Huberti Langueti Epistolæ politicæ et historicæ ad Philippum Sydnæum equitem anglum ..

351쪽

L A N G v E T I. U qui Joanni Austriaco militabant, in Galliam redeant. Forte nostros homines jam taedet pacis, Vel metuunt, ne Belgata aut Hispani stultitiae, vel potius insaniae palmam ipsis eripiant. Dux Jabaudiar ambit nomen regium in aula Caesarea. Laudo; nam Cotiis Alpi-hus quas jam possidet Sabaudus, regio

nomine olim imperavit. Utitur Sabaudus in ea re opera oratoris Hispanici, fratris Ducis Gandiar, quorum pater sectet Iesiuiticae nomen dedit. No vit aula Cassarea uti vanitate Italorum, ad sua commoda: quare non est, quod Sabaudiis speret se per Hisips num , aut quenquam alium consequuturum id , quod ambit, nisi multum pecuniae in eam rem impenderit. Α-junt eum ambire nuptias seroris Imperatoris viduae. Hauddubie feret re pulsam. Hic audivi eum etiam agere de filia Ducis Lotharingiae, quod vix credo, nisi forte filio ejus petatur: nam est nata quatuordecim annos tantum. Poloni jam celebraverunt Conveniatum axsaviae, in quo deliberatum est de bello Moscovitico : nam MODcus superiore aestate, pene totam Li- Oniam occupavit, & jam Lithuaniae

352쪽

31O' EPIs TOLAE imminere dicitur. Post di irimas disceptationes, unt, tandem laetum esse decretum , de conferendis vigesiescentenis millibus aureoni P ad illud bellum. Qui sunt periti rerum Polonicarum, judicant non esse tantum pQ cumae in tota Polonia, Concessa est in eo Conventu major libertas iis, qui puriorem religionem profitentur,

quam unquam antea. Interea autem,

dum Poloni in suo Conventu tempUS terunt disceptationibus , Tartari itibus agminibus irruperunt in Volhiniam , Podoliam & Rustiam , easque misere: depopulati sunt. QiIodlibet agmen dicitur fuisse viginti millium

equitum. Suae excursioni praeteXunt, non solutam ab aliquot annis pecuniam, quam Poloni soliti . sunt quotannis illis pendere. In eo erravit Rex Poloniae , quod speravit se posse eos per Turcas compescere. Ajunt Mo1- cum eos impulisse data pecunia, quae apud illos barbaros plus potuit, quam Turcarum authoritas. Ante duos, aut ixes menses quidam ex nobilitate Pontonica , cujus nomen mihi jam non succurrit, stipatus tantum trecentiSmilitibus ex corum numero, qui a lsincS

353쪽

fines Tartarorum excubare solent, &Κozahi nominantur, occupavit M'l'daviam pulso Petro Valvoda ibi a Turcis constituto , post intersectum

Itioniam. De ea re cum apud regem

Poloniae conquesti essent Turcae, is stimmisio milite ex Transsylvania Rustia in Mollaviam, novum illum Valvodam curavit in vincula conjici,&inritoniam captivum duci. Ita re' gis prudentia sedatus est ille tumultus, sine effusione sanguinis. Restitutus est autem in suum regnum Petrus x,

cujus frater Alexander est Valuod a Valachiae Transalpina . Quanta rerum mutatio i Potuit pelli Moldavia Princeps a trecentis Polonis, & ante centum annos ibi regnavit Stephanus, qui multis magnis praelus superavit Mahometum Turcarum Imperatorena, Mattiatam regem Hungariae, Ioannem Albςrtum regem Poloniae,& Tartaros Precopienses. Bathorii regis Poloniae prudentiam , & animi

moderationem omnes valde laudant.

