장음표시 사용
241쪽
Et araede, quod loquitur de loco in acto, A consequeter de partibus contiguis, quarum una est in altera ut in loco : Hynum elementum in altero, & unus Oibuta altero.
Tt propter hoc omnia in cito sunt. Tex. XLVI.
I vnmensi in loco secudum partes est,
D dubitare quis postri,que paries i loco
enim oportet utraque dare, ut secundu in
partes suas aliquid in loco sit oco,inqua,
Ad hoc dicit Arist. omnia esse in Hlo,
puta elemeta,ut terra in aqua qua in ae
re,aer in igne, ignis in coelo, ipsium autem caelum est quoddam totum, in quo ista continentur,de ipsum non iam in alio. At sauia non continet caelum, nisi secundum ultimam suam supei sciem,qua tam sit mobilia corpora , id est lamentaria , ideo addit, locum esse s indum ultimum terminum,quem uocat quiescentem,quia non mutat iacundum se totum locum,sta
Vbi notadum, quia noluit diuidere cetios in orbes,sed totum caelum sumpsit pro mico corpore. Non enim sunt oibo diuersae rationis,sicut sunt elementa:quod siverimus diuidere,nulli dubia est, quin unus sit in alio: donec ad ultimo, ct supremum omnium deueniamus,qui nullsi actu habet locum. Vide igitur quid Aristo. tiat de loco in actu ipsius uniuersi , quod 1 ndum locum in toto non est, secunda suidem partes et ,& quod quidam partes in loco sum: unaeti, quae iam amplius in
Manifestum autem ex his. Tex. X LVII.
I rusii rationes superius postas,nec cu
-- rat solutio se prui ere,eta note sunt
ex declaratide loci: sed argumeta solii recitat,& non omnia, sed quatuor illota ireliqua duo nullam habent dissicultarem. mum argumetum est dea mei t: to loci,quod erat in rex. i r. & dicit, quia
non est opus augeri locum , cum augetur locatum i hil α reddit rationem. Augmen tum enim proprie si secundum trinam dimensionem: m enim vivens augetur,seeundum latitudinem, longitudine, ac profunditatem augetur. Cum igitur locus siesbpei scies circunstans o corpus aliquod eum augetur locatum, non est opus Ua locus augeatur,sed quod cedat illi aer, in quo est,ta saperficies extendariir. Dices, nunquid e densamq&constris obiem itur,eum corpora augentur e Respondet S. ... Philop.quod non est opus, quia eum non fiat augmentum, nisi ex subtractione cibi alicuius,quod in rei sebilantiam conuotitiir,locus ille,a quo cib' aufertur, aere vaesio eorpore impletur, & manet semper , quo aer diuerti possit,& cedere augmento corporsi,praesertim cum minus inaugmentum, quam loca, quae deseriantur a cibis,&alimentis Non enim qualita est cibi quantitas,augmentum est. soluit secundam rationem, qua probatur puncti esse locum,Sc hoe negati Cum enim locus sit superficies ambiens clantum corvora per se ambiantur,rer se sesacorpora nabent loca .
luit tertium, quod duo corpora simul essent. Et dicit, quia locus non est aequalis secundum profunditatem , ob id non datur penetratio illa. si enim loco esset illud spatium,& interuallum, are prale toti locato: tunc esset illa penetratio. sed negatum est tale spatium, & interii allum este locum, sed supersciem exterius,mbientem.
Soluit quartum argumentum , suod erat Zenotiis,docens locum esse in aliquo no tamen ut in loco, sed ut terminus est interminato,& sic dicitur esse in ipsis locato. Vnde no quicquid est,in loco esse debet. Vt ille Gihimabat.
Et sertur igitur ad suum. Tex. XLVIII.
SE tam lori proprietatem tandem de
clarativi sinapi notat. Nempe,omnia sexta ferri naturaliter in locum situm,& ibi manere dc quies ere. Hoc utrumq; modo Hidocta.
242쪽
turaliter in ilium tendere locum, ut ignis ad x ouum lunae, aer.ad concauum ignis,aqua ad concauum aeris, S cc co sequenter.
1 Cuius ratio est; quia locata habent qua
dam naturalem conuenientiam cum cor
poribus hisiae,quae ipsa continent, & loca ipseriam sunt. unde ad ipseru stiperficies
locata tendunt propter consorinitate, quatiam corporibus habent. Sunt enim ipsis c genea,& coniraturalia. Vocat congenta corpora quae cons uenter sunt. Illa dicuntur conliniuenter,quorum unum est
immediate post aliud, ut aer, Ec ignis cosequenter se habensi& aqua, Sc aer, terra, de aqua,& ignis,& coelum. Ista autem, quae se consequenter sunt, congenea sunt, &s bolaodest, communicantia in una qualitate. Ignis enim calidus, sicut & aer sibi proximus. Aqua humida, sicut & aer εc siigida sicut terra: propterea magis inter se, proportionata sunt. Et dicuntur tangerere,non vi aliqua, sicut lapis siti sum milius tangit aerem violenter; no a se unum elementum sibi proximum tangit. Dicuntur etiis in adaata, & eompassibilia, idest, quia a nanira se ordinata sunt, ec non se cestruunt mutuo, .cum in locis propriis sint, & niaxime propter coeli i Kuxum, ut se perius diximus, cum vero se tangunt alias extra locum proprium, inuicem se destruunt. Haec igitur ratio est,ut unumquodq. ex his elementis proprium in locum merito tendat.
: Et manet igitur natura omne.
