장음표시 사용
191쪽
In lib. III. physi. AtissiJCap IIII.
per i & materia potest recipere aliquam sermam,non tamen semper illam recipit:& intelligentiae possunt sacere , quae noa semper iaciunt. Sexta: circa id, uod dicit rex.3 3 an sit
subitantia,aut accidens, an neutro modo.
Videtur inepta distinctio,omne. n.ql est aut stabitantia , aut accidens est:non ergo datur medium , quod nec sit sub tantia, nee accidens. Curarimum aduertendum est, multiplex este infinitum. Primum est infini. tum in entitate, nepe quod persectione in se,ae sua essentia habet illimitatam, aetotius entis perfectionem comprehendit: opposito vero modo finitum,quod perfectionem in sin essentia limitatam M ac ad genus contractam aliquod habet. Primus bii Deo nostro,secundum omnibus, preter ipsim competitiae tale infinitum, vesfinitum iri timens diuidunt, ea Physinco considerarietur,ut probat argumetum.
Alterum eis ilifinitum iis vigore, ruta quod potetiam habet operatim infiniti ,
α tale per se ad Physicum no spectat si , t m ad quid sit, quia tale insinit si est immateriale; bene tamen quacum ad an fineo, quod per motum talis virtus,& vigor probatur, ut dicetur in octauo lib. Tertiuin infinitum est duratione si Epe,quod durat tepore infinito, sicut mo tus, tempus cel & tale infinitum,ut infinitum eii, quia induratione consistit, a. Philico corvideratur.
Quartum infinitum est per indeterminationem ad recipiendum; sicut potentia materiae dicitur infinita, ga indetermina ta ad sormas sine limite: & tale infinituetiam Physicum est,nullum tamen ex his ain prae iii tractatur. Quintum est infinitum in quanti rate,s pura quod extensionis, aut numeri terminum in m habet, siue actu, siue poteria; αhoc ii suetit abstracta a niateria, est mathematicum: si uero uvima tia sensibili, est physica, re hoc in praesenti tractatur, ut i pie Aristo. locet, S per hoc patet si ila itio argumenti, norun . infinitum in com ai. muni Physicus speculatur . .
an J Ad secudum respon. duplex esse infinitanii. ρ. tum in quantitate, aut acti ut potentia. f h. b.ri Insnatum actu est,quod actu habe inausi mia. gnitudine infinitam, aut multatudine,
rore , inquantitae se, im dubiratione, erreri de terminatιze,
quale esset unum ut inque interm inata Gtinuit, aut unus illimitatus numerus,& hoe infinitu non est, ut dicetur postea.
At scientia est de ipsis quatum ad qu d nominis, quitum uero ad quid rei ipsius est
scientia per nefationem, puta quod iid
Infinitum potentia est, quod ipsis diuisio terminari non pote, nee ipsis aug- '
metum,nec paruitas,qualis innumerus,
quia quocunque dato datur maior,non ta μ' p. 'en unquam actu infinitus est: similiter imi lignum, &. quodlibet cotinua. quod nunquam diuisione absumi,& finiri potest, de tale physicum est,cu est suasibile, ut diximus: de hoc bene comprehendi potest, quaninis ipsius infinitas non comprehendatur disticte quoad numerum partium, ad quas est in potentia, tame absolute ipsius infinitas intelligitiir,dum tale cognoscitur, quod nunquam cesset ipsius quantitas: hoe est enim este potentia infinitu: an. io tale inmutum in rebus physicis esse Possi disciatienuis: hoe tamen a Physico eonsideratur, an sit,& quid si, dc
Ad temum aliqui dicunt, quod si esset Munum infinitum quantuli, illud esset insi. Dub. nitum ens, quia haberet infinitas partes si inpii aquarum singulta haberent suam persecti m, unde haberet infinitum perfectione: υι νε Hrtat hoc esset esse infinitum elis, de non ei um, et itineret ullum principium 'i' ibioe nullo modo videtur tenendum et piatum . quia illa persectio non excederet genus Sol M. quantitatis, at infinitum ens omnem periectionem omnium gelierum,quq sunt,& r.esse possunt,in se habet: non ergo conce Ondum est illud enc omnino, & simpliciter elle infinitum, sed sinitum eis, δὲ limitatae persectionis, de haberi, principium. imo multi Doctores dicunt Deum poste infinitum facete, non tamen ob id illud tale infinitum qiiamsi est et infinitum ens: unde si esset infinitum, nGesset summum ens ,sed dependeret a summo ente , imo posset materia , & forma constare.
