Tractatus de Papa ubi et de Concilio Oecumenico

431쪽

TRICTATUS DE PAPA. Psopostrio II'. - Γι concilium generale sit, nee se non est eonvenire omnes totius Ecclesiae Discopos, imo nec majorem eorum partem. - Nam certo cocumenica fuit Srnodus Constantinopolitana prima, utp0le una ex illis quatuor quae unanimi Ecclesiae catholicae assensu pro incumenicis et tanquam quatuor evangelia receptae Sunt. Porro interfuere dumtaxat Episcopi 150. Et extabant tunc in tota Ecclesia plus quam 500

Episcopi. - In altera ex dictiS quatuor, scilicet Chalcedonensi, non interfuerunt ex toto occidente nisi soli Romani Pontificis Legati. - In septima ex iis quae pro generalibus habentur synodo, lecta est, actione tertia, epistola, in qua dicitur nihil do- rogari aut horitati concilii generalis ex absentia trium patriarchalium sedium, ae etiam plurimorum Episcoporum diciis

sedibus subjectorum. PsoposiTio ΙΙΡ. - Ut eoncilium generale sit, nec se est intermvenire per se vel Legatos suos Romanum Pontificem. - Non

enim generale est nisi repraesentet Ecclesiam, prout sequitur ex supradicta desinitione Martini V. Sed Ecclesiam non repraesentabit, si non repraesentet Ecclesiae caput, seu Bomanum Pontificem. - Idem colligitur ex Ecclesiae praxi. Concilia enim quibus Papa per se aut Legatos non intersuil, non recepta Sunt tanquam secum enica, nisi Papa ipSe per subsequentem suam acceptationem et confirmationem desectum suppleverit, et aequivalenter Seu quoad auctoritatem secumenica reddiderit.

PRO simo lV'. - Bari potest vera repraesentatio universalis Ecclesiae, ac proinde concilium oecumenteum esse potest, licet adsint paucissimi eae oeeidente Episcopi eum multis orientalibus, et vice versa. - Νam in Nicaeno primo interfuere dumtaxat ex Italia presbrteri duo, ex Gallia unus Episc0pus, unus item ex Hispania, et unus ex Africa . In concilio quarto soli Legali Pontificis interfuerunt. Vice versa, in Lateranensi sub Innocentio tertio, Lugdunensi sub Gregorio X, Viennensi, et Tridentino, paucissimi ex oriente, ab occidente mulli. Inde au-

432쪽

Ecelesiae repraesentalionem, Seu concilium esse pOSSe secumenicum, Iicet ex multis etiam provinetis nulli adsint Epi-

Psopostrio I'. - Sus licientis ad oecumenicitatem repraesentationis Ecclesiae certum argumentum est ipsamet oeeumenicitatis declaratio, a concilio eum Papae assensu, vel etiam a Solo Romano Ponti iee facta. - Nam, ut tota secunda tractatus parte probatum fuit, insallibilis est Romanus Pontifex in desiniendis quae ad fidem vel mores pellinent. Porro quod tale concilium sit nec ne secumenicum, ad sidem et mores pertinet. Nam Papa desiniendo late concilium esse aecumenicum, hoc

ipso simul desinit veros esse fidei articulos ab illo concilio decretos et omnibus Christi sidelibus incumbere strictam obligationem iis articulis toto corde adhaerendi; item obligationem quoad omnes ecclesias disciplinae a concilio sanci laeparendi. Imo ipsamet propositio, tale conellium est oecumenteum, dogmatica est, et versatur circa divinam Ecclesiae constitutionem. Ergo Papa errare nequit, dum, sive SoluS, Sive cum concilio, incumenicam declarat aliquam srnodum. PiloposiTio VI'. - Laeet impossibile sis privatis doetoribus Di Scoporum numerum determinare, insta quem defletat oecumenicitus, in praaei tamen aut nullum intervenit dubium de uniuseu-jusque concilii Oeeumenieitate, aut si eontingat, facile omnino diluitur. - ' Difficile admodum, immo impossibile doctoribus est dictum numerum determinare, cum non innotescat ex Scriptura Sacra, neque ex traditione, neque ex ulla Ecclesiae desinitione, neque landem ex evidentia. Quod sufficiat numerus l50 Episcoporum, Scimus ex eo quod certo cecumenica sit secunda sInodus, hoe numero constans. Quod vero stare possit, vel non possit, secumenicitas cum episcopis 100, vel 50, vel 25, quis cum aliquo solido tandamento asserere valeat Τ-2' Evanescit autem in praxi dissicultas. Nam quodlibet concilium secumenicum solet quatenus late sese imponere, aSSeu-