Eddit rationem alte ius, cur unum quodque maneat in sto. Et dicit rationabiliter id esse, quia ad locum suum unumquodque tendit, sicut diuisipars ad suum torum , ut pars aquae ad a- 'uam Et terrae ad terram. Hae autem ulterius non procedit, cum torum silium attingit Ita & totum ipsam non procedit,cum lacum si una attingit. Est enim locarum ut pars,locus autem ut torum, ut in sequenti reuu dcclarabitur adhuc
Sic autem & aer se habent. Tex. XLIX.
Ostendit quod locatum est, ut pars,
locus autem,ut totum,& dicit, sis aqua est ut materia, aer ut actus,&sorina. At materia rationem habet partis, actus vero rationem complet totius, quia in ipse,& per ipsi in actum torum consi- matur. Quod autem aqua sit materia aeris, ostendit: quia est potentia aer. Et quavis aer sit etiam potentia aqua,tamen alio modo, quam aqua est aer.
Notandum quod elementa habent inaequalem nobilitatis gradum . Quaedam enim sunt persectiora, quaedam 'mpos ctiora 'ersectiora locum obtinent propius coelum, qualis est ignis, post ignem , aer. sunt enim minus materialia aliis, dei a quae persectiora sunt, locus aliorum .impersectiorum sunt. Aduertedum etiam ulterius,quod cum Sectum se impersectum, dicitur coriu-ptio Cli vero contra ex imperfecto fit persectum,generatio. Unde cum ex aqua aer,
3c ex interiori elemento fit seperius, seneratio dicituri contra vero,corruptio ob id dicit Arist. quod aqua est in potentia,aer, sed non contra,nisi altero modo quia illla est generatio, haec uero corruptio. Ex his uult Arist. di re, qxiod elemeta inferiora,cum impos emora sint, tendunt ad locu se periorum, quq persectiora suntdc habent se,ut partes. quia inferiora sene quodammodo materia, ex qua saperiora generamur; haec enim generatio est. Dicitur autem pars inferior respectu si perioris, verum non est absistute pars, sed quodammodo , quia aqua non componit aerem, nis sui corniptione.
Via hoc ad libros de generatione
potius pertinebat, se remittit il-jue,5t excusat se de his,qui dixit
extra locum. Hoc tamen fuit, quia parum attinebat ad tractationem hanc de loco , ut redderetur ratio, quare unum quoque
243쪽
In lib. IIII. Physic Arist p. V
Concludit , quod cum aqua , & inserius quodque, sit simul amas,& materia quanquam non eodem modo,nam aqua est potentia aer, qui dicitur actus, est vero actu ,
' ad ipsi in totum,& dum aqua perscuerat, di pars taeet aetem,& erit in loco: at cum conuersa tueri: in aerenti, iam non erit in loco, sed unum cum ipsis. . Possemus ista explicare sic, quod locus, T. V o unum totum quodammodo componant, in quo materiae locum habet
' materia tendit ad totum ipsam, copulata' do te sortitis, nec ultra formam procedit: ita iocatum ad locum , & est conueniens
. Concludit Aristor se iam de loco quid Arn sit, te quod sit, ostendisse, ut di in suit a principio, ac consequenter qualis sita Harumili .de loco,
de loco circa textus expositionem , diligentius examinemus: est enim de loco tractatio profecto admodu dinscitis in qua antiqui multum laborarunt. Ideo quid ipsi senserint circa loci natura, oportebit considerare. Quatuor sderunt sententiae praecipuae de loco aliis pote misiis, quae sese habes apud Simplicium in digressione de loco. Primae tres existimabatu locum ei se spatium illud totum, quia occupatur a corpore, quod dicitur eue in loco quia quidem spinum e si longum, latum, & profundum, nec e st idosi cum ipsis corpore, quod in illo est. imo eidem spatio succedunt mul corpora. Itaque locus cuiusque corporis, est spatium totum, quod ipsam corpus Molpat secundum suam reinam dimensionem vi si imas narentur uas omni corpore uaca is,illud
spatium esset distinctum ab omnibus eorr ribus , in quod recipiuntur varia cor-
ra . Tale spatium locum ea e dixe
, d tamen spatium hoc euet, non eo dem modo omno dixerunt, ac in his suo.
runt diuitatus sententiae Prima sint λα- cli, cuius verba recitat Simplici dictitrix. hoc spatium esse corpus animatum nerui sibile, immobile, & immateriale . , et Corpus quidem dicebat esse: quia spatium debet esse aequale locato, at non est aequalitas haec nisi in corporibus,& quantis. iii diuisibile dicebat est l. ius partes non possiant separari: quia non est possibile separare aliquam particulam ab altera, nisi mediet spatium, hoc autem est ipsam corpus:est igitur inseparabile, & ob id immato tale dicebat esse.Vlterius,etat inmobile, quia non posset moueri, nisi ad spatium aliquod . Hoc aurem fieri no potes' esset locus ad locum motus, ct locus inlo Imaginatur itaque hane sabstantiatri
per totum mundum i parsim , in qua tota mundus est, in cuius partibus uaria corpora particularia continetur, quae & mouentur sic istae. i. .
