장음표시 사용
751쪽
debemus haesitare quod quorundam sit resurrecito, quorundam vero non . sed vera fide debemus credere omnes homines resurrecturos , quosdam ad gloriam , quosdam autem ad poenam. Nam si quis de hoc haestat, non habet veram plenamque fidem. Potest de aliter intelligi. plena fides est quae concipitur corde, confitetur ore,& operi, bus bonis exornatur. Hac fide accedendum est ad deu,quicunque vult introitum patriae caelestis sibi reserari. Necesse est etiam ut luat aspersi corda a conscientia mala .i .mundati per eorda siue mundata corda habentes a peccatis &voluntate mala. simulque ostendit quia non fide sola, sed, etiam vita cum virtutibus quaeritur,quoniam fides sine peribus mortua est. Iudaei corpora mundabant, nos conicientiam. Abluti,inquis,corpus,id est ablutum corpus h bentes aqua munda hoc est aqua baptismatis. Idcirco autedicit corpus aqua bapti sinatis abluendum, quia dum corpiix abluitur aqua spiritu sancto sanctificatur anima tenea-mM Jeι no' e constipionem indeclinabilem. Fidcluenim est qui repromisit. Confessionem spei indeclinabiliter tenemus, si non desperamus de patria caelesti, & de omnibus quae nobis promisit domin ' vel si firmiter ea obseruamus quae professi sumus in baptismate. Sicut enim fidelis dc verus remunerator est Christus in promissionibus suis, ita fideles nos esse vult in pronaissis nostris quae vovimus tepore baptismatis, diabolo videlicet contradicere bristoque seruire. Consideremus inuicem inprovocationem charitatis bonoruuerum hoc est,consideremus diligenter inter nos:& quε-cunque viderimus maiore charitatem habere & operibus melioribus intentum, prouocemur illius exemplo, quatenus eum summopere imitemur, de in eum intendam uet, ut
diligamus,& diligamur. Ex dilectione quippe bolia opera procedunt. Quapropter magnum bonum est dilectio,ia ullumque bonii quod no per charitatem fiat,quia plenitudo legis est charitas non dorientes collectionem nostram . i. cori - g 'egatiouein fidelium si test consuertainis quibusdam,scd co-
olantes subaudis vos inuicem. In hoc loco non solii admonuit, sed etiam culpavit δἰ terruit unitatem charitatis stin dentes. Erant enim multi qui conturbabat congregatione
fideliu quasi no posscnt inter illos habitare cauta suae sanctitatis,& deserebat collectionem illorum habitantes soli.
752쪽
ut deo liberius viderentur vacare. l sti tales typo superbiae
distenti despiciebant reliquos,& disrumpebant charitate: quod Apostolus utrumque & admonet, & terret hortans non deserere societatem fidelium,sed potius co solari simpliciores,& suo exemplo confortare. Si enim tantum valce societas fideliu .ut ubi duo vel tres congregati sunt in nomine saluatoris . se sit in medio eorum: multo magis ubi plures sunt fidelita, Christus eis semper praesens aderit. Sequitur. Et tanto magis semper subaudis, sectaminicharitate, vosq; inuicem consolamini quanto ruideritu appropinquare diem iudieij, in quo singulorum merita examinabuntur,vel etiam extremum diem vitae nostrae. Decit enim alio in te
eo.Nihil soliciti sitis,domin ' prope est voluntarie enim peccantibus nobis ponacceptam notitiam veritatura est post notitiam veret fidei. gratiaeq; baptismatis iam non relinquitur pro peccatis hostia Sponte peccantibus nobis & deliberate postquam aecepimus as nitionem verae fidei,&postquam mu- dati sumus in baptismate, non reseruatur nobis ultra ho-sia pro peccato quae pro nobis offeratur, sicut in veteri lese donatu est hostias tapius offerret peccatis. Neq; enim Christus qui est hostia nostra, iterum immolandus est pro
