장음표시 사용
631쪽
nullam utilitatem habent deuita,& fuge. Multum enim pro- fiunt ad impietatem, id est multum praeualent ad irreligio statem vaniloquia. σ 'mo eois, id est sermo haereticorii, xt cocersivitisicut morbus qui appellatur cancer, quando
nascitur in membro hominis, totviri membrum occupat, dc
plerunque totum corpus mortificat, quia magis ac magis serpit id est crescit carnesmq; comeditrita sermo hqrettho-xum vita animet comedit. i. si de comedit,& mortificat ipsam animam suo errore: dc sicur cancer serpit, id est , crescit de membxo in membrum ita error crescit de uno transeundo in plurimos. Ex quibus haereticis vaniloquia siue inaniloquia babentibus est Urmemeus O Phιles M, qui a veritate fidei exciderunt siue ceciderunt dicentes repuclectionem iam factam, Duae resurrectiones a domino sint prola tar, & a nobis creditae. Prima est quae fit in anima &ici fide , quando homo qui mortuus em infidelitate, in inobediatia, in iniustitia. omnibusq; peccatis, venit ad bapti sinum, & per fidem qua credit in deum omni potentem, & per gratiam ba ptismatis resurgit ad fidem Lobedienti m. De qua Iurrectio ae dicit dominus Venit hora & nunc est,quando mortui audistvocem filii dei:& qui audierint,id est qui obedierint, vi ver Altera est generalis corporum, quae eris in die iudieii , de
qua etiam ait dominus: venit hora quando omnes qui in monumentis sunt, audiet vocem sit j dei, & procedent. De illa retiit rectione quae fit in anima di in fide, loquitur hie Apost. quam Hymenaeus & Philetus dicebant lana esse, &nunquid verum non dicebam rerum utique , neque propter hoc reprehenduntur ab Apostolo, sed propterea quia
istam solummodo confitebantur , alteram quae eris an corpore , denegantes . Omnes enim sectae quae situm errorem hominibus inserere praesumpserunt. non negauerunt ista mentium resurrectione,ut B. August. dicit, sed corporum. ne diceretur eis: Si non resurget anima, quam mihi talia loqueris 3 Quid in me facere vis3 Si no facis ex det lore meliorem quare mihi loqueris Multi tamen caruis resurre- tiotiem negauerunt,sicut Hymenaeus de Philetus, ut a si de & societate B. Pauli recedentes seminabant errorem huiusmodi: Quicunque baptizatus est,iam resurrexit in a-ima. Non est necesse ut timeat aliquis , quia non erit
resurrectio corporum. Sed firmum Iundamentum dei stat,
632쪽
bdens signaculum boc. Quasi dicere' aliquis i Et quis pote
rit resistere eis, Phileto scilicet & Hymenaeo3Ideo subiecit statim:Firmii autem fundamentum dei stat. Firmu fundamentum dei appellat fide firmam qua credimus deuomnipotente,scut credendia est, & qua credimus resurrectione animarum in praeienti,& corporii in futuro. Istud fundamentum stat in cordibus fidelium habens hoc signaculum subaudis quod sequitur. Nonitdom:nis qui sunteius ista estim prelsio sigilli, quia nouit .i. elegit dominus illos qui ad eius haereditatem pertinent. Et hoc est signaculii fidei,quia aliis recedentibus a fi de illi qui electi sunt, nullo modo possunt sesuci.Nam dei cognoscere eligere est. Et si ita est. i.fidominus elegit illos qui Cint eius discedat A iniquitate. i.ab
