장음표시 사용
591쪽
minus in voce tubae.sicut enim ibi tubam appellat vocem angeloru dicentium Viri Galilaei, quid admiramini aspiciεtes in caelum &c.ita in hoc loco vocem a n pelorum tubae coparat dicentium , Ecce sponsus venit, exite obuiam illi Mexurgite de sepulchris vestris, occurrite ad iudicium rede-ptori vestro. Ista vox qua omnes resuscitabuntur,bene potest appellari tuba. Alio modo tuba pro manifestatione ponitur ut in euangelio ait dominus.Cum facis eleemosyna, noli tuba canere ante te id est noli manifeste facere ne lauderis ab hominibus, sicut hypocritae . In tuba ergo dei descendet dominus de caelo.i.manifeste veniet ad iudicium.
ut ab omnibus yossit videri. secundu illud: Videbit omnis earo salutare dei. Licet ergo quidam pueriliter intellexerint quod diciάm est in Iob et propheta , Iudicium domini veniet in valle Iosapbat , quasi in illa valle iudicaturus sit
omnes gentes non est ita intelligendum, quoniam no pro
Ioco, sed pro interpretatione illud nomen posuit ibi propheta. Iosaphat nanque interpretatur vallis iudies j:& domini aduentus ad iudicium in valle erit reprobis:quia et ctis eleuatis ad superna cum domino, illi remanebunt inimis & in inferioribus inferni partibus. Dicamus & tertio modo secundum beatum Ambrosium,hoc quod dicit, in tuba dei descendet de caelo. Legimus quod Moyses legi sator domino praecipiente fecerit tubas argenteas, & postea Salomon in templo domini,quibus concrepabant in sole nitatibus & in praeliis sicut factum est quando muri Hiericho corruerunt,& postea a Gedeone , & sicut de solennitatibus dicit Psalmista.Buccinate in neomenia tuba. Recte ergo dominus in tuba dicitur venire ad iudicium, quia ipse ad hoc veniet, ut quasi in praelio debellet aduersarios suos Iudaeos, Paganos, haereticos,falsos Christianos, & via horiam sumat ex eis , dicens illis, Ite in ignem aeternum,& ad hoe etiam ut remuneret electos suos introducendo illos ad solennitatem aeternae gloriae & scelicitatis. Dei de nos crin vivimus qui relinquimur simul rapiemur cum illis in nubibus obuiam domino in aera, CT sic sempercum domino erimus. Ex persona illorum loquitur,sicut & superius,qui vivi inueniendi sunt qui dicunt.Simul rapiemur cum illis, si baudis qui nos praecesserunt ad requiem animarum, sed tune pariter veniemus obuiam domino. Hoc verbum quod est
592쪽
rapere, pro volocitate sepe ponitur, & in hoc loco mimigvelocitate'resurrectionis Zc diem iudicij designat, de qua supra iam diximus. Nam sicut deus in momento cuncta fecit,ita in momento cuncta diiudicabit, cum dicit, Rapiemur ab ngeIis cum illis qui nos praecesserunt obuiam domino in aera ostendit quia no descendet dominus ad terras, sed in altitudine istius aeris sedebit ad iudicandum. Et cum addit, Et sic, id est, cum corpore dc anima immortales effecti, erimus semper cum domino. Non debemus putare in aere cum domino simus regnaturi, quia finito iudiciorcuertetur cum omnibus electis ad beatitudinem aeterna,
de qua descendit ad iudicium. Si electi qui vivi reperti fuerint,rapientur in aera obuiam domino ab angelis,quaeredum est quomodo complebitur quod dictum est a deo primo homini Adar, de in ipso omni semini eius, Terra es, Min terram ibis,cum illi mortein experti non fuerint 3 Quae hoc modo soluitur secundum beatum A ustu. Homo de terra factus est in corpore: & antequam in piraret dominus in faciem eius spiraculum vitae,id est antequam daret ei animam illud corpus terra erat:& electi qui vivi reperti fuerint, in ipso raptu dum angelicis manibus portabuntur,s bito morientur,subitoque resurgent: & dum anima in ipse raptu exierit a corpore,remanebit corpus terra , sed tamen breuissimum spacium tenebit ipsa mors intantum ut nec cogitari nec perpendi possit. Itaque consolamini vos inuicem, o Thessalonicenses de resurrectione in verbis istis &nolitc dolere super morte parentum.