peccatis nostris. Hoc enim semel factum,& secundo opus non est sed magis opus est post acceptam gratiam permanere in fide recta,& munditia bonorum operum. Mundatus es in baptismate.liberatus es t criminibus omnibus peccatis factusq; es filius dei. Si ad primum vomitu reuersus fueris .grauissimum te expectat iudicium sicut sequentia manifestant)nisi per digna poenitentia reuocatus fueris. His autem verbis non pinnitentia excludit, neo; propitiationem quae fit per poenitentiae medicamentu, sed secundum lauacru baptismi excludit. Non enim ita est inimicus salutis nostr .ut diceret,no est vitia planitella,neq; peccatorum remissio Dd hostia,inquit, ultransi est,hocest, crux vltra no est secunda, ut iterum Christus crucifigatur, iterumq; nos baptizemur.Nam sicut Christus semel mortuus est,& iam no moritur, ita nos semel baptizati in fide mortis eius & sepulturae, sicut Apostolus alias dicit, consepulti cum illo per baptismum in mortem,tam no possumus rebaptietari terribilis autem quaedam expectatio iudicii, gnis aemulatio quae consumptura es aduersarios. Aemulatio ali
753쪽
Quando pro Imitatione ponitur: aliquando pro inuidetia: hic autem pro cosumptione & vindicta accipitur. Terret ergo Apostolus omnes,ut metuant post baptismi lauacruad vitia relabi: quia non possunt rebaptizari.Terret etiam ut si peccauerint, poenitentiam statim studeant agere digna, quoniam quicunq; poenitentiae medicamentu negle xerit, vindicta & consumptio ignis aeterni devorabit eum. Quapropter unusquisq; ad poenitetiae dum tepus habetin medicamentum confugiat,ne igni tradatur aeterno. Ima Dis facie s leg m Mosi, sine ulla mferatione auobin vel tribus restibus subaudis conuictus moritur, quanto magis putatu de
teriora mereri pupplicia qui filium Dra conculcauerat, C fugi nem testamenti pollutum duxerit, in quo sanct=catus est 'iritui gratiae contumeliam fecerit3 Lex Moysi dicitur , vel quia per Moysen populo data, vel quia Moysi data est a domino , sicut & nos soliti sumus dicere in oratione dominica ad deum , Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, non quod noster ante fuerit, sed cum ab illo datur,nollet efficitur. Incutit autem Apostolus terrorem Christianis, sumens comparationem a lege Moysi, quam si quis traii gressus fuisset, irritam eam & inanem faciens,duobus vel tribus testibus conuictus, sine ulla nil seratione.& venia a iudicibus diiudicatus confestim occidebatur. Dicit ergo: si ille qui legem, quae per seruii data est , transgressus fuerat,sine ulla miseratione occidebatur,quan to magis maiora supplicia sustinebit qui filium dei conculcauerit Z Vtique quanto maior est Christus Moyse, & gratia euangelis per filium data quam lex per seruum administrata,rato maiora merebitur supplicia , qui Christum conculcauerit. Sed quomodo possumus illii conculcare qui in dextera dei patris sedet, eleuatus super omnes caelos 3Du enim praecepta illius pro nihilo ducimus, te dignates ea implere, tuc utiq;
eu conculcamus. Sicut ea enim quae conculcantur, pro nihilo ducimus, & nullius honoris: sic & qui libere peccari absq; timore & absq; poenitentia, Christucoculcant, siue cote nuntiatq; despici ut,euq; iudice futuru minime formidat. Vel certe Christit coculcat qui ctiq; corpus illius indigne percipit. Sive ut tertio modo dica inus Christu coculcat, qui male viue do de tabernaculo cordis sui eu expellit. qui dixit, inhabitabo in illis,lχ inabulabo. Sanguine quo que
754쪽
CAPUT X. 3; sque testameti pollutu ducit,sive,ut in Graeco habetur, co- anu ne siue immiadu qui Canguine passionis Christi pro nihilo ducit quo testametu nouit co firmatii est, quo ipse etiasanctificatus est tepore baptismatis. Alio enim modo nihilominus sanguine testanacti pollutu ducere, est mysteriusanguinis Christi indigne percipere, nullaq; differentiam inter illum & reliquos potus facere cum in illo sanctificatus sit tepore baptismatis S possit etiam quotidie sanctificari,si digne perceperit e u. De talibus dicit Apostolus: Qium aducat & bibit indigne, iudicium sibi maducat & bibit, no diiudicans corpuς & sanguinem domini, siue discern sa reliquis cibis de potibus. Spiritui quoq; gratiae,id est spiritui sancto columelia facit qui de