros, et in ceteris quidem Partibus sed maxime in obscoenis , '' et quidquid sudore hominem resolvit. '' Vix quidquam ex his in autumnum non incidit; P Sed oriuntur quoque eo tempore febres incertae, lienis dolor, aqua inter cutem, tabes; quam Graeci φPIIιν nominant; 'Α urinae difficultas, quam συαγγουρίαν appellant; tenuioris intestini morbus, quem εἰλεον nominant; item laevitas intestinorum, quae λειενiερία Vocatur; Coxae dolores , morbi comitiales. Idemque tempus et diutinis malis fatigatos,
I 5. abscessus scorporis J J Vox corporis videtur addita ex glossemate . Corpus non abscedit ; sed si noxia materia , quae totum corpus assiciebat , in aliqua eius parte colli-ligitur , fit nbscessus . Itaque rabs cfSSus a Celso absolute semper usurpatur. Vide c39. 7- et 8, hujus lib. cap. 7. seci. II. lib. 5. et cap. 2. lib. 7.16. At aestas uou quidem vacat plerisque his morbis θ ex Aphor. II. Secl. 3. Ita in Ed. Lindenii; veteres libri habent At aestas risu quidem pacat pleriaque ub his
17. pel continuas 9 In Ed. Lindenii de sunt hae duae voces : sed in Aphor. ponuntur etiam συνελεες , t 8. auricularum 9 Legerim sturium ; nam apud Celsum vox auris passim Occurrit i vox auricula alibi non invenitur . I9. ct in cet ris quidem P αrtibus , sed maxime tu obscoenis θ In libris antiquis leg. Et in ceteris quidem Partibus , seu maxime obscoenis . Ego addidi partieniam tu . I in denius leg. cum iu celsi is quidem Partibus , tum maxime Gbscscuis .ao. et quidquid sudore homiuem resolvit In Aphorismo est ιδρωα. Λ Celso lib.
5. cap. 28. SeCt. I 5. dicuntur pusulae, quaveae sudores oriuntur; a Plinio lib. 23. cap. q. seci. 45. Preui s sudorum . Celsus causam
hic ponere videtur pro effectu . a I. Vix quidquαm ex his tu autumnum noli iucidit Εx Aphor. 22. Sec t. l. I a. Seu oriuntur quoque eo temPoreb Ita Cod. MΘd. I. et Vat. um . alii , et omnes Edd. sed oriuntur eo quoquc tempore . a 3. uriuae difficultas , quam στραγγουρίαν πρellunt Lindenius leg. uriuae difficultas , στραγγουριαν quum repellant. Scaliger ad hunc locum haec adnotat : ,, Fallitur Celsus tu στραγγουριας interpretatioue , quas proprie Latinis substitium , nou stillicidium . . . . At δυσουρια proprie urinae difficultas . ,, Morgagnus ita scribit in epist. 8.pellem ut Scaliger, antequam CelSum erroris damuaret, quaesisset nuru forte iucodice Oetustis. imo cum graecae vocis Prima syllaια δυς , retramento diffugie via ,
tuterciuisset, sciolus ti liquis longe aliam atque ille scripsisset , temere si fescerit. Sed etiamsi δυσουρίαν Celsus scripsisset ,
tiam sumpsit , recessisset : si quidem ab Hippocrate , non δυσουρις , sed στραλγουρι autumnalibus morbis adnumeratur. Infra quoque ubi Celsus, Aptior. I 6. eiusdem Secl. 3. spectans , ita scribit : Iu siccitatibus acutae febres , IUPitudines , tormina , urinas dis scilitas , articulorum dolores oriuatur; dicitur urinae di scrιltas , quamvis Hippocratcs στραγγουριαν dixerit. Videtur igitur, ut censet Morgagnus , cum stranguria sine urinae dissicultate fieri non soleat , Celsum id magis
spectasse , quam ipsam vocis Vim et naturam .
24. item lucto itas intestinorum 9 Ita Cod. Vat. Vm. I ii Med. I. deest particula item ein aliis Codd. et in libris vulgatis legit. Fit item turpitus intestiuorum .
