장음표시 사용
81쪽
hoc quod in Esaia Propheta scriptum estiErit autem caelum nouum,ec terra tro Cua. Et iterum Paulus ad Romanos scribiti Habeo ergo confidentiam in Christo Iesu ad diam , non autem audeo de omnibus loqui, quod non est operatus per me Cluilius. Ad obauditionem gentium verbo di facto,at Q in veritates,
Morum ecprodigiorum in virtute spiritus sanctitduce spiritu sancto Christum Eph s. 3 signa oc prodigia fecisse. Ad Ephesios verὁ t Huius rei gratia secto genua mea
ad patrem, ex quo omnis paternitas in coelo di in terra nominatur, ut det vobis secundum opulentiam gloriae suae virtutem corroborari per spiritum suu in in teriorem hominem ,habitare Christum per fide in cordibus vestris.Et hcc quidem de patre oc filio Paulus singulariter icribit,sicu i ad Thessalonicenses,quo s. frequenter memorauimus,aitti pse vero Deus & pater noster sanctificet vos asper feeium: Non dicit sanctificent vos, pluraliter, sed sanetiscet, singulariter.
Quando autem ad Corinthios de filio oc spiritu dicit. Sed abluti estis,sed sanct ficati estis,sed iustificati estis in nomine diti nostri Iesu Christi, di in spiritu Des nostri.Et de patre quidem ec de spiritu:Nescitis quia temptu Dei estis,*spiristus Dei habitat in vobis Si quis teplum Dei violauerit, disperdet illum Deust 'quia templum Dei sanctum est.quod estis vos. Sed ec Dauid de patre dispiritis dicit: Quo ibo a spiritu tuo dc a facie tua quo fugiam Si asce dero in coelum, ita ibi est di non dixit vos licet de spiritu S patre dixerit:Vbi est enim Deus, ibi sita filius,& spiritus esse ostenditur.Et in filio atq; in spiritu sancto Deus adora intur:Nam cum Samaritana mulier adhuc carnaliter cogitaret de Deo, εἰ arbitraretur in loco adorari,ac diceret:Domine, animaduerto quia Propheta es tui in ora nostri in monte isto adorauerunt,ec vos dicitis, quoniam Hierosolymis est locus,in quo adorari oportet. Dos autem excludens in loco adorari eum, dixit a Mulier crede mihi, quia veniet hora, quando nec in isto monte, neq; in Hieroso α. lymis adorabitis patrem: sed veniet hora, quando veri adoratores adorabunt pa Dis,do . . trem in spiritu ec veritate: Pater enim tales quςrit,adorantes Deum in spiritu ecquid sit veritate oportet adorare. Qudd si in spiritu α veritate, ergo in filio Deus ador turinam veritas est si ius.qui dixit: Ego sum via .veritasA vita: Cur non cum patre spiritus adorandus est a nobis camin Christo audiant glcrificari patre in ecclesia,quid esse facturos adserent Patalus enim scribens ad Ephesios ait:Eiqua potens est omnia facere abundanter quilm petimus aut sapimus, ipsi gloria in ec lesia in Chrtito tela in omnes generationes seculi secutorumaEt rursum Paulus diciti uia per Christum dicitur Amen patri ad gloriam: per patrem ec silici
Dei 5c in filio patrem glorificantes. Sic itaq; Deum adorates in spiritu ec in filio. id est, per spiritii ac per silium adorates, coadoramus diam,&filium,et spiritum. Denim Paulus scribitivi in nomine Iesu Christi omes genu flectat, oc omnis Irigua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria est Dei patris. Quod si hi, qui ira nomine lesu Christi flectunt genua, filium gloriscant cum patre, cur hi, qui ira spiritu pa trem ξc filium adorant,non adorabunt eum cum patre,& filio, oc splia
Deuter. ε tu sancto Si italaudiuimusMoysen dicentem: Dominum Deum tuum adorabis 8c illi soli seruies scimus pronunciari cum Deo filium 5c spiritum. Et ne tanquam non scripta memorantes,& de nostro loqui videamur, demonstranda est coelestium virtutum adoratio,& sicut sanctis didicimus scripturi si Fors tanilli aemulatores effecti .ssedi venerari discent oc orare. Quem visum volsit Esaiae in templum laudari ec clariscari , Seraphin ne an filium t serie enim aures o struent .an spiritum sanctum Esaias enim ait:Et factum est anno quo mori us est Ozias rex vidi dominum sabaoth sedentem super thronum altum, & leuatum,& plena domus maiestate eius, Ac Seraphin stabant in circuitu eius,
sex ala uni, di sex alae alteri.& duabus quidem velabant faciem duὸbus vero pe
82쪽
A fles, ec duabus volabM,&clamabant alterutrum, & dicebanti Sanetiis, sinebo,
sanctus dominus Deus sabaoth, plena est omnis terra gloria eius, re eleuatum est lumen ex voce clamantis,& domus impleta est fumo, ecdixi: O miser ego, quoniam compunetias sum: quia cum sim homo,& immunda labia habeam, in medio populi immunda labia habentis ego habitem, rege diim sabaoth ego vidi oculis meis. Et missctus est ad me unus de Seraphin,& in manu habebat caro honem,quem forcipe tulerat de altari,& tetigit os meum, ec dixit mihi:Ecce te. tigit istud labia tua, ct ait:Ecce auferet iniquitates tuas,& peccatum tuum mundabit. Et ego a udiui vocem domini,dicentis: Quem mittam, ecquis ibit ad populum istum &dixi: Ecce ego, mitte me. Et dixit mihi. Vade ad populit istum,ti die ei: Aure audietis, re non intelligetis, ec videntes videbitis, ectio aspicietis. Incrassatum est enim cor populi huius, di auribus suisgrauiter audierunt, ec oculos suos clauserunt, ne forte videant oculis eceredant, ec auribus audiant, te corde intelligant,5 conuertantnsi ec sanem illos. Eldixi: Usq; quo dominee Quem igitur hunc emevolunt,adserant,dicent enim forte filium. In Euangelio κατα scriptum est: Et propterea non poterant credere in Iesum, quia dixit