433쪽

410 TR1CTATUS DE P1ΡΑ. tiente Romano Pontifice. duo casu ex hoc ipso certa sit ejus cecumenicitas. Unde dubium oriri non posset nisi quoad synodum quae nihil de sua secumenicitate declarasset, aut cujus declarationi nonnisi dubie accessisset Romani Pontificis assensus. At tunc etiam facile disticultas solvi potest, cum Sedes Apostolica competens omnino sit ad definiendam ejusmodi causam, majoribus certe ac Romano Pontifici reservatis

accenSendam.

Objietes. - Sequeretur absurdum. P0Sset nempe Papa, cum viginti, verbi gratia, Episcopis, declarare generalem synodum celebratam; et tenerentur omnes talem viginti praesulum coadunationem pro secum enico concilio habere. Respondeo : UNequit Papa, sive Solus, sive cum aliquo Εpiscoporum coetu, secumenicam declarare illam STnodum, quae talis non foret ob praesulum paucitatem, aliave de causa.

0bstat quippe insallibilitatis praerogativa.

g 9. - Εpiscopi in concilio non sunt meri consiliarii Papae, sed veri judices.

Esse dumtaxat consiliarios, propugnarunt nonnulli doctores catholici; quos non omnino pessimos fuisse adnotat Melchior Canus ide Ioeis Theol. lib. V, cap. vj. Quibus autem nixi rationibus, expositum vide apud eumdem Canum, Ioeo citato. serraSSe, ae omnino tenendum, Episcopos in concilio esse vere ac proprie judices, evincitur argumentis sequentibus :ΑnsuvENTUM I. - ΕΤ Scriptura saera. - 1' Cum dogma catholicum sit, Beato Petro Romanum Pontificem, apostolis Epi- Scopos Successores existere, si leStentur sacrae lillem adunalis cum Petro apostolis colla iam a Christo fuisse judicialem ac legislativam potestatem, simul Episcopis in unum cum Romano Pontifice colleclis eadem potestas collata censenda erit. Atqui revera, teste sacro textu, apostolis cum Petro et sub Petro coadunalis, contulit Cliristus dictam judicialem ac legislativam polestatem: his nempe verbis : Imen illeo vobis :

434쪽

pARS OCTAVA. 4 1 quaecumque alligaveritis super terram, ligata erunt et in eoelo; et quaecumque solveriti3 Super terram, erunt soluta et in eoelo

Matth. , cap. xvm, v. 18 . Ibi Sane consertur potestas, non in suggerendis consiliis conclusa, Sed decernendi; ac proinde judicialis ac legislativa potestas. Et valde attendendus iste lex lus, utpote tu quo adumbratum videtur et institutum a Christo concilium secumenicum. Enimvero plena et Suprema potestas Petro seorsim tradita, quaecumque ligaveris, etc., haec eadem consertur apostolis simul cum Petro judicantibus et statuen-libus, quaecumque alligarer, is, etc. Nec ideo instituuntur duae supremae potestales, quae in invicem pugnent. Nam apostolorum potestas nulla est, nisi judicent et statuant cum assensu Petri, id est, ipso met Petro judicante et si aluente. Γt adeo impossibilis sit collisio inter polestatem Petri et poleStatem apostolorum, cum haec posterior non data Sit apostolis quatenus a Petro sejunctis, sed dumtaxat quatenus eidem Petro in judicando et statuendo adhaerentibus et consentientibus. Caeterum, veris cata conditione dictae cum Pelim consensionis, haee eorum potestas est vere judicialis, legislativa, plena et suprema, prout salis indicant verba, quaecumque alliga Periti3... quaecumque solverisis. . . Intelligitur praeterea quomodo in generuli

concilio Episcopi, quamvis sint vere ac proprie judices, non tamen sint in fallibiles, nisi qualenus Romani pontificis judicio consentientes. Et ulterius sequitur illud esse verum, insallibile ac supremae auctoritatis judicium, quod protulerunt Episcopi Sedis Apostolicae judicio assentientes; etiamsi praesules isti non nisi minorem concilii partem constituerent, et major pars contra Papae judicium judicasset ac decrevisset; quaeiamen majoris partis a Papa dissensio, in concilio a violentia et fraude libero, nunquam conligit. 2' Episcopos in concilio generali esse vere judices, manifestum etiam sagit Scriptura, ubi narrat quomodo celebrata Sit Ierosolymis apostolorum sγnodus Αctuum capite xvj. Nam non solus Petrus judicavit; sed, post apostolorum principem,

