장음표시 사용
491쪽
olim babuit deum omnipotentem virum, vel quae inodo gloriatur se habere, Omnibus enim patet plures ex gentibus transire ad gloriam sempiternam quam ex Iudaeis. similiter in praesenti ecclesia plure . habet filios fideles ex sentilitate quam de synagoga. Per omnes enim penetriuitates & regiones, vicos quoque & villulas gentilesi clamant se credere in C bristum, Iudaeorum autem rarus aut nullus inuenitur qui credere in Christum confiteatur.
Nos autem fratres siecundum Isaac promi ιο- siiij μφι iungit se Aposto. Galatis credentibus,& dicit: Nos autem fratres, id est ego de vos secundum Isaac promissionis filij sumus, hoc est,sicut nos qui in Christu credimus fili, Abra- . Gene. 11. hae sumus, dicente domino ad Abraham in semine tuo benedicentur omnes gentes: & sicut Isaac secundum pro- missionem natus est ita nos filii sumus promissionis. Sed quomodo tunc u qui fecundum carnem natus fuerat,dcc. Alloquitur Aposto. Galatas ut se custodiant a Iudaeis, ne possint ab eis seduci: O Gallatae cauete & declinate a Iudaeis: quoniam sicut Ismael qui secundum humanae consuetudinis sum natus erat, eodem modo quo superius diximus persequebatur tunc Isaac , qui secundum spiritalem re pro missionem datus fuerat Abrahae, ita π nunc persequitur Iudaicus populus qui designatur per Ismaelem na- Gree. D. xvin ancilla; populum Christianorum nos dc alios qui Gocii. pςr is a C natum de libera, ut ad seruitutem illos legis inclinent. De ludo puerorum Isimael & Isaac. Iudaes varia disserunt. Quidam enim dicunt, quia vole-.bat quodam genere ludi prouocare ad saltum,tenens per ticam in manu ubi optabat eum ita debilitari, ut indignus fieret honore primogeniti &haereditate paterna. Quidam etiam dicunt,quia volebat ei suadere quibusdam turpitudinibus misceri, pro qua notabilis & despectu haberetur patri & matri, & ut diximus, indignus fieret honore primogeniti. Sciebat enim se nullo modo posse pertingere ad haereditatem paternam & dignitatem primogeniti, utpote qui ex ancilla erat, licet primogenitus foret nisi illum ita vituperabilem redderet aut in corpore, aut in leuitate mentis, ut patri, Je matri pro nihilo duceretur. Sed quicquid illud fuerit, plane apparet, illum tu dum non simplicem suisse,pro quo mater in dignata, prae cepit
492쪽
depla pariter matrem cum filio, a domo & consortio fi- is: Iij liberi eiici, Beatus etiam Apostolus doctus ad pedes Gamalielis legis doctoris, qui omnem scientiam legis de
prophetarum quae tunc temporis penetrari poterat, in-
tellexit: similiter illum ludum non simplicem esse sciebat . quem appellauit persecutionem, Volebat enim eum leuem & scurrilem facere, ac dignitate priuari , de se sublimari. Sed quid dicit scriptura Euce ancillam. filium eius. Quantum ad literam pertinet, ob huiusmodi causam
quam diximus, praecepit eum mater eiici, quantum vero
adspiritalem intelligentiam attinet , quandiu Iudaei ancillae filii volunt esse , & filium liberae persequi. hoc est, quandiu Iegi volunt esse subiecti in circuneisione & facia-nciis legalibus, non credentes se per passionem Christi posse saluari, & quandiu nos volunt persequi qui iam sumus liberi effecti ab haereditatem ecclesiae repellcssi sunt.