hominibus iniquis: &si non valet corpore, saltem mente. Vel etiam ab omni iniquitate & errore recedat omine lectus qui nominat nomen domini sicut nomi ira n du est, corde videlicet,ore,& opere. In magina autem domo non solum sunt vasa aurea er argentea, ed o' lignea s f hlia. Quantu ad litera attinet,in magna domo regis, aut alicuius hominis magni sunt vasa aurea & argentea in honore,in quibus ipse comedit δε potat sunt lignea &fictilia in contumeliam ubi coquuntur carnes, & defertur aliquid. Altiori autem sensu. illa magna domus,sancta ecclesia est , quae tantae magnitudinis est,ut ab oriente usque ad occidentem,s meridie usq; ad septentrione protendatur. In qua sunt vasa aurea & argentea electi: sunt lignea & fictilia reprobi. Per auru intelliguntur illi qui spiritale sensum habent,per argentu minoris dignitatis,qui habet eloquiu & sermone. Isti sunt in honorem,quia ad honore dc gloriam patriae caelestis subleuabuntur: lignea & fictilia sunt reprobi, qui demerguntur in sipplicium damnationis. Si qYs ergo pe emundauerit ab istis
subaudis haereticis & erroribus erit vas tu bonorem. Iuvenilia autem d Dena,id est, adulterium, immunditiam, luxuriam,
furtum rapinam,venationem, vagabunditatem, Omnem
que lasciuiam . deuita & fuge. Sectute, id qst amplectare
iustitiam ut recte uiuas: ac si diceret. In locum iuuenilium desideriorum insere istas virtutes. Stultas autem quaesti nes Iudaeorum, haereticorum, atque gentilium Cr quae sunt sine disciplina, id est,sine aliqua utilitate deuita, quia generant litet lites vero generant odium. Scriιum autem domι-
633쪽
ni vortet docibilem esse. Quantum ad proprietatem vecto rum pertinet. hoc distat inter docilem & docibilem , quia doctus est, qui alios potest docere: docibilis, qui facile potest doceri,unde dicituri Erunt omnes docibiles deo id est facile docebuntur a deo. Sed Apost. non curas de proprietate verborum,videtur in hoc loco docibilem posuisse pro
docili quia episco pus docilis debet esse, id est, alios debet
docere cum modestia corripientem eos qui resistunt vcritati, ne forte det illis deus poenitentiam subaudis de pristinis erroribus& peccatis ud cognoscendam veritatem. Hic sermo quo dicit ne forte: vel sicut quidam codices habent , nequando det illis deu; poenitentiam , pro si forte ponebatur antis qui tus .sed modo inusitatus habetur. Corripientem, inquie, eos cum modestia, si forte det illis deus poenitentiam. resipiscant 2 diaboli laqueis, id est, ut recedant ab erroribus diaboli,quibus illaqueati tenentur,& incipiant iterum sapere veritatem . Nam resipsistere est quasi re sapere 2 quo diabolo capti tenentur ad ipsius diaboli volutatem peragenda.
N noui mi, gubies, id est,in ultima aetate erunt homincs stipsos amantes subaudiet non deia,Seipsum amat, qui sibimetipsi placet, qui desideria & volutates proprias implet, non dei, nec potest dicere cha Petro veraciter, Tu scis quia amo te. Nam ille deum amat, qui non quaerit suam voluntatem, sed dei. Paulus Apostolus propheta erat,ideoque prophetauit quae modo sunt in ecclesia, & quae adhuc futura fiunt. Qui enim hoc animo pascunt oues Christi, ut suas velint esse, non Christi. sed conuincuntur amare, non Christum . Et erunt cupidι id est, amatores pecuniarum. elati volentes aliis
dominari,superbi, gloriantes de honoribus quos a subiectis accipiunt blasphemi deum blasphemantes per haereses parentibus non obedientes id est , patribus spiritalibus vel etiam patri & matri. ingrati beneficiis Dei, vel malum pro malo reddentes scelesti patrem de matrem no honorantes, modum peccati transcendentes, vel interficientes animas suas & alienas. sine assectione, id est, sine dilectione,non compatientes infirmis,criminatores id est.