Quod si Aristo . dixit liuiri tabit rem principuum, si esset, sed ipsis in suturum esse prinEpium, intellige de princi- '.
piis, quae ad generationem concurrant,& ita est re vera, quia non posset esse tactum per generationem ex aliqua mate
192쪽
iia, nee ex forma, nee ab cisciente, nec asne, sta potius ipsum generationis debuit esse principium, non per generatione prinripiatum: hie enim est sensus Arist maxime, uia hoc infinitum cum si quatu , debebat esse in materia, unde pertineret ad principia quantitatis. Adam. Soluitur igitur argumentum, no enim loquimur nisi de principio in generatione , di infinitum nullum tale poterat ha- bem quod si haberet,non infinitum esset eo quod materia,sorma,efiicies, finis, ius ad generationem conueniunt, finita omnia necessario sunt ad singulos estectus psius: ergo infinitum , esset materia infinita,ex qua singulas partes detrahedo singulas saceremus generationes. ἐφ Ad quarium,norandum ex Iandv. hoeri sita lib. 3. q. 8 et infinitu si esset, tripliciter pos
iis .f- ω considerari. Primo secundum scirinale suum, quod priuatio est, puta negatio ex tuo tremorum,dc limitum: & secudum talem fra rensi Privationem non esset principium. Altero dirari. modo secundum qualitatem ipsam,cuius terminos non habet,& tunc no esse principium per se, sed per accidens substantiarii m. Tertio secundum substantiam illa,quq taliquatitati substar'& sic esset prin
cipium per se: unde omni ex parte princi pium esset: non enim quantitas sola per se esset harata, propterea in textu vidi m , quomodo illi Philosephi,qui dicebat sibilantiam substare infinito , consequenter dicebant infinitum esse principium
Quod si nihil sit besset infinito, sed ipsem per se staret, tune dicendum erat illud esse siil,stantiam 'secundum se infini . rum non ratione quantitatis adiunctae: de hoe dicebant Pythaso. de Plato dicentes, infinitum esse pruicipium per se, sed id esse non potest et non enim tale si finitiam secundum extensionem contingi nisi ratione quantitatis: hine Ibluitur argumen
Ad . Ad quintum aliqui illam propositionεὶ ι υν set in totu dixi on esse Aristot sed Aerurnis sit chitae asserunt, ut Buriaeus implic. εc alij rim His, Graeci. Alij vero ipsus Alistot.eiledictit: 'O . nati, Si ab Aristot. concessa es in p. Metaphy.tex t 7. quamobrem examinanda est,
quia aliquid veri continet id in alio sensi accura sita esse notes Iandv. ergo,q. s. huius lib. dicit dupliscem esse potentiam, secundum quod duplex est esse. Est quoddam esse accidentale, quoddam substantiale, ut esse homi- .nem es esse album. Ita eli duplex potetia, ad esse substantiale,& ad esse accidentale, loquendo de potentia passiua: dicit ergo immaterialia, si sint se. rapuerara, non sui εin potentia ad ullum esse,sed potentia illorum est esse. Dicit secundo, quod materia etia sempiterna,vt eli, dc materia i rinia. lecula f. iandum Aristot.non sunt in potentia ad esse irale nomsubitaritiale, sed posse in eis est osse, nec esse
unquam fuerunt in potentia tali, sunt ta ternis, Vamen, etiam secundum Aristote. in poten sietia accidentali, ut materia est in poten. aceid n
tia ad formas, quaecum non sint dei pilus tim. essentia , possunt dici velut eius acciden. ia: de coeli, seu cflorum partes fiunt in potentia ad locum de Luna ad eclipsim, &se patet explicatio illius maximae propositioni S. Haee doctrina vera est.& mihi placet, dc Aegid. videtur ide dicere, sum docet illam propositione intelligi de esse, de potentia stibilantiali. Quod ii obiicias, non uid eri sie facere ad mit illam propositioneni: nam locus non est in potentia es lentiali ad locatum, Si corpus,sed accidetali magis,quam materia ad formam,dc tamen per hanc propositioneni probat Aristot quod deberet liabere corpus: nam posse, ic esse, idcm . sunt iii senipiternis. Respondeo dupliciter.Vno modo secudum velitatem nostram,qua tenenius se lum Deum aeternum Altero modo secun ' adum Arist. qui multa aeterna positit. S cundum veritatem de Deo dupliciter possinius loqui. Uno modo quantum ad ea, quq in eo fiunt, de tune no differt posse, ερ esse simul. enim,idem est utrunque, unde posse generare suum Filium,& generae re, simul fuerunt cum ipsis Deo: posse erse bisuum. & esse, imo nihil est potentialitatis receptius, sed totum est esse. A lter modo quantum ad ea, quae extra ipium fiant, quorum habet potentiam activa uxtantum, Sc quia ista potentia activa est libera in eo, non sunt simul posse, dc esse, sed posse est xternum: quia est ipse Deus. creare Hro,dc esse qua incrematis Gnt,
193쪽
In lib. III. phys. Arist. Cap. IIII
non sint idem, & simul cum posse crea
re, non enim cum potitit creare , creauit, sic enim, ab aeremo crearet.