Non enim baeres erit filius ancillae cum suo iterae. Hoc est, filius peccati & malae concupiscentiae, quae potest intelligi per ancillam filius carnalis legis,qui legem carnaliter obseruare nititur,non erit haeres in haereditate patriae caelestis cum filiis liberis, qui liberi efficiuntur in baptismate,no solum ab originalibus peccatis,sed etiam ab omni seruitio legis, itaque fratres non sumus ancillae flos fled liberae, id est non sumus iam legis filj,quae suos obseruatores seruos facit , sed filii nouae gratiae & fiiij euangelij per baptismum& per dona spiritussancti, quae accepimus tam in baptita mate quam per impositionem manuum episcoporum, de per communionem corporis & sanguinis domini cui participamus, & illa libertate sumus liberi qua Christis nos liberauit. Per passionem suam dc per baptismi gratiam, Omnis enim qui fidem Abrahae habet. & imitator operum Abrahae existit, utique filius est Abrahae, non per naturam , sed per imitationem, sicut alias Apostolus dicit: Si ergo vos Christi, ergo semen Abrahae estis. Qui vero
fidem quam habet, bonis operibus non exornat, nimirum non reputabitur inter filios Abrahae, neque accipiet haereditatem caelestein cum illis. Quapropter laborandum est omnibus nobis, ut fidem quam habemus, execu- tione bonorum operum studeamus decorare veri imitatores illius effecti.
493쪽
Ico autem in Christo: Spiritu ambulate, cr desideria carnis non perficietis. De hac lectione diuersi doctores non aequaliter sentiunt dicentes quidem de spiritu hominis locutum esse hic apostolum sicut Cassianus vir prudentissimus in collationibus patrum quida de spiritusamst ut beatus August. Quod
utrunq; non Incongruem eq; cotra rectitudinem fidei ac-icipi potest. Dicamus igitur iuxta Cassianum,spiritu ambulate, id est spiritu ducete vivite. Quid est ergo spiritus hominis Principalitas animae quae , & rationabilitas menti appellatur, per qua possumus cognoscere quid debeamus appetere,& quid vitare Si inquit)s,iritu vixeritis hoc est, si iuxta rationabilitate & intellectu mentis vixeritis, desideria carnis id est desideria carnalis hominis & eo cupiscetiae malae ac desideria delectationis prauae non perficietis. Quae sint desideria carnis,in subsequentibus manifestabitur. Dicamus & aliter, sequentes sensum beati Augustini. Notu habetur apud eruditos,spiritusancto dictante, atque reuelante qui unius substantiae est cum patre & filio scripturas sacras conscriptas esse, & omnia diuina eloquia &praecepta quae in lege & prophetis & euangelii gratia continentur ab illo data esse. Idcirco dicit Apostolus: spiritu ambulate,id est, sicut spiritussanctus docet ac praecipit in diuinis scripturis,ita viuite & conuersamini, ambulantev& crescentes de virtutes in virtutem , de fide ad spem, de spe ad charitatem , de charitate ad operationem persectam. Quod si hoc feceritis, desideria carnalis concupiscetiae non perficietis. Quid est quod dicit Apostolus 3 Cafaconcupiscit aduersius spiritum, stiratus aute aduersus carnem Nun quid potest earo aliquid concupiscere si defuerit spiritu; Non. Quod probari potest ex corporibus mortuis, postquam enim spiritum exhalaverint,non solum concupiscere non valent, sed etiam aliquod membrorum per se mouere non possunt. Carnem ergo appellat hominem, qui carnalia tantum & corporalia quaerit, carnalem quoque consuetudinem & delectationem. . Licet enim caro Dorrvaleat per se aliquid implere, si desueriispiritus, tamen qua adiu
494쪽
CAPUT V. et Ii quandiu a spiritu vivificatur, semper contraria videtur spiritui, id est, rationabilitati mentis. Quapropter dicit