tabernaculo, cordis sui male vivendo illum eiicit, vel qui non credit quod per illuin ecclesia sit remissio peccatorum: vel certe qui blasphemat illum opera eius denegando,& diabolo tribu edo. Vnde dominus dicit: Qui blasphemaverit in spiritum, non remittetur ei neq; in hoc seculo. neq; in futuro. Qui idcirco spiritus gratiae vocatur: vel quia per illum nobis gratis dimittuntur peccata: vel certe quia illo distribuente diuidu-tur gratiae donorum spiritualium fidelibus quas Apostolus comemorat dicens: Et alij quidem per spiritum datur sermo sapientiar. alii sermo scientiae,& caetera usq; dum concludit, dicens: Haec autem omnia oper rur unus atq; idem spiritus diuidens singulis prout vult Scimus enim qui dixit, Mibι vindictam,'ego retribuam Loquitur omnipotes deus per prophetam : Mihi iniuria 3e contumeliam facientibus vindiciam reddam , & retribuam eis iuxta quod meretur, Et iterum quia iudicabit dominus popatum suum, De inimicis
suis hoc dictum est , Ego retribuam eis qui male faciunt: non de his qui male patiuntur, de his videlicet qui negligenter vivunt,& per poenitentiam se purgare nolunt: sed cum male faciunt, secure ad mensam dominicam accedilr.
Populum autem quem dominus iudicare dicitur, dupliciter possumus intelligere,& ad electit scilicet populis referre., ad reprobum. ludicabitent in dominus populis suum. hoc est separabit plebe sua, & discernet bonos a mali I, si- deles ab infidelibus. Quod si ad reprobos relatu fuerit, iudicare pro danare accipiendum erit, Populus autem domini appellatur non per gratiam,sed per creationem Hore
755쪽
dum e T incidere in manuι δει viventusncidit in manus domini qui iudiciu hominis contremiscit, & iudiciu dei parui- pedit. Incidit quoq; in manu; domini id est in potestate &iudiciu omnipotentis dei, quisquis post peccatu colemnit
poenitentiam agere. Quicunq: ergo peccator est: si noroenituerit de peccatis suis incidet in horre dii & valde time-du iudicium omni potetis det,qui reddet unicuiq; secunduo pera sua. memoramini aute pra*nos dies in quibὐ illuminati magnum certam. ejustinui lupugionum. Optimi medicorum cum vulnus secuerint, & per incisionem au mentum d loris flacerint solatium & remedium illi loco adhibent ubi
dolor inest.& perturbatam refouent animalia. Postqua autem recreaverint illum, alteram iam non adiiciunt sectionem,quin etiam illa que secta sunt,medicaminibus mitioribus & valentibus mitigare student, sic & Aposto. isto in
Ioco more illoru agit. Postqua ensin concussit animos eoru & copunxit mentione gehenae, affirmans omnino ditaverituros qui gratiar dei faciunt iniuriam. aliquo modo,&noc ex lege Moysi, aliisque testimoniis edocens, dc dicens
metuedum esse incidere in manus dei vivetis,protious ne multo timore in desperarionem rueret, cosolatur eos per laudii blandimenta & exhortationes, reduces eis ad memoria praeterita illorum bona opera. Rememoramini, inquit pristinos dies in quibus illuminati per fide,& confirmati per gratia diuina,magnum certamen sustinuistis, ac si diceret. Quado introducti estis in fidem, quado in initios dei eratis . lata fortitudine demostrabatis,ut magnu certa me passio itu sustinueritis pro Christi nomine a coitibulibus vestris Iudaeis non credentibus,quidae ina expoliati sunt ab aliis no credentibus, quida vero no illi vero quino fuerant expoliati subministrabant aliis de facultatibus1uis. Quapropter cu hoc agnouissent infideles, multa mala intulerunt utrisq;. Vnde nodixit A pos . simpliciter certamen sustinuit Ie eos,sed addidit magnu . nec dixit tentationes, sed passiones in altero quide facto vel opere oppro-b iu Cr tribulationibus: pectaculusam estis: in altero autem socii talιter conue santiu effecti. Ex parte,inquit, opprobriis,id est contumeliis & irrisionibus seu tribulationibus spectaculum facti estis, hoe est,publice in cis spectu multorum irrisit ex parte aute altera essecti estis socii in copassione ta-
