장음표시 사용
201쪽
hunt. Quae etiam merito opera tenebrarum vocantur , eo quod in tenebris permaxime exerceantur uxta quod do- . minus manifestat dicens: Omnis qui facit'nialum odit lucem . - induamur arma lucis. Arma lucis sunt, fides, spes, charitas, pax patientia,& caeterae virtutes, quae nos ad lucem arterita beatitudinis perducunt: quae non immerito arma appellantur , quia nos defendunt ab improbitate malorum spirituum. Abiicimus ergo opera tenebrarum, quando expoliamur vitiis,& induimur virtutibus. In dua- 'mur igitur arma Iucss. hoc est, undique muniamus nos o -- mnibus virtutibus,ut simus protecti & tuti contra aduersa diaboli. Et quomodo debeamus illa arma indui, & his virtutibus exornari, Apostolus declarat, subnectens : sic, . id est tali modo induimini arma lucis, Mindio, hoc est in claritate virtutum. Honeste ambulemus. Qui in die ambulat, honeste ambulat,quia obii offendit pedem suum ad lapidem, non cadit non impingit, sicut ille qui in nocte ambulat. Nos auteni secundum hoc monitum Apostoli, honeste & sine ostens e sdei & gratiae siue scientiae ambulare debemus . . non in comessationibus ' Comessatio dicitur mense collatio, siue mensis alternatio. sunt enim conuiuia , quae celebrantur alternatim , & praeparantura sociis per dies & vices. Sunt etiam alia conuiuia, qu. πex communione praeparantur, quando unus affert panem alius carnes, alius vinum atque alius aliud, & idcirco comessationes, hoc est, mens e collati oves appellantur. Vocantur quoque eaedem comessationes turpia S inhonesta conuiuia, quia ficut omnes propriis cibis utuntur & communibus, ita etiam pro libitu suo unusquisque
quicqiiid scurrilitatis ci otiositatis sibi placet, loquitur.
Non in ebrietatibus. Briam genere masculino dicimus calicem aptum potationi, a quo dicitur ebrietas , qua est nimia potario vini. mu in cubilibus. Cubilia proprie sunt lecti siue lustra ferarum , dicta a foedis cubitationibus,quibus assimilantur lecti illorum, qui cum meretricibus in lupanaribus coeunt Et impudicitiis. impudicitia est inuere- cundia & irreligiositas siue turpis atque irrationabilis coitus. Generaliter omnis libido & incontinentia vel immunditia impudicitia appellatur, operatores vero dicuntur impudici,inuerecundi, atq; irreligiosi. No in contet:on
202쪽
Contentio est altercatio siue eontrouersia quae plerianque ex quaestionibus scripturarum solet oriri, ut videatur quis aliquid sapientiae habere dum alium vicerit sua pulsatione,& maxime ex re nullius utilitatis nascitur. ideo vero vitanda est, quia rixam generat, de qua procedit odium,
dc de odio enormitas mali : .cr aemulatione. aemulatio varias habet significationes. Significat enim imitationem, significat studium, significat & inuidiam, qua quis alterius Delicitate torquetur, ut in hoc loco: Vnde Sc aemulus dicitur imitator, dicitur studiosus,& inuidus. Sed induvm- nido, mnum Iesine christum. Sensus ex superioribus pendet ubi praecipit sic indui arma lucis,ut in die honeste ambulemus. Nolite inquit)'ambulare id est vivere in come-' stionibus & reliquis vitiis . sed induimini dominum Iesum Christum. Sed quaestio oritur , quomodo possimus induere dominum Iesum Christum, qui quadragesimo die resurrectionis suae coelorum altitudinem penetrauit, ubi sedere nunc creditur in plenitudine paternae maiestatis. Christus ergo ipse est sapientia, ipse est iustitia, ipse est pax,&reliquae virtutes in ipso finit. Christum itaque induit, qui omnes virtutes quas scit in illo esse, inquantum valet cum dei adiutorio illas assumit,iuxta quod alias Apostolus dicit. Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis, id est, omnes virtutes tunc injuistis. quia ab omnibus peccatis mundati estis. Similiter & in hoc loco intelligendum est. Induimini inquit) dominum Iesiim Christum , id est omnes virtutes quas scitis in ipso
esse,ut ipse sit decus atque ornamentum vestrum, carnis curam ne sieceritis in desideris. Non ait hecessitatem carnis ne seceritis,quia necesse est ut manducemus, bibamus, dormiamus , vestiantur. Hoc quia necessarium est, non prohibuit sed carnis curam in desideriis , id est malum, utpote adulterium, crapulam, ebrietatem, usum quoque balnearum ultra quam expediat, & caetera quae desiderat misera caro ne perficiatis ait: & nou dixit,ne cogitetis, quo- viam impossibile est cessare penitus a cogitatione delectationum. Sed hoc considerandum, quia quod prohibuit in desideriis, concessit in necessitate. Adhibenda est etenim cura carni in necessitatibus, in deliciis vero & luxuria atque omni concupiscentia penitus excludenda.