75쪽
et ab aestate etiam Pro X ima Pressos interimit; 'si et alios novis morbis conficit; et quosdam longissimis implicat, maxime quo quartanis, quae Per hiemem quoque exerceant. Neque aliud ma gis tempus pestilentiae Patet, Cuj sciati que ea generis est; quamvis variis rationibus nocet. '' Uiem S a Utem Capitis dolores, tussim,
et quidquid in faucibus, in lateribus, in Visceribus mali con
trahitur, irritat. '' At ex tempe StatibuS, Aquilo tussim movet, fauces exasperat, Ventrem ad Stringit, urinam SUPPrimit, horrores excitat, item dolores lateris et Pectori S: Sanum tamen corpus spissat, et mobilius atque eXPeditius reddit. '' Auster aures he betat, sensus tardat, δ' Capitis dolorem movet, alvum solvit, to
tum corpus ossicit hebes, humidum, languidum. Ceteri venti quo vel huic vel illi propiores sunt, eo magis vicinos his il
lisve assectus faciunt k' Denique omnis Calor et jecur et lienem inflammat, mentem hebetat, ΑΦ Ut anima deficiat, ut sanguis pro rumpat, essicit δ' Frigus modo nervorum di Stentionem, modo rigorem infert; -- illud. σπασμος, hoc τετανος Graece nominatur ;)si nigritiem in ulceribus, δ' horrores in febribus exCitat. δ' In siccitati-25. et ab aestate etiam Proxima Pressos Ita in Ed. Linc lenii . Codd. Mss. et aliae Edd habent et ab aestate tautum Proximo Pressos ; Edd. Caesarii , et Pantini , et ab re est a te tum jam Proximα Pressos . Gryphius, et Constantinus legunt et ab aestate tum jam proximo OPPPUS SOS . 26. et alios vopis morbis conscit Ita Cod. Med. I. et Vat. v I A. atque Ed. Lm- denti ; alii Codd. et Edd. antiquae , et aliis uo Uis morbis conscit . 27. Hiems autem Ss,cὰ ex Aphor. 23. Sec t. 3 28. At eκ tempestatibus 9 Ita Cod. Vat. vo I. In aliis Codd. et in omnibus Edd. deest particula At . Paulo anfra , pro dolores latcris et Pectoris , Lindenius legit uolorem lateris et PectoriS 29. Auster aures hebetat, sensus tardat Haec et quae Proxime antecedia ut , Sumpta sunt ex Aphor. 5. Sect 3 In Codd. Med. s..
et Vat VIII. pro se usus est se usum .
3 o. capitis uolorem Ita Cod. Med. I. et Ed. Lindetiit; alii Codd. ceteraeque Edd. c mpitis dolores
3 i. quo vel huic , pel illi ne. 9 Sic plerique Codices, et omnes antiqua o Editiones; Codd. Med. et Vat. v atque Ed. Lita
de Diana , quo huic, Ves illi Sae 3 a. Dcuique omnis calon et jecur et lie-uem insummat , me utem Me. Cod. Med. l. et Vat. viri. atque Ed. B, uellii habe ut tu sat pro iusiam mat . In margine Ed. Constantinianae legitur Calor omnis et jecur et lienem ius ammat cod. inflat) deuique meu tem &c. in Ed. Lindenii , Calor omnis et jecur et lieuem ius ammat , mentem Sac. Vado Aphor. I 6. Sec t. 5. 35. ut auim a uesciat 9 Lindenius , et ut anima desciat . 34. Frigua modo vervorum diste utiouem c. Ex Aphor. 17. et a o. Sect 5. Aliqui Codd. habent Frigus uer Orum in auo diste u
36. uigritiem Ita libri antiqui Hanc
vocem adhibet Celsus lib. 5. cap. 26. Sec L. 33. et alibi. Caesar iux adnotavit legi posse nigrorem ; et ita edidit Lindenius c37. horrores in febribus9 Reposui horrorcs ex Mss. Sic tib i. caia. i9. Ex hoc, frigore, hor
76쪽
a LIBERbus acuta es febres, lippitudines, tormina, urinae dissicultas, artici lorum dolores oriuntur: Per imbres, longae febres, alvi dejectio
ράλυων Graeci nominant. Neque solum interest, quales dies sint, sed etiam quales ante praecesserint. '' Si hiems sicca Septentrionales ventos habuit, ver autem Austro S et pluvias eXhibet, fere subeunt lippitudines, tormina, febres, maximeque in mollioribus Corporibus , '' ideoque praecipue in muliebribus. μ' Si vero Austri P triviaeque hiemem occia parant, Ver autem frigidam et siccum est, gravidae quidem feminae, quibus tiam adest partus, q= abortu Periclitantur; eae Vero quae gignunt, imbecillos, vixque vitaleae clunt: ceteros lippitudo arida, et, Si Se Diore S Sunt, gravedine Satque destillationes male habeat. At si a prima hieme Austri ad