i momentis utrum aestate an hyeme, vere an autumno veniat, vel qua hora diei vel noctis non indigetis visio ibam vobis., Quare 3 Ipsienim diligenter scitis, quia dies
domini sicut fur in nocte, ita vemet.i.sicut fur subito & insperate intempesta nocte venit dormiente domino domus, ita insperate veniet dies iudici j dc domini aduetus.Dominus requisitus post resurrectionem de die illa, de regno videlicet electorum,ab Apostolis dicentibus, Domine si in te rore hoc restitues regnu Israel Zait: No est vestru nosse tepora
593쪽
pora veI momenta, de ante passione suam de easse die ait: De die illa inquienso nemo scit, neque angeli qui sunt in caelo,neque filius nisi pater solus. Ergo si pater nouit,utiq;& filius nouit,qui unius sitbstantiae est cu eo. Sed idcirco dicitur fiIius ignorare, quia discipulos ignorantes reliquit. Cum enim dixerint subaudis reprobi pax fecuritas,tunc rogrinus illusiuperueniet interitM.t. subitanea perditio diei iudies, sicut dolor est in utero habentis subaudis partum. non essurient.Sicut mulier praegnans imminete tribuIatione & persecutione,non valet effugere persequentium insidias lia &illi non poteruut effugere, de quibus ait dominus: Vae praegnantibus Ic nutrientibus in illis diebus. Sicut in verbi, Danielis prophetae inuenimus, regnate Antichristo & ministris eius tribus annis de dimidio. & interfectis ab illo Elia & Enoch , sicut in Apocalypsi habetur, quo tempore erit persecutio ratis, qualis non fuit antea, nec postea subsequetur , interscietur ipse Antichristus , & maxima pars membrorii eius a Michaelς, ut B. Gregorius dicit, & ut BPaulus dicit dominus Iesus interficiet eu spiritu oris sui in verbo suo & virtute tua. Quod utrunque veru potest esse: quia si Michael illu interfecerit non sua,sed dei virtus erit&iussio. Post morte autem eius remanebunt quadraginta quinque dies,in quibus multa erit pax, ut in illis electi qui aliquid titubaverunt in persecutione, poenitentiam agant
des luentur , ministri autem Antichristi qui rem an serunt post mortem eius, gaudebui per illosquadraginta quinque
dies ducentes uxores,& conuiuia celebrantes,& iocos diuersi generis exercentes,ac dicentes: Licet princeps noster sit mortuus, modo nos babebimus pacem de securit tem . Et cum talia dixerint, subito veniet eis subitaneus interitus. Vos autem non estis in tenebris. Infidelitatis. enim dormini, & quiescunt in peccatis, nocte do
mirant, id est, in peccatis & vitiis quiescunt & iacent induti loricam Gei cr charitatu, er galea pei crsa utuest, habeamus fidem in Deum, charitatem in Deum M proximum, spem di expectationem futurorum bonorum in capite: quia de caelis veniet nobis salus & his armi, muniti, secuti de liberi erimus in adventu domini. Nuis
posivit nos Deus in iram, id est, non ideo nos pos sit Deu infid sua, in ecclesia & cognitionet sua, ut in nobis suam
594쪽
vind clam exerceat: sed in acquisitionem salutis. posuit nos,ut salutem nobis inueniremus per sidem Iesu Christi, vi e iugi semus, id est, uiuarmis in hoc seculo sue do miama , id es moriamur in corpore simul milio, id est, cum Chriso vivax .m in anima de in spe resurre ctionis. Pr
