장음표시 사용
371쪽
e' res mota,cum motus magnus Parum,cli paruus eli, ergo moueri diuiditur ad motus diuisionem. Est autem eade argumentandi forma cum superiori.
- .i Est autem 5e cum quis designa' uerit ipsum
coniungitur . spatium enim est latitudii termini ad quem in locali motu. Vtrunque tamen,puta, diuiti bile,& sinitum,vel infinitum in his maxime ab ipse mobili procedit,eo enim quod quantum s undum diuersas sui partes in uno loco successit,facit in motu,& tempore di
uisibilitatem, & quatenus termini in ipso1 C Anctus .exponit, modo AHst.ὰ eo sint,divisibiles redduntur. ostende motus ad diuisionE Vn e vid quomodo radix diuisibilita .
diuid moueri diuiduae Forsan tamen conformius literae dice-uod of id,quod dici poterat, nempe, partes ipsius moueti correspodere pax motus , sed non totum moueri totis Ond ani dicere, Totum moueri νουν ibis, non compositum ex moueti pallium, D quod ante de motu dicebatur. Hoc aut rei jest multipliciter.Primo,siagneuir pars utraq; ipsus moueri DC, CE. tunc partes singulis motibus correspondent, ergo & totum toti motui composito. Nam si aliud moueri esset, tunc duo moueri ab uno motu essent.Vt enim probatum est iam,in mobili toto non est nisi unus motus ex partibus constans; ergo di unum moueri. Probat secundo ut puto. Motus totius est ex motibus partium,ut dictum est, er-so 5e ipsum moueri ex moneti partium, ita moueri totum respondet toti motui, et rati, partes moueri partibus motus. '' Item tertio. Quia sicut ex utriri; motu unus est compositus motus continuus, &' aequalis toti mobili: ita ex utroq, moueri fit unicum,& cotinuum moueri, est igi- tur mutua correspondentia utriusque.
similiter autem demonstrabitur. Tex. XXXIX.
Vod dictum est de motu moveri, &ν tepore,quantum ad diuisone, ide do
ria2 cet esse de termino ad que,ut de longitudi
cia ne in augmento, ει de alijs alior una motu vin terminis, qui pa iter si int diuisibiles,' muri qusdam horum sint per accidens diuisibilia , puta penes ii sum mobile. Item Oeet, haec omnia non sellam se consequi quantum ad diuisionem,sed etiaquantuni ad finitum, vel infinitum , quod superius de spatio dictum est. Attende aurem,quod hic statium cu tetmino ad etatis in illis omnibus, primo a mobili quan . 'to ortum habet, eo modo, qui dictus est. se enim sunt paries mobilis si iniendae. puta, ut uni loco succedunt, nam se diuidae tempus,& motum effective,ut dicit AEgydrus, & non solum diuisibilitas proueniealij, a mobili, sed εc finitum, de iii finitum, de quibus modo dicetur. Sunt enim haec conium. at mobili ista statim εἰ per se insunt. est enim ipsum aliorum pririum.
Quoniam autem omne quod mutatur. Tex. XL
Rdinem partium motus m-ctare aggreditur,ac de ipsius Opticipio ac sine dis it pri'. re Constituit tamen duo ii inda primis menta necessitia ad hic, quo imirum alterum est in hoc te . Nempe , princi . quod mutatum est , cum primum mutata ODis. est, est in eo, in quo primum mutatii.Explicat hoc. Mouetur a nigro in album mobile aliquod, cum primum est iam muta tum,est sub albo dico,cum primum mutatum est, quia poteti inde mutari ab illo albo, at tunc cum primu mutatio est sacta,viique sub 1llo albo est. Probat Arist.quod mutatur, relinquit
terminum a quo, de mutari est relinquere, aut saltem non est mutari, nisi sit relinquere terminum a quo.ergo mutatum esse erit reliquisse terminum a quo, utrius tu enim eadem ratio,nempe inter mutari, Screlinquere, Sc mutatum esse primum, Et reliquisse. Cum igitur, quod mutatum est in liquerit terminum a suo, erit tunc sub termino ad quen recesi us enim unus, acce
372쪽
Quoniam ergo una mutationsi. Tex. XLI.
.. Via,id quod mutatum est, postia is, ae reliquit terminii a quo sit mutata rima in sub termino ad quem, os Edit pergen raiis ipso mutationes: & primo per seneratione 3 cor nem,&corruptionem . nihil enim clarius r uina hoc est ob id, quia earum te ii si sentiatradictorii, put Messe, non esse,que non habet medium. propterea recessus ab uno erit accessus ad alterum. Dicit elao, quod mutatum est,ex eo et non est, in id, uod est, pura per generationem, reliquit iis,quod n5 est,erit e go sit b, eo,quod est. E contra in corruptione,mutata est res ex eo, i est. igitur erit sub eo, mod non est, non enim eii mediam.Qa
ergo mutatu est, cum primum mutatum
eis est sub termino ad quem in his mutationibus,quae sin contradictionem sunt,st si se in his hoc est,erit etiam in aliis .