Esaias Propheta:Excaecauit eorum oculos,ec hebetauit corum cor,ne forte vi deant oculis.& intelligant corde,ec conuertantur,ec sanem illos. Haec igitur dixit Esaias,cὐ mvidisset gloriam eius,oc locutus est de eo. Et quid sacient de Paulo,qui spiritum dicit in illa gloria visum esse Esaiae, &locutum esse ei, cum mississet eu ad populum sit pra dicta dicere Scriptum est enim sic in Actis Apost
laru IConuenien tes autem ad alterutrum ludet,dimittebantur dicente Paulo
verbum vnum: Quia bene spiritus sanetiis locutas est ad patres vestros per prophetam Esaiam, dicens: Aure audietis ec non intelligetis, ec Videntes videbitis ec non aspicietis. incrassatum est cor populi huius,& auribus suis grauiter audieu runt, Sc oculos suos lauserunt, ne forte uti eant oculis, ec auribus audiant, dicorde intelligant, ec conuertantur,ta sanem illos. Ecce Ioannes quidem filium, Paulus .erd spiritum sanctum esse dicit, qui si t visus Elasae, sedens super thr Dum altum,& eleuatum,qui adoratur, oc laudatur, ec glorificatur a Seraphin. Ecclesiae autem Christi omnes ab oriente vis ad occidentem conuenienter patrem a Seraphin laudari profitentur in ministeriorum relatione.Dicat itam no Bis,qui venerationem spiritui sancto abnegant, quis nam ex his verum dicar, aut quis fallat Virum ne Ioannes, an Paulus an vero bmnes ecclesiae Christiequo quidem omnes ecclesiae patrem profitentur esse, que adoratur a Seraphis, Ioannes filium, Paulus ver3 spiritum sanctum. Si vod nemo eorum fallit, sed omnes veritatem dicunt, manifeste probatum est, quod di solius nomen patris dicatur. Habebat tamen patrem, filium, di spiritiun sanetum secundum pronunciatum. Alioqui quid facient audientes Saluatorem dicentem ad discipulosi Euntes docete omnes gentes,baptizantes eos in nomine patri de filii, ec spiri tus sanctimam scriptura non trinitatem sed unionem 'nominaret. Scriptum est
enim sic in Actis Apostolorum,de his, qui in Samaria crediderunt,ec baptizati sunt a Philippo tantum baptizati erant in nomine domini Iesu Christi. De his vero, aut Ephesi a Paulo baptizati sunt,hicum audissent, baptizati sunt in nomine diti Iesu Christi. Pen us etiam Iudeos alloquens: Poenitentiam, inquit,agse thec baptizeriir unusquis a vestrum in nomine Iesu Christi in remissione peccatorum vestrorsi. Hicam audissent, di comprobassient sermones eius,baptizati sunt,ec addits sunt in die illo animae quas tria milia. Nunquid prevaricatores mandati saluatoris effecti sunt eccotra traditione saluatoris baptiza uerunt tantam multitudine Non em scriptum est: quia baptizauerunt in nomine patris,ecl
83쪽
prieuaricati. Absit. Nam licet filii nome tantum odo dicatur,habet tamen patr3 QOc spiritu secu pronunciatu,sirin in scripturis sanctis probauimy. Itaq; ec spiritus sanetus sabaoth dicitur,oc est cum Deo ec filio a Seraphin adoratus. Propter staliaec ter dicunt Sanctus,sanctus anctus,ut trinitate pronunciaret. ndeta Paulus diim vocari spiritum non negat,dicens ad Corinthios: Diis vero spiritus est...i-.- α ubi spus di i bilibertas.Et ad Romanos ait: Lex aut spiritus vitae liberauita aridi si no peccati Sc mortis. Quomodo aut aus estis spiritum sancitum fetuum
esu seruia. dicere,qui creatura liberauit Si enim omnia per ipsum facta sunt, ostendite creatum este spiritu sanctum.Vt liniam id quod in Psalmo scriptum est,quiaonensa seruiunt tibi seruu esse ostedit spiritu sanctum:Sed nem in quo dicitur: --nia per filius acta sunt,adsignat spiritu sanctum:Ipse em est qui dixivnem id quin
omnia seruiunt tibi eruum esse ostendit eum. Alioqui di Paulus quomodo audiendus est,dicens:Non emaccepistis spiritum seruitutis iteru in timore,sed a cepistis spiritu adoptionis filior n quo clamamus/bba pater stam seruusnulla ratione spiritus sanctus esse ostenditur. Sed vos oc carne,& serta esse eum infamatis,qui non situ non sit liber sed recreaturae libertate largitur icut superis . r. s. tis probauimus.Et rursum Paulus scribit: Diuisiones aut donora sunsiide vera spiritus,diuidens singulis sicut vult. Et Iesus ait: Spiritus ubi vult spirat. Si asit facit quod vult am non est seruus edIiber est. Et quale mortem merebuntur,qui numen coelestis militiae scimum esse profitentur: Diis enim virtutu interpretae Dominus diis sabaoth,et non vlicvlibertate largitur creaturae,nisi esset creationis cns: in ---ψ R. nomine enim diii iesuta spiritus sancti,quemittit vobis pater in nomine meo,
ille vos docebit.Tameo nomen patris,di filii, re spiritus sancti,Min propria vi'. ta di substantia permanens,cum ipse si vitai Alioquisuid estis facturi audie
tes in Canticis Solomonem dicentem;nguentum effusum nomen tuu propterea adolescentuis dilexerunt te Esaias ver&Et faciet diis sabaoth gentibus. Pin isto monte bibent in laetitia,& bibent vinum ,unguento ungentur, tradento haec omnia gentibus. nne spiritum sanctum quo uncti sumus, ungentum vo