Ad secundum,ad Arii lotelem, qui multa esse aeterna falso putauit: respondeo, Ouod potentia, tam activa, quani passiua, siue substantialis, siue accidentalis , fuerunt simul, si comparentur potentiae ad proximos actus. l 'eus enim simul habuit potentiain faciendi mundum S seci materia simul habuit potentiam recipiendi tarmam,& reeepit: Luna simul habuit potentiam recipiendi lumen, vel amittendi, di amisit,vel recepit: unde si ille locus esset in potentia ad corpus recipiendum,teciperet, de recepisset iam antea,& ita procedit argumentum. Sed Eluitur hoc argumentum, quia illi actus non sunt proximi,& adaequati: proximus enim actus
materiet est recipere serma aliquam hanc, vel illam , & hoc simul cum potentia r cepit: proximus actus coeli, & causa muniuersalium est motus in communi, Scyroductio particulatium,& hie cum ipsis Potentis, suit. Iraq; in particularibus actibus, & motibus, & sormarum particularium receptionibus non est idem essem polle, etiali secundum Aristotiesent aeterna, sed in communi solum, ut Milicauimus. Ponset lotio dici in uniuertiim simpliciter, Scper se, in aeternis idem eli esse, & posse,intelligendosormaliter, id est, in eo, in quo est aeternum,sue sit essentia,sive accidens
Itaq; quicquid sit sempiternum : si ensentia, in ea est et simul esse, & posse esse
si accidentalis ratio elux es et aeterna, simul ellet,este tale,& puisse esse tale,& hoe modo maxima illa uniuersaliter,& per se esset vera , formaliter eam intelligendo, atque hoc diligentius adnota. Ad sextum, Alex .ut refert Simpl. aliter exponit illum locum. Si mihi placet expositio, quod illud uerbum Neutro modo, sit negatio duarum illarum partium, sib stantiae,& accidentis , singularum per se, ut sit sensus: an sit subitalitia, nec ne: iteriam an sit accidens, nec neδε ita exponit
etiam Alber.& est bona expositio. Sed ii evidetur secunda quaestio inutilis , quia si non est substantia,eii accidens ; & si est sibilaui ou est accidens. Alii di unt quod non dixit, an sit arei x. satiridens , sed an sit accidens per se, di passio ab.--
alicuius sub ecti,& inter proprium accidens,& lubitantiam daturn edium, pu commune accideia Hete doctrina uera est, sed non uidetur ad propositum. Propterea respondeo duo. Alteriam est quod per substantiam, di accidens intel- vertar. lexit ea,quae sesi sibilia sunt: S per ea, luet neutro modo fiant, intellexit lisarata. Alterum est, quod non ponit hanc secundam partem tanquam concessam,sed tanquam dubitarum , qui enim dicit an sit homo, nec ne,non ob id dicit non esse hominem,sed dubitat,ita in quaestione hac. Atque de his hactenus.
Maxime autem Physes est. ι . Tex. XXXIIII. 'CVm de insitito opiniones Philose ν- o
phorum recensiti ruerationes du diue ebitandi de infinitio positi siet, nunc nullanasia disputationem aggredituri. at quia infiniti lias νε- uocabulum est multiplex, ipsius lignifica basi, insitiones exponit prius. Et quamuis Sanct. ni . Thom. aliter in his numerandis procedat,tamen Graecorum omnium in Hiberi
expositonem sectabimur.omne, hi quinque modos, & significationes infiniti iaciunt.
Piima est. Infinitum dicitur,quod non I. α est pertransibile, eo quod non nabet spa En tium aliquod, ct quantitatem, luomodo punctum, & omnia . quae quantitate ea rent,sic in sinita dicuntur, si ponit exemplum, vox dicitur inuisibilis, non sistum quia non videtur, sta qua etiam caret potenti a ut videatur.
Altera est. Infinitum dici tur, quod liceti xspasium habeat, Si transitum, is tamen est incolumniabilis,& hoc ut notat Simpli γ . dupliciter prouenit, ut propter spatium ipsum, quia nimirum est quantitas no habens terminum propter interminatam extensionem .aut multitudinem eius , ac l .
sie proprie dicitur infinitum Aut propter rfiguram, quo pacto circulus dicitur insi - nitus, quia ratione figurae non est tenui nus as bignabilis.
Tertia eis Infinitum dicitur,quod ha- Ibet transititin, de finem, sed vix conssim .
194쪽
Hari aut quia cum dissicultate peragitur propter longitudinem si, alii , quomodo via longa dicitur infinita: aut quia etiam dissicile perasitur propter figuram, ut Labirinthus dicitur sie insinitus , & sic exponunt hunc modum Hellus & Philop. Quarta eis Infinitum dicitur, quod cupossit habere transitum,non tamen habet propter aliquod impedimentum, ut via pelagi in profundum sic est infinita: quia ratione aquae transitum non habet,& ita explicant Themist Sc Alexand.dc Alber. smiliter via a tropico in tropicum dicitur infinita, ratione enim aestus non potest transiri. 3 Quinta. Infinitum dicitur,quod nunquam terminatur ipsius quantitas, aut in appositione,ut in additione continui; aut in diuisione, aut utroque modυ,ut tempus, motus, & continua, quia nec maximam partem , nec ultimam diuisionem
ccipere possiimus.. Hie notandum ex Simpliciquod dicit, omne infiniui esse huiusmodi, non quod ista significatio comprehendat alias, sed quod nuiusmodi in sinitum sit i rebus,&proprie dicatur. reliqua autem , aut non sunt, aut improprie infinita dicuntur : in
Praesenti uero disputatio se de infesto se undo modo, ut proprie simitur.