203쪽
N Ormum autem in de assumite. Iubaudis in assectum charitatis. Nomisce- tationibuι cogitationum, id est non in diiudicationibus sue in contentionibus. Infirmus est in fide qui in aliqua parte fidei dubitat, nec credit perfecte sicut credendum est. Infidelis est in toto qui nihil fidei habet. Firmus auto est in fide e istens , qui in ea nihil dubitat. Ergo infirmus est in fide Iudaeus qui nouiter ad fidem veniens,non putat Omnes cibos mundos: firmus vero in fide est gentilis, qui illud seruat evagelij. Quod in os intrat reo coinquinat ho- Mart. minem:& ilha s Apostos. Omnia munda naudis: & in Ge. Tit. r. nesi, vidit deus cuncta quae fecerat,& erat valde boua .Qui -ttaliter sunt firmi in fide debent assumere in assectum charitatis & in dilectionem suxin Iudaeum , qui putat suillam
carnem, leporinam, aquilinam, immundam esse,& caetera
a quibus lex prohibet, & quae ille ante gratiam fidei quasi
communia, id est, munda dicebat. Istum tamen praecipit' ostolus assumere in dilectionem. Assumite inquit illum talem Iudarum in affectu charitatis,& nolite diiudicare illum in cogitationibus vestris, neque contendatis cum illo,licet quaeda immunda putans,nolit manducare. -- Genim creditst manducare omnia. Alius, id est gentilis firmus in fide , credit omnia munda esse mundis hominibus . t autem insemus est, holus manducet. Iudaeus infirmus in sa qui quasdam carnes abominatur, dum non vult eas come- ciere, holus id est herbam hortorum,&quicquid cordi eius Jacet, hoc sumat. Tu autem noli illum diiudicare Per hous, omnia genera herbarum designantur, apta comestioni. Dicit Beatus Hieronymus: Qui infirmus est impetu libidinis,abstineat a carnibus & vino quibus libido excittur:& holus inanducet id est viles cibos & aridos quibus frenatur & restringitur fluxu; libidinis edere discat. Crassitudo enim carnium & delitiose epulae prouocant nem corporis ad lis idinem. Is,id est gentilis qui mii l
indisserenter omnes cibos, non manducantem Iudaeum nc
stemat in animo suo, quali minus iustum: a' qui non man
ducat omnia, ut ludaeus , manducantem Omma ,
204쪽
tilem videlicet non i Hret,ne que reprehendat, quis reii ii S peccatorem ' sque enim, ludaeos 5c gentiles, alternis instruit sent nitis. Potest S spiritaliter intelligi secuti dui beatum Gregoriunt: Qis manducat,inquit, id est,qui.