Apostolus. Caro concupiscit, &ς. Quomodo concupiscit caro aduersus spiritum audiamus. Caro desiderat semper repleri cibis, inebriari luxuriare,in omni delectatione manere,quaerens semper quod suum est. Ecce quomodo caro concupiscit aduersus spiritum. Econtra spiritus cocupiscit aduersus carnem,quia ille delectatur ieiuniis, abstinentia, castitate,& his quae carni contraria sunt. Sed sequedus est
semper spiritus, quia ille quaerit per quod anima vivit deo. Similiter possumus & de spiritu sancto dicere. Dum enim carnalis delectatio desiderat transgredi praeceptu dei,aduersus spiritum sanctum cocupiscit,& dum spiritu sanctus prohibet in lege & prophetis atque in euangelio quς caro desiderat, aduersus illam concupiscit. Vnde subdit Apost. Haec inquiens,id est caro & spiritus sibi inuicem aduersantur.&c. Sic sibi inuicem cotraria sunt caro & spiritus, ut quod vult caro non consentiat spiritus:& quod spiritus,non co- sentiat caro quia caro delectat seruire vitiis, spiritus autevirtutibus. uod ducimini spiritu, id est si rationabiliter vivi- tis & conuersamini,non estissubrem legi, de no est vobis necessaria lex: quia lex non est iustis posita, sed impiis & peccatoribus. Aliter: Si spiritu ducimini, id est si spiritusancto subernamini,dc secudu quod spiritussanctus docet in scripturis sanctis vivitis:non estis subditi legi, sed alieni estis ab ea. nihil ei debet .as festa autemseunt opera carnu q- sunt. Omnibus in Christum credetibus, maximόq: illis qui
spiritalem vitam sectantur,in tantum nota sunt, ut etiam ab illis se alienos reddant: scientes quia mortem generant. Fornicano,dicitur a fornicibus, hoc est a locis theatralibus& Iupanaribus,quae fornicibus id est arcubus sunt costructa quae & harenaria tunc appellabantur, in quibus erant meretrices,cum quibus commiscebantur spurcissi ini quique. Fornicari autem est, cum puellis liberis, cu viduis nodum deo sacratis coire, immunditia, impudicitia, luxuria, potest appell*ri quocunque modo fiat, Luxuria vero est noxius humor superabundans. Idolorum struitus, est idololatria quae tunc temporis erat pene in omnibus gentibus.
Possumus & per hoc quod dicit dolorum seruitus. altiori sensu auaritiam intelligere. Vnde in epistola ad Coloss.
495쪽
Cenema sunt maleficia, hoc est , maleficae artes per quae
coguntur saepe miseri amare & amari. Vnde dicuntur veneficia, quasi veneno infecta. Inimicitiae sunt malae vo-Iuntates contentiones saepe ex superbia procedunt quia volant contendere de quaestionidus diuinarum scriptura-πum atque etiam humanarum , ut dum illi victores exi-
unt, glorificentur aemulatio est inuidia , de qua legitur, quod aemulantes , hoc est inuidentes Ioseph fratres sui,
vendiderunt illum. Ira , est grandis commotio animi. Et hoc distat inter iratum ac iracundum,quia iratus protem' pore est: iracundus vero facile irascitur & semper pronus est ad irascendum rixae sunt lites & cotentiones , quae ple
Tumq; sine causa exurgunt. Dissensio: est discordia quiet solet
oriri inter maritum & uxorem: inter fratres quoque atque contubernales vel comititio uesse sunt diuitiones Ideni sunt & haereses. Dicuntur autem vel a secando id est diu dedo eo quod dividant se a comunione alioru sicut haeretici faciebant, qui ab ecclesiae unitate se segregabant de quibus Ioan. dicit: Α nobis exierunt,sed non erant ex no bis. Vel etia a seque do dicuntur sectae,sicut haereses ab clia sendo,ex eo quod ex multis erroribus unum eligant,& illum sequantur. Inuutiae. Inuidia in geminam scinditur pata sonem cum aut is qui in honore est, videns alium attente attendere,inuidet ei ne ad eundem peruenire possit honorem:aut cu aliquis alterius Delicitate torquetur,videns illusaperiore se ebrietas,Briam genere masculino dicimus calicem aptum potioni vini. Comessatio dicitur menta collatio sue mensae alternatio. Sunt enim conuiuia quae celebrantur alternatim, &praeparatur a sociisper dies & vices sunt alia quae ex communicatione praeparantur, quando unus affert panem alius vinum, alius aliud. Quae idcirco appellantur comessationes,hoc est mensae collationes,quia sicut omnes propriis utuntur cibis & communibus, ita etia pro