Amplius & per se unam quamq;. x. XLII.
a. isa Ton cotentiis probare id in mutatio
uati ne fili substantiam,ac peream in ania. Mem liis etiam uult in aliis mutationibus Viridis . hoc idem ostendere. & facit argumentu . Quia mutatum est cum mutatum est, nocti stib termino a Quo,quia reliquit ipsum... ergo erit alicubi,idest altero loco, si motus fuerit localis . vel in alio termino, si aliussi erit motus. ut alteratio vel augm&atio: . sic vel eli in hoc, in quo mutatum est, uel in alio: in alio esse non potest, erit ergo in eo quo est mutatum .
Probat, quod non in alio. & describit hoc litetis . vit aliquod mobile, quod ei
mutatii in B, ex alio termino motu continuo:sicu primum mutatu est in A, nsi est in ipsis,etit ergo in aliquo termino ante, ruta,C. Cum aut ista duo non sint contitua,& immediata, quia motus usque ad Bcotinuus est: nec potest signari aliquid ipsi immediatii, quia detur medium: Tuc profecto ex C,mouebitur in B.& ita moueturdi mutatur res ad id, in quo iam est mutata,tunc cum est mutata: quod est impossibile. Nam cum ego iam sum mutatus in
hunc locum Romet tepore impossibile est me moueri ad eundum locum :hnde Gucludit intentum,& esse in B.
. Manifestum igitur est. 'Tex. XO1L
COncludit,quod G id, quod mutata ρω- 5 reii, in primu mutatu eli, sit inter a i emino ad que sequitur, quod facta est,cum primum facto est esse,& quod coeruptum est , cum primum corruptu est,n5 esse. Dico. primuina et facili est, potros ea no esse, sed i 5 cu piimum iactura esst. Et quod in generatione dicitur,etia in omhi alia mutatione uersi est,licet notius id sit in generatione,& corruptione propto ratione dicta. Ex his concludit fundamentu, quod mutatum est, cum primum mutatu est,eiae sub eo in quo mutata est.
In quo autem primo mutatu est. Tex. XLIIII.
primo mutatu est, quod est mutatum,indiuisibile est. Explicat aut quid uocet mutari in aliquo primo Nepe σὲ sinmutari in aliquo ratione sui, no aatione indiui alicuius partis eius:unde lectio est in hoc bili G1. die, sia non trimo, quia in diei parte est. ris. Dicit ergo,quod id, in quo est primu mutariam esse,iclest primum ese motus iacti, est indivisibile. Exponit Themist.& bene
de tempore, ouod primum mutatum esse est in indivisibili tepore. V.g. mouetur anigro in album aliquid in tempore, quoties est sub a ibo , finitus est monis: Dicit quod illud primum,in quo sub albo est,est indivisibile temporis,& instans. Et probat. Ni si esset diuisibile tempus r. vii detur illud,& sie Azaiuidanir pll.&ei sit
duae partes , A B, ac B C.Tac peto. Ant rex est mutata in altera parte harum,neluttii
373쪽
In iij v I. physi. Arist. Cas V.
, - e' res mota, cum motus magnus est: tu ne
rarum, ea paruus est, ergo moueri diuiditur ad monis diuisionem. Est autem eadeargumentandi forma cum superiori.
i Est autem & cum quis designauerit ipsum.
uersio ostendere motus ad diuisionε moueri diuidi Forsan ranaen conformius literae dicemus e reiiciat id, quod dici poterat, nempe, partes ipsius moueri correspodere partibus motus , sed non totum moueri toti motui. inod est dicere, Totum moueri non eii compositum ex moueri pallium, quod ante de motu dicebatur. Hoc a sit relucit multipliciter.Primo, signetur pars utraq; ipsius moueri DC,CE. tunc partes singulis motibus correspondent, ergo & totum toti motui composito. Nam si aliud moueri esset, tunc duo moueri ab uno motu essent.Vt enim prebarum est iam,in mobili toto non est nisi unus motus ex panibus constans; ergo S unum moueri. Probat secundo ut puto. Motus totius cst ex motibus partium, ut dictum est , erso de ipsum moueri ex moueri partium, ita moueri totum respondet tori motui, sicut partes moueri partibus motu . Item tertio. Quia sicut ex vir R; morumus eii compositus motus continuus, &aequalis toti mobili: ita ex utroq, moue-ii fit unicum,& eo tinuum moueri, est is, tur irrat correspondentia utriusque.
similiter autem demonstrabitur. Tex. XXXIX.