pici quod, id est propter illa quae superius diximus deresurrectione consolamini vos inuicem. Rogamus vos vin notis cos, id est diligatis,bonoretis,& necessaria eis minis retis: qui laborant inter os in praedicatione & doctrina I Mamucvos compite inquietos,consolamim pusillanimes. Apud Thessalonicenses erant quidam vagi,& ut ita dicamus,syrcuagi.otiose viventes,& no laborantes manibus suis unde viveret neque orationibus aut psalmodiis vacantes,sed circuibant domos aliorum , atque peragrabant de loco ad locum, quaerentes unde vivere possent,cuius rei causa multos inquietabaot. Vel etiam inquietos vocat superbos , qui
causa superbiae alios inquietabant. Iterum erat alij pusillanimes di limidi , qui bonum timebam inchoare, ne forte non possent illud ad effectuin perducere:vel si inchoabant, non libere illud ageban i, sed verecundabantur ex hoc iupraesentia alio ium,ipsique pusillanimes erant quia aduersa huius seculi patienter ferre non volebant, , ide6que s candalirabamur in verbo & facto aliorum. In quietos ergo, id es, vagabundos inicis δc instabiles , vel superbos qui alios molestabant,praecipit Apostolus corripi a praelatis de magistris,quatenus desisterent ab otiostate , qa- est
inimica animae,& deponerent superbiam radiem omniuvitior u , Pulit tantures autem praecipit consolari blandius, ut per exhortationem S consolationem praepesitorum roborarentur in omnibus bonis, Iustipite, subaudis in olim citim charitatis infirmos in fide, non in corpore patientes estote ad omnes. Modo admonet praelatos ut subiectoruimprobitatem de impatientiam patienter serant dum ita
aliquo contra eos ni urmurant,solent enim inquieti & im modesti seu impatientes quando corripiuntur a praelatis, insurgere contra eos,& impatienter ferre illorum correptionem,nolentes ab eis corripi, sed suam voluntatem implere:quorum animositatem debent praelati ad tempus su astinere,& iterum tempore opportuno S cogruo cum consilio & auxilio emcndare vidcte, id est,cauete ne quis Ne
595쪽
Dum malum pro mali alicui reddat. Hoc vult osten dere Ap
stolus isto in loco,ut non solum malum pro bono non debeamus reddere,sed nec malum pro malo. Quatuor modis redditur aut bonu pro malo,aut bonia pro bono, aut malil pro bono, aut malum pro malo. Bonum pro malo redditur. Dcut redeptor noster nobis, qui mortui & perditi eramus.
atque propter peccata a deo alieni,quando per passionem suam ct baptismi gratiam nos redemit. Bonum pro bono. sicut indie iudicii dabit electis dices eis: inita esurivi,& dedistis mihi manducare,percipite regna vobis paratu. Malum pro bono redditur,sicut Iudas & Iudaei domino reddiderunt. Vnde ipse dixit eis per Tachariam propbetam : Si
bonum est in oculis vestris,afferte mercedem meam,& est sensius: Infirmos vestros curaui,leprosos mundavi,mortuos susicitaui,esurientes paui, date mihi ex hoc mercedem, si dignum de bonii est. Et appenderunt mercedem ineatriginta argenteos. Malum pro malo reddet dominus reprobis in die iudieij dicens eis: Quia esurivi, & non dedistis mihi manducare,ite in igne aeternu . Quapropter no debemus vindictam expetere,uti reddamus malum pro malo.
quia non possumus hoc tranquilla mente agere,sed debemus illi reseruare,qui semper idem& aequalis manet, δίqui dixit mihi lub. Vindictam reseruate,&ego retribuam illis supplicia, vobis autem praemia. Malum ii quidem pro malo reddere non est bonum:malum vero pro sono valde nimiumque malum est, sed semper quod bonum e Uectamini, id est,imitamini & perficite inuicem siue alterutrum crin omnes hoc est,non solum in credentes, sed etiam in non credentes, quia fratres sumus omnes secundum carnem.