435쪽

M2TR1GATΓS DE PAPA.sententiam suam dixit Iacobus, his verbis : Propter quod ego judieo. etc. 0uae Sane formula, non merum consiliarium, Sed proprie dictum judicem denotat. Praeterea solutio quaestionis de legalibus tribuitur. non uni Petro, sed omnibus apostolis et senioribus. Num horum nomine Scribitur epistola, in qua dicunt: Visum est enim Spiritui sancto et nobis, etc. Desinire

autem ac statuere, non est merum consilium Suggerere.

5' Sanctus Paulus, varias pertransiens civitates. tradebat eis custodire dogmata quae erant decreta ab apostolis et senioribus qui erant Ierosolymis Actuum , p. xVI, V. 4 . Praeeipiens eustodire praecepta apostolorum et seniorum sibid. , cap. xv.

v. 41 . Igitur, teste Paulo, dogmata decrevelant, et praecepta ediderant, non solus Petrus. Sed apostoli et seniores; qui proinde

non meros consiliarios egerant. Α-ΠMENTLM II. - ΕΣ perpetua conciliorum praai. - Nam Episcopi subscribunt hac sormula : Ego N. definiens vel judieans

subserfipsi. Quae formula non modo illegitima sed et insana so-ret, si meri consiliarii essent. - Patres Nicaenae synodi a Srlvestro postulant, ut quidquid constituerunt confirmel. Ergo constituerant, id est, judices, non meros conSiliarios egerant. Sanctus Leo Magnus, quae a synodo Chalcedonensi de si de statuta suerant, ea dicit se probare. Igitur Chalcedonenses Patres deside statuerant, quod sane per solum consiliarii munus fieri nequit. - Eadem Chalcedonensis synodus ad sanctum Leonem scribit: u Decretis tuis nostrum honora judicium. v - Sexta generalis STnodus, aclione 18, sic habet: u Anathema ligamus Theodorum, Sergium, Crrum. . . His omnibus a Sancto hoc concilio constitutis, et per subscriptionem nostrae sortitudinis confirmatis, sancimus ut nullus aliud quicquam de si de sat- agat. v Sane non consulentis verba haec, sed judicantis. Nicaena Synodus, capite tertio, hoc utitur loquendi modo : Interduit per omnia magna synodus, etc. - Plena reperieS COI ciliorum acta ejusmodi formulis, quae judices Episcopos, non meros consiliarios apertissime denotant.

436쪽

sed etiam docti theologi, et viri in Ecclesia prudentes; quod inauditum est, contraque formam actorum 15 praescriptam, ubi apostoli tantum cum presbrteris de fidei quaestione judicarunt. Cum igitur Ecclesiae perpetu0 usu soli pastores in

concilio Sedeant, consequenS sit, cen SoreS eos esse, non modo consultores. Nam Si ut consulerent advocarentur, iis Episcopis qui theologiae rudes et imperili essent, nullus esset omnino in concilio locus, quando theologiae quaesito vovi iret in dubium s de locis TheoI., lib. V, c. vi. 06ietes. - Si omnes Episcopi essent judices, teneretur Pontifex qui concilio pi residet in decretis faciendis sequi majorem partem Episcoporum. At salsum est, cum Damasus irritaverit acta concilii Arminensis, quibus maj0r pars Episcoporum consenSerat, ut patet ex epistola Damasi ad ill Trici Episcopos; et Leo quoddam irritaverit Chalcedonensis concilii decretum.

Respondeo: Teneretur Papa majorem partem sequi, si esset solummodo concilii praeses. Sed est simul totius Ecclesiae, atque ipsius etiam c0ncilii princeps ac supremus pastor. Et vi hujus olfeti, nun tantum potest, sed eέiam tenetur concilii Patres qui errani, sive pauci sint, Sive multi, corrigere ac in vera fide confirmare. Pro quo ipsi promissa est divinitus assistentia : Ego rogavi pro te, ut non deliciat fides tua ... cousirma fratres tuos. Papa igitur non est sicut praeses a Rege constitutus, qui tenetur majorem judicum partem in sententia serenda sequi; sed est sicut Rex ipse relative ad istud tribunal. Potest nempe rex a majori judicum parte prolatam sententiam rescindere. Proinde, si possibile sit errare in concilio cecumenico majorem Epi Scoporum partem, non tenebitur Papa errantes sequi, neque hoc sequitur ex eo quod Episcopi sint judices. Dico, si possibile sit errare majorem Episcoporum