QVod dictum est de motu, moueri, &tepore luamum ad diuisione,ide docet esse de termino ad que,ut de longitudine in ausmento,& de alijs aliorum motuum terminis, qui pariter sint divisibiles, quamuis 'usdam norum int per accidens inuisibilia , puta renes ii sum mobile. Item ibicet, haec onmira non selum se consequi quantum ad diuisionem, sed etia antum ad finitum vel infinitum , quod superius de spatio dictuna est. Attende au
coniungitur . Spatium enim est latitudὁ termini ad quem in locali motu. Vtrunque tamen, puta, diuisibile,& sinitum, vel infinitum in his maxime ab ipsis mobili procedit,eo enim quod quantum secundum diuersas sui partes in uno loco siccedit,sacu in motu,& tempore diuisibilitatem, & quatenus termini in ipse sent,divisibiles redduntur. Vnde vide,quomodo radix diuisibilitatis in illis omnibus, primo a mobili quan . to ortum habet, eo modo , qui dictus est. sic enim sunt partes mobilis iii mendae. pura, ut Hi loco succedunt, nam fla diuidat tempus,& motum estective, ut dieit AE -dius, & non solum diuisibilitas proueniealiis a mobili, sed & finitum, de infinitum, de quibus dicetur. Sunt enim haec conlucta. at mobili ista statim & per se insunt.est enim ipsum aliolum pristium.
Rdinem partium motus tra- Dectare aggreditur,ac de ipsius, minia pricipio ac fine di :letit pri'. re Constituit tamen duo standa pris minenta necessitia ad hic,quorum alterum est in hoc textu. Nempe , princi . quod mutatum est , cum primum mutato O .
est,est in eo, in quo primum mutatil .Explicat hoc. Mouetur a nigro in album mobile aliquod, cum primum est iam muta tum,est sub albo dico,cum primum mutatum est, quia poteti inde mutari ab illo albo, at tunc, cum primu nuitatio est sacta, utique sib illo albo est. obat Arist. quod mutatur, relinquit terminum a quo, & mutari est relinque- 're, aut saltem non est mutari, nisi sit relinquere terminum a quo. ergo mutatum esse erit reliquisse terminum a quo, utriusque enim eadem ratio,nempe inter mutari, α relinquere,& mutiatum esse primum, & reliquisse. Cum igitur, quod mutarum est re . liquerit terminum a quo, eris tune sub termino ad quem. recessus enim unus, acces sis est alterius.
374쪽
inimiam ergo una mutationsi. Tex. X LI.
QV ,id quod mutatum est, posti
reliquit terminxi a quo sit mutata ,. Ad primo in sub termino ad 'ueis, os edit per ipsas mutationes: & primo per seneratio m o cor nem,&corruptionem . nihil enim clarius D pii a hoe est, ob id, quia earum te iuri sentcotradictorii, put ,es e, non ea que non habet medium. propterea recessiri ab uno erit accessus ad alterum. Dicit emo, quod mutatum est,ex eo m n est,in id, uod est, puta per generationem, reliquit id,quod n5 est,erit ergo sub, e quod est. E contra in cor ptione, mutata est res ex eo,l est igitur erit sub eo, mos non est, non enim eii mediam.Qa ergo mutatu est, cum primum mutatum ess est si b termino ad quem in his mutationibus,quae Fin contradictionem fiunt,
s si se in his hoc est,etit etiam tu aliis .
Amplius & per se unam quamq;. x. XLII.
Ton cotentiis probare id in mutatio
rati ne fit substantiam, ac pereaminaria. idem liis etiam uult in aliis mutationibus hoe idem olfendere. & iacit argumentu . Quod mutatum elii cum mutatum est, noesi sub termino a quo,quia reliquit ipsum. ergo erit alicubi,idest altero loco, si motus erit localis . vel in alio termino, si alius fuerit motus.ut alterario vel augmctatio: . . sic vel eli in hoc, in quo mutatum est, uel in alio:in alio esse non potest, erit ergo in
Probat, quod non in alio .& deseribithoe litetis . Sit aliquod mobile,quod ei lmulassi in B,ex alio termino motu continuo:sicii primum mutatu est in A, noeshin ipso, erit ergo in aliquo termino ante, ruta,C. Cum aut illa duo non sint contitua,& immediata, quia motus usque ad Acotinuus est nec potest signari aliquid ipsi immediatu,quia detur medium: Tuc profecto ex C,mouebitur in B.&ita moueturdi mutatur res ad id, in quo iam est mutata, tunc cum est mutata: luod est impossibile. Nam cum ego iam fiam mutatus in
hunc locum, met tepore impossibile est me moueri ad eundum loeum : unde educludit jntentum,& esse in B.