libitu suo unusquisque quicquid scurrilitatis & otiositat' tis ei placet loquitur,ideo vocantur turpia conuiuia, cr his simitia subaudis peccata, opera sunt carnis quae Opera praedico vota modo sicut praedixi, ubi praedixit Z Non regnet
peccatum in vestro mortali corpore. Ouoniam qui talia subaudis opera agunt, regnum dei non consequentur. Non
dixi qui talia egerunt sed qui talia agunt,id est, qui in t libus
496쪽
CAPUT VIII. 2rLIibus permanent usque ad diem mortis suae, vitam aeterna non possidebui. Sic & dominus dicet in die iudicij reprobis Discedite 4 me qui operamini iniquitate , non operati estis, sed qui in peccatis vitam finistis. Fruam autemspiritus est charitas. Charitas graecum est , de interpretatur in latina lingua dilectio. Dicitur autem dilectio eo quod duos lage
deum de homine vel duos proximos. Quae merito in numero virtutum primatum tenet quia ipsa ligat caeteras virtutes, Est aute charitas,amor de dilectio qua diligitur deus Scproximus & inimicus etia propter deu .guti diu, est exhilaratio cordis,& hoc distat inter gaudiit S laeticia, quia gaudiunimia est exultatio cordis & corporis: laetitia vero est medioeriter,& sit solumodo in corde lax. est quies & tra qui
Iita; siue lenitas metis,a qua Salomon nomen accepit.i .pacificus .co quod in diebus eius quies esset data, longanimitas est perseuerentia in bono opere, de toleratia inter aduersia
unusquisq; enim fidelis toga nimis debet esse, ut perueniat ad praeitatu promissum.iuxta quod dominus ait: Qui perseuerauerit usq, in fine dec. bonitas est bona volutas,benignitas est volutas proptissima moribus & dulci eloquio teperata,
inuitans no solii benevolos ad se dilige los, sed insuper illas qui contrarij videbantur esse. Vnde dicitur benignus, quasi valde nimisq; bon' fides,est qua credimus deu oninipotente trinitate habere in personis, unitate in substatia:& qua speramus & credimus ea quae necdu videmus. Illaruenim retii quas videmus,neq; est fides,neq; spes sed illaru quae necdu vise sunt a nobis. verbi gratia. Credimus domi num lesum passiim esse resurrexisse a mortuis,& ascendisse ad caeIos, vetum ad iudiciu,reddere unicuiq; secundu quod meretur .Fides est &credulitas,qua speramus ea qugno cernimus oculis corporeis. mode his est mansuetudo & lenitas mentis,quae laesa non facile irastitur . continentia,est abstinetia qua se cohibet homo a coitu , & mulier vidua smiliter ab omnibus illecebris. castitas vero proprie virginum est, va de dicitur castitas quasi castratus. Et hoc est inter coni nentiam & castitate:quia continentia potest esse coniugatorum viduarum de viduorum atque virginum: castitas vero virginum proprie est. ε duerse huiusmodi non est a. huiusmodi hominibus talia operantibus non est lex contra 'ria neque illis necessaria. Etenim alieni sunt ab ea. Qua-
497쪽
o non est lex illis necessaria ut eo traria Dicit illa.. Non adulterabis,non occides, illi non solum hoc non faciunt, sed etiam castitatem seruant, & custodiunt se non solum ab homicidio: sed insuper inimicos suos diligunt. Qui autemseat risti, id est,qui pertinent ad sortem Christi vitia de concupiscentias malas in came sua inortificauerunt. Quot enim peccata a nobis expellimus, tot vitia in nobir semper occidimus: Sc carnem crucifigimus & mortifica inus, quando delectationi prauae& voluntati peruet stenon consentimuS.