cauit Propheta Quem ec Dauid oleum exultationis dicit, in conuersatione humana Saluatoris: Propterea unxit teDeus,inus tuus, oleo laetitiae prae consortis
Acto . i. bus ruis. inod N assumens Petrusa italesum Christum,qui est a Nazareth,-xit Deus eum in spiritu si virtute. Spiritus itam sanctus cum Soleum S. vngentum dicitur,nomen est Dei oc si ij npropria vita&substantia permanens,cumst ipse ut supra dixi m us,secundum prophetiam, ungentu effusum me tuum. Manifestum aut quia spiritum sancim effudit d ns abundanter super eos, qui ex gentibus crediderunt, sicut Paulus scribit.Et cum vnctionem di signaculum habeamus.Et rursus idem Paulu in secunda epistola ad Corinth. scribati Quicta sis. i. Rutem firm t vos vobiscum in Christo, ecvnxit nos Deus qui ec signauit nos. 5 dedit arram spiritum in ςordibus nostris. Et iterum ad Ephesios ait: In quo credetes signati estis spiritu promissionis sancto,qui est area haereditatis nostraei
otii magna nos sapere sancti praeparat de spiritu sancto: m Dauid diciti Uns pars
L haereditatis meae,5c calicis mei. Et Moyses scribit: Non erit porso,nem haeressetas Levitis in terra, diis ipse portio eorum est. Et Hieremias clamat: Quia qua formauit omia, ipse haereditas huius lacob,dominus nome est ei. Et cum diim haereditatem sanctorum spiritum sanctum esse dixit, in quo, inquit, credentis fgnati estis spiritu promissiqnis sancto, qui est arra haereditatis nostrae, docens haereditare oc non haeredita professiones sanctorum considerantes: Ait enim Esaias ad eos,qui non haberent spiritum sanctum, ec propterea ignorantes esse haereditatem sanctis post huius seculi exitum instruens patienter,& dices: Est
haereditas coletibu Dcui di voanitia iust dicit dar: isium te ad aquam.
84쪽
A spiritum sanctum aquam appellans, sicut postmodum monstrabimus ted nisi Aqua fraarra sanctorum liaereditatis. Hunc spiritum sanctum, di Dauid signaculum hin clis.' ἡ ' i reditatis ciὶm habuisset. Sed hos quidem qui non credunt haereditate esse iam ueli ctis, post huius vitae exitum miseros esse dicit. De se ver δ oc similibus confidenter agenstMulti dicunt:quis ostendit nobis bona Signatum est super nos lumen In vultus tui domine: Signationem dicens signaculum,quod lumen vultus tui do- Ium vulis mine et se sit professus.Ita peredant Paulo diceti, spiritu promissionis sancto G domini. gnatos esse credentes. Et David, qui haberet eundem spiritum fide psallentii
Credidi,propter quod locutus sum. SciantQ Sc vultus diti esse dicit signaculum quod accepit,id est,spiritum sanctum,aded ut re silium Dei lunae Dei esse scies Paem. D. psalleret Ueo, dicenMIn lumine tuo videbimustumen, id est, in filio tuo videbismus spiritum sanctum. Sic ec Esaias spiritum qui sanctificat non solum lumen, vel dm etiam ignem scit appellar dicens Et erit lumen huius Israel,& sanctificabit eum igne ardenti. Et ecce in lumine quod est ignis, sanctificat dominus hunc Israel,& Deus tamen ignis consumens est Sed oc Paulus diciti Vt fiat o latio gentium acceptabilis,sanctificata in spiritu sancto. Et non aliter gentes,al ter lsrael sinctificantur a Deo, quam spiritu sancto lumine oc igne existente. Dicit autem 5c sapientia Solomonis in Prouerbiis: Lux domini iratio est hominum, qui scrutatur interna ventris. Et manifestum est, quia spiritus omnia
scrutatur,q uemadmodum scribit Paulus, oc quod a principio formato Adam, in faciem eius spirauit Deus spiritum sanctum,sicut Moyses ait:Et spirauit Do l. vi in faciem Adae inspirationem vitae, ecfactus est homo in animam viventem. M 'ridi, Neque id quod spiratum est a domino, anima est,secundum fabulatores ludin tum. y os. Alioqui quomodo hoc quod a se spiratum est, Deus igni aeterno condem nat,sed viviscans spiritus est,de quo se Paulus ait: spiritus vero vivificat,& spseu rauit Deus in faciem eius spirationem vitae, di factus est homo in animam viventem.Itaque spiritus sanctus est spiritus vitae, a quo excidentes nonnulli, viventes mortui sunt, sicut Paulus scribit. Nam quae in deliciis agit, vivens moris tua est. Alioqui quomodo audiendus est Solomon, dicens: Lux domini spiratio est hominum, qui scrutatur interna ventris,si animas hominum lumen Dei esse diciti nisi spiritum sanctum lumen Dei confessi fueritis Sed spirationem lumen Dei esse credatis,dicente Moysei Spirauit Deus in saciem Adae spiraculum .itae. Et filius Dei: Ego sum vita. Sed ec Sapientia Solomonis introducens Proiret, uSaluatorem dicit: Ecce proferam vobis meae adspirationis professionem,sic
nim in prouerb is ait:Sapietia exitu canit,in plateis verost ducialiter agit,in posetis autem potentium adsistit,in muris quoque ciuitatis confidenter ait: Quanto tempore obtinent infantiam,&non erubescent. Imprudentes autem columeliae
cum sint cupidi impii effecti odio habuerunt sensum,& obnoxii facti sunt i
crepationibus.Ecce proferam vobis meae adspirationis professione, docebo vos