est, cum primu mutatu eli,sit in tet .mino ad que sequitur, quod faciaest,cum primum factii est esse,& quod coeruptum est , cum primum corruptu est,n5 esse. Dico, cu primit, naui Dctu est, potros ea n5 este, sed i 5 cu piimum factum est. Et quod in generatione dicitur,etia inon hi alia mutatione uersi est, licet notius id sit in generatione,& corruptione pro-pWr ratione dicta. Ex his concludit fundamentu, quod mutatum est, cum primum mutatu est,eue sub eo in quo mutata est.
In quo autem primo mutatu est. Tex. XLIIII.
Atterem suntamctum est,ta,in quo
primo mutata est, quod est mutatum,indiuisibile est. Explicat aut quid uocet mutati in aliquo primo Nepe mutari in aliquo ratione sui, n5 aatrone alicuius partis eius: unde lectio est inhoe die, sta non primo, quia in diei parte est. Dicit e , udis id, in quo est primu mutatiim est,idest primum esse motus facti, est indivisibile. Exponit Themist.& bene
de tempore, ouod primum mutatum esse est in indivisibili tepore. V. g. mouetur an igio in album aliquid in tempore, quoties est shb a ibo , finitus est motus: Dicit quod illud primum,in quo sub albo est,est in diuisibile temporis,& instans. Et probat. Na si esset diuisibile tempus detur illud,& sie AC diuidatur pll.& ei ut
duae partes , A B,& BC.I sc Peto. Ant rex est mutata in altera parte harum,nel utra
375쪽
In lib. VI Phys Arist. Cap. V.
que per se, aut in altera mutarutila altera ea murata, aut in utraque mutariar. Si in altera mutata eis, ergo iam G est illud totum, in quo primo mutata est, tam parte, mutata sit nisi detur prius primo, . pars enim filii prior toto. Si vero in utraq; mutabatur,tam etiam in toto mutabatur contra suppositibneni. Dicimus enim , quod in illa sit mutata. - Si vero in una mutatur, in altera est mutata,inuitur idem inconueniens,quod ad primam partem,Mpe, quod non erit i tum primum, i n quo est motum, Sc mu
ratum esse, non ergo erit diuisibile id , in quo primo dicitur, res est mutata,& m tua est fastis.
Manifestum igitur, quod & id .
irare L. I Nsertex dictis, quod id, quod gener
tum,& corruptum est, in nunc generatum & corruptum est,& mutatum Id, est id, in quo motus finitur,ut sit verum di. cere, nune primo motus est factus,est indiuisibile instans . . . His suppositis,distinguit dupliciter di-
ei primum mutatum elis. uno modo versis finem mutus, ut sit primum mutatum
esse id primum, in quo absistu a ea mutatio. Altero modo versus principium , ut primum mutatum sit, in quo incipit primo mutatio feri. An tamen νminque in motu sit,ea Plicat statim.
Quod igitur circa finem. Tex. XLVI.
O :endit versus sinem motus, si mutarionis dari primu mutatum esse, id est instatu. in quo sit verum dicere,n sic primo mutatio facta esse,ante enim
mutatio erat, nec erat minus sinitus .