Secunda semetia fuit aliorum , qui hoe spatii in non dubitantiam, situ solam quantitatem , & dimens nes existimabant, ocim fuerunt Chrysippus, de Epicurus, verefert Themist in Academici, ut refert Alber. Huius etiam sementiae fuit in praesenti Philo Non tamen omnes eodem modo dixerunt, nam Epicurus dixit aliquando esse has dimensono sine ψllo corpore recepto in eis,& ita vacuum esse s natura e Academici 'ero,& Philop non admittunt tales dimensiones unquam egesine cor rere aliquo uno aut altero, esse tamen distinctas adimensionibus corporum singulorum;& sic defendit Philop.contra Aric& soluit rationes eius, & ipsam multum redarguit. Tertia sententia est quom iam , quos citat huicen. r.lib. sititici. Cap. 6. Hi dic bant hoe spatium non esse ciuid reale, sed secudum se, uacuum quoddam, cuius esse est carentia corporis ira, ut repleti possit . Et possumus hoc declarore i mus secundum potentiam diuinam uacuum uas , cuid possit: esse, tunc uasi, extrema mane
bunt , sicut modo sunt distantiae,& erit inlud spatium mcdrain, quod non es quidr tritamen est uacuut 3 qu repleri potest. Hoc modo dixerunt isti esse locum, quamuis non detur exi eis corpori, alicuius: quia uno recedente, alterum sic. cedit. Qua
244쪽
Quam sciuresa est Alist.& est aduertenda. Putat spatium lion esse quid distinctum a corpore, quod est inter extrema,ut spatium vasis i melius non est aliud , quam ipse aer, cum plenum est aere,aut aqua, cum plenum est aqua: aut quodvis aliud corpus quod illic est. Tot enim si ines tia, quot subintrat corpora. Nihil enimis idem illi e nisi eadem superficies contines modo unum, modo alterum corpus.
Ob id existimat locum non esii spatium, cum nullis sit prtier ipsa corpora, sed superficiem ultimam corpori, continentis. Hanc s-ntentiam sequitur Theini.& eam sendit Sureli. Alo S reliqui omnes,&modo recepta eii omni u probabilissima inter Latinos. At quia illa sententia non ita certa est, quin multis possit redargui, & oppugnari argumentis: proponam oebo argumenis i hilopo. Epicureolum, quibus ipse mira sorientia probatur,& etiam aliquota menta nostra, quae magnam etiam inerunt dissicultatem.
Primum argumetum Philop.Corpus, ut corpus in loco est, sed corpus trina diuisionem dicit: locus igitur trina dime sto est: Si enim corpus secundum seposiclem sitam ultima in loco esse dicas, hoc iam prosecto non est corpus, sed corporis si, pei sciem in loco esse. t. Secundo locus est aequalis locato: at locatum est corpus trinam habe, dimensione,locus igitur trina dimensio est. si enimae italitas Ioci solum sit ad stipei sciem locati, hoc non est,iocum locato esse a qualem, scit se persciet iccati. . Tertio.Si locus est si pei seses,cum limst in supro corpore, erit locus mobilis ad motum illius corporis,cuius est sit reo scies ii locus immobilis est. ii Quartum est argumentum sorte cotra Aiiii. sequitur enim, quod ultima sphaera non esses in loco:hoc tamen est salitim Paret,illa sphaera mouetur vere localiter istriar est in loco.Quo enim pacto, tu id noest in loco, localiter moueri potest ρ Nec sus cit dicete, quod est in loco s udum partes,nam talis locus est in potentia, aemotus localis iste in actu est. , Quinto. Si locus esset superficies,se piitur,quod dum. luis mutat locum, non mutat nisi sup ciem,ex Jhoc autemst
qui utiquod nulla distantia posci petita
siri, quod probatur. Quia cum superficies sint indiuisbilcs, ualitum cunque cumulentur superficio superficiebus,' .n augebitur spatiunt,sicut nec cum adduntur paeia punctis. Sexto prcbatur, quod sit spatium aliquod a corpor: bus distinctum. Moisura debet este una,distincta a corrot:bus me stratis acd corpora vel bi gratia,quae vasis mensurantur, non solum quoad stipeis-cies, sed quoad prosunditate ipsbium totam mensuratur:ersore vera est aliquod spatium mensiirans dimensiones corporum distinctum ab ipsis. septimo. Multae expet ictie docent non polle unum corpus egredi ub aliquo loco, quin intret alteru, quod ideo fit, ne detur
spatium vacuum, ut omnes satentur, est
igitur aliquod tale spatium, quod sua vi trahit semper corpu ,& quod natura non patitur corporis expers e fle. Octauo Intellectu eoncipimus distan. tiam, & spatium inter lateia uasis, nullo recepto corpore ex his quae illic sunt. igitur spatium in sua ratione nullii dicit corpus, ita clam ipsam diri .ensionem. Haec sunt argumenta l)hilop. Funt etiam argumenta alia ad probanduin no esse sopeis esciti loci m. Vnde sit nonum: stat aliquid in eodem loco manere mutatis multis sui ei scit bus ambientibus, non igitur seperscies in locus . Antecedens probatur. Ponamus corpus aliquod in aere positum per lepus aliquod quiescere,& quod aer venti flatu naoueatur, est argumentum, illud corpus quie-stens illo tempore manet in eodem loco,
ct tamen cum vento moueatur,aer noua.& noua secundum se totum, ambitur superscidinon ergo superficies locus est: erset enim tunc in pluribuς locis. Decimo. Si superficies esset locus, tune si pei scies ignis est et locus aeris; sed hoe esse non potest:nam ignis adueisituraeri:bicus autem naturalis rei est consei uatiuus, non et eo est stipei scies Qutid si dicas, quod est locus naturalis quia communicat in una qualitate Nihil valet te sponso. nam hac causa facilius corrumpentur inuicem, quam duo contraria clementa, Quia minor est pugna,& minor res stentia. Duo autem Amian' contraria naς