Separabile igitur esse. x. XXXV.
Ggreditur modo disputationem de infinito taudo modo, ac probat non posse esse substantia Elam, & hoc est quod dicit, non elle infinitum separabile a sensibus , ut Graeci exponunt . illo enim modo Pythagoras,& PLuo dicebant esse infinitum, ae iacit argumentum, nullum indiuili bile est i finitum eo modo quo hic disputamus :at omnis substantia est indivisibilis: e so nulla subtantia est infinita. Minoicm
hoc argumento probari omne diuisibila aut eli magnitudo,aut multitudo : ergo nulla substalitia est diuisibilis : erit ei go indivisibilis . Vbi nota omnia haee argumenta con- eludere Hluna de infinitate quantitatiua :hanc enim probant no dari in abstraciis, vii nec de infinitate Dei, nee de numero animarum, vel Arithoi. vel aliquis ex Gaeis interpretibus constituit in hoc libro . quare licet & Deus sit infinitus secudum Atiliot.ut est.&animae hominum sint immortales, nullum hinc sumi potest algu
mentum,vel contra ueritatem, uel contra
ipsum Arist.cu hic de sola infinitate quintitatiua ipsius substantiae loquatur. Si vero secundum accidens.
Tex. XXXVI. QVodii respondeatur illam sit
stantiam non esse per se diuisi bilem, sta per accidens puta ratione quantitatis, de sic poterit esse infinita per accidens, argumetatur conita hoc: Muitur,quod non erit principium,& elementum entium s ndum id quod insinitum est, sic at uox secundum id, quo inuisibilis est, non est materia dictionis , & ita non erit infinitum principium per se,ut Plato uolebat.
Amplius quomodo contingit. SE ndo probatur, quod illa substan
tia no sit secunda se infinita. Mimis est separabile infinitum a quantita. te, cum fit ipsius passo, quam quantitas ab infinito, eum sit sebiectum: passio autem magis dependet a subiecto , quam subiectum a passione: sed non est quanti ias sine finito,vel infinito ergo nee ista sine quantitate. non ergo infinitum est per se sibilantia. Et nota quod loquitur de infinito secundum extensionem, vel ni ultitudinem , de quo illi etiam Philosi,phi loque
195쪽
In lib. III. plays Asst. Cap. V.
Nanifestum autem,&-non contingit. Tex. XXXVII. Tξrtio probat, Pod infinitum n5 sit
secati dum se subitamia Pro dcclaratione notadum. Primo, ae insimplici b. A compositas ent . aliter se habeteile, di id quod ei te in compositis ei uniam sui stantialibus quam accidentalibus aliud est esse, aliud cinod eliaesse. n. pra cirue a forma est,ut albedo dat esse albo, di anima dat elle hominitat id quod est, est totum compositum ex matella εe sorma.aut ex subiecto S accidete, ut homota album. At in simplicibus substantiis non inuenitur huiusmodi distinctio, sed idem est esse,&id quod est esse,propter ipsi, ni cmplicitatem. Aduertendum secundo, quod eum in- sinitrum secundum hos,ut principium, debet este subii antia simplex,ac coni quenter idem est esse.&id quod est,sicut idε est forma,& esse semiae:quia sinplex est. Ex his sumii Arist. quod si infinitum est substantia per se, di non est accides alterius,cum sit principium, erit smplex, &ita idem erit in eo esse infiniti, di infini. tum.Unde quicquid habet esse infiniti, iit inunitum. Tunc mo se nectitur argumentsi.Illa substantia, vel est diuisibili vel indivisibili .Si indivisibilis, non erit in sinita, ut nonini est Si diuisibilis: cu sit simplex,quaelibet partes participabunt esse totius, hoc autem est infinitum: emo quaelibet pa res habebunt ese infiniti ergo ex fundamento similibet pars erit infinita, sicut quaelibet pars aeris est aer: quia partesssit eiusdem rationis cum toto: id autem ab surdu est,non ergo infinitum secundum id est substantia. Nota rationem ha quae est metaphysica,ae ob id obsciara.