Norandum, quod tale primum factum
seu mutatum esse, non est motus, sed ipsus terminus, quod alii vocant. primum non esse motus. Nam in eo primo, in qu est iam verum dicere, motum esse factum, est etiam verum dicere, nune non est iam motus, scd immediate ante hoe erat, statuit quod dicitur primum non cile
stans, quia datur mutatum esse, quod sit finis motus. Non eniam mutatio in infinitum durat, at pesinum mutatum esse,indiuisibile est, ergo re vera datur pHmii mutatum esse, cum in plura diuidi nequeat. At circa principia motus, & mutati nis dicit,non dati primum mutarum esse. Notat hie Themist. quod principium , -& finem motus dupliciter cossiderare possumus.vno modo pro parte, ut id sit primum mutationis imi motus,quod est prima pars motus primo ficta: ld ultimum ;sbi finis, quod est ultima motus pars ultimo iacta, de iune ut iusque est ratio su Sicut enim non datur in principio pii pars motus propter esus diuisibilitatem , ita nec datur vltima pars. Altero modo, sinas motus potest considerari pro ultimo instan: i, in q,io desinit motus,& principia pro instanti,in quo incipit, si nune sicut datur finis, ita It principium. Finis enim est
primum non esse, puta, non est motus,sed immediate ante hoc suit,principi uin uero ultimum non esse,pu a,nunc non est motus,sed immediate post hoc erit,ilare,quae Themist hucusqued cit,vera sant. Dicit tame ulterius, quod Aristoteles aliter semit finem motus hic, aliter principium, finem enim simit pro ultimo instati morus,in quo non est motus, sed primores est mutata,& talis sinis datur in mutatione, at principium sumit pro parte motus,rc nunc non datur primum motus, iaest, non datur prima pars. Hoe dictuin Themist. non recipio,pr cedit enim contra Aristotelis sensum, ut patebit. ensis enim Afistot hic est, quod sicut in sne motus datur instas ultimum , in quo dici potest, nune primo res est mutat non sie in princi pio datur unum mutatum esse, a quo incipiat m tus, vel quod si primum in motu. Propterea sit it rationem in textu. Nam mutarum esse supponit mutationem , tal non datur prima pars motus, vel mutationis , quin detur prior,& prioriergo nee datur prima mutatum et tria quo incipit motus, sicut disturin fine, quem motus praecesti . Vnde quodno sit prima pars motus,adduestur in probationem huius, uni no detur primum motus, non ergo ita sunt ut vult Themissi
376쪽
P Robat, quod assampserati Nepe non
dari primam mutationis parte,& probat hoc primo per tempus,eo v nodatur prima pars teporis, in quo mutatiost. Argumerum est: Detur igitur illud primum tempus, in quo prima mutationis pars sit,& vocetur tempus. A D hoe, vel
ei diuisibile, vel indivisibile: ta neutrum
esse potest,ergo non datur primum tempus,& sic nec prima pars inurationis. Pr Datur primo,quod non sit indivisibile, puta,nun dupliciter. Primo, quia sequere. tur,duo nunc esse immediata, scis quod sequatur,non ostelidit. Puto. autem sic ollendi: si enim in hoe instanti sit prima motus pars, ni proxime sequatur pars aequalis,&non minor,
erit in instanti proximo, & sic ellent duo instantia simul. Quod si diceres,no sequitur alteram partem aequalem, sis minore, tunc esset in minori tempore quam nunc indivisibile,quod tamen esse non potest. si uero dicas esse maiorem, id esse non potest : nam in nicitu, quod minus est , prius est,& idcirco prius inuetur pars minor quam maiori sic mihi videtur proboli illud.
Secundo probat Demus,M M in aliquo tempore quiescat toto C A.tae quiescet in A. Moueatur tune ; Re vera, li iniustanti est primum motus, tunc erit motus in A, cum quiete, nam in proximo instanti non potest esse, cum duo instantia non sint contigua munquam ergo datur ulla pars motus, quae prima dicatur, quia alia ac alia prior sit.
Quoniam autem non est impartibile. Tex. XLVII.
Alaeram argumenti partἴ probat,
quod non detur prima pars temples in qua iit motus,& illa sit diuisibilis. Diuidatur ergo in duas partes, tacvel in utraque est motus, vel in neutra vel in ali ra tantu, Si in utraque, igitur non est illud totum primum,in quo est m tus,cum in parte etiam motus sit. si in neutra, tum nec in toto erit motus, eo tra suppositio . Dictum est enim illadesse,in quo primo motus est. Si in alterat Nitum, iam illud totum non est primit. Cum igitur non detur primum tempuς, in quo dicatur moueri primum, diuidiatiar enim tempus in infinitum,nec dabitur prima motus pars, & ita non est primum mutatum esse. Motus enim praecedit mutatum esse,nulla autem est prima inotus par nullu ergo est uersus principium mutatum esse primum.
Nec igitur eius,quod mutatum est. Tex. XLVIII. SEcundo idem probat non dari psima
motus parte uersus principium ex parte mobilis. Probatum. n. est, quod mouetur esse diuisibile: moueatur ergo lignum sis pra unum locum secundum partes succedentes una post alteram, uel calesiat secundum partes extensionis. Tunc argumentum est.Quod mouetur, diuisibile est i sit igitur motus primus in parte mobilis D F ,& tempus motus N I, si tota pars in illo tepore mota est , emo in medio temporis media pars,& naisus in alio medio alia media,& sic in insulatui non ergo dabitur prima pari motai in illo mobili,& sic nee primum mutatum esse uersiis principium. Explicatur. Transeat digitus meus per hunc locum, A. successiue,tunc quod transit, indivisibile esse non potest , erit ergo diuisibile. Prius ergo transit una pars, qua alia: scd non datur pars prima trantiens , quin suerit alia prior, insit diuisio inia linitum;ergo non datur prima pars m tus,& ita nec primum mutatum esse. Si militer cum per partes successive quid in
tatur. Tex. XLIX. CVm nec ex parte iaporis,i quo motus fit, nec ex parte mobili, primi mutationis dari partem probasset, nisex parte ei terruitu, ad quem motus
377쪽
In lib. VI. Phys. Arist. Cap. IL
est,non dari primam partem acquisitam,
Dicit tamen, quod quamuis ista tria diuisibilia sunt, pura,Tempus, Mobile, Te minus ad quem: non tamen semper eodem modo. Nota vero, quod spatium in motu Ioesi reputatur pro termino ad quem : est enim sicut latitudo, seu longitudo ipsius termini.