ultimum ver '' Continuarunt, laterum dolores, et insania febricitantium, quam q* φρενη ν appellant, qriam Celerrime rapiunt.' ' Vbi vero Calor a primo vere orsus aestatem quoque Similem exhibet, necesse est multum Sudorem in febribus subsequi. -7 At si sicca aestas Aquilones habuit, autumno Vero imbres Austri laesiant, tota hieme quae Proxima e St, tu SSi S , de Stillatio , raucitas , in quibusdam etiam tabes oritur. - Sin autem autumnias quoque
aeque siccus iisdem Aquilonibus Perilatiar, omnibus quidem mollioribus corporibus, inter quae muliebria e S Se Proposui, Secunda valetudo contingit: durioribus vero infit a re PoSSUnt, et aridae lippitia dines , et febres partim acutae, Parthia longae, et ii morbi qui
ex atra bile nascuntur. μ' Quod nil aetates Vero Pertinet, pueri proximique his vero OP time valent, et ae State Prima tutissimi sunt; senes aestate et autumni Prima parte; juvenes hieme, quoque inter juventam Senectutemque Sunt. Inimicior senibus hiems, aestas adolescenti bos est. μ' Tum Si qua imbecillitas oritur, pro-39. παραλυσιν Graeci nomiunnt Ita in
Codd. Mss. sed Med. I. habet inter versus Vocem quam , ab antiqua manu adjectam .
Ex eo vulgo legitur quam παραλυσιν Ω c. o. Si hiems sicca P ex Aphor. I 6. Secl. 3. 4 I. ideoqαe Praecipue tu muliebribus Ita in Cod. Vat. v Io. In Med I. deest ira, et ex voce muliebribus , prima b ab antiqua manu e X puncta , factum est mulicribus . Alii Codd. et Edd. antiquae habent ideoque praeeipue tu mulieribus . In Ed. Lindenii legitur praecipue in muliebribus ; sed deest ideoque. 42. Si uero Austri ex Aphor. 12. Sec 3843. abortu θ Quidam Codd. αborsu .
v II. atque Ed. Lindenii , continuari : sed in periodo antecedenti iidem libri habent,
ut alii omnes , OccuParunt, non OccuPari M.
nutianae , cpρZνιτν , ceterae, φρενιτιν .46. Ubi uero calor θ ex Aphor. 6. Secl. 3.
Ita Cod. Med. I. . et Vat. vo I. atque Ed.
Lindenii; alii Codd. Ubi calor; Edd. anti
49. Quod ad aetates uero Pertinet ex Aphor. I 8. Sect 3. So. Tum Me. ex Aphor. a . Sec t. 3
77쪽
ximum est, ut insantes, tenerosque adhuc Pueros serpentia ulcera oris, quae αφPας Graeci Hominant, Vomitus, nocturnae vigiliae, aurium humor , circa umbilicum ' inflammationes exerceant. β Pro priae etiam dentientium, gingivarum exulcerationes, si in febriculae, interdum distentiones nerVorum, alvi deje Ctiones; maXimeque Ca
ninis dentibus orientibus, male habent. Quae pericula plenissimi
cujusque sunt, et cui maXime Venter adstrictus est. ΤΑ Αt ubi aetas paulum processit, glandulae, et Vertebrarum quae in spina sunt, δ= aliquae inclinationes, Strumae, VerruCarum qUaedam genera dolentia; ἄκροχορδονας Graeci appellant; et plura alia tu- hercula oriuntur. A Incipiente vero jam pube, ex iisdem multa.
et longae febres, et sanguinis ex naribus Curgias. Maxime liae omlai Spueritia, Primum circa quadrage Simum diem, deinde septium men- Se , tum Septimo anno, POStea Cir Ca pubertatem periclitatur. Si qua etiam genera morborum in infantem inciderunt, ac neque Pubertate, neque primis Coitibus, neque in femina primis menstruis finita sunt, fere longa sunt: AZ saepius tamen morbi pueriles qui diutius manserunt, terminantur. δ' Adolescentia morbis a Cia tis; item comitialibus, tabique maxime ob)ecta est: fere pae ju Venes Sunt, qui Sanguinem exspuunt. β' Post hanc aetatem laterum
et pulmonis dolores , lethargus , Cholera , insania, satagia in is ς' per quaedam velut ora venarum; o μορροίδας Graeci appellant; PrO-
54. At ubi aetas P ex Aphor. 26. Seol. 3. A 5. aligurae luctitaretiones P in partem anteriorem, ex eodem Aphorismo . Lindenius leg. reliquo incliuationeS . 56. Incipiente Uero jam Pube , ex iis dem multa P ex Aphor. a. Se t. 3. Sic Rutem habent Codd. plerique omnes ; Med. I. et Vul. VIII. et eae iisdem multae ; Edd. antiquae , ex iisdem multae ; Ed. Lindenii , ex iisdem multa . 57. Savius tamen morbi pueriles iac. ex Aphor. 23. Seol. 3. Lindenius leg. Saepe tamen his morbi pueriles Icc. Sed pronomen his abest ab antiquis libris , neque