Semper gaudete, Non in diuitiis caducis, & temporalibus, honoribus,sed in domino gaudete , & bonis operibus, &qula filii dei estis siue intermissione orate. Quis hominum mortaliu potest semper orationi in fistere Aut ergo totum tempus pro parte posuit Apostolus , ut dicat illum semperorare, qui canonicas horas obseruat secundum morem reconsuetudinem sanctorum patrum: aut etiam illum , qui
semper de deo cogitat & deo placere desiderat. Quandiu enim quis bene cogitat 3c bonum desiderat, semper orat. Na qui equid boni iustus agit, ad oratione est referendii, Mnunquam delinet orare,nisi desierit iustus esse, in omni c
596쪽
gratias agite, id est,in fide, spe.cbaritate, ceterIsque bonlioperibus, & in prosperis & in aduersis semper gratias Sclaudes agite deo,quia neque prospera nisi eo donate, neq; aduersa nisi eo permittente euenient. Haec enim est voluntas dei in omnibus in Christo lesu, id est,per Christum Iesum, a quo omnia bona nobis donatur,& sine quo nihil boni agere valemus,sicut ipse dixit Sine me nihil potestis facere Haec est inquit) voluntas dei,ut malum pro malo non reddatis , bonum semper sectemini,sine intermissione oretis, vi gaudeatis in domino,& in omnibus ei gratias reseratis.
Spiritum nolite extinguere. Dicamus hoc secundum Ambro-sj sensum. Spiritum nolite extinguere,id est,si utiquein ad horam spiritu sanctus repleuerit sua gratia, ut possit in te pretari diuitias scripturas.& diuina mysteria loqui, nolite eum prohibere quin loquatur & doceat:quia deus qui os asinae aperuit,quq seni no aperit,reuelat sepe iuniori quod . melius est. Aliter secundum Augustinu:spiritussanctus qui unius substantiae est cum patre & filio , in sua natura non Iotest extingui, sed per vitium nostrum extinguimus ilum in nobis,dum illum a nobis excludimus peccado Spiritussanctus inquit, disciplinae, effugiet fictum. Dum ergo tradimus corpus nostrum libidini, & coniungimus illud meretrici. quod tempore baptismi & manus impositionis factum est templum sancti spiritus excludimus illum a nobis & fugamus, & quantum est in nobis ut Augu. dieit
extinctores sumus eius .sed ne hoc agamus,ait Aposto. i-
ritum sanctum qui in vobis coepit habitare tempore baptismatis,nolite fugare a vobis,neque extinguatis illum in vobis peccando,& tradendo corpus vestrum diuersis turpitudinibus,quod templum eius debet esse Prophetias nolite sternere, id est,si aliquis volet explanare dicta propheta rum,sicut Hieronymus caeterique doctores ad qdificatione auditorii loqui & praedicare,nolite illum despicere,nolite eon tenere,sed humiliter attendite quae docet. Omnia a tem probare: quod bon- est tenete. Hoc est, attendite omnia quae ille loquitur . probate virum dicta illius de verba conueniunt dictis eua iij,dictis propbetarum,& dictis Apostolorum,Quodsi probaueritis non discrepare a sensu sanctorii patrum verba illius,quod bonu est,tenete corde,&opere perscite ab omni sterie mala abstinete vos, id est ab omni
597쪽
.mni re mala,& cogitatione praua,& opere peruerso abstinete vos. Ipse aute dein pacis, id est, dominus Iesus, qui pace reliquit discipulis suis,& omnibus nobis dicens, Pace relinquo vobis,& qui etiam nos pacificauit & reconciliauit deo patri per pallionem suam ipse sancti cet vos per omnia, id est, sanctos faciat in omnibus quae cogitatis, & opere perficitis ut integer spiritus veger m anima Cr corpM Dequerela in aduentu domini nos i Iesu Christiferuetur. Quod dicitur, integer spiritus vester & anima & corpus seruetur dupliciter possiimus intelligere,Homo constat ex corpore& anima & spiritu, tamen in eo non sunt tres substantiae, sicut Didymus contendit,nec est