meum sermonem.Et Esaias praedicans spiritus sancti promissionem scalii Dis ruit diisqni coelum iacit ec adfixit illud,qui solidavit terram,& quae in ea sunti Qui dat aspirationem populo,qui est super eam,& spiritum calcatibus eam. Discite qui est populus qui accepit spirationem Nunquid oc hic spiratione animam esse dicetis Aut dabitis sne anima popula super terra constitisse Sed non est, professionem nam cp spiritus tincti praedicans Propheta haec dicit. Denim completam professionem saper fideles,qui fuerant illo tempore, scripsit Lucasi Vt
complerentur dies quinquagesimae erantpariter omnes in unum. Et factus est subito sonus de coelo,tana spiritus sanctus vehemens ferretur, sinplens totam Ad , domum ubi erant sedentes,&visae sunt eis diuisae linguae tanu ignis,& sedit sua
per unumquem cy corii,& c erunt loqui variis linguis, prout spiritus sanctus
85쪽
dabat eloqui illis. Simili modo magnus ille Iob aduersus amicos suos, in essent et spiritu ino priuati,& nihil veru dicerent,neq; opinarentur se ante Deum loqui,
aiebat:Nonne ante Deu loquimini Et rursum :Qui annuciastis Uerba. Spiratio
uero cuius est quippe deitatis. Ex quibus unus magna loques,dicebat i Spiritus est,qui mortalibus intercedit spiratio vero omnipotetis est,qus me docet. Oml Potens aut filius, de quo Zacharias ait: Propterea sic dicit dii somnipotens. Post gloria misit me super gentes. Igitur Solomone dicente:Lux domini spiratio est hominum. Et a Moyse instrucili:Spirauit diis in faciem Adae spirationem vitae, ε . di factus est in anima viventem. Audientes veris oc Saluatore dicentem i Ego, sum vita. E t Paulu scribentem: Lex em spiritus vitae. Et rursum: Misit Deus tulum suu in corda nostra.Videntes aut etiam unigenitu in facie apostolom diceritet Accipite spiritu sanctum. Spirationem Rij, in propria vita ec substantia ni vente,spiritus esse doceamur, dinem genitu,neq; creatum esse a filio sapiamus, nequa a unigenitum filium credamus esse spiritum, SQ dus sit verbu filii, gen tum vero a Deo verbu suum in propria vita ec substantia permanens cum iitrita filius Dei. Propterea verd non eligenitus ab eo spiritus, ga non est verbum eius.Creatu vero dicere spiritsi, absit. Ueruntamen spiratione filij Dei eu ex sat Ois scripturis docti sumus,& fontem spiritus filium Dei dicimus,audientes fit est rem. , um: Quia duo nequa secit populus iste,ine dereliquerunt fontem aquae vius,ecfoderunt sibi lacus contritos tui n5 potuerunt aqua portare. Aqua vi spiritus
sanctus est,sicut Ioannes docuit,Saluatore dicente ad Samaritana mulieremi Si
q*R vir stires donum Dei, di quis est, qui dicit timi, da mihi bibere, tu utiq; petisses e di dedisset tibi aqua vivam. Et rursum:Quicunq; biberit ex aqua, quam ego ei dabo non sitiet in aeternum. Et in medio templi clamat Si As sitit,veniat ad meta bibat qui credit in me,sicut dicit scriptura flumina de ventre eius B uet aquae ' uiuae.Et interpretatus est siciHoc autem dicebat de spiritu sancto, que accepto Dri erant, qui credituri erant in eum.lta etiam de Esaias dominu dixime alii Quia ego dabo in sitim aquam his, qui in sicco interfecerunt,ta pona spiritu meu super semen tud, di benedictiora meas super filios tuos, di orietur tanu in aqua scenss. velut salix inter fluxus aquae. Ergo manifeste scripturis sanctis profitentibus, aquam vivam eme cognouimus. Di S se fonte spiritus esse dixit sic:me derelique Pium. 31 runt sontem aqusvius: Sic de David dicens ad diam: Quia apud te est fons vito Igitur praeter diim ostende alium flantem esse vitae, qui apud eum siti non enim dixit,quonia tu es fons vitae,sed: quia apud te sons vitae est. Est vero apud Desi, ec est filius fons existens spiritus.De quo Paulus ad Roman. scribit Spiritus v xd viis propter iustitia.lta non alienum,sed proprium patris esse eum dicit:Namcdm professius suisset: quia apud te est sons inis,lc adiunxit: in lumine tuo vide himus lumen id est,in filio tuo videbimus spiritu. Necnon etia 5c in nomine virtutis Dei appellatus spiritus,ta virtus,ec sapientia esse monstratur. Audiuimusem saluatore in Euagelio promittente discipulis suis missuru esse spiritu sanctu,
qui dicitiEcce ego premittam promissione patris mei super vos,vos vero sedete Lucae 14. in ciuitate,donec induamini ex alto virtute. In Actis vero Apostolorum id edris ait: Sed accipietisvirtute superueniente super vos spiritu sancto. Hoc quoq; impleta esse comperimus. sub die quinquagesimae consummatae. Aut ergo viri sibus4 , tem Dei spiritum sanct si esse profitemini,aut sicut Sabellius paractetum, cd mror. st virtus Dei, eunde filia esse praedicate, Scaudite Paulii dicentei Spiritus υitae propter iustitiam. Fontem iterum spiridis instruimur esse filium. Hieremia a dite clamantem contra ludaeos: Quia dereliqueriit me sontem vitae dominum. Et alius ait Spiritum sapientiae, sciens spiritum sanctum secundum Esaia quis
em dicente: Et requiescet super eu spiritus Dei spiritua sapietiae ec intellectu . Secundum
86쪽
A Secunda Paulum vect tribuente i Non cessio gratias ages Deo pro vobis, ut det vobis spiritu sapientiae ecreuelationis. nte esse spiritum dixit supra,sic dices Dereliquistis fonte sapientiae. Quod ver3 spiritum hic sapientia appellauerit, manifestu est,ex quibus dicit: Nam clam in terra Chaldaeoru esset populus,occa