58. Adolesceutia morbis acutis P ex Aphor. 29. Secl. 3. 59. Post hanc aetatem ex Aphox. 3O.
Ita in Codd. Med. 1. et Vat. v m. Alii Codd. et libri vulgati habent per quaedam etiam v lut ora venarum ; sed porperam . Nessu erat in aliam sanguinis prosus onem Hippocrates nominat, quam quae sit per haec venarum Qxλ,
si . tufammationes θ Cod. Med. I. et Vativm. infationes . 52. Propriae etiam denticulium, gingivarum &c. ex Aphor. 6. Secl. 3. Ita ha
hent aliqui Codd. atque Εdd. Panti iii, ei Constantini ; alii Codd. et Ed. Lindeni aua ,
Proseria etiam dentientium , giugi parum , Edd. Manutianae , P1opria etiam dentien-tιum , gingivarumque ', ceterae , et Cod. Med. I. aliique, Proseriae etiam deuticurtum, gingivarum ', sed Med. I. Ecntium. Ego malim legere Prostrie etiam deutiet tes ,
gluδι viarum exulcerαtioues . . . . maximeque
emtauis dentibus Orieutibus , male haberat :id est exulcerationes male habent dentientes: quae dicendi serma Celso familiaris est . 53. febrιculae , tuterdum distentiora es uersorum aloi dejectiones 9 Ita Cod. Med. I. atque I at. Vm. eodem ordine, quo haec habentur in Aphorismo ; in quo tamen non est Particula ruteruum . In aliis Codd. et in Edd. ex primis , Caesariana , et Lindoniana leuit. αι stentιοnes veroorum , febriculas , αἰνι ἁ Iectιsries ; in cetoria Edd. esistentioues uer vorum, febriculae interdum, alvi dejectioues.
78쪽
fusio. M In senectute, spiritus et urinae dissicultas, gravedo, articoloriam et reniam dolores, nervorum reSOllationeS , mal HS COIPΟ-ris habitus; καχεξέαν Craeci appellant; nocturnae vigiliae, Vitia
longiora aurium, oculorum, etiam narium, Praecipueque Soluta alVUS, et, quae Sequuntur hane, tormina, Vel laevitas intestinoriam, Ceteraque ventris snsi mala. Praeter haec, graciles tabes, dejectiones, destillationes, item viscerum et laterum dolores, satigant . Ohesi plorum quo acutis morbis, et dissicultate spirandi strangulantur; q= subitoque saepe moriuntur; quod in Corpore tenuiore vix evenit.' Ante adversam autem Valetudinem, ut supra dixi, quaedam notae Oritantur: quartam omnium Commune CSt, aliter Se CorPUS
habere, atque Consuevit; neque in pejus tantum, sed etiam in melius. Ergo si plenior aliquis, et Speciosior, et Coloratior laetus est, ' suspecta habere bona sua debet; quae, quia neque in eodem habitu subsistere, ne Irae ultra Progredi POSSUnt, sere retro, quasi ruina quadam, revolvuntur. Pejus tamen signum e St, Ubi aliqUis Contra Consuetudinem ' emacuit, et colorem decoremque amisit: quoniam in iis quae superant, est qMod morbus demat; in iis quae desunt, non est quod ipsum morbum ferat. Praeter haec protinus timeri debet, ' Si graviora membra sunt; si crebra ut Cera oriuntur; Si Corpus supra ConSuetia linem incaluit; si gravior somnus pressit; si tumultuosa Somnia fuerunt; Si Saepius eX- pergiscitur aliquis, quam a SSUeVit, deinde iterum soporatur; si Corpus dormientis circa partes aliquas Contra consuetudinem in sudat , ' maximeque si CirCa seCtUS, RUt CerVices, aut Crura, V ΟΙ genua , Vel coxas. Item Si marcet animus; si loqui et moveri piget; si corpus torpet; si dolor Praecordiorum est, aut totius pectoris, aut, qui in plurimis eVenit, Capitis; si salivae ' plenum os est; si oculi Cum dolore VertuntUr; Si tempora adstricta sunt; si membra inhorrescunt; si SpiritUS gravior Ost; si circa frontem intentae venae moventur; Si frequente S OSCitationes; si geraria qua- Si fatigata sunt, toti Haive Corpus lassitudinem sentit. Ex quibus FZCPC Plura, numquam non aliqua febrem anteCodulat. In primis tamen illud considerandum est, num cui saepius horum aliquid
rris mala . 63. subitoque saepe moriuntur ex Aphor. 44. Sect. 2.