437쪽

4M TR1GHΓ8 DE P P . partem. Nam extra casum violentiae, ut in Arminensi concilio, vel fraudis, ut in Chalcedonensi quoad decretum a Leone rejectum, nunquam conligit errare majorem patrum numerum. Et forsan id contingere nunquam Christus Dominus

Praenotandum de auctoritate eoneilii retuli re ad Romanum Ponti ieem. - Maximi Sane momenti quaestio, quomodo SeSe ad invicem habeant Romani Pontificis ac generalis concilii auctoritas; an Papae generale concilium, an generali concilio Papa, ex divina Christi instillatione, subsit. De quo quid le- nendum, lula lertia tractatus parte suse diximus. Quapropter praesenti capite expendendae veniunt dumtaxat aliae quaestiones, quae de concilii generalis auctoritate moveri solent.

g 1. duid requiratur ex parte Romani Pontiscis, ut concilii ineumonici judicium circa fidem aut mores insallibile sit et ad credendum constringens.

Distinguendi sunt varii casus qui contingere posSunt. De quo sic habet Suarea de fide, disp. I, secl. xu, n. 5ὶ . a Primus est, quando in illo in generali concilioὶ Papa personaliter adest, ut in Lateranensi sub Innocentio et similibus, et delinitio fit consentiente Papa et concilio . Secundus est quando Papa adest per Legatos habentes ab ipso instructionem de veritatibus definiendis, et definitio fit a concilio juxta talem instructionem. Tertius est quando Legali veniunt sine instructione particulari, sed concilio in generali committitur, ut in his vel illis materiis sidem deliniat, et postea desinitio sit consentientibus Legalis, et tandem additur confirmatio Ponti scis. ouartus gradus erit, si desinitio facta a concilio et Legatis con-

438쪽

cilium aliquid definiat repugnantibus Legatis, habentibus instructionem. Seaesus, si definiat repugnantibus Legatis qui

talem instructionem non habent. s Quo praenotato, Sit: PnoposiTio Ι'. - Desinitio concilii Oeeumenici eirea fidem aut mores, praesente personaliter et sentiente Papa, infallibilis est, et obligat ad ei edendum . - Probathr 1' Scriptura Sacra. Apostolis simul cum Petro adunalis dixit Christus: gmen dieo vobis, quaecumque alligo Peritis ... quaecumque solPeritia ... Data est mihi omnis potestas in eoelo et in terra; euntes ergo docete. Qui non crediderit eondemnabitur ... Apostolis ergo Sic cum Petro adunalis collata est a Christo plena docendi ac gubernandi potestas: qua scilicet tenerentur omnes Christi fideles veras firmiter credere ab apostolis editas de si de aut moribus definitiones. Id evincit obvius verborum Christi sensus. Potestatis plenitudinem arguunt verba quaecumque alligareritis, et C. , quaecumque solveritis, etc.; reStrictionem scilicet excludit vox quaecumque. Quod autem expresse collata fuerit plena docendi potestas, colligitur ex eo quod jubeantur docere, vi plenae illius potestatis quam ipse Christus oblinebat in coelo et in terra: Dala est mihi omnis . . . euntes ergo doeete. Et tandem apostolorum collegio cum hac plena d0cendi potestate, collata est insultibilitatis praerogativa, si quidem addit Christus : 0ui non erediderit tondemnabitur. Id est, omnes sub poena damnationis aeternae obligat ad Predendum iis quae apostolorum collegium credenda docuerit seu defini veri l. Quam obligationem Christus imponere non potuisset, si errori obnoxium in docendo apostolorum collegium reliquisset. Alias enim obligatos sdsiles ad credendum errori Christus voluisset; quod non absonum dumtaxat, sed et impium est. Aliunde autem ex Scripi conser Bella inuin, quI Sic thesim ponit: Fide catholica tenemium est coimcilia generalia, a Summo Pontifice confirmata, errare non posse, nec in fide nec in moribus t De conciliis, lib. II, cap. M . Atque ibi iusius expositam reperies tume Scriptura sacra, tum ex PatribuS Probationem.