756쪽
339liter eouersantita, A postoloria videlicet, dc eorum ui sunt expoliati propriis facultatibus,& verberibus afflicti, atq;
in carcere retrusi. Duobus modis ostendit eos bene laborasse. s. vel quia publice columeliis & tribulationibus sunt diuersis afflicti, quod gen' humanu grauius sustinet in co- spectu plurimorii aliquid inhonestu , aut verbi I aut factis: fue eri a quia positis in carceribus co patiebatur,victitq; ac vestimentia prout poterat subna inistrabat: Vnde facti erat
eoru soci j quoniam mercedem & retributione quam precipiet praedicator veritatis pro Christi nomine positus in carcere aliisq; tormentis afflictus,eade recepturus est ille,
qui ei subsidi ii praebet ne deficiat in tribulationibus: sicut ipsa veritas promisit dices: Qui recipit propheta in nomine prophetae, mercede prophetae accipiet. Notanduq , quiano dixit simpliciter tribulationibuq afflictos , sed etia augmentu fecit dices. Spectaculii facti estis. Cum enim quis secrete exprobratur contristatur quide, sed multo ampliussi publice,& in cospectu multorii. Genus enim humanu sicut valde delectatur laude publica sic facile captiuatur opprobriis aperte sibi iliatiq. Quod aute illi ea exhibuerunt
quae enumerauimus,apertius iam ossedit dum sequitur: mi' vinctu copas estu, Cr rapinam bonoru vestrorum cum gaudio
cepistis. Mirabiliter laudat eos in fide,quonia si fidem no
haberent meliora se recepturos pro hac substatia subtrincta,no cum gaudio suscepissent rapina eius: Quadiu enim permissinia est eis copassi sunt aliis expoliatis, atq; aliis in carcere positis expoliati vero cum gaudio susceperunt rapinam & damnum sibi illatu, credentes se meliora recepturos. Vnde subdit cognoscentes vos habere meliorem π m nente substantiam. Quasi diceret, videntes diuitias spiritales vobis pro his temporalibus profuturas,sustinuistis cu gaudio rapinam bonorum temporalium. Hoc aute totii factu fuit apostolicum opus,& dignit fortibus animabus,ut flagellis gauderent,sicut in actibus Apostolorum dicitur, Eutes aute a cospectu concilia ibant gaudentes quonia digni habiti sunt columelia pati pro nomine Iesu. Et ut demons raret istam temporalem substantia non esse semper mas iram, ideo dixit illos meliorem habere substatia & mane-tem,prout diccret firmam de substantiale atq; perpetuam, quae rerire non possit, sicut ista terrena perit. Nolite itaque
757쪽
mittere considentiamus a. quae magnahilet remunerationem, id est nolite descere in tribulationibus: quia magna est re muneratio. Apparet autem quia magnam confidentia ha bebant ad deum : quam ne amitterent, instantissime eos hortatur .Facilius enim integra conseruatur, quam amissa recuperantar. Quapropter quod tenetur & formidine habet,necesse est ut fortitudinem habeat. Nihil ,inquit vobis necessarium est nisi ut stetis firmiter in fide vestra,& permaneatis in fortitudine vestra, quae magnam habet remunerationem apud deum. Patientia enim vobis necessaria est, ut voluntatem aci facieres reportempromissionem. O quam magna remunerationis & consolationis fiducia veluti si quis ad athletam ac certatorem hoc diceret,qui cunctos superasset, nullumq; relictu haberet, qui sibi decertare posset: verbi gratia dii ille diceret: Iam quia omnes superaui,nullsisq; superest qui mecum decertet, da mihi corona: poterat illi quilibet dicere. Sustine parti per usq; dum veniat arbi- iter, aut etia rex aut tibi bravium reddat pro victoria tua. Quod si ille athleta impatienter ferret non tolerans sitimatq; aestuationes, dicens: Aut date quod merui aut receda: diceretur illi. Patieter sustine hac morula, in proximo est ut veniat Rex, qui tibi reddet praemisi. Isto modo & Apo. hortatur eos ne deficeret in laboribus,sed patieter expectaret domini aduentu, Patientia,inquit, vobis necessaria est. hoc in unum opus habetis videlicet ut perseueretis in agone,donec recipiatis