meditando & scrutando sacram scripturam penetrare valet, non manducantem id est illum qui non valet penetrare non despiciat neque spernat. E contra qui non manducat id est,qui non intelligit nec valet penetrare profundiatatem diurnarum scripturarii illuni sui tutelligit & sapies est non contristet neque desipiciat. D enim illum, subaudis gentilem. manducantem omnia, sumpsit ad fidem sua, quem perfecte docuit, ut nil putet immundum esse mundis hominibus. tu quis es qui iudicas alienum fer m 8 Et est
sensus. Si deus illum gentilem assiimpsit ad fidem suam,
ut omnia manducet, tu quis es, qui illum de comestione sua reprehendis 3 Potest tamen de haec serientia ad Iu- daeum in fide assumptum referri, secundum quod sequentia manifestant, ut dicatur: Deus assumpsit Iudaeum ad fidem suam, licet ille quaeda immunda adhuc putet Jc resiciat tu ovis es o gentilis fidelis, qui iudicas alienum seruum 3 Iudaeum scilicet seruum Christi per fidem 3 sim minostat, subaudis si persectus est in fide, aut cadit domino sito, si in ea dubitat. Domino suo stat Iudaeus . si perfectus est,& si omnia credit munda, qui a in fide domini
sui stat. Si autem cadit, non credens omnia munda , non
tibi cadit o gentilis, qui non potes eum releuare , sed si odomino questi offendit, qui potens est eum erigere & solidare in fide. Nam cadere sponte possumus, sed surgere, nisi a deo erigamur, nequimus. Stabit autem, id est perficietur & stabilietur in fide. Ou re3 Potens est enim deus. eui cecidit, gaetuere illam , dc in recta fide firmare. Verbi gratia , venit modo Iudaeus ad bapti sinum, transit ad gratiam evaget ij, nunquam comedit carnem suillam. aut anguillam, neque naupraedam, abstinet adhuc quas a carne immunda, adhuc novellus Christianus est. Hic talis. Jum per interualla temporum persectius eruditur, dum discit quod nihil sit immundum, quod a fidelibus cum gratiarum actione sumitur, ecce statuitur a deo & domino suo, cui cecidit, putans aliquid immundum , ecce in fide firmatur. Nam aluis iussicat diem inter diem. Ille iudicat,id est, liscernit
205쪽
& disserentiam facit inter diem & diem, qui alternis diebus a carne vel vino abstinet alternis non abstinet. Verbi gratia: Sunt modo multi, qui in secuda & quarta & scxta seria a carne & vino abstinent,tertia, uinxa,& septima comedunt carnem,de vino indigent.alia, iudicat, id est de cernit & eligit, omnem diem, in abstinentia carnis vel vini, scuteremitae, & multi incina chorum. Aliter, Diem intur diem iudicat, qui quasdam sententias veteris & noui testamenti intelligit, quasdam penetrare non valet. Omne autem diem iudicat, qui ex integro vetus & nouum lcsta inentum intelligit. No immerito ergo sacra scriptura per diem intelligitur quia sicut ignorantia est caecitas, ita cognitio sanctae trinitatis, ira: in veteri & nouo testamen to
continetur,lux & illumina tio cordis est. Tertio modo dic inter diem iudicat, ut latum de praesenti examinat & diiudicat. Verbi gratia: videt quis sominem benefaciente in vel male,quem cernit bonis operibus in t illum,iudicat eupropter iustitiam praesentem binum die quem videt malis operibus deditum, iudicat cum propter iniustitiam litanimalum. Si autem ille qui hodie bonus est. cras malum i cerit,iadicat illum malum esse , quem an a laudauerat:
si ille qui hodie malus est, linaueri a mali ,α pura 'ae te deo seruire coeperis iudicat m is si in , iste talis diem
interdsem iudicat, quia securedum varis atem temporis& mutationem vitae, ni t ius iuni sint sententiae. Q es autem iudicat omnem diciu , deua omnipotens i ntelligi
tur,qui nouit qualis quisque se in praesepti, in praeterito.& in futuro: quia om qia suist ei praesen tu i N. ipse potest