Continuat rationem. Cum no possit esse subflatia per se infinita erit qaccidens,i. mediante adi quo accidetritu ne aute iam infinitum non erit principium, sed potius illa sabstautia , cuius
accidens est infinitum: unde reprehendit thagoreos,qui dicunt infinitum perseelle subitantiam,& infinitum hoc partibile ponunt,cum tale infinitum sit ae dum quantitatem,
statia secundum se possit esse inta . nua, ascendebat limites physeo, in et e trahit sermonem dicens, an in univer 1 risum sit in finirum . In Mathematicis , &intelligibilibus tractare de infinito, non ess physicum: sed Qtum disputare , an sit infinitum quantum in corpore sensibili,& hoc determinare praesentis eli disrut
Sed dubium non est , nullam sebstan. tiam intellisibilem po infinitam esse,
nee ipsam substantiam secundum se, nisi ratione quantitatis, loquendo de insitito extentae: quia extensio est ratio propriai nitudinis,quae ab ipsa nequit se ra ii,&nos stipra docuimus in lib. t. ubi noest quantitas, nullam esse posse extensio
Vbi iterum aduerte, quod superius di V M. ximus de solo infinito in quantitate hoe
rationib. logicis disputare, ae primo probat, non esse corpus sensibile, imo ouia Aia. nec intellisibile. i. iva thematicum, & ab Ui,disi fractum infinitum, se Corpus eli,quod sit perficie, aut sit perseiel rus terminatum naui diaesti ergo infinitum non est et infinitii m. n. tia. non eli terminatrum. Antecedens est notii hoc. n.est esse corpus quantitatis:dicitiir , si perscie contentum, propter corpus cire lare. dicitur stupe sciebus, propter alia '
Notandum autem,quod hie a . iatra eos, qui ponunt substantia infinitam, sed per accidens, iacuM ratione quantitatis .
196쪽
Mussa' dices, quare liri ratio logica probabi . . lis dicitur,cum a definitione procedat/Resbondet Philop.& bene: quia illa corpori. definitio no eit data ab his, qui infinitii mponsecimo negarent ipsis,ita probabi-bterest silmpta. Ad uero neque numerus.
ponit secundam rationem logicam
de numero ac praemittit. ut dicui Simpl) numerum non esse separatum, sed ipsistibus numeralibus insitit. Est autem huiusmodi ratio. Numerus aut habens trumerum numerati, & computati potest: hoc.n. est esse numerum, uel numerabile: sed infinituni non potest computari ; ergo non est numerus , non uitur est institiam in numero.
Pusice autem magis specula tibus . : Tex. XLIL
cas se conuertit,ac nullum s libile corpus infinitum esse posse probat,a e huiusmodi iacit argumentum . si esse posset tale corpus, uel illud esses sin plex,qualia sunt elementa, uel mixtum. sed neutrum esse potest. non ergo possibile est infinitum corpus. Aduerte autem, quod loquitur de eor: tibus ad generationem attinentibu, rnam de ecflo alia ratio pertinens ad libros de coelo . - Probat singulas partes illius minoris,& primo, quod non sit mixtum. Si esset mixtum,tunc uel componeretur ex infinitis elementis,& principiis multitudine,&hoc iam reprobatum est in lib. i. contra Anaxago uel ex elementis nuinem finitis, ruta ex his quatuor ; igne,aqua, Sc caeteris. Quod autem hoc fieri non possit , probat, uel omnia erunt infinita l. con-t nuo, uel unum tantum infinitum, uel nullum infitiatum: hoe tertium elarum est seri non posse, ex finitis enim non co sat infinitum.
nis . l. nilum ser Oetera sinita m
tum, reprobat. Mirariam eomponitur ex contrariis aequali propolitiae se habcntibus ita, ut unum non conuertat in se aliud: non enim sie mixto ni Serer, sed si unum esset itis nitum, ipsius uirtus omnia alia uitioeret, ac in se conuerteret.non igitur ec uno infinito,& aliis finim siet irotest mixtum. Et ponit exemplum. si ignis sinitu; ali ius virtutis: sit aliqua aeris pars correspondens igni , qui se minoris uit tutis , qui ignis re uera si aer infinii in sit. ignis autem finitus,quantumcunque ignis uineat singulas partes aeris per se,tamen a tu to aere infinito uincetur.
Vbi nota quod crescit activitas. & fortitudo agentis, ex additione qualistativa rei, quamuis non admittat hoe l)hilo. sed hoc posterius est examina dum. solum hientitandum erit, quod in mixto unum elementum non uincit aliud, ut in se conuertat,sed ad temperiem omnia tedacta inuicem se corrumpunt, & mixtum tertium
componunt, idq; est in hiixtione. in li enim distriunt mixtio,&teneratio i
Unumquodq: autem infinitum csse. Tex. XLIII. REiicit aliud membrum, quod ora
sint infinita. quia uic cuin corpora. sint, singula secundum omnem dimensione es t infinita, eum non maior esset rarimquare secudum unam potius,5 secundum alteram essent infinita & piaeterea quia,eorpus,ut corpus, trinam dicit dimensiqn . si eigo unum illorum undique esset ii asinitum omnia repleret, nullumque alium relinqueret loci: m , &iam plota esse non post si nec cctet mi tum infinitum et
At Vero neque unum, ac simplex Tex.X LIIII.
puta non esse hisinit si corpus aliquod uValis amixtum. modo probat altera, quod pari argis in sit corpus simplea, ac ibat,quod n6 mini, ia
197쪽
In lib. III. physi. Affl. Cap. V.
sit eorpus simplex aliquod ex his elemen/σε dari tis,nee quale posuit Anaximander, ut re-e.v' sim fert Themi. & Philop. hicin. dixit princi pisae insi- pium esse corpus qiuudam infinitum, tisini m. mementiam aliquod ex quatuor, sed mediam subitantiam inter ignem, & aerem, ac simplicem, ex qua etiam elemeta sunt
sacta. - Ponit autem rationem,qua mouebatur Anaxim. ut tale corpus poneret.Ratio a
tem erat. quia cum principium sit infini- 'tum, si esset aliquod ex elementis,quia in eis est qualitas activa, & contraria , tunc
inceret,& corrumperet omnia, atque ad sui potius naturam traheret positit igitur . corpus medium quos illarum contrarie- ea una, ut quamuis insi utrum essetium tamen Omnia corrumperet .