Gaudeo nos habere in Orbe Christiano saltem unum regem, in quo se aliquid virtutis. Male habet Polonos, quod Germani ipsum laudent. Scrip-

354쪽

Iist E v I s π o L AE si mihi de eo Do,st. Andreas Paulus, qui interfuit pacificationi Dantiscanae, nomine Eleetoris Saxoniae, & posteaquam rediit in Germaniam, jussit

eum Elector statim recurrere in Poloniam, cum Marchione Gebrgio Fri-derico Brandeburg. qui a rege Poloniae accepit investituram Ducatus Prusive. Mitto ad te scriptore 'rum Germanicarum, ut a me petillit Dedi eos colligatos in tres fasciculos, Ascanio de Remalme bibliopolae Londinensi , cui pro vectura satisfaciendum erit. Scribe quos praeterea velis ad te mitti. Mitto etiam scriptum depraesidiis Hungaricis , quod jam antea miseram. Ego tibi omnia fausta MDelicia precor. Francolarii pridie Calend. Aprilis. Is 78.

Fgo tibi diligenter commendo Do- , o minum Ioannem Raphaelis, virum pium , prudentem Minoderatum, qui has meas Iiteras tibi reddet , cui peto ut

aliquid humanitatis exhi-

beas. i

355쪽

LXV. HExi ad te scripsi, per nobilem vi

rum Ioannem Raphaelis , Aveni nensem , qui hine hodie discessit

summo mane, cum Roberto Cambier

bibliopola Londinensi, qui simul cum meis literis tibi reddet scrit tum depraesidiis Hungaricis, quod a me an rea missum, scripsisti te non accepisse. Misi etiam ad te scriptores rerum Ger--- manicarum, qui mihi in mentem Venerunt, & quos potui hic reperire, quos ad te vehendos tradidi Ascanio de Remaline bibliopolae Londinensi, a quo erunt repetendi, eique vecturae pretium numerandum. Si alii tibi veniant in mentem, quos cupias habere, id mihi significa, & ego eos proximis nundinis ad te mittam, modo hic reperiantur. Ad te autem ideo jam scribo, quia Dominus Nicolaus Bromius Illustrissimi Saxoniae Electoris Consiliarius , & hujuέ civitatis patricius , petiit a me , ut hunc adolescentem, Ioannem Fridericum Bro mium fratris sui filium , alicui commendarem in Anglia, ubi cupit eum aliquandiu vivere, ut possit mores eX- cole-

356쪽

LX VI.

Non tam miror , te esse in scribendo negligentem, quam quod audeas me negligentuc accusare : me inquam, qui pro unis literis, quinas aut senas tibi interdum rependere soleo. An non hoc est mihi insiti lare , aut saltem illudere , quod cum a mense Octobri unicas ad me literas dederis, nihilominus in iis conquereris, te nimio ocio remissiorem fieri. O vos fortunatos nimium quibus de nimio ocio conqueri licet, quod utinam diu vobis facere liceat. Sed plerosque eo rum, qui Illustri loco sunt nati, ea insania invasit, ut parta per humanas quaerant cognomina caedes , & nihil gloriosum sibi contingere posse credant, quod non sit cum exitio generis humaui conjunctum. An non accereo te, quem Deus tot eximiis animi dotibus ornavit, aliud sentire, quam ii, qui in densis ignorantiae tenebris sepulti, omnem hominis virtutem in robore corporis consistere putant, qui etiamsi sint robustissimi, ea re tamen sunt multis brutis animantibus longe

inferiores. Utere istitur illa tua divinae

357쪽

' nae particula aurae lut tu eleganter scribis) ad salutem , & non ad perniciem hominum : nec est quod metuas , ne - octo marcescas, modo animum intendere velis 2 nam in tam amplo regno nunquam deerit tibi occasio ita exercendi ingenium , ut ex ' tua industria

multi filictum & utilitatem percipiant, Sc persuade tibi, laudem & gloriam esse virtutis mercedem, quae nunquam ipsi non persolvitur. Si uxorem duxeris, si liberos tui similes genueris, tu utiliorem operam patriae navabis, quam si mille Hispanos, aut Gallos jugulares. Cum in convivio coram Cambyse quaereretur, uter esset prae- .itantior princeps, ipse ne an ipsius pater Cyrus, & omnes ejus civitiam metuentes, eum patri longe praeferrent, cum ordo dicendi ad Croelum pervenisset: O rex dixit J tibi patrem ideo praeferendum esse judico, quia te .praestantissimum principem genuit, tu autem nondum tui similem genuisti. Iam vides, me splendidam & fucatam speciem cooribus,non inducere ut tu scria bis , nec ignavum ociui tibi suadere, si credas Poetae qui consulit ei, qui sibi vult plurimum negocii facessere ut.