Distiae Diti inguinar dupliciter diuisibile. Vno
ν ς mobile,sparium per se diuisibilia sunt. M uetero modo per accides,quia nimirum est
in quanto. sicut qualitates. Probat autem , quod non sit primum
in magnitudine per se diuisibili motus sa Sit spatium Λ B. motus autem primussit ex B,in c. Tunc, vel C, est cotiguum ipsi B. 4: Q erunt duo indivisibilia si inui,vel non est
contiguum,sed mediat spatium. ergo in illo seit primus minus. Et cu spatium sit diuisibile in infinitum: non dabitur prima ipsius pars motu acquisita. Idem est inmutatione se niluni quantitatam,id est, in augmentatione, quae secundum continuam quantitatem sit. At in alteratione, cum si qualitas, non datur iste processus
diuisibilitatis eode modo,sed est ad qualitatem indivisibilem per se, diuisibi em
Aduerte autem duplicem luccessione Dyli in alteiatione unam secundum intenti e nem λrmae,vel remissi mem. Et quantasidis iis ad has, pars diuisibilis est forma per D
altera i Alteram, quantam ad extensionem, ecumefecisse dum quam extensarum partium pluralidum L in talem alaerabile alteratur .
Mn ioni, Et de hac loqvitur Aristoteles,dum dio exi n xit esse diuitibilem per accidens, nec daris nem . Piimani Partem,quia hxc notior est: Naeri enim sem um intensionem obsturii est,& ad alios libros pertinet,cum non secundum quantitatem sit, quae commune accidens est. An tamen et quoad intensonis partes non detur prima, paulo post in silo loco id examinabimus.
Quoniam aute omne quod motatur,in tempore mutatur. Tex. L.
E ordine Diti si motus m0d ,. da, disserit, atq; duo docere intendit. Alterum, ante qui . libet parci motus diuisi prae .cedit unu mutatum esse,& uterum , P ante quodlibet mutatum eis: praecedit aliqua motus pars. sunt. n. mutata esse, sicut puncta in linea,tetminant enim motus partem.
Ad probationem primi unum praemii Sunistit. Nempe. Omne,quod mutatur, in aliquo tempore primo mu tari, idest omnis motus fit in aliquo adaequato tempore itiin aliquo toto tempore.
Distinguit tamen primo, duplister siquid fieri in tempore. uno modo no Pri- nio, sed secundu alterii, ut quod in parte 'alicuius temporis fit, in toto seri dicitia aut quod in die hoc fit, dicitur tali anno seri.Altero modo fit primo in tepore, Schoe est,et in toto tempore aliquo fit, Scin utraque eius parte.Quod autem sirri in tempore primo, sit fieri in omni eius Parte,ut pars motus parti temporis . oc in ius toti respondeat. Probat ex definitione psimi septa M'ta Id. n. est primum,in quo secundum se. Ira non secundum alterum, puta secundum sei partem motus sit, de idem probat ratione sequenti.
AHone id probat, nepe, motu, qui z. eia in tepore primo sit, fieri et in om probati nniballius paribus. Sit tempus, Triti
378쪽
Tunc, vel in neutra mouetur,vel in mavel in utra sue. Si in neutra mouetur,v-que in illo toto quiescit: impossibile minieli moueri in aliquo tempore, S non in ulla eius parte. Si vero in una tantum m uetur, tune iam non est primum, cum in eo ratione unius partis motus sit. Si autein utraque, habetur intentum: ergo neces
se est,quod si aliquid in aliquo tempore primo mouetur,quod in qualibet eius par
te moueatur. Cum autem omnis motus
in tempore sit, erit in tempore primo : naquod in tempore primo non est, rationerrimi est , cuilibet enim motui tempus aequale respondet.