245쪽
, In lib. INI. Physi. Arist. Cap. V. '
durandi ratione duarum qualitatum contrariarim ,& licet una agat, altera defendit,& resistit. Undecimo.Si superficies,puta, aquae locus esset terrae, terrae partes mouerentiuad illam superfici ni aquae,& lapides, &reliqua grauia,at nςc prorsus ad centrum deleendunt, non igitur superfic: es est I
Duodecimo. Quia unum corpus duo haberet loca, imo plura, quia est corpus, partim in aere,partim in aqua, partim in terra collocatum at nullus dicet, nisi irin uno est loco: supersicies tamen multae sunt,& distinctae. Haec sunt praecipua a Eumenta,quae contra sententiam Aristotirieri communiter possunt.Pro huius quaestionis determinatione respondetur si quot conclusionibus. Prima conclusio . Spatium illud non potest esse talis substantia, quam Proclus constituebat, probatur. Si .ralis sub statiata,vel est incorporea, uel corpore Si incorporea. non poterit extensa esse,&yrofunda cum locato: hoc enim corporianest. Si corporea, quantitatem e go habet, penetrabiturque cum corpore quolibet: at duorum corporum penetrario naturae non conceditur , ut alibi probandum est; non igitur est spatium illud sibstantia. Secunda conclusio Spatium illud non est sola quantitas,aut dimensio realis, ut imaginabatur Philop. Probatur. Si illa es.set quantitas ulla reiiis,utique penetraret secum corpore locato, quod etiam admittit Philop. Sed quod id non possit esse, probat Themist. Nam sequeretur, i luod duo corpora se possent mdem modo pe
Si enim dicatur non pose,quaero, Aut id prouenit ratione qualitatum, aut ratione sistius substantiae,aut ratione quantitatis . Ratione qualitatum ese non potest, quia multae se penetrant in eodem subiecio,nam albedo,dulcedo, humiditas, frurid ta in unico lacte simul sunt. Non ratione substantiae, quia substantia de se penetratur cum subitantia, ut forma cii materia, anima cum corpore. id igitur pro . uenit ratione quantitatis, quod si quantitas non obstat secundum opinionem hac,riosecto duo corrora se penetrabunt. Praeterea secundo. Si illud spatium tina . iras est,datur iam accidens sine s ibiecto, quod sine dubio nugis est absurdum,qua dicere locum esse superficiem, imo illud
est impossibile. Respondet Philop. quod illa quantitas
semper est cum corpore locato aliquo . Ista responsio nulla est,nam vel est in eo ut in Libiecto inhaesiue, uel noti. Si non , iam est idem inconueniens. si autem sic ,
cum postea eadem quantitas maneat recedente illo coipore , datur unum acciaden F migrat de subiecto in subiectum, quod profecto dissicilius sustinetur, qu . nullum este locu non est igitur tale spa,
tium locus. Tertia conclusio,iudicio meo, probabi- 3.cMuta. lis est opinio , asserens, illud spatium v cuum secundum se loeum esse, nec in orpositum uideo rationem demonstrantem. Non enim admittiti ita opinio tale sp tium uacuum unquam dati,quin sit replet tum corpore, tamen in re esse tale spatii, uacuum secundum se. Nee facile hoe -- gare possitne qui extra coelum ponunt
spatium inane,& qui dicum Deum posse ,
At non obstante hoe, est argumentum a. contra opimouem hic. vel illud spatium, siaundum iis est aliquid uel nihil.Si nihil .v non ergo locus est. Si aliquid, tunc uel substantia, uel accidens, ex recurrunt aeta
Quod si dicat, esse quid priuatiuum , sol miri nempe quod potest recipere stiundum se er e Histunc argumentatur. Vel illa potentia est isti. μι- aliquid ,ue nihil, de semper argumentum stoma Procedre,donee canuincat illiud esse nihil.
Possem ego respondere argumento , . .
quod est quid priuatiuum habenu pote tiam , ut repleatur. Velum ista potentia non est in ipsis, cum sit priuatiosi, la, sed . , in corpore quod illud replere potest,quid i quid tamen dicatur, re uera discultas
Quarta eonclusio omnium opinionum ficillima,& quae minus patet calumniis, est Aristotelica,quod locus sit si perficies continentis, de modo communiter est recepta,& iuxta eam nos procedemus in sequentibus, de conabimur argumentis omnibus promtici, satisfacere.
246쪽
. modo, ut superficies est,ic se no est aliud nisi eis quani latitardo sine profunditate. Altero
dolui modo, ut terminus est totius profundita-
aer onsi iis ante se,& quod huic accidit hae consi deris . delatione dicitur toti accidere colori, unde tactum dicimus inter corpora fieri, clitamen sit secundum supersi cies: tamen, noest tactus ratione sit perficierum, ut si perfieses sui, sed ut profunditatis, & cuiuslibet. inmensionis termini sinat. Modo respondeo ad argumentu, modti corpus non e si in loco ratione lupetu iei, i ve superficies sollina est, sed ut totius viti-- i ruus terminus est. Ob id totum Orpus in Ioco est,& locus tangens totum corpus locatum dicitur tangere, & hoc respodet Alber. tracta IAE. Io. ac sumpsit ex Auic. hanenlutionem. Gi. dis Ad secundum respondeo ex Auer.Compl.xsrua men 77. quod duplex area ualitas est,& se-ι i. cundum dimensionem, & secundum con-NS. tinentiam . Locus quidem non est a qualis aequalitate dimensionis, quia se haberet profunditatem; sed aequalis secundum continentiam. Nam hoe est esse aequalexatum in si perficie, quia ut dicimus hie
superficiem, ut terminus est totius corporis, consideramus.