Impossibile autem est esse tale. Tex. XLV.
Eprobat non posse esse tale corpus Himo da infinium,ac primo reprobat non fia. - ratione insatiatis, sed ga tale eo cor ut na non est in natura: naua qua parte di idari. tur infinitum, simul impusnabitur, duni in communi probabitur etiam de aliis simplicibus non esse infinita. Ratio autem, qu Trobatur non esse d- Iud corpm,est haec.Omne mixtum resil- P. uicin in elementa, ex quibus componitur. at solum sentimus quatuor corpora,nuu lo autem sensa experimur illud, nouergo sipositio est ex illo corpore ulla. Et lineratio bona est, nam Physicus quamuis rationalis fit,non debet in uniuersum destia tuere sensem, praesertim quod si illudes. Iri sensibile corpus, sentiretur utique, ac elementa in illud resbluerentur, di uenerentur, quod non apparet.
Neq; igitur ignis, neque ullum Tex. XLVI.
a. - DRobae autem modo, quod nussu sim θων. n. l plex et ementu possit esse infinitu,&in minρο - & dicit quod praeter incouenien u ullum L pra positum, nise quod s esset i nitum,
- asa re non relinqueret aliis locum ullum,est
vetueret , buc aliud impossibile, quod onum con uerteret ad se, quod esse non potest,m1-uis Heraclitus dixerit, omnia , & mun- rea exadum ipsum , cum sinitus sit, tandem in uersione ignem esse conuertendum , quod salsum emium. eii non ergo aliquod ex elementis iactes .
Eadem autem raso est Tex. XLVII. DIcit hoc idε esse, si eo nux illuJ es
in medium.nam si ellet elementu, haberet aliquam contrarietatem et tu generatio fit, nisi secundum retra- rietatem. cum aut infinitum sit omnia ei vconuerteretius: at quia de igne mentionnem fecerat, con ludit per has rationes μ' 'non stilum de igne aut de medici corpore, sed de quouis elemento probari posse non esse iii finitum ita Philop. Dubitatur, quomodo principium gene Pinum rari ridebet haberecontrarietatem, in nee mamia habet qualita es coptrario secundum se, non ergo elementum hoc
'. Respondeo, si materia secunda se non babet conuarietatem, in se tamen recipit Armas conomas , unde generatio fieri possit, &.materia cum illis contrariis, α ' 'tormi , quae si inuicem transnutant, sta elementa. At mi isti Philosi hi p
nerent cinantiam simplicem ipsum ele- . menitam,tenen ur dare contrarietatem illi elemento, sicut modo dat Aristoti elemen 'tis. unde non debent comparari matellae primae, haec enim sila non sicit , enera. tionem , sed per contraria, Quae debene
adnunere hi, qui elementum s plex t Euntia
Quod autem omnino impo&m bile . Tex. XLVIII.
PRobat modo in Gi nullum posse esse a. ἀμῶν sensibile corpus infinitum. & saeit ripalii hoc argumentii Vel illud esset ha- ρ. s. iarm meum,& similare,cuius parto essent cri corpus eiu em rationis cum toto, ues dissimilia . Unu-
re,& heteros neum. ne urum autem esse
potest. Probarin hoc texta . quod non
198쪽
F tanti sit similare,st sumnit duo. Alterum est,
omne eorpus iensibile esse in loco proprio naturali, ae esse locum etiam cuiusq; moris sensibilis. Altet una est, quini idein locus natu talis 'totius & partis,ut lo- . . cus terrae,& glebs,& locus ignis, di scia
tillae,quae est pars ignis. . . Est modo argum Etum ingeniosum de parie huius infiniti ali ina separata,& ab insibilis infin itum sensibile, T . . ipsiη p ra mobilis, nee immobi-ἡ - .lli . hoc autem est salsam: ergo non est in si Pis batur sequela: demuα illam i iis sit immobilis. Si
mouereriir,naoueretur ad locum totius:
sed locut totius eum infinitum sit, & oecupet omnia,& sursum,deorsum,dc unde quaque , illa igitur pallicula non magis ad locum sursum,quam ad deorsim, qua ad latera est inclinati: non ergo mouebitur,cum non habeat ullam determinatio
eterea:quia fi m eretur, tenderet in infinitum,quia locus situs infinitus est, nec ipsa replet totum: mouebitur ergo sine termino, quod est impossibile: non igitur est mobilis. M vero nec sit immobilis. Patet, Locus ipsius est torum spatium totius: cum igitur non sit occupatum,non nugis quiescet hie quam illic, non ergo immobilis erit, si enim est et immobiIis, alicubi quiescereti at non est maior ratio cur hic, quam illic quiescat, non igitur rete mobili nee immobilis,&eon uenter nec ipsiim totum, quod est eiusdem rationis cum parte,& hoc procedit ex natura ipsius rei,quae vere non esset mobilis , nec immobilis. Quod si dicas, eadem est ratio modi de partib.elemetit orsi. Dico non esse,quia elemeta hab t determinatum locum serium,aut deorsum, & terminos loci determinatos,quos ipsa nec ipsesu partes transgredi possunt. re, quod partes habet Mnzem spe hei, α
facit hoe argumentum. Si partes illius infiniti fiant diuersarum specieram,vel stant finitae species, vel infinitae, utriinq. autem esse potest. Probatur primm . si. n.sunt ilignitaeshecies, necesse est, et una pars ad minus sit infinita in quantitate. na ex. snitis putib.specie, non sit unum infinitu, nisi una pari sit ilignit E magna. loquimur autem, quod singulae partes sint propriae mediet quod si una esset infinita, tunc ea esset caura corruptionis aliarum, amue alias ad se traheret. unde non esset distimilare,sed unius species, illius nempe,quae esset infesta. haec. n. alias in se conuerteret, ut dictu est si perius.