tertius in substantia hominis spiritus,sed spiritus ipse est anima unde dicitur in seuangelio,Inclinato capite emisit spiritum , & idcirco appellatur anima spus,eo quod spiritalis naturae est,uel quod spiret in homine anima vero dicta est eo quod ad vivific dum animet horpus,& ad viuedum corpori data sit. Ita etia rationabilitas & excelletia animae qua sapimus,& dita cernimur ab aliis creaturis,spus appellari solet,sicut osteditur ibi Benedicite spus animae iustorum domino, tamen quia spiritus & anima unu sunt, inde apparet quia corpore incedimus, anima vivimus pia intelligimus & sapimus. De quo spu siue ronabilitate animae,quq ronabilitas etia mens appellatur,loquitur,llic Apost. ait: ut integer spiritus v ster & anima &c. Orat ergo Apo.ut spiritus id est,rationa bilitas nostra integra & incorrupta atq; inuiolata per maneat:& anima & corp' similiter incorrupta& immaculata permaneat usq; in die mortis nostrae, vel in die iudieij. cui ab omnibus sordibus peccatorum inudati sumus tepore baptismatis. Ouia ergo potest corpus mundia esse, Ran
ma ac spiritus inquinari per malit cogitatu & desiderium ideo dicit totu in nomine mundii esse debere. Aliter: Spiritussanctus saepe ponitur pro gratia & donis suis, icut in epistola prima ad Corin.Spus inquit prophetaru Pylieti subiectus est.id est, Iona spiritussancti: quia non cogut homine loq sicut arreptiliu & daemonia .sic in isto loco potest intelligi pro gratia sua l nobis datur tepore baptismatis,qua nasi damur ab omnibus inquinametis vitiorum,qua orat Apost.ut integra & incorrupta atq; immaculata maneat in nobis, ne nostro vitio &iminia ditia corrumpatur
598쪽
aut minuatur,vel sugatur a nobis Si enim mala vita aut cogitatio incidit: non est iam integra ipsa gratia,quia deserit hominem obnoxiii peccatis. Nam dum ea agit homo quae odit spiritu sianctus, recedit ab eo eius gratia ex toto, aut minuitur illi qui peccat. Deus inquit pacis sanctificet vos per omnia,id est, totum hominem,ut gratia spiritussancti quam percepistis tempore baptismatis, non recedat a vobis, sed integra maneat vobis,& anima incorrupta sit,cose pusque immaculatum, dc totus homo mundatus integer seruetur sine querela. Non dicit sine peccato, quia non est homo qui faciat bonum δc non peccet, dc in multis ossendimus omnes. Si enim dixerimus quia peccatum non habemus,veritas in nobis non est. Edessest, id est,uerax in promissionibus suis. qui vocavit vos ad fidem Ze gratiam
suam. qui etiam faciet subaudis id quod promisit.Fidelem dicit deum in promissionibus suis, ut securi de praemio re
EIn epistolam ad Thessalonicenses posteriorem
argumentum Flaymonis. Hessalonicenses accipientes priorem epistolam euae peruenissent legendo ad illum locum ubi loquitur Apost. ex persona electorum,qui in die iudicii in-nenlendi sunt uiui,inquiens,Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur. simul rapiemur cum illis obuiam Christo in agra:conturbati sunt .nimiumque perterriti, putates Apostolum ita esse locutum,quasi suo tempore & illorum venturus esset dominus ad iudicium,& timebant,illi mittit cudiabolo in carcerem aeterni supplicii ,eo quod tarde veniete, ad fidem impersecti essent.Quapropter Apo.ut comperit illos super hoc trist ri scripsit eis istam epistolam secundam. in qua significauit eis nondum imminere diem iudici j suo tempore:&ostendit eis quod antea destruenduesset regnum Romanorum,tamen occulte de obscure. Ne que enim audebat aperte scribere de abolitione regni R inani ne sorte in credentes persecurionem excitaret. Denuntiat etiam aduentum Antichriui, dc intersectionem
599쪽
ad Thesselonicenses posteriorem, exegeyis.