σα Aliter resp6det Albditrae. i. e.7.dicitq; quod locus etiam habet profunditate, no aliam a prosunditate locati, sta eandem . Verum locati est intrinseca, quam uocat
. . .Per essentiam loco est extrinseca,quam vo. cat fim effectum, quatenus illa su nerscies extrema, quae locus dicitur, cu ipso locato unu ui totum ambitum, do circunscriptum sonstituit: dc unum est centrum corporis antis, Sc locati,ut superius diximus .
a 3. L. EAd tertium res Undet S. Tho.Qpra teruor mltra i. Proculus intellectione aduerte , quod locus non tum est saperscies continens: Ma ι -- sic enim non differret a vase, sta ulterius --rii. additi inmobilitate,quod sic e6tineat, utum . . si immobilis,&sxus. Haec autem imm bili lac est secundum distantiam quandam a partibus mundi, de secundum situm , qui immobilis est : et hic situs, dediit uti quam Noaccelo habeo, de a reliquis omnibus,non mutatur, sed, quoquo tendam, situs, i distantia alia erit. Locus iritur est superscies continens cum cerio
boc diit uua. Et ratioae huius, locus
mutari no potest, nee ullo modo ta re ipla
discedere, sed ipsa manet re non manente. Respo deo ergo ad argumentum quodsiperficies, ut talis est, mutatur ad subiecti mutationem: at ca distantia,& stus,qui ad loci naturam requiritur, sit eadem, de non uarietur,locus immobilis est. Non enim
esse in loco,in contineri, sed sic contineri. cum distantia,Sc situ determinato, oc immobili. Quae solutio notanda est. Ad argumentum quartum non Oportet ε.
respondere, quia de loco coeli fiet quaestio paulo post,& id examinabitur. Ad quintum respolio facilis est, admi tendo superficies addicas si perficiebus no augere profundum , & locum esse sit perficiem . Tamen neganda est consequentia , quod non pertranstur distantia. Debebat eniim Philop. aduertere,quod spatiu, quod pertransitur, longum est e locus etiam logus est, non enim est simpliciter indiuisibili ob id spatham transtur. Nec uia sta ndum profunditatem, sed secundum lis
situdinem consideratur,& peragitur, non
ut enim localis motus per profundum,sed per longitudinciri Ad sextum respondeo,quod uas, di lo- oras.cus p5t elle mensura profunditatis, sed est opus,quod haec messera per prosunditate, de distantia aliam a eorrore,quod in loco
est, innotescat. Menseramus enim prosunta,quia ex corporibus receptis in uase eo gno cimus quantum distent extrema uatis,qua distantia postea a quocunq: corpore particulari abstracta, pollea messeramus singula corpora. Sicut qui duos disitos distites poneret,& aliquo corpore cognosceret quatum distarent, postea distantia illa a corpore tali cognita, dc abstracta mensararet quicquid inter digitos esset. Ad istini v argili respondeo ueras este Ad nillas experietias oes,quod non intrat mucorpus,nisi aliud egrediatur, nee psit una regredi, nisi aliud iii tret, Sc veru est causam este, ne detur uacuum, sed non dari uacua est dicere, ne partes continenti, simul iungantur, non quod sit ali ad spatiu secundule uacuuin una non sit aliud spatium,qui
corpus intermedium, quo ablato,opus est,
ut succedente alio corpore aliud sit spatia inter duo extrema, ct si non aliud esse potes , exitem a iunguntur.
Hi ne apparet, quod cii extrema settia Vria.
247쪽
In lib. IIII. physi. Arist. Cap. V.
vi. non potest egredi corpus, nisi aliud succedat, ut in clepsydra,quod si debilia ,
stati iii iunguntur, ut in utre, quod si sor. tia sitiat, tame fit magnus impetus, ut compus egrediatur, nee ita iacile aliud intrare potest, rumpitur continens, qua causa saepe rumpuntur bombarda , quia ab aere
non ita facile repleri pollunt, igne Grussime egrediente.