Chaldaeis conuertaretur,eos,qui n5 haberent spiritum sanctu,sed carnaliter quidem viveret peccato, morerent vera iustitis,ec fraudarent spiritu sancto,queretiatur cu Iachrymis,dices: Quid est Israel quid, quia in terra laimicoru es, di i
ueterasti in terra aliena, coinquinatus es cu mortuis, deputatus es cum his, qui
in inferno sunt. Dereliquisti sonte sapientiae, viam dfii si fuisses ingressus, habrutares uti in cum pace in aeternV.Confideret ei in via,quam dereliquer ut siti Israe Deum esse,qui dicit: Ego sum via,fonte vitae in Propheta appellari, qua derelis querat Iudaei,coinquinantes se cu Babyloniis,qui erant mortui iustitiet duce emnon habent in se spiritu paracletu, spiritum veritati qui est vita re vivificat Nivetes mortui sunt.Vnde oc Paulus de talibus scribit: Na qus in deliciis agit vidua, vivens mortua est. Et Solomon clamat: Qui in deliciis couersatur j pueritia sesevius erit,in nouissimo verδ dolebit in se. Qui em in peccati deliciis agunt, n5 audiunt Paulum scribentemidionem accepistis spiritum seruitutis itera intim xe,sed accepistis spiritu adoptionis filiorU,in quo clamamus, abba pater. Sed rasint fili i peccati,mortui sunt iustitiae: Qui vero spus sancti donu acceperunt. Leae em spiritus viis,liberauit mea lege peccati & mortis. Bene iram Moyses obsese Dauit ut dicerenIta spirauit diis in faciem Adae spirationem vitae,ec factus est homo in anima vivente. Qui etsi non habent spiritu scim,vivetes mortui sunt.
Vnde Θc ad Israel derelicto dno,qui sit fons vitae vivificans, dicitiDereliquistis fonte sapientiae,viam dii in suisses ingressus tim habitares in pacein eternum tepus. Audientes ergo dicentem:Ego sum via,docti etia a scripturis sane is sonu te spiritum esse deum,qui dicit: Me dereliquerunt fonte aqus uiui,nequau creatura spiritum sanctum sapiamus, eiusdem sed esse cum patre & filio substantiae it et u exscripturis probamus,sicut superius ab Esaia Propheta docuimus. Scribit aut ille magnus Ioannes Euangelista in Apoc. hae edicensi Et ostedit mihi fluuium aqus vius,candida quasi glaciem egredietem a sede Dei 5c agnis uente per medium plateae. Dicebat vero de superna Hierusale, de qua scriptu est o . . in Psalmis iFluminis impetus istificat ciuitate Dei. Quod si dixerint, quid ergo quia scriptum est aqua Audiant. In sede Dei di agni aqua est vitae, ec cum aquae eius capaces aliqui essiciunt,per flumina dicunt sc in singulis quibus* adimpleaei dicit ut spiritus sanctus,sicut Ac filius Dei adimpletur in singulissecundu Paulum scribentem:Plenitudo eius qui omnia in omnibus adimplet.Et est quiddquadolis simpIentur ista aqua uiua,numina appellatur,sicut David in Psal- ps,im j
modicit: Eleuauerunt flumina voce suam, a voce aquarum multarum. Est vera Fluna in quando verbu do strinae,&unaquai operatio spiritus flumina vocantur,secundum dominum dicetem:Qui credit in me,sicut dixit scriptura, flumina deventre eius fluent aquae uiuae. Ergo non dixit aquis impleta est: aqua em spiritus vis' ta est,ec flumen Dei impletum est aquis. Et dnMMe,inquit dereliquerunt se tem aquae vivae.Itaq; eiusdem sedis est cum Deo,ec eiusdem vitae, vita ei det spiritus sanctus,scut Ioannes una cum Esaia dixit, ec non seruus nec minister, meut υos dicitis. Quod si permanent dicentes creatsi spiritum, & proferent illud, quod in Amos propheta scriptum est: aeparate,inuoca dominu Deum tuum, Ain Deus Israel quia ego firmas tonitruum,ec creans spirissi, de annuncians in omnibus Christu suum. Audiat non de spiritu sane o hoc dixisse filium dei, sed spiritu venti tonitruis,sed Prscedit spiritus venti, que creare dixit post tonitruum
diis. Alioqui dicat an ante spicitu sta si crearet tonitruu. Si vero hoc impid est escae
87쪽
dicere,expellantur prorsus qui dicunt creatum esse spiritum sanctum, quodita CIob 4, nec de prima creatione,quae a filio Dei si creata, tacuerit scriptura sicut ei im dicit,qui loquitur ad iob:Sed ecce bestiae apud te foenum tanquam boues edent, di vigor eius in lumbis,uirtus vero in umbilico ventris eius. Si ringit caudam sicut cyptemum,nerui eius complexi sunt scut funes, Iatera eius sicut latera aeris, ec dorsum eius dic. Hoc testimonium facturae domini sacium ad illudendum angelis. ltam Diabolus prima creatura deluditur ab angelis, sic enim scriptu estitnitium facturae domini,factum ad illudendum angelis. Nos aute sensum Christi,spiritum esse descripturis sanctis didicimus, sicut Paulus scripsiti Sed doctia spiritu,spiritalibus spiritalia comparantes:animalis autem homo non percipitca,quae sunt spiritus Dei,stultitia est enim ei, dino potest scire, quia spiritaliter dijudicatur, iritalis vero diiudicat omnia, ipse autem a nemine iudicatur: quia eiu nouit sensum domini,qui instruat eum Nos vero sensum Christi habemus. iste igitur spiritus sanctus cum sit sensus domini,in propria vitae iubstantia in - . stens,licut irequenter didicimus, nouit omnia quae sunt Dei, sicut spiritus no ne quae nostra sunt. Denim di Paulus ait:Nobis autem