corona dignam labore vestro,non enim qui coepit,coronabitur: sed qui perseueraueritin certamine usq; in fine hic saluus erit. In patientia inquit d minus possidebitis animas vestras.Reportetis,inquit,pro missionem , id est accipiatis gloria sempiternae beatitudinis. Gbuc eηim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet, . non tardabit. Qui venturus est veniet, & non tardabit, haud dubium quin Christum significet. Cosolatur eos ta- quam parum sit temporis usque dum veniet. non modica enim consolatio est laboris,cito sperare iudicem & remuneratorem , constantiam certaminis remuneraturum Iustus autem mcus ex fide vixit. Quod si subtraxerat se, non place-hit animae meae. Hoc propheticum testimoni ii intulit Ap solus ad exhortationem fidei in acquisitionem animae. Sicut enim vita corporis anima,ita vita animae fides est quae
758쪽
delicet conspitur corde, confitetur ore, exornatur opere,
quoniam fides siMe operibus mortua est . A qua fide si quis
subtraxerit se. non placebit voluntati dei. No est enim putandum quod deus pater, aut spiritu sianctus, aut filius in natura diuinitatis habeat animam, sed morte humano loquens diuina scriptura, nobis consulendo, voluntatem illius,animae vocabulo exprimit. Consideradum autem, quia
sicut displicebit qui haesitauerit ita placebit deo qui crediderit vivens in fide sua recta. Laborastis inquit in certamine. expectate beatam spem,Nolite dubitare quςrere quet speratis quia iustus ex fide vivit. Nos autem non sumus seubtractionis illi in perditionem, sed mei in acquisitionem animae. Non sumus,inquit, ego & vos fili; illorum paganorum atque gentilium,qui se subtrahunt a vita fidei & luce sempiterna ad perditionem animarum suarum , sed semus filii patriarcharum qui fide probati sunt,&in fide perfecti fuerunt, ut acquirerent sibi suas animas ad Ialutem,& insuper aliorum suo exemplo.
CAPUT XI. S T autem Des sperandarum substantia rerum, ar-E gumentum non apparentium. Ordo verborum: Est autem fides substantia sperandarum rerum,argumentum videlicet tersi no apparentit . Fides est ea credere quae non videntur, & dum ea credimus in veritate aut
fuisse, et ut esse, aut sutura esse quae non videmus , ipsa fides facit ea subsistere in corde nostro qua si ante oculos corporis. In rebus autem quae videntur,neque credulitas dici potest, neque incredulitas, sed potius agnitio dicenda est. At vero fides est, ita animum firmum esse de his quae non videntur sicut de his quae iam videntur:& dum hoc fit, fides facit ea subsistere in nobis credenda, Verbi gratia, ut ex multis saltem paucis utamur exeplis: Resurrectio genera Iis necdum facta est,& cu necdum sit in substantia, spes facit eam subsistere in anima nostra, quasi prae oculis eam habeamus .Hoc est quod dixit, fidem esse substantiam illaru
rerum quae sperantum necduq; videtur, Etsi argumentum cst eadem fides reru quae necdum apparent, quid est quod ea in iam volunt videre 3 Arguere dicebant antiqui ostendere, a quo venit argumentum,quasi ostensio & praemonstratio futurarum rerum, & illarum rerum quae non videntur:
759쪽
Est autem proprie argumentum , ratio quae rei dubiae iacit fidem. Profecto ergo liquet, quia fides illarum rerum argu mentum est,quae apparere non possunt. Quae enim apparent am fidem non habent, sicut superius diximus, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur : Quia vidisti me, credidisti 3 Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali enim homine diuinitas videri non poctuit. Hominem quippe vidit, de deum consessiis est, dices: Dominus ineus, Sc deus meus.Videndo ergo credidit: quia considerando venim hominem , deum quem videre non poterat, exclamauit. In hac enim me teshmonium iustitia cnsecuti sun Genes. Senes hic debemus intelligere patres veteris testamenti, patriarchas videlicet,prophetas, ali6sque iustos qui in fide qua crediderunt deo. eiusque promissionibus , testimonium laudis atque iustitiae promeruerunt. Vnde Abraham qui credidit deo, reputatum est ei ad iustitiam,& amicus dei appallatus est. Haec aute fides ita est