Quod si te vera illud spatium esset, dicat mihi Philoponus, cur saltem per paucum temporis non datur expers corporis cum tam stii penda fiant in natura,nec vacuum maneat. Signum ergo est non esse
aliud spatium praeter corpus egredi&,quodHelenae,ab alio succurri debet. Atq; nete solutio in uia Aristo est tenenda: sed iam dixi, quod opinio Aristor. probabilitatem habet,non nece litatem. . Ad octauum dico, quod quantumcumque spatium inte: ligatur inter duo latera vasis non intellecto corpore aliquo in particulari, non tamen sequitur, quod sit in te haesu prae re particularia corpora . Mathematicus enim separat quidem, & a
strahit triangulum a corpore, non tamen
ob id triangulus est in re aliquis , qui sit
Dicit enim Themist. & Simpli. Si bene,
quod ex eo,quod in illo vase omnia corpora,quae recepta sunt, vidimus aequalia, inde in communi sumpsimus certam distantiam inter illa latera abstrahendo a particularibus corporibus. Et sie argumenta Philop. maiient ibi ura,saltem pridabilioribus solutionibus, quam sit ipsius opinio concedentis penetrationem & trant migrationem accidentis in plura si biecta. . Superest ad alia quae proposuimus a
tumenta respondere. Ad nonum ei so aduertendum , quod
diximus in solutione ad tertium, quod locus non Glum est continens , sed distan. tiam,& situm dicit. Est autem hoc obseruandum, quod unitas vel pluralitas loco mini non ex sola superscies unitate , vel pluralitate est sumenda, sed prscipue ab ipsa distatia, Si situ. Potest enim esse,quo tu es sint su perficies, & succedant aliae
liis: non tamcn multiplicetur locus,quia manet eadem distantia, di situs. Et contra, mutato stu, mutatur locus,etiam perseues nae surcis M Nee propterea dicimus solam distantia
Iocum esse: est enim supersicies etiam, ut lieui c-- dicetur postea. Dico igitur ad argumen- eiada: tum, quod si Glam nos diceremus si si rarita adficiem locum,tunc mutata essent loca : at puncta eclocus superscies immobiliter eontinens si . . est, ct donee manet stuperficies aliqua cum eodem tamen fitu, idem est locus non tamen esset locus, si nulla esset superscies ambiens. Ad decimum diximus iam de loco ele immentorum in prima quaestione. At circa risu. dispositionem hane , & constitutionem elementorum aduerte, quod illa elementa coniuncta sint, ut locus, de locarum , quae contrarietatem habent, sed non multum activam, de destructivam ; sicut letnia& aeri communicant enim in calore, qui qualitas est activa valde. quod si contrarietate habent,id est, in sicco & humido , quae non multu activa sunt, ob id nieli in 'conseruantur , quam ignis, & aqua.Vlte- rius, terra cum aqua in frigiditate conui. - λniunt,quae activa mulium est: at in humido,& i: cco pugnant, quae non sunt valde destructiva Aer vero, & aqua, quamuis in calore,& frigiditate pugnent, non tamen est admodum intentus calor aeris,ut pos sit corrumpere aquam trigidam, nee sit iditas aquae praeualere potest cotra magni- l. e. tudinem aeris. Vide igitur,quam conu nienter, S pro conseruatione cui ut m propita sint disposita elementa. Ad undecimum Alber.tracta. . cap. r. norat, quod quanto corpus magis proxi- - .mum est Gelo, tanto est calidi i quanto autem magis elongatur , tanto se idua est. Hinc ell,quod ignis est calidissimus , aer minus calidus, aqua frigida, centriini terraestigidissimum. Nota ulteriuri quod corpus tendi: ad locum naturalem prscia pue,ut conseruetur , unde fit, ut ubi m gis conseritari possit, di magis uiget uiris tus conseruatiua, illuc tendat. Cumque ignis magis consciuetur prope coelum . cum ipse calidissimus siri ideo tendit sem. rer usqiae ad coelum, S aer consequenter
usque ad ignem, quia ibi suum habet colorem non ita uehementem. At terra non
ad aquae si perficiem tendit, quia licet locus sit naturalis, non tamen ibi uimas idisus conseruatiua residet, sicut in centro ,rioptat maximam elonsationem emtri
248쪽
.rix. XLIX. Quaest. IIII. II q
. a coelo, ob id ad centrum tendunt grauia acinio Sed contra hoc est argumentum.Nam quo tendit lapis , vel eli locus naturalis , . vel non. Si non: non est motus naturalis.' Si uero est ergo prper locum aquae est alius naturalis . c d si dicas esse locum
partis naturalem, non ualet. Nam qui locus est totius, idem S partis. Praeterea si, si terficies aquae locus est naturalis, iam descensus lapidis versiis centrum esset violentus,quia elongatur per eum lapis a loco naturali. Est autem motus violentus, per quem corpus magis a naturali loco elongaturi eadem solutione Alber. utitur Iandvn. q. 7., Mihi uidetur esse dicendum, locum ter' rae iraturalem esse sub aqua, Sc aere ita,vina quam super aquam,aut aerem esse posait, ubicula'. st: ita aqua sub aere est, ubicunque si tibi igitur lapis deorsum destendit in centrum,ex eo est,quod aerem, vel aquam seb se iuuenit, 3c locum habet sub ipsis, Sc sic descedit aqua, dum aerem inuenit sub terra, quousque terram attingat, dc aer statim ascendit, cum ab aqua occluditur. Et haec doctrina obseruanda est. ix. Ad ultimum respodetur ex s. Metaph. cde uno, ubi dicitur. Quae sunt unum in se uno penetri sunt plura in alio genere, Sco S ' quae sitiat plura in uno,in alio genere unusant. Vt una domus dicitur in ratione sis P, sturae, cum tamen multae sint sibstantiae . AEM M. - multae superscies, Se disco inuae,in ratione supelficierum iaciunt locum unum, S continuum in ratione loci. continuus enim locus dicitur,cu continui partes om nes nulla intermedia amplectitur, de siemanent argumenta soluta, aliae contra Λ-
risi facta sunt. Hsc de qussione.
, An locus si aliter fit superficies.