634쪽
detractores famam sanctorum maculare conantes i continentes, id est cupiditates pessimas non refreuantes im-
iter, id est seul,lites generantes sine benignitate, id est,
sine beneuolentia, nescientes neque volentes subvenire a-
liis . proditores .id est facta bonorum hominum, quae occultanda sunt,inimicis initi cantes & manifestantes: quia non est homo qui faciat bonum dc non peccet,esprotervi adest,
procaces, verecundiam humanam in uerecunda excogita- itione perturbantes voluptatum amatores magir quam Dei
spiritalibus gaudiis laetitias temporales anteponentes , dc desideria carnis perficientes. Haec omnia vitia ex illa radice pullulant,quod sunt homines seipsos amantes habentes quidem speciem pietatis, id est exemplum religionis vi tutem autem eius abnegantes. Virtus religionis suae pietatis est finis siue completio praecepti, id est . charitas de corde puro.& conscientia bona,& fide non ficta, id est, cliaritas cum fide dc spe,dc cum executione bonorum operum. Ex bis enim subaudis haereticis sunt qui penetrant domos, σω-ptivas ducunt mutierculas oneratus peccam. Praevidit spiritu sancto repletus Apostolus Manichaeos haereticos futuros& alios.& loquitur de suturo quali de praesenti. Manichaei enim ingrediebantur in domo mulierum , de decipiebant eas,& hoc maxime apud Persidem. Inde dicit Apost. Erutin quietis , quidam qui penetrabunt mulierum domos, &ducent mulierculas captiuas a senis rectae fidei ad prauum sensu in oneratas peccatis,laae ducuntur variis desideriis atque erroribus βemper disicentes nunquam ad scientiam veritatis peruenientes qui studium videntur habere , sed non
perueniunt ad hoc ut discernant inter veritateni & mendacium,inter bonum & malum. Quemadmodum autem La .
mer m Membres re tituerunt Mosi, ita σ bi qui res lunt veritati. Animositas haereticorum semper inquieta est. Quos magi Pharaonis haberent conatus, demonstrat Apostolus Iainmes & Nembres duo fratres fuerunt magi,quorum nomina Apollino inuenit in diuinis libris, sed in apocryphis, id est in occultis , qui ab omnibus non sunt legendi, quia
intex vera multa cotinentur falsa. isti ergo duo magi restia terunt Moysi,quado dc virgas suas couerterut in dracones, .
sicut Moyses sua,& aquam in sanguine. Sed cu peruentum esset ad tertiit signu. i. ad ciniphes, ibi defecerui, lice iries: - Digitus
635쪽
Digitus dci hoc est. ublato enim signo a terra, sublata est D eorum magica in alcscetia. Et bene etiam a tertio signo superati sunt, quia virtute spiritussancti, qui tertia persona est trinitatis, illorum maleficentia est victa, homines dico erunt correpti mente es ubi circa fidem ad est, non probi sed ultra non poterunt subaudis resistere,si adhisita fuerit veritas. Sic factum est Statim ut haeretici in concilium verorum
doctorum venerunt, di cum illis coeperiat habere narratio-Dem. vltra non potuerunt superare suis erroribus alios, sicut Fluidius superatus a B. Hieronymo &alij haeretici ab
aliis veris doctoribus. Tunc aurem assecutus es meam dominam Cr institutionem, quod idipsum est. lnstruo autem dicitur quasi intus statuo. Et assecutus est etiam propositu meubene vivendi. Omnes qui volunt pie, id est, religiose ac iuste viver in Christo Iesu, perseecution m patiuntur aut diabolo, aut a malis hominibus,vel etiam a sutipsorum membris, Omnis scriptura diuinitus inspirata, id est a deo data vilis est ad docendum alios ad redarguendum negligentcs ad corripiendum volentes in malitia permanere ad erudiendum in iustι-tia , ut persem othomo det,ad omne opis bonum ingructus.