eum qui hodie fecit malum, cras facere bonum. Vnin qui OVe in uo fessu abundet. Non dicit indicativo modo abundat,sed imperativo abundet. Etestssensus: Secundum quod unicuique homini cpncessum est in elligerς , abundet in suo iudicio: id est, qui intelligit carne abstinendum, abstineat: & qui non intelligit id ςst, qui non vult abstinero, aut non potest, comedat. Alitςr: unusquisque in suo sensu abundet. magna intelligit & sublimia, obseruet illa, & abundet Copii operibus: & qui subsimia
diuorum sacramentorum arcana capere non valetSa quae
, veraciter credit & intelligit, humiliter & deuote domino s utendo, adimpleat, abundando bonis operibus. In suol ui
206쪽
sensu abundabat Cyprianus , quando semel mergebat in baptismate paruulos: quia quod intelligebat, sudiose ad implebat bonis operibus ab udando, licet in hoc facto ii seius delinqueret. Sed quia bonis operibus ab udabat posca correptus domino abundauit altiori sensu, ter illosine cndo. Non est ergo de haeretico intelligendum , aut de praua doctrina: ut unusquisque magis ac magis abundet in errore suo. Qui sapit diem. id est cui eligit per omne
tempus abstinendum: domino fatii d est, tomino consent i,quiaIlucet illi erus abstinentia. Aliter: Qui sapit diἴ. id est qui iudicat peccatorem per poenitentiam poste saluari, nee desperat de salute illius, domino sapit, id est domino concordat, in hac parte, qui peccatores non statim punit ut peccant sed expectat ad poenitentiam Frpo quilio iudicat & damnat peccatorem,sed credit illii omni die posse se veniri: ad veniam per domini misericordiam. domino sapit,quia cum domino concordat qui dixit: In quacunque die peccator conuersus fuerit ad me, saluabitur. Dum ergo peccator lacn desperat, cum domino sapit. qui peccatorem expectat : & cum qui hodie videtur iniustus, fieri posse iussum non desperat, cum domino intelligit 5 con- rgat, o qui maἡdvωt, subaudis omnia, ut gentilis, δε- mino mandi cari propter hoc quod subditur : gratias enim agit deo. Videlicet quia omnia credit esse munda, &omnia licet ei edere. Domino enim manducat,qui de perceptis ab eo benesciis gratias refert. qui non mand eat omnia , sicut Iudaeus , scilicet minus adhuc perfectus an fide , domino non manducat. Hoc est, domino abstinet, uia pro amore omnipotentis id es , abstinens est a cibis , quibuς ipse praecipit absinendum esse. Cr gratias agit deo, pro eo quod dedit illi virtutem abstinentiae, demoutiam per legem, a quibus abstinere deberet. Notan dum autem , ab utroque gratiarum actionem reserri omnipotenti deo. Gentilis enim gratias resert illi pro libertate vescendi omnia : Iudaeus vero pro fructu absti- 'nentiae, licet in bac parte qua abstinet, minus perfectussi. Nemo euim nos brum sibi viuit, nemo sibi moritur. Hoc spiritualiter intelligitur , quamuis dc ad literam possit
dies : Nullus cnim nostrum sibi viuit, quia non habet ast vitam: & nullus sibi moritur , quia non habet in potestat ο
207쪽
restare quando Huat, & ouando moriatur. sed dum dixit. Nemo nostri .i. fideliu persectorum, ad altiorem nostrum IVon excitauit sensum. Christus dominus noster semel mortuus est pro peccato.quia nullu secit peccatum: & nos ad exemplum mortis eius semel mortui sumus peccato, purgati ab omnibus delictis in baptismate, rede pii Christi sanguine. Non ergo nobis morimur peccato in baptismate sed Christo dum non in nostra potestate ablutione consequimur,
sed per passionem & baptismu atque per fidε illius abluimur. st nemo sibi viuit, subaudis virtutibus , sed Christo,
qui resurgcns a mortuis,ia non moritur, mors illi ultra non Siv.f.