si autem infinita, & simplicia.
Rr probat alteram parte, puta quod
sint infestae spes, quia tunc essent infinita elementa,& in sinita taea. pro diuersitate.n. rerum specisca est locorum diuersitas: at elementa,& loca infinita esse non posiunt,ut alibi, puta 2. Ge. Sca.de indo probat non ergo tale corpus et se potest infinitum. Et notandum, quod hoc corpus si esse non posset ese continuum, sed contusuuim& unum per Ugrcgationem, ut inpiincipio textus dixit. quia res diuersatum specierum non possunt esse conti
At posset quis dicere , quamuis locussit sinitus, potest tamen corpus infinitum esse. Hoc reiicit dicens locum de te es se aqualem locato, cuius rationcm subdit,si.n. esset minor,non poliet locatum soluineo consistere,& ita locatum es et extra locum naturalem sini m. si ueto eget maior, non repleretur a locato tuo naturali,& sic maneret uacuum ex palle, qui duo seri nequeunt. stiti earu us
si uero dissimile sit. x. XLIX. Et propter hoc nullus eorum. A L p ψ equinar argumenti par
iarao a te, nepe quod non sit issimilate, pari iis ν - vocat aut dissimilare in loco, των. D panes habet diuersae speciei sicut sinit
199쪽
In lib. III. Physii. Arist. Cap. V.
λ ει trae. ego esse trisponenda uerba aliquot,quod .nι ela nos iacimus,uidelicet ab illo loco ac proror πιιε pter hoc nullus eorum usque ad illuni sis in autem infinio,& si plicis lunt collocanda in sine ipsius rex. V. & apparet scutiui ira clarus.&distinctus, ut manifesto con- . uincamur id debere steri : de scriptorum c iniuria prouenilis dissicultatem. Cum igitiit dixisiet,nihil extra locum naturalem proprium, laudat antiquos quosdam, qui ponentes infinitum elementuin, non posterum illud ignem , aut terram,quia experientia olla ndit haec ioca certa habere suestim , aut deorsim , quod si insinita essent,nee ad sarsum, nec ad deorsim determinantur : sed posse Hant aquam, aut aerem, quia ista partim
sui sint,partim sunt deorsum , nec extrema determinant sibi. Vide clarimina ceriadi sensuri, est autem id obstruatione dignum.
Anaxagoras autem in couenienter. Tex. L.
nec corpus infinitum posset egesimilare,nec dissimilare, redargui Anaxagoram,qui circa priore argumentita item dicebat, in unitum ex iratura
sua est immobile,& se quiescere iaci , sia est in se ipse. Addit autem Arist. parenthesim, altiadin. nihil continet ad denotandum non esse in seipso, sicut amphora uini est in stipsa ratione uini,quod continet, ut dicetur in lib. . infinitum aulcm non sic dicebatur ei se in seipse ab Anax. nilail enim continet, sed in se ipsis per se. Reprehendit pinno ipsum quia dicebat, quod in seipta est, ex natura sua esse
immobile,non n. let argumentum, cor
pus est in hoc loco: ergo natura sua apta est esie in hae loco, quia corpora fiant saepe,ubi non naturaliter scis uiolenter sui, ut corpus graue quod detinetur in aere, non ibi naturaliter est. non ergo,ubi res
est, statim ibi naturaliter est,iwc si in seipso infinitum est,si id naturaliter est,& in Me errauit Anaxm
uetur. Tex. Rrprehendit se es Anaxa. quia etsi
eru si quod in se ipsὼ est,m uerino potis,tame no inde colligi ἔπι , T natura m eii immobile: ni Piqua
manent immina,quae ex natura sita m
ueri sunt apta. Unde is tuit aliam assignare rationem, cur ex natura sita est in ivd immobile,de ponit exemplum.Si terra esset infinita, de coeli,& reliquata, ut amet terra sic sta,infinita tamen:tunc
esset in seipsa, iura ita ait non tamen Oblia eo ex natura in immobilis, sed quia grauis, & graue naturaliter est in centro, quod est immobile. Sic igitur oportebat reddere rationem aliam naturalis immobilitari illius infiniti,& non solum,quia infinitum, quam rationem non dedit Anaxagoras, sed arbitratus est se e iister rices δε concitasse dicendo, quia i sinitum ex natura sis i nobile est, ec
Et non quia infinitum. x. LII.