reuelauit Deus perspiritum suum: sp ir 'as enim omnia scrutatur,etiam prolanda Dei. quis enim homo nouit quae hominis,nisi spiritus hominis, qui in ipso estisic ec quae sunt Dei nemo nouit,nisi spiritus Dennos vero non spiritum huius mur di accepimus,sed spiritum qui ex Deo,ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis ,quae ecsIatth. D. loquimur,non docti humanae sapientiae verbum. Istum spiritum,spiritiam sanctum etiam digitum Des esse docini,secundum Matthaeum quidem dicensi Si Lucae it autem in spiritii Dei elicio daemonia, peruenit invoavtim regnum dei. Secunda vero Lucam i Si autem ego in digito Dei eῆcio daemonia, peruenit in vos utim regnum Dei: propterea dico vobis:quia omnis blasphemia remittetur homin hus, spiritus autem blasphemia no remittetur eis. Et quicunq; dixerit in filium D
hominis, remittetur ei:qui autem diaerit in spiritum sanctum , non remittetur
Duitii. esinet hic,nccx in sutum seculo.Per huc spiritum sanctum, cum sit digitus Dei. Da sol ita scriptae sunt tabulae lapideae,quae datae Moysi sunt,scriptae digito Dei sicut spistus sanias Moyses exposuit. Alioqui si non spiritum sanctum digitum Dei esse dicunti
Π, tabulas enim lapideas gloriosiores eme, quam corda sanctorum profitebuntur, super quae epistola Christi est scripta non atramento, sed spiritu Dei vivi, no in tabulis lapideis,sed in tabulis cordis carnalibus. Hunc spiritum sanctum Iuta malin. 6. men vultus Dei esse credimus, secundum David in Psalmo dicente mi Signata est super nos lumen vultus tui domine. In sex .ecv. Psi l mollii lumine tuo vide himus lumen. Et secundum Solomonem in Prouerbijs scribentem: Lux do . ni inspiratio est hominum,qui scrutatur interna ventris. Et Esaiam dicentems Et erit lumen huic Israel in ignem,ec sanctificabit eum igne ardenti. Hane spirationem filii Dei esse diuinae scripturae docuerunt, secundum Solomonem qui dem dicentem:Lux domini inspiratio est hominum. Secundum Moyseniec lasmauit Deus spiramentum vitae,& factus est homo in animam viventem, ecque admodum postea creatus est Adam accipiens spiritum vitae, ec factus est in insinam viventem,ec habens spiritum sanctum, spiritalis erat . adeo ut propheta ret,quod huius rei gratia derelinquat homo patrem suum, ec matrem suam. Madhaerebit uxori suae,ec erunt duo in carne una. Simili modo ec omnes sancti. in nomine patris,&st ij,&spiritus sancti, per impositionem manuum sacerdo dotum Dei spiritum sanctum consecuti,ad antiquum restituuntur, in quo erant ante praeuaricationem Adam, ec hoc spiritu legem dante in ecclesiis gentium. Nos nem carnem circuncidimus i em carnaliter legem Moys custodimus. Na
cam Paulus,: qui cum eo pradicabant gentibua verbum domini. ecqui fide-
88쪽
DE vi DE UNITAT ET TRINIT. LIB. L 1ρ
les suerant de cireuncisione, dicentes: Quia oportet circuncidere eos,& praecipe-H re eis custodire legem Moysi. iussit spiritus sanctus non circuncidi ex gentibus credentes, neq; carnaliter ritum sequi,quem Moyses Iudaeis tradidit, scripsertit' 'se' Apostoli his, qui ex gentibus erant haec: Apostolidi presbyteri fratres, his,qui Antiochi e Syriae,ec Ciliciae fratribus,qui sunt ex gentibus, salutem: Quonseam audiuimus,quod ex nobis quidam turbauerunt vos,quae non costituimust visum est nobis congregatis in idipsum mittere ad uos cum charissimis nostris Paulo Barnaba,homini hus qui tradiderunt animas suas pro nomine domis ni nostri Iesu Chrisit,ludam 5 Silam,& ipsos per verbum annunciantes eade. Visum est spiritui tincto ec nobis,nihil amplius imponi vobis oneris, praetere quae necesse est,ut abstineatis vos ab idolotlaytis,&sanguine suffocato, a quishus custodientes vos bene agetis. Valete. Omnes ecclesiae Christi custodiune hac,quia nem ini ex his quae creata sunt, legem orbi terrarum dare concessum est. itaque videntes spiritiun sanctum legem dantem non blasphement, dicetistes eum esse creatum, quoniam praecipue dominus contra eos, qui blasphe--ne triant in eum,dicit Umne peccatum oc blasphemia remittetur hominibus, qui ' q- autem blasphemaverit in spiritu san sto,non remittetur ei,neque in hoc seculo di ζά 'neque in futuro.Non autem talia de eo diceret dominus, si creatura essenDeim Deus. cle ec in libro Regnorum scribit:Si peccauerit vir in virum, orabit pro eri sacerdoseli vero in domino peccauerit,quis orabit pro eo Et his similia . De spi im R οβ L nyo etiam dominus dixit,sicut superius probauimus: Quicunque dixerit in verbum Dei,in filium hominis, remittetur et,quicunque in spiritum sanctum neque in hoc seculo, neque in futuro. Hanc igitur pertimescentes sententiam 'ta audientes quanta de spiritu sancto scripturae dixerint,qualia de paucita filio 'talia etiam de spiritu sancto sapiamus. Soniam sicut credimus in Deum m 'trem de in filium eius unigenitum,ita credamus ec in spiritum sanctum,sic ba B ptizati, in nomine patris,di filij,Sc spiritus sancti. Quod sicut credimus eg ba ptizati sumus,ita sentientes de trinitate de imitantes adorationem Seraphin haeredes regni coelorum effici poterimus. '
Di ATHANASII ARCHIEPISCOPI ALEXANDRI.