dominabitur Ad cuius exemplum postquam de fonte baptismatis surgimus,mori peccado nullatenus debemus. Mori autem peccando dixit, quia anima quae peccauerit, ipsa morietur. Sive enim vivimus,uirtutibus & vita spirituali, domi o vivimus. quia abstinendo a peccatis post baptismii, , exemplar resurrectionis eius attendimus, postquam ipse iam non moritur quatenus ad coelum pariter cum illo ascedamus. siue moramur,subaudis peccato tempore baptisma iis, domino morimur quia ut ei placeamus, ad similitudine illius qui nunouam peccauit, per sdem & redemptionem sanguinis eius ab originalibus & actualibus peccatis in ba
ptilinate mundamur. Sive ergo Niximus,siue moramur, mi
ni sumtu, subaudis serui quia in potestate illius consistimus. Possiimus haec verba ex martyrum persona intelligi dictata omnium per sectorum, qui non sibi vivunt,quia non volutatem sua quaerunt adimplere, sed domini,dum per dilectionem quod aliis expedit, faciunt . Quod autem non sibi moriuntur morte temporali, in qua sibi non conceduntur neque relinquuntur,sed a deo assuinii tur, seu etiam fi-bi non moriuntur morte spiritali, peccatis videlicet, quibus mori utur dum per spiritum sanctum Jc aquam regenerantur, hoc aperte innuitur, quia non debent octo torpere .sed dei & proximi dilectione semper feruerc. Martyres quoque non sibi moriebantur, sed domino: quia non propter suam malitiam perimebantur, sed pro dei notitia
ὁ confessione fidei, dicente ipso domino: Beati eritis cuin Luca. s. eiecerint nomen vestrum tanquam malum propter filium hominis. In hoc enim Christio mortuus oh resurrexit, vel morte carnis, vel morte peccati, quia nunquam peccauit,
208쪽
t uiuorum cr mortuoru dominetur5. ut eoru dominetur,
qui vivunt iam virtutib', gratia dei abluti a peccatis: Bd il- lorum qui quotidie mori utur peccato,ad hoc ut uniat similiter virtutibus, in nouitate vitς ambulado, Tu aute Iud e,ta quili iudicra fratrem tuum Z gentilem manducantem omnia . ut tu gentilis quare jernis δἰ despicis fratrem tuum Hudeuinfirmum adhuc in fidς , & nolentem manducare omnia, cum idem Paulus alibi dicat: Nς scitis quia angelos iudicabimus quanto magis secularia ξ.& iterum ipse iudicando qui talia agunt,regnum dei non consequentur: cur hic prohibet ne iudicemus Sciendum m de apertis reatibus libe-xa potςst s nobis iudicandi conceditur, sicut de homicidio. ad uiprrio publico,atque furto . De occultis vero quae posta sunt bono & malo animo feri,interdicitur nobis iudicare.
quia horum iudicium deo est reseruanduin . Omnes enim,
id est,boni & mali persecti &imperfecti, gentiles &Iudei, stabimus ante tribunal Christi. Tribunal est sedes iudicis, quae in celso loco collocatur,quo iudex ab omnibu' possit videri ipse accusantes & accusatos ex eminenti loco pota sit intueri. Ita & doininus Iesus quasi in tribunali sedebit, quia & ab omnibus videbitur, α ab ipsis omnium coscie-xiae & cauis dii dicabuntur apertissime.& est sensus: Vos qui adinvicem fratres iudicatis,quantum in vobis est, deo aust is sua in potentiam. Scriptum est enim: vivo ego dicit dominus. Hoc propriςiuramentum dei est in veteri testameto si dici fas est,sicut Amen in nouo ipse enim proprie vi-μ uit,& vita est,quia mutari non potest: cuius comparatione mortuum est quicquid mutari potost, quoniam nulla creatura est otiae a se habeat vitam. quoniam mi ba felictur omne genu. omno lingua confitebitur deo. Cuomodo ergo angelicui soni spiritio sectent deo genu λ Per flexionem genuu subiectionem debe rus intelligςre, quia in iudicio omnia Christo subdentur. Flectetur crgo deo omne genu, dum omnis creatura subiicietur illi. Omnis qWoque lingua hominum costebitur deo, dii laudabit deum patrem per filium. EcdGIJ, quod de electis talaxum sentitur. Nain de impiis dicitur: Quia non est speciosi laus in ore poccatoris. Angeli autem - eo modo quo sunt in corporci, laudant & laudabunt deum. Vox enim angeloru in laude creatoris , ipsa est admiratio intima: cotes lationis . Italue vn sit filic nost aprose ratione
209쪽