Vriba prima textus eum praecedenῶbus copulatur,ut notu est: hi relia uis vero probat, quod illud ilinita n5 sit in se ipsi. Partes sint eius de rationis cum toto, si ergo totum in seipso est, ergo etiam partes in se ipsis erci, ut enim tota est in liuo, ira & partes, at in seipsis esse non positim, nam si parte eum finitaesiit, in seipsis sint,etiam quodlibet finita in seipsis erit,& non ratiotis infinitatis ala
Omnino autem manifestum est. Tex. LIII. Tritium argum.Physicum psinspa
le saest, quod huiusniat est. Omne corpus naturale, sita propria loca vendicat:at impossibile est infinita proprium habere locum ergo non potest corpus naturale esse insinitum. Probat maiores Oa e corris naturale, c est graue
200쪽
ρα Nec luitur autε de his, quae in generatione sitiata ergo determinae propria locu graue deorsum, leue quide seriamuh inor probarimquia infinitum omnia replet , & tunc totum non determinat sibi naturaliter sarium, aut decisum. iQuodsi di ea dimidia eii deorsum, dimidium vero si riam: hoc dici no potest na infinitum non habet medium, nec ulti muria,nec principium ob id nunquam dabiriir,quid sursum, quid deorsim sit. St. n.duae partes aequales signari posset re singulae,aut essent finitae, aut infini- : finite n5, nam totum finitum esset, nec insultae quia eadem esset diis cultas ubi essent,& Haterea quia unum infinitum duobus constaret intinitis. Atis non intulit haec inconuenientia,quia retia est infinitrum in duo aequalia diuidi non pota,
Amplius omne corpus. -: Tex. LIIII. QV : ψm p nis argumentsi,& qua
tum existimo, videtur hoc esse. Supponitin. quod ii infinitum esset in loco, locus esset ins nitus, Si a bat locum non posse esse infinitum. Loci spe-oes,de differentiae sunt ante, retro,sersum deorsum,dextrum ii nistrum: sta hae in ii, finito signari non possint, cum talis partium diuisio fieri nequeataergo lacus non
potest esse infinitus. I eclarat autem, quod illae disserentiae non sunt respectu nouit, ut illud dicitur sarsum,quod est sit pra nostrum caput, ilhia deorsim,st est sib pedib. dc se de reii uic: sed illae disieremiae sunt re natura
Quo autem modo hae disseiatiae Intel dae sint, diremus suis in lib. ubi id ex professo traditur.
simpliciter autem impossibile.
HAec propria uerba textus ad rationem praecedentem pertinent , qui bus uniuersaliter racludit, si locus infinitus esie non Potest,et nec corrus uuale .
Et tandem quintum sicli argum tum. Quod in loco est,in aliquo loco est, S. Pin genere,in aliqua specie, aut indiuiduo: scd si corpus infinitum est: ergo in aliquo loco, puta sui sitim,aut deorsim est,si est in
loco, Sc praeterea aut bicubitum aut tricubitum, aut aliquid ex his est:haec tame repugnatu iusinito,non ergo corpus ullum naturale infinitnm est.
Quod igitur actu rio sit corpus. Tex. LVI.
ostquam ad partem negati par. uam quaestionis est alguine Amis. ωtatus, ac probauit non es,e probaι daeorpus actit infinitum, egre eorpus ditur pro parte assimatiua in isti, probabiliter probare esse infinitunt, ut rei meas soluat obiectiones.idu ex trib. ni 'bat. Primum ex tenipore, quod nisi inlinitum esset, haberet principium,& sinem, quod esse non potzst . . . . , Secundo, quia si non est, insista in magnitudincidivisio terminabitur, ει no temper magnitudo in magnitudines diuidetur, sed perueniet ad ind: visibilia, ut dixerunt aliqui I'hilosisphi Tertio ex numero,qui non augebitur in 1. rx uisione c. sim t. infinitum, ex quib.apparec es e insmitu , Meum ergo uti inque sint ditscultat ,con isti i-ν ς eludit opus es e Iudice de*rmin- - issimis .
Atque manifestum est,quod quodammodo. λς uir propositam dissicultatem distin
ctione praeposita, Duplex est in infinitu, actu,& potetiae Actu quide,quod hetactu ma nitudine, vel multitudinem interminabilem, nce limite ullo circustiinam.potensa uero, quod licet actu sinitum sit,ipsius potentia est. inexhausta , ut '. non sit tantu, quin adhuc maius fieri pos pq set, siue sit appositione,sicut numerus dicitur itandus potuita, quia non et tara set , additio,