ni, de beatitudine filii Dei, Sc de praescriptione sectae pessimae ad Theophilum, Liber I.
Oscost te,de unito deitatis nomine multifarie dictss,ut Ident iidem repeta oc sic de nominibus personarum in prosequal do distinguas. ATH. Disce prius in ambiguo esse pom
tam hanc tuam secundam interrogationem. Nonne unitas
s υllo modo patitur unionis personam in consessionem in- troduci dum unitatis naturae nomen in tribus his personis sit:& lis tres persens in nomina tanto distinctae sint:Vnde non potest unitas ostendissin personis. Nesivi dixi, hae per- ,3 nnosonae line deitatis unitate: Nunquid potes Deum tantum s sicut gentes confuse nominare,qui θά in hoc ignorant, cui propriam personam debeant adsignare, quis genitor sit. Nunquid oportet hunc Deum tantum indicare nisi ec in hoe
noscas unitam personam eius distinguere in scium squi natus sic Nunquid M.qui
89쪽
se Deum Limite catholieae fidei
se spassim Deum tantum couenit prosteri nisi prius credatur quis de unsta nais stura sit, di in hoc persona eius distinguatur, qua nec pater,nec filius est, hic sexitus sanctus.Quapropter duplex est huius mysteri j intellectus,inus pate Deus di filius,Deus ec sanctus spiritus. Vides unitatis indicium in tribus esse per
sonis,& tres has personas nomini bin tantum esse discretas: unde nec unitas potest oliendi sine personis,nec hae personae sine unito nomine deitatis. Ecce iam habes politos ante oculos tuos thesauros lucis,di thesauros tenebrarum, υbiubι placet, porrige manum tuam.Vnde neceisse est nos iam terminu immobilem. fecundu Euangelicae regulae aequitatem,contra hostes figere,&per librantes. pientiam limitem iustitis ubiq; aduersus omnes haereses peragrantes custodire, ut coelitus haec liatuta veritatis mox viam luciS a tenebris diuidat. Haec est, in
quam,via lucis,cuius in conscissione aperitur hostium salutis: itam qui in hae proelestionem ingrediuntur,beatitudinem eius adipiscuntur. Bia itudo et,qui corast tur unum Deum patrem Sc filium,ec sanctum spiraum. Beatitudo et,qui cositetur solum Deum patrem,ec filium,ec spiritum sancta. Beatitudo e qui colet fitetur unum omnipotentem Deum patrem,&stium, S sanctum spiritu. Be titudo et,qui confitetur unum verum Deum patrem, di filium, Ac sanctum spiritu. Beatitudo et,qui confitetur unu Deum summu patrem,&filiu, 8c sanctum spiritu. Beatitudo et,qui confitcevnu Deum bonum patre,&filiu di iritu iam cium sempiternu esse. Beatitudo et,qui confitet indivisam esse substantia patris, di filii, ec sancti spiritus. Beatitudo ei u nihil addiderit, vel diminuerit in cofessione unite natures deita tis patris, fili ,ec sancti spiritus. Beatitudo ei a corastetur omnia bona iactatuit se a patre,oc filio,& sancto spiritu. Beatitudo ei, dconfitetur unam aequalitate in se inpiterna plenitudine deitatis esse patris, ec miij.& lancti spiritus. Beatitudo et,qui secundusingula nomina trinitatis, id est, patris,dc sancti spiritus proprias his tan tu personas distinctas esse confit tur. s ldi utiq; idem ipse retrico,quia vehementer timeo,ne aliquod offendiculum minus intelligentibus posuerim,adeo Per apertiores sermones haec ipsa diis cta paucis exponere desidero verbi si Ergo unum Deum ubi memini,ad 0nita deitate patris, ecfilii, ec sancti spiritus declaraui. item omnipotente Deum ad mnipotente substantia trinitatis proPalavi. Ite solum Deum,ad solius naturae saprascripis trinitatis indicaui. ldentide unum erit m Desi, ad unam vera natura
diuinitatis patris,di filii, o sancti spus haec dicta retuli.Aut in quo summu de ad summitatem deitatis patris,ec tim,di sancti spiritus adsignaui. Sive unu b
num Ueu,ad una bonitate naturae trinitatis dem5straui,5 unu Deum ad .nitani. equ,te dominatione deitatis reuelaui.deu in quosin diuisam trinitate memorat; sum. al. υmtate ads unam substantia plenitudinis eorum haec pro satus sum.Et hcc omnia quae
sub niis superius singula indicaui ad indiuisam deitatis sempiternitate patris, di filii, ocsancti spiritus manifestavi. Ac per hoc de unito nomine deitatis ulti sarie uulast dictu per s4ngulas personas Q retuleris in patre, hoc ipsum ecconfitearis necesse est uniter esse υt in filio,sic di in sancto spiritu Ueu de Deo, lumen de Iumine, totum de toto,di toiu in toto,perfectu de perfecto,plenitudine de plenitudine, integru de integro,sempiternu de sempiterno, sapientia de sapientia, virtute de
us subsiatiae cupatre, sed&spiritum sanctu,qui de unita trinitate consistit,D
um veris,lumen Uerum, totu persectum,totu plenum,integrum,sempiternu,iret
ipsa sapientia Firtute, prescientia patris, ct filii consistentem. Idcircoqui legis. conteitor ego hodie tibi coelum oc terra, per hanc scripturae meae fidei catholi lice confessione: Quod si non ex toto corde eam fueris prosecutus,aut in fastidiunt animi contenendam ac d actandam habere putaueriti eris tu ipse reus in
90쪽
ctic t iaci icii, in huius scripturae chirograpitu ante tribunal Christi in testimonia .