piritu viuimus, sipiritu er amfulema. Die de spiritu sancto loquitur: si n-quit,spiritu vivimus ,hoc est, si perspiritum sanctu vita habemus, per qua vivimus deo, spiritaliter debem' couersari & viuere ambulates de virtute in virtutem, virtutes sectad vitia respue . Vita anim .fides est qua credimus deuomnipotente:& sicut corpus vivit anima,ita anima vivit fide,iuxta quod per prophetam dominus dicit: Iustus autem meus ex fide vivit. Quod si subtraxerit se,non placebit animae meae. Quae fides per spiritum sanctum nobis tribuitur, quae est unius substantiae cum deo patre de filio: & non stata fides ab illo nobis datur sed etiam quicquid boni habe mus ab illo nobis administratur. Non esciamxr ιnaniri oria cupidi. Quae est inanis gloria 3 Laus humana, fauor terrenus, de qua dicit Christus: Si gloriam ab hominibus quaero, gloria mea nihil est. Quae recte inanis gloria dicitur,quia vacua est ab omni utilitate. Est tamen gloria uti iis de qua dominus dicit. Qui me glorificauerit, glorificabo eum . Qui sunt ergo cupidi inanis & terrenae gloriae3 Qui per hoc quod agunt non quaerunt deo placere, neque
mercedem aeternae remunerationis ab eo recipere,sed gloriam & laudem temporalem , de quibus dicit dominus: Omnia opera sua faciunt ut glorificentur ab hominibus. Isti tales audient in die iudicii: Recepistis mercedem vestram . quia multi sunt qui non solum pro bono quaeruntiaudari, sed etiam pro malo: non solum ab aliis , sed in super ipsi se extollunt Sc gloriantur de virtutibus. Pers cta
498쪽
CAPUT VI. 273cta autem & plena est gloria, ut homo pro bono quod agit,omnipotenti deo desideret in corde placere. & ab illo
mercedem expectet,& gaudeat in corde quod placeat creatori suo.& ita agat bonum quod operatur ut opus sit in publico.& intentio in occulto. Qui. hoc facit ille non est cupidus inanis gloriar. inuicem prouocantes vos ad iracundia, ad lites ad contentiones. inuicem invidentes vobis. Erant
ex Galatis quidam seducti a pseudoapostolis de a Iudaeis, contendentes de genealogiis & quaestionibus legis . Ex quibus quidam dicebant. Melior est circuncisio quam baptismus. Et econtra alij: Melior est baptissimus quam circu-cisio. Item ali j dicebant: melior est allegoria quam historia auia allegoria, id est, spiritalis intelligentia vivificat,ii tera occidit. Et econtra alij dicebant: Melior est historia
ubi veritas continetur,quam allegoria vana dcvmbratica. Fratres si praeoccupatiti fuerit bo mo in aliquo detim. P raroccupare est praeuenire. unde in Psal. canitur , praeoccupemus,id est , praeueniamus faciem eius in consessione peccatorum nostrorum. Praeoccupatur ergo homo in peccato,
quando subito & insperato peccat, quod ante non fuerat praemeditatus: Quando vero praemedita rur quomodo perpetret holnicidiu,adulteriu,aut aliquid tale non est pro
cupatio sed praemeditatio & perpetratio sceleris: & aliter reprehendendus est ille qui insperate peccat. quod ante
raemeditatus non fueratai. praeuentus a peccato, & aliter
te qui diu illud est praemeditatus. ille enim corripiendus est eum lenitate mentis,ne labatur in desperationem di iste vero atrociori indiget castigatione.& bene addidit, homo quia fragilis est & caducus, citoque labens ad culpam,&maxime ille qui simplicitatem babet sine astutia vos qui stiritales e lis qui duplicitis vitam spiritalem, & solieiti estis in fide & in doctrina illos qui praeoccupatitur & simpliciores sunt instruite & corripite leni affectu & cum suauitate
mentis, promittentes eis veniam , ne forte in lapsum desperationis ruant. considerans teipsum quia homo fragilis naturae es sicut & ille, ide6que potes tentari & praeue niti a peccato sicut & ille,& dum consideraueris te posse tetari,& in peccatum ruere, sicuti velles corripi, si talia age
499쪽