CAPUT I II LEstificor coram deo Christo Isu, qui
iudiculti rus est vivos π mortuos: m per aduentrem ipsius m regnum ems, praedicaverbum euangelii insta in admonitione opportunae volentibus ,& in portu quietis consistentibus importune noletibus azue peccantes obsecra bene laborantes ut in melius proficiant inre
pa illos qui nolunt corrige se in omnipatientia cr doctrina. Quid est quod ad Titu seribens praeccpit illi inquiens,lncrepa est omni imperio: & ad Timotheu similiter epistolam dirigens dicir, Increpa cu omni patietia, nisi quia medicus
erat amboru3Na Titus nimiae erat patietide. ideoq; praecepit ei γ instigauit ad hoc ut increparet cu omni imperio, ne fosic propter sua mansuetudine non corriperet delinquentes.Timotheus aute quia acrioris animi erat, necesse habebat admonere vi cu omni patietia increparet delinquentes, ne forte ultra modia dure increpans , in desperarionem aliquem pusillanimen poneret. Adsiua de id ia
636쪽
coaceniabunt ibi magistros, id est veritatis magistros contemnentes congregabunt sibi magistros qui illa loquetur quae ipsi desiderant,& ad voluntatem ipsorum pertinent prκ-rientes auratus. Prurire est scalpere. Illi pruriunt auribus,qui semper aures habent intentas ad hoc ut aliquid noui audiant, Opus fac euangelistae. Opus euam gelistae est docere Moperari,iicux Iegimus de Christo, Quia coepit Iesus facere.& docere. Qui ergo bonum aliquq denuntiat, sisd ipse idipsum opus non implet quod docet, euangelista quidem appellari potest .sed opus euangelistae non facit. ni iserium tuum imple Ministerium illius erat alios docere , ut eo recedente a corpore, remaneret aliquis qui in eius locum
subrogari potuisset, & est sensus: Tempus meae passionis iam imminet, in proximo est &tuus recessas. sicut ergo te docui, ut remaneret post me qui ministerium meum impleret sic S tu alios instrue, qui tibi succedant. de quasi ei dicerct Timotheus,qua re mihi praecipis ut ministerium metiimpleam Z subiunxit, inquiens, Ego enim uim delibor oe te pus meae resol, tions ιnstat siue imminet. Libare dicimus depultare Afund cre vel immolare: inde componitur delibo delibas,& delibor delibaris . hic autem pro sacrificatione de immolatione ponitur ac si diceret: Ego enim iam immo-Ior .Sacerdos Petri R Pauli extitit Nero,sed ei' immolatio no est reputata ad gratia, mors auic illorum gratissimum sacrificium fuit deo. Bonum certamen certabi, id est bene pugnaui cursum consummaui. Sicut ille qui in stadio currebat, perueniens ad locum destinatum, bravium sibi promissum accipiebat: sic beatus Apostolus inter metas silet currens peruenit ad a coron in sui laboris. Vnde ipse dicit Fidem sieruaui,in reliquo siue de reliquo vel de caetero reposita est mibi de reseruata apud deum corona ii 'ti quam reddet mihi dominus tolla die, id est in die iudicij iustis iudex, si e loquitur de die iudicij absolute , quasi de re omnibus nota. Re enim vera omnibus certa & nota debet esse illa dies, Scab omnibus expcctanda. Non solum autem mihi subaudis, reddet coronam sed cir bis qui diligunt aduentum eius. Illi diligunt aduentu eius qui securi de praemio sperat se remunerari ab illo. Sicut rex quilibet aut imperator alicui suo-riam principum coronam tribuebat antiquitus victoria reportanti ab hostibus, ita dominus syis victoribus & militibus
637쪽
tibus praemia aeterna & bravia sine fine mansura donabit. Demas me reliquιt, diligens hocsiculum magis quam deum: abiit Thessalonicam Iste adhaelit Beato Apostolo permultum tempus , sed cum tempus persecutio' is aduentia set recessit ab illo,sactusque est apostata. Crocens in Galatia. Iste extitit fidelis, & causa praedicationis abiit ad alias. nationes Apostolo volente, similiter & Titus. Marcum assume, CT adduc tecum. CT enim mihi utilis in ministeriοpraedications. Iste est Marcus Euangelista, qui cum Petro S Paulo mulis tempore mansit, aliquando motas apud Petrum, aliquando apud Paulum. Penulam quam reliquι Troade a- p d Carpum, veniens offer recum: o libros, quos ibi dimisimoime autem membranas descr , ubi scribam meas cpistolas. Penula vestis erat consularis, qua induebantur consules Romani quando ingrediebantur in curiam.Sed forte quaeret aliquis , quomodo vel unde acciderit hoc genus vestimenti Beato Apostolo Cui respondendum est. Romanos ante aduentum domini hunc habuisse morem siue consuetudinem, quando monarchiam totius orbis libi acquirebant,ut quaecunq; gens eis cuna pace & coronis