358쪽

L A N G V E T I. 327 uxorem ducat. Ego in literis , quas D n. Belo ad te dedi, de conjugio tecum in genere sum jocatus, &cepi occasionem ex sermonibus D n. Beli, qui interdum hic nobiscum in laudes conjugii excurrere solebat. Meministi. quonam sis profectus, cum postremo a te discessi. Venisti tunc in suspicionem apud eos, quorum nomine tecum ad ostia Moeni egeram : erant

enim persuasi te aliquid ambivisse apud

eum cujus prudentiam me laudantem saepe audivisti, ac te poenitere responsi, quod mihi dederas. Multum laboravi , antequam eas suspiciones ipsis possem eximere, cum praesertim dicerent, id se habere pro comperto , nec tu per aliquot menses responderes ad

ea , quae tibi proposueram. QAod si mihi non fuisset plane perspecta animi tui sinceritas, liteiae quas ad me Brugis dedisti, mihi suspicionem aliquam

injecissent, cum in iis scriberes, te prospicere non fore tibi facile a tuis impetrare id, quod te cupere mihi dixenas: quare petebas, ut tibi viam ad excusationem sternerem. Haec scribens accepi literas, quas Domino Rogerio ad me dedisti. Si eas una hora citius ac-

359쪽

318 EPIs TOL Ecepissem, tuam negligentiam minus accusassem, sed non libuit mutare,quae jam scripseram , cum praesertim vera

scripsisse judicarem. Quid autem hoc sibi vult, quod in tuis literis scribis:

Vos non satis constanter visi estis vestras res hic agere. Erras, si credis,me istorum consiliorum fuisse participem. Meministi longe aliud fuisse id, quod petii a te, ut ageres, nec potuisse Orangio principi aut cuiquam alteri nobiscum sentienti, improbari. Scio tanto numero militum non fuist c opus Belgis, quibus metuo , ne id accidat, quod solet iis, qui in febre aestuantes hauriunt frigidam, sentiunt enim recreationem aliquam , sed admodum brevem , & postea longe gravius aestuant, quam si a potu frigidae abstinuissent. Ubi in Belgium venerit cxternus miles, tanto numeIO, gratum

quidem erit populo ab eo reprimi Hispanorum excursiones, sed ubi sentiet suos agros non minus avare diripi ab iis, quos sua, vel forte vestra, pecunia, conductos este sciet, quam ab Hispanis, & se crebris exactionibus exhauriti, ad persolvenda ejusmodi hominibus stipendia , tum demum judicabit

360쪽

L A N G Y E T r. 32'medicinam ipsis morbo esse graviorem. Ego stamin ea sententia, ut non sperem quicquam forticiter in eo bello administratum iri , si ab Orangit sententia & consiliis discedatur. Sed yide, ne quisquam praeter te haec me scribere resciscat. Haec raptim scripsi. Bene vale. Francofurti 1. die Maii,

LXVII. Quoniam ridebam, me de tua inscribendo negligentia tam saepe frustra conquestum esse , decreveram nec mihi, nec tibi ejusmodi querelis amplius facessere negocium , nisi ad alios scripsisses te venturum in castra ordinum Belgicorum, cumque Illustrissimo principe Ioanne Casimiro. per hanc aestatem ipsis militaturum, cum tamen de ea re nihil mihi prorsiis significaveris. Agnosco meam tenuitatem , nec ignoro meam amicitiam

nullius usas tibi esse posse, sed quia

scio neminciri vivere, qui te tanti faciat, quanti ego, aut qui te vehementius amet, & tibi omnia ex animi sententia succedere magis cupiat, putabam isti meo erga

te amori aeueri, ii

quid