Hoc autem ostenso. Tex. LII. sex hoc principio se ostenso conclu-
disiante quamlibet motus partem pra cedere mutatum esse, sumpta diuisione a sine versus principium motus: probat autem hoe tripliciter. Primo x spatio,& tempore. netur wrus primuna,in quo est motus,Y R. detur magnitudo,& spatium K L. Si igitur m bile mouetur per totum in toni tempore:
ergo in dimidio illius temporiis , & lpa rimulatum est. Iterum,si in dimidio muta tum est, ante motus medietatem praeces sit mittatum este per dimid um. Rursus diuidatur in alias duas partes, &erit muta ' esse, quod partem motus praecessit.
Co ititur sit diuisibile spatium & tempus insinuum, & quodlibet mutatum erisit snis praecedetuis. ouod sequens praece dit: utique ante quamlibet motus partem praecedet aliquod mutatum esse , partem
Verbi gratia mouetur ab A , in B, sp sitire 'era, cum istud spatium sit diuisibi .le in infinitum, &per totum sit motus rei motus diuidetur in infinitum. Et sicut in spatio ante spatium datur punctum, diuisione facta versiis extremum,ita dabitur ante quemliba motum mutatum esse. Quod autem in medio tempore sit mu In mediatatu esse,probat subtiliter. Sumatur aliud temporum obile maue velox per aequale spatium, est m &sin ut moueatur cum illo mobili perdi tum eo midium tantum, tunc hoc dicetur in illo mutatum.Si ergo hoc in medio tempore mutatum est in medio, in re vera moueatur in codem tempore, & aequali spatio. qua uis hoc vite ius moueatur, hoc enimno impediri quin in parte qualibet sit mutatum. Et sic de quacunque parte est idε argumentum, quod sit mutatio, motum ergo picedit mutatum esse.
Amplius autem si in toto tempore . Tex. L m. Secundo idem probat ob id in illo to a
to tempore primo Υ R, dicitur alia quid mutatum,quia est via si nune rex iminans tale tempus,in quo res mutata dicitur ed quaelibet pars temporis suo nunc terminata est, ergo in qualibet parte illius temporis erit mutatum esse. Cum et pars partem pri dat propter ipsarum diuisibilitatem in infinitum etiam mut tum esse, quod est in una parte, praeciare motum,qui est in alia, & sic motum semper antecedit mutatum esse,quod est finis cuiusque panis.
Amplius autem si id. Tex. LIIII.
uetur in aliquo teli ore dico aut, continue mouetur,quiano est corruptum tale mobile, non enim continue
379쪽
moderetur: nec cessauit a mutasono omne tale, aut mouetur , aut mutatum est in illo tempore, sed in nunc non movemuerto in nune est mutarum . sed sunt infinita nune in tempore, ergo sunt infi- tuta mutata esse, ergo non dabitur satam itus quam non antecedat aliquod mu- cum elle in altero nune, & instantiam
Adverte ipiriir quod dicit,nisi sit cessatio a motu, quia mutatum esse, Ood in Mne totius motus est, n5eii ante morum, hie autem loquitur de inurmediis. Simialiter , si in medio in me manipitur, re , minus continuus est,ut diximuς; sed illud mutatum esse, in quo res cui rumpitur. noantecedit morum eiusdem rei, ut raret incan qni in dei censu moritur.
Haec ratio posterius examinabitur. Cottagitur principium motus ab uno in aliud in tempore fieti.
Quoniam igitur in tempore. Tex. LVI EX sundamento sepposto colligit;
ante quodlibet mutatum esse pra cessisse morum.& ratio est. Omne tempus diuisbile est in minores parto absque ullo termino,ita ut non detur is v non prae cedat teporis pars , ergo Sc in motu,qui in tempore fit, idem erit. Si mmotus praecedit mutarum este, & iterum ille minus druili bili, est, ct terminatur is per mutatum est hoc itera praecedit illa morus particula,quae iterum diuisibili, est,& sic in infinitum; ergo ante quod
libet mutarum esse datur motus antec deus.
tia a Lictum , quod soperius diximus,
νηυiatum H ostendere Oreditur, nempe, ante mutarum ei se praecedire motum, direm.' mutatum est, prius mutati.
cuius probationem praemittitissialiud principiti, rura; omne, quod a quo
'o in quidam,id est, a contrario in con-Wotra ιν mutatur,in tempore mutari,Sc mum c ira esse, id est, mutationem factam edein tempore.
πρηε Hoe probat. Mutetur aliquid ex nigro πιρ δ' Lesbum,quod dicitur ex Α, in B, ne si res est mutata in eodem instanti, in quo erat sib A,puta,nigro, prosecto simul erit b albo, & nigro, & sub diuersis locis,&formis secundum alios motus. Nam si sacta est mutatio, res debet este Gb termino ad quem,ut dictum est, si vero in alio
nunc, est sib termino ad quem, cum duo nunc immediata non sint, quin sit inter . medium tempus, erit ille motus a controrio in contrarium sactus in illo tempore. Non ergo est ullus transitus,aut mutatio ab uno contrario in alterum, nisi in rei rore, quamuis sint in gradu remissi, contrarias cum in eodem nunc duo termini motus simul non sint. Nam motus est accessus ad unum, recessiis ab altero. Si igitur in duobus nunc , cili motus in terore
Amplius autem in magnitudine Tex. LVll.