Ocdubium mouetur propter latinos, qui exactius omnia perquirere solent. Est autem diis cultas, cum lociis non sit tantum superficies ,
. sed quid aliud , an forma , de natura loci consistat in alio, an in superficie .raenim. Circa hoc Iaadu. q. s. dicit, In loco duo esse. Altet ii est ipsa superscies, Se hoe est si biectum loci. Altera est uirtus consei uatiua, de hoc est i a ius forma. adeo quod tota naturia loci sit ista virtus, superficies. n. . si biectu est, non de natura eius , unde insere, locu e se in secunda specie qualitatis. Hane sententiam probat prim0 LQςψ r. mis. definitur per superlicie, ut per subiectum, ' 'cu sit accides: accidentia aut per subrecta definiutur; igitur aliud quid locus est praeter sit perficie. Non uidetur aut quid aliud
lo iis sit, nisi illa utitus conservativa. Secudo,Quia sursum, de deorsim sunt contraria loca , & contrarietas non est iu superficiebus, sed in qualitatibus: ergo lo cus qualitas est . Tertio; quia locus conseruat locatum ; 2. semer, hoc autem qualitati potius, quam superficiei inest aergo qualitas est. Haec Iandu . Altera est opinio Sco. Quod lib. i ' .quae scommuniter est opinio Realium . Hi di- :cunt, locum dupliciter considerari. Uno modo materialiter, de sic superficies est. Altero modo formaliter, de sterelatio est; haec aute relatio est alia continentiae, qua locatum continet, Se alia distaritiae , quam habet, ut sit inam .bilis ad mundi partes, ut superius diximus. Probatur haec opinio. Locus est sh per si Praἴ.scricies cum talii elatione duplici, sed supelsi cics contrahitur per talem relationem. ut sit locus: ergo locus sui maliter est relatio; nam constituens, ut determinans, scar maelocum habet. Teit: a est opinio quorundam Modcr- snorum, tui dicunt locum esse in praedicamento Vli: de probant. Quoiu stant eaede . . species, est ide gentis: sed locus, bc Vbi eardem habent species, puta, siarsum,& deor sum,eigo de idem senus. Minor pi Ob
tur, nam maior cum consequentia nota
est, quia ad ubi responderis perser sum, de deor scito, ut ubi est igni t sursum ubi
teri ac deo sum. Vitellus, etia de loco praedicantur, omnis enim locus aut stir sum , aut deorsum est , ut dixit Arist. tex. 3 o. Hae sunt at olum dicta,& rationes. In hoc tamen sit prima conclusio. Lo- 1 comLcus non est qualitas essentialiter. Haec est contra contra Iandum de quam uiam satis est cer orata, probatur tamen. Aequalitas , de conti bam ririentia sunt passiones silicm fluentes a ira itura loci, & Brsan dicteientiae ipsius; sed
249쪽
In lib. IIII. phys AHst. Cap. V.
qualitatem nulla sequitiaraequalitas, ct cotinentia:haec. n.quantitatis propita sitnt :non ergo locus est quesitas . , Praetere Si locus esset qualitas conseruatiua, utique susciperet magis & minus, quod salsum eis. Locus enim non est magis locus , sed maior locus, quod quanti Pti conuenit. Attende autem, quia non negamus este qualitatem conseruatiuam in Ioeo. Est enim , sed dicimus non esse illam es lentiam loci, sed proprietatem adiunctam , & eomitantem locum ratione
subiecti, in quo illa superficies, quae locus est, inest.
haeancti . secunda concluco . Locus formaliterrilio Sco. non est relatio aliqua. Hanc eisdem argumentis probo. Quia, re vera, locus, Hlo cus,non esset squalis,& locus, ut locus n5' esset in praedicamento quanti alis, contra. At iis .in rcin. semese inspicienduin est. Sed praecipuum esse arbitror argumen' tum nostium contra illa Scoti dii tincti nen . Peto. man essentia tota loci sit relatio,an superficies eum relatione. Dicere , quod Ala relatio,videtur omnino non recipiedum. Si ergo est si perficies cum relatione, locus profecto eliet unum per accidens, quia ex duplici praedicamento com. ponitur, puta, ex quantitate, & relatione. No ergo distinguere oportet unum materiale, alterum Grinale, & quod absurdius est. virumque in recto praedicare de loco, ut ipsi faciunt dicentes, locus est sipetficies, & locus est relatio. 3. et Mia. Tertia conclusio. Locus non est pridieam ra I. camentu.Vbi. Haec conclusio ex declar
senti tione utriusque, puta, loco, & ipsius ubi
nota siet. Perinde igitur, quod sicut album esse,&albedo differunt ira quodammodo ubi,&docus. Album esse, eii effectus ipsius albedinis: eo enim, quod albedo in subiecto consideratur, fluit album esse. Ita intellige:locus est sit perficies continens: ubi, est esse in leo, k contentum esse a loco.via de dicebat Gilbert. ubi, est circunscriptio corporis a circunscriptione loci proue n ens, id eit, ubi est circunscii o passuaal Ocircunscribente proueniens. ut e
po aliud est Itoma, aliud esse Romς, aliud classis,aliud esse in classin sic ubi, aliud est, loco.