accipienda, ut credat in corde costeatur ore, exornetur operibus. Ille enim veraciter credit, qui exercet operando
quod credit . Ouod econtra de his qui fide nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nos se deii, factis autenegant fide intelligimus aptata et secula verbo dei,vi ex inuisibilibm visibi vaferent. Quia enim quidam Hebraeoru adhuc debiles erant, Id a fide quidem initium sumpserant, ex passionibus autem tribulationum pusillanimes efficieba- tur,minusve patienter mala sibi irrogata ferebant, hortatur eos Apostolus primo ex seipso dicens. Rememoramini pristinos dies. deinde ex scriptura diuina dicente , quia iustus ex fide vivit,deinde autem ex rationibus, ostendens fidem esse substa etiam rerum non apparentium. Nunc vero ex progenitoribus incipit loqui,mirabiliter eos in exe-plum ponens , quia sicut illi omnes per fidem saluati sunt ita & nos omnes per fidem saluamur. Cum enim inuenerit anima in eisdem passionibus socium requiescit ac respirat. Hoc in s se, hoc in tribulatione qualicunque solet accidere. Valde enim est fragile genus humanum , nimiumque haesitans in cogitatione: quapropter necessaria est co- solatio ex praecedentium fide & patientia. A postolus ergo cx patribus cos quidem hortatur , sed primo ex communii puto,diςens: Manifestum est, inquit, quia non ex stenti-
760쪽
bus quae sunt, deus haec fecit, sed ex invisibilibus visibilia,
ex non existentibus existentia. Ratiocinando hoc inuenire non possiimus, quomodo fecerit ex nihilo omnia,vel ex
invisibilibus visibilia, quia non eramus quando facta sunt. Vnde ergo certum habetur Z Vtique manifestum est quod si dei res est ista credere,Fide quippe credimus aptata esse, id est persecta seu facta secula, quia non ex visibilibus, sed ex invisibilibus facta sunt quae videntur. Inuisibilia autem hie possimus intelligere informem materiam , de qua dicitur in exordio Genesis: In principio fecit deuς caelum δc
terram . In caeli autem nomine non est intelligenduin istud caelum corporale, quod appellatur firmamentum , sed angelica natura,ca lique spiritales. Per terram vero intelligitur informis materies, de qua facta sunt postmodum omnia corporalia , quae tunc quodammodo inuisibilia erant,
quando tenebrae erant superfaciem abyssi. Ex inuisibili autem materia facta sunt visibilia, quando per species & formas diuisi R discreta sunt omnia. Potest & alio modo intelligi quod dicit ex invisibilibus visibilia fieti. Inuisibiliter
in udus antequbi formaretur in dei sapientia erat, qui tameperexpletionem operis visibilis factus est humanis obtultibu . Ouod autem dicit fiscula perfecta esse verbo dei, persecuta debemus intelligere omnia quae facta sunt in tempore siue secula verbi dei patris,iuxta quod Ioannes dieit, Omnia per ipsum facta sunt: secula autem ut Ouidius Naso dicit, dicuntur a sequendo,eo quod sese sequantur, atq;
in se reuoluantur, teste Varrone , Secula autem ex eo dici possunt, ex quo varietas coepit esse temporis. Fide plurimam bostiam i, et quam Cain obtulit deo, per quam testimonium consecutus est esse iustus, testimonium perhibente muneribus eius deo, π per illam dcfunctus adhuc loquitur, Primum p nit eum qui mala passus est, & hoc a fratre, proprium illorum ponens exemplum. Etenim eadem passi fuerat a co-
tribulibus suis: Quapropter hortatur eos, ut sicut ille iniuste occisus est a fratre,& non recusauit persecutionem, ita de illi non recusarent si iniuste paterentur a contribuli
bus fratribusque suis. Plurimum quippe id est, maiorem hostia in Abel obtulit deo quam Cain,non quod illa hostia in rebus carnalibus maior extitisset, sed quicquid melius habuit Abel, per fidem deo benevolo animo protulit, & ex-