439쪽

4 6 TRACTATΓS DE PAph. tura sacra non minuS certum est, dictam potestalem et insallibilitatis praerogativam institutam a Christo suisse, non usque ad apostolorum obitum solummodo duraturam, sed ad eorum SucceSS0reS uSque ad finem mundi prorogandam. Id quippe arguunt verba Christi: Ει ecee ego vobiscum sum usque

ad eonsummationem Saeculi. Sane non est nunc Christus cum

apostolis super terram docentibus, ligantibus, solventibus. Proinde ne mendax promissio divina dicenda sit, necesse est ut adsit apostolorum succeSsoribus, eis continuans collatam olim apostolis potestatem et praerogativam. Ergo, ab apostolorum successoribus, id eSt, Episcopis, assentiente Petri successore, id est, Romano Pontifice, edita desinitio circa sidem

aut moreS, erronea esse nequit, et Omnes ad credendum

obligat. Notet vero lector hanc e Scriptura Sacra probationem, quae insallibiles evincit generalis synodi definitiones, assentiente Papa editas, omni prorsus vi carere, quoad desinitiones dicto papali assensu carentes. Enimvero quando apostolis

contulit Christus dictam in allibiliter docendi seu desniendi

potestalem, cum ipsis aderat Petrus. Unde constat quidem dolam hanc praeroga lixam apostolis docentibus simul cum Petro; at minime constat datam eam apostolis, etiam Sine Petro, docentibus. Imo contrui tum certissime conStat. Nam Petro Seorsim ei personaliter contulit Christus lolius Εeclesiae pascendae plenam potestatem. Porro plena haec Petri potestas stare quidem potest cum plena etiam potestate apostolorum, dummodo haec posterior non possit exerceri nisi simul cum Petro; at nequaquam Stare potest cum plena poleStale quae apostolis quatenus a Petro Sejunctis competeret, quamque possent apostoli exercere sine Petro, vel etiam invito Petro. Quia lunc voluisset Christus duas supremas Ecclesiae regendae potestales instituere, quod insanum est et impossibile, nec sine blasphemia de Christo asseri potest. - Ad rem etiam facit caput xv Actuum apostolorum. Fuit enim constans Patrum persuasio Apostolos Ierosolymis sγnodaliter congregatos

Di iliaco by Corale

440쪽

4let et definientes, typum et formam secuturis conciliis generalibus indidisse. Ab isto proinde concilio ad alia similia valere illationem. Jam vero in ista synodo lacla est definitio ab apostolis assentiente Petro, seu potius Petro ante omnes definienti assentientibus. Et adhibita fuit formula Visum est Spiritui saneto et nobis, ex qua certum est ipsos habuisse insallibilitatem, eainque sibi tribuisse. Igitur in quolibet simili concilio, id est, quando congregandi Episcopi desinient assentiente Romano Pontifice, non deerit Spiritus sancti assistentia; id est, non deerit insallibilitatis prierogativa. - Duos alios scripturae textus allegatos vide a Suaresto de Fide, disp. V,

Probatur 2' eae perpetua Patrum traditione, ae totius Leelesiae persuasione. - Ipsa met concilia generalia sibi apertissime tribuunt insallibilitatem, necnon potestatem obligandi ad credendum definitionibus suis; siquidem renuentes credere lan- quam haereticos sub anathemate damnant. Et quamvis dictam insallibili latum et potestatem non sibi tribuant absque Romani Pontificis approbatione, siquidem per ejusmodi approbationem procurant decreta sua roborari, tamen sibi omnino tribuunt cum assentientem habent Romanum Episcopum. Et pariter Patres generalium conciliorum judicia, quibus non defuit Romani Pontificis assensus, censent insallibilia prorsus et immutabilia. Ita ut etiam sanctus Gregorius Magnus dixerit, quatuor prima generalia concilia, quatuor evangeliorum instar esse recipienda. Et sanctus Augustinus docuit in definitionibus generalium conciliorum audiri totius Ecclesiae sensum; disputare asilem de eo quod universa Ecclesia sentit, insolentissimae dementiae eidem Augustino visum est. Unde nisi insallibiles revera forent generales synodi, in suis circa fidem et mores des nitionibus, assentiente Papa editis, dicendum so-ret ab octodecim speculis errasse perpetuo Patres, erraSSe pe petuo universam Ecclesiam; seu potius ab octodecim saeculis defecisse veram Christi Ecclesiam, utpote contra quam prae-