CAPUT I. dus er Sylvanus idem est initium idemque sensus quem in priori exposuimus, Supercrescitfides vestra. Fides augmento eget,unde Apostoli dicunt di mino, Adauge nobis fidem. Et quidam alius. Credo domine: adiuua infi
delitatein mea, Gloriamar in tribulatio-
- mbm quas sustinetis iis αemptu insti iudicii dei sicut ex verbis Promeri alioriarnq; doctorii colligere possumus nihil agitur in' hoc mundo nisi aut deo faciente, aut ipso permittente. Sancti ergo martyres aliique fidele, deo perinittente. ita perlaula Se aduerta in hoc mundo ad exemplum iusti iudicii dei pati a must, quonia in ipsis ostendebatur.quia si illi qui dilecti diso erant, talia paties Itur,multo ampliora sc grauior, re obi de inimici illius uidie iusti iudicii dei susci pienti fusiu dei iudicium dicit, quia
tune iudicabit deus orbem terrae in aequilia te. Si tamen iusta est apud deum retribuere muti, mala,Cr bonis bona. si tamen coiunctio causalis in hoc loco non modusitatione ponitur, sed pro affirmatione .quasi diceret. Qvquia iustum est deo
ita agere in reuelatione, id est in manifestatione domini Iesu. de caelo venientis ad iudicium chm angelis virtutis e . sic ut . ipse dixit : Cu Wenerit filius homini si de omnes angeli cupieo, er in retietatione domini Iesu dantis vindictam, reprobis inflamma ignis his qui non nouerunt deum. i. paganis c qui non obediunt euangelio, haereticis videlicet Sc falsis Christiani, inique Iudaeis. Bene in flamma ignis dicit daturum dominuvindictam reprobis, quia ignis praecedet eum, tantum spatium aeris occupans, quantum occupauit aqua in diluvio. qui ardebitrerram dc crassitudinem aeris,dc purgabit electos. reprobi autem audientes a domino , t te in ignem aeternum,inuoluentur ab isto igne ,3c trahentur ad supplicia inferni, qui reprobi ausunt poenas aeternas in interitum,
dabunt poenas aliis,sed sibi dabunt δἰ inserent, quia inala i
600쪽
fecerunt pro quibas talia recipient.Dare etiam aliquando . ponitur pro sistinere,sicut in Vergi. Et pro purpureo pinnas dat Scylla capillo,id est, sustinet poenas , ita&hic dabunt poenas , id ςst, sustinebunt. Cum veneritglorificari infausis uis d est clarus apparere eis & blandus,reprobis autem terribilis & saeuus. creditum eν testimonium no strufuper vos de illo,id est quia receptum & creditum est Euan gelium & praedicatio nostra in nobis & a vobis in die illo, id est propter illum diem , ut euangelium perhibeat vobis testimonium credulitatis in die illo , & recipiatis mercede aeternam. In quo subaudis negotio oran vel ad hoc oramus seinper pro vobis, Occ.
Ogama vos fratres per aduentum domini nostra Isu Christi σ no bae congrexationis in ipsium. Duos domini aduentus legimus, primum in humilitate . secundum in pomtentia, quandoveniet ad iudicium,de quo hic agitur.Congregationem suam appellat multitudinem electorum , vel quae cam eo veniet, vel quae ei obviabit ad iudicium. In ipsum dicit, quasi in ipso, quia in Christo sunt omnes electi,utpote membra, adnaerentes illi. Rogamus vos fratres per aduentum domini Iesu ad iudicium' per aduentum nostrae congregationis in ipsum , id est omnium sanctorum qui in ipso consistunt, ut
non cito moueamini id est non cito conturbemini, neque te
quasi instet dies domini. neque per spiritum, id est, isi aliquis se dixerit admonitu a spiritus ancto quod dies iudicij immineat. nolite illi credere, neque terreamini elua verbis. Meque perfermonem, id est. per tractatum.Si aliquis explanator & tractator prophetiarum vobis dixerit, collegi sensum prophetae Isaiae & Danielis , alior ii moue. rophetarum,& praeuideo diem iudicij imminere,& Chrium venire ad iudicium, nolite ideo terreri neque per eti- stolam tauquam per nos missam. Si aliquis pseudoapostolus hoc finxerit.nolite ei credere. Quoniam nisi venerit disicessio primilm, ut discedant omnia regna a regno & imperio Romanorum m reuelatus siue manifestatus fuerit L .mo peccati. Antichristus videlicet, qui licet homo sit, fons tamen erit omnium peccatorum. μω perditionis, id est,