occurrisset,darent ei libertate in tantu ut fratres eoru diceretur, ciue'; Romani appellatetur: dabatq; eis potestate aedificandi curiam S habere consules.sicut Jc illi habcbant. Pater igitur Pauli de Giscali oppido terrς repromitasionis fuit,ubi natus,tri satus est in Tarsum Ciliciae. Quodam tempore venientibus Rc manis per Cilicia occurrit eis ipse cum aliis Tarsensibus, utpote qui nobilis inter illos habebatur,& excepit eos cum pace.Tunc Romani dederut eis libertate supra dictam, & potestatem aedificandi
curiam,vestes'; induere consulares, ut penulati intrarent in curiam more Romanorum: ibique pater B. Pauli penulam accipere meruit causa dignitatis: post cuius mortem Aposto. Ob memoriam eius recordationis hanc vestem sibi retinuit lexander aerariis multa mala mala ostendit. Iste est Alexander de quo iam supra diximus, qui reuersus est ad apostasia. Et quia erat artifex, fabricabat aedes Diane apud Athenas: unde de ipsc commouit omnem ciuitatem contra Apostolum , resistens sortiter praedicationi eius. reddet ei dominus fecundum opera eius. Non ait, Reddat, optati uomodo, sed reddet indicativo,quod verbii praenuntiatis est,
638쪽
non imprecantis. Sic dicit & de illa hypocrisi Iudaeorum
cui euersionem imminere cernebat: Percutiet te deus paries dealbate. Prophetae nanque solent maxime figura imprecantis futura praedicere , sicut figura praeteriti temporis ea qtrae ventura erant, saepe cecinerunt. In prima
mea defensione nemo milia a fuit. Defensionem in hoc loco appellat persecutionem atque pressuram , quam sustinuit qua fido in primordio' suae fidei missus est cuin Barnabaa spiritu sancto ad praedicandum. Quam persecutionem bene vocat defensiouem , quia tribulatio temporalis de
fendet electos in die iudici, a poenis inferni. Omnes me
dereliquerunt: non illa imputetur. Non orat pro Alexandro qui infidentia fraternitatem oppugnando peccauerat, sed pro his orat qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant, ut eis ignoscatur. Quapropter interest multum cum post agnitionem dei quilquam oppugnat fraternitatem , Raduersus ipsam gratiam qna re-ςonciliatus est deo cinuidentiae facibus agitatur. Dominus autem mihi astitit, ut aussiant omnes gentes verbum praeditutionis de ore meo. σ liberatus sium de ore leonis, id est de insidiis diaboli, de quo dicit Petrus, Aduersarius noster
diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quae deuoret. Vel etiam leonem appellat Neronem, de cuius manibus liberauit eum dominus quando venit Romam
adductus ab his qui priderant ludaeae, ob hoc quia Caesa rem appellauit. Nam cum venisset Romam, duobus annis mali sit in libera custodia. & in suo conductu,& postea transiuit ad alias nationes quae erant in circuitu Ro-Scae . nam quando ista scribebat, in libera custodia erati& quia stoli statim ut adductus est . interfectus est, idci eo dkit in libelretum. DomiηB I fri Christa cum spiritu tuosis, Dominu lesus Christus, deus & homo est, ideo orat Aposto. Vt verbuin dei patris . dominus videlicet Iesus, sit euri, styiritii illiu L. Et si fuerit cum spiritui erit 3c cum corpores Giatia vobiscum, id est reniissio peccatarunt, de re-eonei linio dei patris , omniaque bona quae diuinitus gra- . tis largiuntiis , siret vobiscum. O me', id est fiat, vel vera sint quae bactenus scripsi,&c.