uicem iudicatis, cur dei iudiciu vestro iudicio praeuenitis.& eius potestatem quantum in vobis est, temere usurpatis Hoc vobis sufficiat, si unusquisque pro se rationem est redditurus,non solii in operum & scrmonum, sed etiam cogitationum. Non ergo amplius inuicem iudicemus, subaudis cufuturum dei iudicium minime ignoranius. Hoc dicitur de occultis,non de apertis. Scd hoc iudicate magu,ne ponatu offendiculum fratri vel scandalum, id est hoc maxime cauete,& magi decernite, ne quis vestrum malo verbo, aut peruerso exemplo scandalizetur & offendatur: vel hoc statui te, ne causa carnalium ciborum ostensionem fratribus mi nus persectis generetis. Scio cor consio in domino Iesu,quia nihil communes' r ipsum creatum est.Iudan cibos ex lege sibi permissos dicebant tantummodo mundos, quibus autem pentes comm . niter utebantur, communes id est, immundos appellabant, sicut & Petrus ait, Commiine non manducaui, ia est , immundum. lnde dicit Appiiolus : scio io quiens & credo in domino lesu, sue per dominum Iesum, qui mihi hoc manifestauit quia por ipsum nihil est immu- dum creatum. sed omnia munda ab eo facta sunt,sicut scriptum est: Vidit deus cuncta quς secerat,& erant valde bona , isici,sorte Iudaeo,uci alij cuilibet, qui exi'mat aliquod
alimentum commune,id est,immundum esse, in commune est: quia immundu videtur ei hoc secundum eius sensum: non secundum deum,qui omnia fecit munda. si enim propter cisi in quem ille inim udum putat,& tu suades ei ut comedat, contra lauerisIratrem tuum Iudaeum, infirmum adhuc infide: iam non fecundum charitatem ambulas, id est non habes cha ritatem: quia non diligis fratrem tuum, sicut te. Noli cibottio illum perdere, dando occasionem offendendi & scan-Olizandi, pro quo Chram mortuus esῖ. Tunc enim illum perdis cum animum illius scandalizas : quia osseudit des, d m contra te irascitur , qui es proximus eius. Non ergoblis phemetur bonum no strum. Bonum hic vel charitatem rossumus intelligere: quia debemus proximum diligere vel fidem quia credimus omnia esse munda: S. quia habemus libertatem manducandi omnia. Non ergo blasphemetur neque reprelie datur charitas nostra,vt infirmo fratri Iudaeo no ex tabe aturi vel no blasphemetur fides de cre
210쪽
dulitas,qua libertatem accepimus comeden gi omissa. Tu eblasphematur libertas nostra, quan c. cogimus eos qui aliquid immundum putant,nobiscit comedere ipsi quod horrent.Nobis ista libertas bonii est , quia omnia munda sunt mundis hominibus. Et erant omnia valde bona , bonia est scripturae concordari. Noli tamen cogere ludam ad manducandum hoc quod spernit: sed neq; comedas illud cora leo, ne tua libertas blasphemetur ab illo. non esῖ enim rexPudet esca Cr potus sed vestitia G pax cr gaiathm in spiritu ons , Et est sensus: Stultum satis est de non manducandis S demando candis non disputare, de bis videlicet, uς in regno
coelorum non erunt necessaria: cu potius debeamus de iu-
litia S pace & gaudio spiritali tractare. Iustitia erit in regno coelorum,quia qui modo iustitiae opera exercent, illi intrabunt in regnum coelorum. Pax erit ibi & gaudium in spiritusancto t.illi qui modo per spiritum sanctu illuminati pacem sectantur,& gaudia patriae coelesti toto nisu metis quaerunt,paudentes in praetenti de spiritali gaudio , & spe latriae coelestis. Alite Iustitia in illo regno erit, 'uia nulus ibi alteri nocebit. Frit ibi pax.i. plena concordia: quam habebunt electi cum deo & angelis: erit gaudium inessabile de visione omnipotentis dei. In his quociique modo possumus, debemus alios imitari & superare. Qui enim inhoe feruit Christo, id est .in iustitia,& pace,& gaudio spiritali ingratia spirituita iacti quem per has virtutes habet habitatorem. placet deo, probatus est hominibus atqtie laudabilis &laude digniis quia non solum deo placet, sed etiam hominibus. Durne quae pacis sunt sectemur il est,quae amore fraternum consertiant, diligenter & sudiose quaeramus, sicut supra de hospitalitate dictum est: Hospitalitate sectantes.
quae aedificationis; untdnuicem custodiamin. hoc est,deponamus omnem contentionem de re nullius utilitatis, & custodiamus quae ad aedificationem nostram & fratrum pertinent,ut verbo & exemplo Cmnique couersatione nostra
aedificetur in nobis templum dei, aedificatione sdei custodita, ut fratres adhuc infirmi in fide, per nos aedificentur noli propter escam destruere opus dei. Opus dei intelligitur homo,corpore & anima a deo factus. Istud opus tunc destruitur, quando scandalizatur , quia iracundum efficitur,quod