. ω ι . Quarta conclusio. Locus sol nisi et loquendo est superficies, non quas quei
sed corporis continentis immobiliter. Pro declaratione duertendum, multo r. funga. aliter se habere naturam sibilantiae a naturis accidentium. Subitantiae natura est Onιεί- absoluta, n5 completa per aliquid, quod non sit substatuita. Accidentium vero natu iis,ct ora incompleta est, a substantia enim pen- eidesina. det, si in substantia perficitur . unde sequitur unum notandum, quod eum substantiae tiaturae non dependeant ab alio extra se: omnia sta genera, & dita serentias habet in triquae sunt pariter substantia. At accidentia, eum a substantia dependeant,non habent in se completam naturam, nec omnes disterentias in proptio se
nere habent, sed dependeter a substantis, & a sibiecto habent. Hine est,quod Arist. Metaph.e. . pridicamenta penes substantiam distinxit,de lib. .c. s.docet accidentia definiri per additamentum,id est, per disseremiam extra proprium suum genus , & sie definim communiter passiones proprias per sibi ecta, nec aliter definiri possunt. Ex hoc etiam sequitur secudum Iunda t. nia. mentum,quod non omne id.quod in de- Ἐβη , finitione proponitur,ut determinans, est ' forma rei es lentialis,& ei interna, cum dis G iniit serentiae in accidentibus a subiecti, suman . tur, ut limitas est nasi cuiuitas, tiasus eon diter trahit, sed no ob id simitas est formaliter nnasus, sed est curvitas, 3c tota ipsius essentia eli talis curuitas, puta, nasi. ni a Sie pari modo dico locus definitur per subiectum, subiectium loci eli tale corpii ,
quod continet rem immobiliter, ut decla ria itur postea. Locus aut ei l huius Orpo-
ris si perficies prima, essentia tamen loci formaliter sit perscies est, contracta quidEdi Terentia materiali sabiecti, sicut in desi 'nitione simitatis. Vnde locus non est tela titio, sed se perscies habens relationem ad est ,
Et proinde locus quantitatis est forma I. rmari
literinam cum disserentia a subiecto sumi te' i tur, non est constituenda res in praedica- qtamento talis disserentiae, vel potius eius a Uκbieias quo sumitur disteremia:sicut simitas non ait in praedicamento, ubi uasu, ed in qua a friticlitate formaliter. acciden
Et ut exactius intelligas,non dico tibi,
250쪽
od ipsum iri et subiectum sit differentia, sed quia penes ipsa ira sui tur differetitia. Distbientia enim est modus accide iis ad tale subiectum ita , vi s ubiectu sit, quod complet differentiam , & demum - perinde iudica de loci definitione, ac de definitione simitatis , di alterius proprii accidentis in abstracto. Et haec sunt notatu digna. ML Odi superest, ut soluamus argumenta. Ad i. Ad pr: mum Iandun responsio est, quod oziau. non tantum superficies est locus,sed talis super scies, puta,corporis continentis: non tamen, quod si , litus conseruatiua . Nec locus definitur per si perficiem, ut per sabiectum, sed ut per genus, sicut simituper' curvitatem . Nec locus est,ut album : est
' enim abstractum locus, non concretum .
Abstracta autem per propria genera defi
- . . Ad secundum dicimus , sursum , &deorsian ne se loca contraria, sed non ratione qualitatum. Sic enim essent contraria activa,& passiua inter se, quod sal sum est: sed sunt contraria, quia oppositas habent distantias. S situs, & ob id sat termini motuum diuersorum corporum, Puta, grauium,& leuium.Sunt etiam contraria ratione qualitatum, sed non propterea sequitur, quod essentia loci sit quilitas: sicut ignis,& aqua contraria elementa sint ratione contrariarum qualitatum , sed non ob id elementa ipsae qualitates essentialiter sunt.Argumentum certe ematis debile.
Ad tertium pari modo respondeo. L cus conseruat quidem ratione qualitata, quas habet, sed non ipsa qualitas locus est. Et sunt multae instantiae circa argu menta ista, quae aduenedo, uel minimum
6 Ad aisumentum Scoti respondeo, M. quod relatio illa contrahit,sta se tenet ex parte subiecti ipsius loci. Locus enim est superficies continentis , ct talem relationem habentis, ob id locus non est relatio, sed sui ei scies. Et ite tum nota silutionem, quia argumentum Scoti traxit multo, in sitam sententiam propter uim apparentem , sed iudicio meo puto' non ei te doctrinam certam, & peripateti
iti niti l Ad ultimum dicendum est, quod si
Lim , Sideors im sunt in loco,& sint in Ubi, sed aequivoce, sicut acutum in se
ro,& in uoce . Vox enim acuta, & gladius acutus, non tamen idem uox,& se tum: sursim, S deorsum sic sunt in loco. Locus enim est super scies continentis , haec autem est continenti, sursum, aut deorsum.
Vbi vero, est esse in loco,hoc est , aut esse sursum, aut deorsiam .unde ut dii serue locus, S est in loco,ita locus serium , de deorsum disseruntiab esse sursiim tu loco aut esse deorsum. Quare eum dicimus i- nis tendit sursiim,retra deorsum , tunc signiscant locum, cum uero dicitur ignis sursim est,terra deorsum est , significant ubi ob id non sunt in te eaedem species, ac consequenter non iant idem Locus, scVbi,ut ex praedicamentis constat.
locus sit immobilis. Quaestio. V.
tem cognouerust,ut reserui tionis. Me
Simpli. Ilioni.& Philo. unde ieresager inter suppositiones loci, una nerius loposuit Eudemus, locu in esse cum esse immobilem. Et merito, ut dicit Themist. ιαmalia quia locus est terminus motus localis.Tomini autem est immobilem manere,aliter uix attingi posset. Raeterea quia moueri, est locum mutare, quod si locus mutaretur, prosccto, qui Perse moueriar, locum non mutaret. At quomodo locus sit immobilis, no omnes ,
Vnde circa hane quaestionem est argu imentum in oppositum. Locus est accidει -- -- corporis alicuius mobilis, puta, ipsius continentis, sed omnia aceidentia mouentur ad motum si biecti, locus igitur mobilis est . ASecundo. Coelum est locus ignis, tamen inobile est. Fi unum elementum locus est altei ius, elementa mobilia sunt,er