q. maximeque si circa pectus 9 Ita Codd.Μss. libri vulgati , moximeque circa Pectus .
5. Plenum os est θ Ita in Mos. vulgalegit. Plenum est OS .
79쪽
eveniat, neque ideo corporis ulla dissicultas subsequatur. Sunt enim quaedam proprietates homirium, Si De quarum notitia Don.
facito quidquam in futurum praesagiri Potest. ρ Fa Cile itaque securus est in iis aliquis, quae Saepe Sine PeriCulo evasit: ille s licitari debet, cui hae C nova Sunt; aut qu1 i Sta numquam Sine custodia sui 7 tuta habuit. -
V hi vero febris aliquem occupaVit, SCIre IIcet, non pe- III riclitari, si in latus aut dextrum aut Sinistrum, ' ut ipsi visum est, cubat, cruribus Paulum reductis; qui fere sani quoque jacentis habitus est; ' si facile convertitur; si noctu dormit, in terdiu vigilat; si ex facili spirat; si non conflictatur; si circa umbilicum et pubem A cutis plena e St; Si praecordia ejus sine ullo sensu doloris aequaliter mollia Z in utraque parte sunt. Quod si paulo tumidiora sunt, sed tamen digitis cedunt et non dolent,
haec valetudo, ut spatium aliquod habebit, Sic tuta erit. ' Cor- 'Pus quoque quod aequaliter molle et Calidum est, quodque aequaliter totum insudat, et Cujus febri Cilla eo sudore finitur, se Curitatem pollicetur. ' Sternumentum etiam inter bona indicia est, et
cupiditas cibi '' vel a primo servata, vel etiam post fastidium or-
tur perperam repetitum ex periodo proxime
7. tuta habuit 9 Sic lib. I. cap. 9. Mi-
2ιriae vero aut frigus aut calor tuta sunt,
tibi subita insuetis sunt . In Cod. quodam Constantini , et in Ed. Lindenii legit. tuto habuit. 1- Ubi pero febris aliquem occupavit, seire licet &c. 9 Ita Codd. omnes, excepto Vat. VIII. in quo legit. Ubi Uero febris aliquem oeci at, rescire licet Soc. Libri editi habeut , Vbi pero febris aliquem Occu-Pret , scire licet &e. a. ut ipsi pisum est θ Ita legitur in libris antiquis : quae lectio plane respondet verbis Hippocratis in Praenotionibus . Ed. Lindenii habet ut ipsi tu usu est. 3. si 'cile conpertitur 9 ex lib. Ρraenot. 4. si uoctu dormit , interdiu vigilαιὰ ex oodem libro .
s. si eae facili spirat θ ex eodem libro .
6. cutis Plena est ex Ρraenot. et Aphor. 35. Seci. a. Ita legitur in Codd. Med. I. et Vat. VIII. Capite proximo cuti plenae opponit Celsus cutem circa umbilicum et pubem macram . Alii Codd. et omnes Edd. habent cutis Plaua ebi .