639쪽
Ransiens Aposto.a Creta insula ad alias naΤ tiones & ei uitatum incolas, reliqsit Titum distipulum suum Cretae vice siua. ut haberet ut nupererant ad fidem couersi protectorem, ne forte Iuaeorum garrulitate , aut haereticorum latratu . a statu rectae fidei subuerterenturi sed ut illum solicitiorem redderet, praesertim cum castigatio seu hortatio magistroru studiosorum studiosiores emciat discipulos, commonefacie eum &instruit ad plenum de constitutione presbyteris, de de spiritali conuersatione , & de haereticis vitandis qui Iudaicis fabulis credunt, libens ei a Nicopoli ciuitate.
ferum dei. Cum domInus acre ldemptor noster Apostolis suis dixei v I Prit, Iam non dica vos seruos. sed ami
V praedicator & magister gentium ser-
-se postmodum vocaverit 3 Sed si bene perpenderimus, duo esse gene-
et ra seruitutis.sicut & timoris , proculdubio luce clarius patebit, quia non extitit contrarius verbis dominicis. Siquidem seruitus timoris est qua timet seruus dominum suum, & ancilla dominam suam , timentes ab eis flagellaris: Seruitus autem amoris est qua timet bonus filius patrem suum, metuens animu eius offendere in aliquo, atque haereditate privari. De seruitute ergo illa quae pertinet ad timorem poenalem, dicit Apostolis quia iam non dicam vos seruos timoris .sed amoris. De illa vero quet pertinet ad amorem filiorum loquitur alibi,dicens: Cum feceritia omnia quae praecepta sunt vobis,dicite: Serui inutiles sumus: quod debuimus facere fecimus. Et Psalmictra Timor inquit)domini castus permanet in seculii se. culi. Hunc nanque timorem habent & sancti angeli.quem
640쪽
profecto habuerunt Apostoli peraduentum spiritusian m. per quem diffusa est charitas in cordibus eorum, quem dc nos summopere debemus habere. Quaeri etia potest, quid sit quod in epistola ad Romanos seruti se lesu Christi vocat hie autem seruum dei patris: nam cu dicit Paulus Se Dus .ici nomine dei, persona patIis accipitur. Ad quod di- , cendum,quia ut demonstraret in tribus personis unam eia simiam,vnaque deitalcm,atque unam potentia esse, a r
te ibi seruum se dixit Iesu Christi,& hic dei patris:quoniasicut illae tres personae regnant & dominantur omni crea- rural ita inseparabilitercnanem seruum sibi deuotum po 1 dent. ac per hoc quicunq; seruus est Christi, utiq; seruus est patris ac spiritusiancti . postoluι autem Iesu Christi di-diit , cui seruitus Apostoli indifferenter ad totam trinita-lcm r esertur, ita quoque Apostolatus eius in commune adrcium trainitatem est referendus. Tota enim trinitas et
pit illum ad praedicationis gratiam , dicens ad Apostolos: Segregate mihi Paulum &Barnabam in opus ad quod asia sumpsi eos. At vero considerate discrevit seruitutem ab L postolatu,quoniam non omnis qui seruus statim & Apostolus: sed cuicunque Apostolus.utiq; & seruus.Secundii fide et tortim dei Electos hic accipere debemus illos de quibus dominus dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, de de quibus ide egregius praedicator,qui elegit nos in Christo ante mundi constitutionem eos videlicet, qui non tantum vocati, sed insuper electi sunt ad gloriam sempiter- Dam, secudum quorum electorii fidem Paulus Christi Iesu δε postolus est, quia ad rectitudine fidei quam ipsi Apostoli tenuerunt,missus est ipse gentibus praedicare. Cr ainitione Veritatu quae scindum pietatem e f. Ex superioribus pedet, hoc modo: Apostolus Iesu Christi,secundum fidem electorum dei,& secundum agnitionem veritatis,quae veritas secudupietate est. Veritas est Christus, qui dixit,Ego sum via, veritas M vita: secun Ju cuius agnitionem Paulus Apostolus officili impleuit immo secundu agnitione totius trinitatis, quae summa veritas est.In hoe enim secundum agnitionem veritatis Apostolus extitit quia agnouit omnipotente deutrinitate habere in personis,& unitate in substantia deitatis. Et haec agnitio veritatis bene secundu pietate hoc est religione dei) dicitur constare: quoniam ea docet,& ea amando