ADdurix iterum argumetitu in motu locali,quod clarius rem couinci, quia spatium est per se continuum. Moueatur ergo aliquid a C, in D. Tune,vel uterque terminus est contiquus
ct hoc non, quia duo indivisibilia sintulerunt. termini enim primi indivisibile, sint. Si ergo inter illa, D, medium diuisibile est & continuum , erit diuisibile in
infinitum, Sc inter terminum, & termina dabitur medium in quo sit motus, ergo ante quodlibet mutatum esse,quod in termino st, praecedit aliqua motus pars, & qa mutarum est uratur prius.
Eadem enim demonstratio est. Tex. LVIII.
Imm, quod demostrariam est in motu
locali, ubi spatium est perie cotinuuostendit et in alijs motibus non continuis, ut in generationibus, & alterationibus , quamuis non fiat harum terminiquantir. I ac, Aristit. I
380쪽
ptius mutati, idest, ante morum mutatum esse, de ante ipsum mutatum esse quodlibet motum praecedere.
Et omnia haec probantur ex illo princi io, quod continuum nullum ex indiuisi. ilibus componitur, sed indiu isibilia semper diuisibile est. Adverte autem,quod alterationem , &
generationem vocat non continuos m
tus, idest, quorum termini a quo, at ad quem continui non sint,cum sint contrarii specie disserentes , at in spatio termini eontinui sunt, ob id magis inest tali ni tui continuitas,tamen non ob hoe illi continui non sunt. Adverte etiam,quod hie,ut dicit Auer. per generationem, non praecisam substantiae mutationem intelligit, sed simul cum praeuia dispositione.
Manifestum est igitur. Tex. LIX.
INfert in uniuersum,& in quacunq; mutatione continua,& diuisibili,este hoe verum , quod ante quodcunque mutatu esse praecedit mutari,& ante mutari mutatu esse,& hoc ob id, quia non datur pH-ma pars in ullo continuo propter diuisibilitat cm in infinitum: & hoc in particularibus mutationibus patet, ut in generatio. nibus, actionibus,corruptionibus & alii , in quibus generari, seu fieri praeceditctum esse,α econtra. Quamuis non sit idem prorsus, quod st: sat est,quod sit pars illius, ut continuo domus fit, tamen modo sundamentum, pollea muri, postea relia qua: sie in alijs: Per generationes intellige si .
caγ. . praeuiis motibus, ut ο- . dictum est
Moniam autem omne id. Tex. L X.
Heoremata quaedam de insinitate , seu linita e motus, magnitudinis , & mobilis constituit. Et quamuis stiperius de hy etiam tractauerit, id tri non ex professo suit,sed ut motus diuisio,& aliorum magis innote ceteri Modo in ex professis id docet, ob id uniuersa liu ,& ditiinctius loquitur. Sex igitur Theoremata costituit, quoruprimum est , magonitudinem finitam tepore infinito impossibile est pertransire, tam
in motu regulari, quando mobile uni sormiter per totum spatium mouetur, siue velociter, siue tardὰ, quam in motu irregulari, cum motus non est in toto spatio uniformis, sed modo tardus,modd velox. Hoe Theorema limitat, ut not. D. Th. est intelligendum: Cum motus non fit saepe per eandem magnitudinem, aut ali . quam eius partem, tunc enim magnitudine snita existente, tempus erit infinitum, ut in circulo, sed debet sis mi una magnitudo tota,in qua totus motus fiat, non repe tito toto spatio,iaee parte.
Ad probatione huius supponit: Quod
mouetur,in tempore moueri, de in maiori tempore maius hertransiri spatium, quod in motu regulari intelligi debet. . Hoc supposito Pbat Theorema in motu regulari. Detur magnitudo haec finita,& diuidatur in partes aequales, quarii una quaeque erit finita in magnitudine, & omnes simul numeros nilaea tunc quaeq; ista rum pertransibitur,in tempore finito, una enim in ramo finito,& alia in aequali, di iteium alia in aequali .emo omnes oportebituansire in tempore finito, puta in tempore tanto, quantum est aggregatum ex tot potibus, quot erant partes Diagnitudinis. quae tempora pariter etiam in multitudi, ne , seu numero , & magnitudine sinitaeivntiacob id totum non erit infinitum. non enim finita svite simpla, infinitum