xitii Locrit recitatu, aut si in maledictionis via Haereticoru,quod non opto,inuetias focris examini sociatus. Quae ergo ut a te caueantur, ideo inferius tibi recitatiora c. Haec est, inqua,fugienda atq; praecaueta via tenebrarii, in qua tot genera serpentium lubricos habet anfraetus, aduersus quos oportuit nos scutum fidei Per nomina vera personarii constentes erigere,ut secundu ipsam autoritate eos
cilia initus iaculemur,unde tot ec talia sunt terramenta spiritalia, quot di vulnexa resccanda: ac per hoc non fuit diissimulanda causa mortifera quoniam no potevarit ca prius per flamenta bladiente medicina curari,ne intrinsecus in peius serPer cancer. Nam si velint seueritatis prius serramenta recipereiacile poterant ina iocaelam salutiss peruenire.Sed quoniam adhaesit in illis radix zizanis ser initiaris in felle amaritudinis, proptereas diffidunt introire in viam confelli al. eontea Mis , quia laaec via lucis scandalum est ilIis. Vnde oportet nos ostendere eis quos ψVMedant viae suae frui ius maledictionis omnium male credentium, sicut scriptum est: Maledictus omnis qui non obaudierit verba libri huius, ut saciat ea incor de suo. Maledii ius qui patris, di fili j dc sincti spiritus unitam sempiternam substantiam esse non confitetur. Maledi eius, qui secundum tres personas, tres diuersas substantias in his esse confitetur. Maledi stus,qui tria principia in hac eorum unitate sempiterne deitatis esse consuetur.Maledictus,qui solum verum Deum patrem,ocs unigenitum verum filium, oc unicum verum Deum spiritum san' ,L .hua Rum non confitetur.Maledi eius, qui unicum nomen s secundum deitatem tri ai. innitatis esse non cofitetur. Maledictus,qui inconuertibilem diuinitatem fit 3 Dei, id est verbum Dei, sic in carnem translatum vel mutatum profitetur,ut hoc modo desiverit aut amiserit, quod iam pridem ante adsumptionem hominis su
est,praesertim cum talis in homine praesenti tempore su it, oc sit, qualem se semn per ante adsumptionem hominis una cum patre suis te coscius eritisat, fiat. Maledictus, qui indivisam deitatem patris, Sc filii,& san sti spiritus non confitetur.
Maledictus, i propter tria nomina personara, tres deos, aut tres substantias,aut al. domi tres s omnipotentes confitetur. Maledictus, qui secunda singulas personas tria ηφ' nomina tantum distin .a patris,&st ij, 5c sinctii spiritus non confiteturi Ma- -' pin ' Ied: ctus,qui propter tria nomina personarum,ec unitia plenitudinem diuinit iis incoparabilem ter trione, vel certe trigerium patri,&nlio oc sancio spiritui coat,aut tria capita in se cohaerentia,ut Philosophi dicere cosueuerunt: aut una
personam e se profiteatur i fiat, fiat. Maledi stus, qui una persona s Patris,oc filii, , oditaec sanisti spiritus cofitetur. Maledi Rus,qui quem situm dies hunc eunde N pa . trems confuse designat. Maladi 'us,qui patre na tum, aut incarnata,aut passum leae confitetur.Maledi eius, qui inenarrabiliter stium .ere s genitum de substa Rin
tia patris esse non cδnfitetur.Maledi Rus,qui hanc nati itatem incomparabile factam, aut creatam,vel conditam esse constetur. Maledicius, qui aduersus hae inaestimabilem generationem deitatis aliqua de facitura eius crediderit proprie in consessionem adserre vobis cc parationem: Hi,fiat. Maledictus,qui verum filium Dei ex voluntate tantu dicit esse, &non potius de natiuitate. Maledictus, qui dicit, erat tempus quando non erat filius. Malediimis,qui hanc Dei natiuita iem ex nullis subitantiis phantasma esseconfitetur,quod Graeci --οms p . ii, pcllant. Maledii ius qui diuinitatem filii Dei dicit initium habere de tempore, inua ortum ex nihilo,non equas adoptionis accessist e nuper ex altero. Maledi Rus, qui iam de uno, filium de patre vere natum non confitetur. Maledictus, qui impassibiliter sil turn natum de patre non constetur. Maledic iis, qui dicit, suit aliquando pater sine filio. Maledi eius qui non constetur, ante Omne Omnino
principium et initium semperfuisse filia cum patre. Maledi lius, qui haec tria