7. in utraque Parte sunt. Quod si nc. Ἀex Praenot. Lindenius leg. in utraque Pa es sunt e quod si paulo tumidiorα suut, tamen digitis cedunt , et non dolent . Haec paletudo &c. 8. CorPus quoque quod aequaliter vasI-le Scc. P ex Praenot. 9. Sternumentum etiam intor bona iudicia est ex iisdem. Ita Cod. Med. I. In Vat. VIII. legit. quαndo jam ad sanitatem cuit corPus , securitatem Pollicetur . Strymnumentum etiam tuter febre finita cibos ad- Petere bonum est . bona indicia est . Alii Codd. et Edd. antiquae habent securitatem pollicetur, quavilo jam ad sauitatem Me
Lindenii, securitatem pollicetur. Qua udo jαm Soc. Verba haec , quando jαm αα εα-
uitatem Deuit corpus , margini adscripta errent tamquam lemma , indeque in contextum mi grarunt . COd. Med. I. et Vat. VIII. hic, evalibi habent steruumentum : alicubi , ster uutam euium; sed, syllaba ta eadem manu ν aut certe veteri atramento expuncta , factum
80쪽
6 LIBERta. U Neque terrere debet ea febris quac eodem die sinita ost;
ac ne ea quidem quae, quamvis '' longiore rem Pore tentati, tamen ante alteram a CCeSSionem ex toto quievit SiC, ut Corpus in
tegrum , quod εαιωρωες Graeci vocant, fieret. Si quis autem incidit vomitus, ' mixtus esse et bile et pituita debet: et in urina subsidere album, laeve, aequale Sic, ut etiam, Si quae quasi nubeculae innatarint, in imum deferantur. ' - Αt venter ei qui apericulo tutus est, reddit mollia, figurata, atque codem serotompore, quo Se Cunda Valetudine assuevit; '' modo Convenientia iis quae assumuntur. Pejor Cita alvus est; sed ne haec quidem terrere protinus debet, si matutinis temporibus Coacta magis o St, aut si procedente tempore Paulatiin Contrahitur, et rosa CSt, neque foeditate odoris similem alvum sani hominis excedit. 3y Ac
lumbriCos quoque aliquos sub sine morbi descendisse, nihil no cet. ' Si inflatio in superioribus partibus dolorem tumoremque fecit, honum signum est '' sonus ventris indo ad inferiores par tes ovolutus; magi Sque etiam si sine dissi Cultate cum stercore
II. Neque terrere debet ea febris ex Aptior. 43. SeCt. q. II. longiore temPors terruit ex Praenot. Ita Lindenius . Antea legebatur longior
tempore epa uuit; sed non recte. Nam E a
nuit idem fere valet quod quievit: sententia nutem Verbum postulat, quod illi opponatur . Teneo eodem fere modo adhibetur lib. 3. Cnp. 9. unumquam etiam leutae febres
sine ulla remissione corPus tenens. Emen
dationem Lindenii confirmant etiam quaedam Livii loca. Lib. 23. c. --. Imber contiuens Per noctem totam usque ad horam tertiam diei ius equentis tenuit; et lib. a . cap. *τ. Romae foedum lucendium Per duas noctes , ac diem unum tenuit, id est duravit. I 3. quod εἰλικρινες Graeci vocavi P Cicero opist. 8. lib. I. ad Q. Fratrem; cst
euim δελικρινὰς ju icium ; id est sincerum ac simplex judicium senatus , in quo nihil
est gratiae tributum; ut exponit Manutius. Verba haec ab aliquo sciolo addita videntur: nam vox integrum, qua Cel&us lib. I. cap. I. et alibi usus est , udeo apertum sensum habet, ut interpretati otio ista minime egeat.16. mixtus esse et bile et pituita debet ex Praenot. Ita in Codd. .Μss. atque in Edd. sex primis , Μ anutianis , et Stephaniana . idqtur legendum mixtus csse bile et Pituita debet; quemadmodum cap. S. Eulus lib. Si protinus sputum mixtum est rufo quodam et sanguiue . Edd. ceterae habetit mixtus csse eae bile et pituita debet .
i5. At Lindenius, Ac. 16. reddit mollire 9 ex Praenot. Ita Codd.Mss. et Ed. Lindenii . In Edd. antiquis Iogit. recidit modo mollire , ex Palavicino ; qui
particulam modo addidit in Cod. Med. i. 17. modo conperii utire iis quαe kc. I ii margine Ed. Constantinianae , atque in Ed. Lindenii legit. mouoque convenienti αhis , quae MC. I 8. Ac lumbricos quoque aliquos P Εx
19. Si tufatio tu superioribus partibus 9 Cod. quidam apud Constantinum , atque Ed. Lindenii habent Si inflatio sius inflammatioue Sac. In Praenotionibus ita legit. At
Praecordiorum dolores rece utes quidem et sino tufammatione , murmur sol pit circa Praecordia exortum , idque Potissimum , si cum sic rectrct , urina et flatu Prodierit. Celsus dicondo Si tusatio , indicat , dolorem tumoremque ab inflammat one non esse . Inflatio autem otiam sine inflammatio no dolo rcin tacit , et interdum vehementem ut inpleuioris intestini morbo . a C. Souus ventris Lindenius log. sonitus ventris ; et infra , de polutus pro evolutus ;ut est in Cod. quodam constantini.