ius ponderIs, & sunt onera peccatorum , de quibus dicis Psalmista: Quoniam iniquitates meae supergressae sunt caput meum,&sicut Onus graue,&c. De quo onere S hic dicitur , dc est sensus: Si vis patienter portari & sustineri si peccas, & cum moderatione corripi porta similiter patienter fratrem tuum,si seccauerit. Potest & aliter intelligi s cundum sensum beati Hieronymi, Alter alterius onera portate, hoc est , qui abundas diuitiis bonisque temporalibus, sustenta fratrem pauperem. Verbi gratia, Habeo sororem pauperrimam,cuius paupertas onus meum est,pra bendo ei victum & calciam entum, sustento onus meu.Ha beo uxorennno possum esse continens: sed egestate nimia prannor, tu qui deo donante contines es & bonis temporalibus abundas: porta onus meti. Vide comparatione ceruorum in epist. ad Colos qua B. August. ex hoe donat. Quia de si in animalibus ratione non utentibus illud fit, quanto magis in hominib' debet fieri 3Si inquit hoc feceritis, adimplebitis legem Christi, hoc est, pactu Christi quod ipse dedit dita pulis suis,dicens: Hoc est praeceptum meu ut diligatis inuicem,& mandatum nouum do vobis ut diligatis inuicem, Nam si quis existimasse aliquid esse,cum nihil sit, hoc est,qui confidens in suis virtut bus de meritis, dedignatur onus fratris portare castigando cum suauitate & admonitione dulci,cum sit ipse nihil apud deum, & quia eius opera deo non placent ipse se seducit de decipit. Ideo autem dicitur nihil esse,quia non adhaeret illi qui substanti liter habet esse,& qui nostrae fragilitati condolens pro nobis humiliari indignatus est, cum deus esset. Omnis enim creatura quae non adhaeret illi qui semper habet esse, nihil est. Opus autem seu probet unu A sique,hoc est,consideret quid boni habeat factu,& sie in corde suo gaudeat, eo quod placeat creatori suo,& non quaerat alterius laude, Vnusequi queenim onusseumportabit.ῖContraria videntur haec verba superioribus,ubi dixit. Alter alterius onera portate Sed scie- dum quia pertinent illa ad tempus praesentis vitae, ista vero ad diem mortis, vel generaliter ad diem iudicij, & est sensus. Qualia secerit unusquisque,talia recipiet,si bona fecerit bona recipiet: si mala , damnationem aeternam recipiet. Et notandum,quia onus in bonam & malam partem
in hoc loco potest accipi, quia ad electos di reprobos Pertinet
500쪽
2i tinet. Onus sanctoru erit magnitudo glorIar, onus reproborum ineffabilis miseria & cruciatus. Communicet auteis qui carecbietatur verbo ei qui se catechietat in omnibὰς bonis, id
est, discipulus vel quilibet auditor qui instituitur& docetur verbo doctrinae, communicet vel administret ei magistro vel praedicatori in omnibus bonis qui se instruit 3d docet.Auditores & discipulos admonet, ut doctoribus suis a quibus accipiunt verbum vitae & fidei, impendere studeat bona temporalia ,hoc est,rictum Jc vestimentum , quia dignus est operarius mercede sua: quia dominus ordinauit de euangelio vivere qui euangeliu annuntiat. Possumus ecper verbii intelligere & deuotionis fructu, S re boni operis & studij. ut illud Moysi. quomodo pala factu est verbuistud 3 ut referamus hoc ad diicipulu.coiecit aute.i. placabilem se faeit studio & fructu deuotionis discipulus vel qui catechizatur,magistro qui se instituit bonis, & docibile dc obediente in omnibus bonis quae deo non displicent. P terat aliquis discipuloru dicere: Non habeo quod impenda
magistro quia ager meus,id est annona mea siccitate aruit, vinca mea grandine consumpta est, oues pestiletia correptae sunt: sues sagina tumescete mortuae sunt. Sed ut A post
omnem occasionem excluderet,dixit' mitte errare,deus non
irridetur hoc est,nolite mentiri:quia homo potest mendaciususcipere,deus vero non potest: & deus qui omnia secreta cordium penetrat non potest falli. Dicis ὁ auditor quicunque es,non possiete sum plus ministrare magistro tuo, pr mente te nimia egestate. Nolite decipere quasi fallere possis deum , sed unde tu viuis , inde sustenta & inagistrum, quia si non habes ex praesenti anno fruges, habes ex praeterito, potes etiain impetrare mutuo a vicinis de futuro. Quae erum feminauit bomo,baec metet, hoc est qualia fecerit, talia recipiet. Duos agros habemus corpus & spiritum. si feminavimus in came,id est,si carnalia opera egerimus & carnalia desideria secuti fuerimus, de ipsa carne.
metemus corruptionem, hoc est,damnationem accipiemus,
3c trademur in die iudicij poenis inferni, ubi corrumpe mur a vermibus & igni perpetuo. Si verὸ feminauerimis inspiritu, hoc est,si spiritalia opera impleuerimus & praeceptis sancti spiritus obedientes fuerimus de si ritu, spiritalibus operibus spiritusancto donante vitam aeternam a