장음표시 사용
61쪽
3 At vero neq; p ct ,neque lineas ponendum: corporis
materiam, propter ealdem caus. 1.
quam sine passione possibile est esse,neq; sine latina.
Tex. 3o. I Generatur igitur simpliciis er alterum ex altro,qtiemadmodum iu alijs determia natum et . 1 Et ab aliquo quoque actu existentes
inesse, ut ab ijs nec seiungi, nec sep rari queata atque unam, eandemque in omnibus existere, quatenus una secundum propriam substantiam praecisis ab intellectu formis remanet. Et si ab ipsis actuata formis quandam habeat diuersitatem,quatenus sub ijs existens materia varias quodammodo sortitur species, ae naturas, & ad omnes aeque mas suscipiendas haud apta vid
tur. 3 Existimandum autem est,ne ullus circa ea, quae diximus, remaneat scrupulus, quemadmodum puncta male ria non sunt, ex qua augeantur corpo
ra, ita nec lineas, atque superficies. Eadem enim ratione patet omnia haec ad ipsum relata eorpus indiuisibilium
terminorum vicem gerere,ideoque augere ipsum nullo modo posse. ' Atque subiectum,quod his definitur terminis materia corporis est, quam nec absque sensibili affectione,nec absq; serma su stantiali existere possibile est. Ex his igitur manifeste patet,vnunteorpus ab alio simpliciter, ac substantialiter gigni, quemadmodum inphysicis determinatum est. Atque ut ex materia gignitur corpus,quae aliud actu corpus est, ita & ab agente aliquo ex iis stente actu fit, cum unumquodq; eat nus agere aptum sit, quatenus in actu
leristit. Duplex vero agens videtur.
62쪽
3 Aliud quidem virtuale, quod per actu haud similem genito, sed per eum, in
quo generativa dumtaxat inest virtus agit, ut id, quod efficit duritiem: η aliud vero formale, quod per actum, ac fommam eiusdem speciei cum forma generanda agit, ut cum homo hominem , atq; ignis ignem gignit. Quoniam vero datur materia, ex qua corporea gignitur substantia, sin gularem autem, atq; indiuiduam intelligo substantiam, neque enim ullum extra animam existit corpus, quod ab indiuiduis separatum sit, 3 eadem quoq; erit accretionis, quae ad magnitudinem, atque alterationis materia, quae ad passibiles affectiones tendit. 4 Eadem vero haud quaquam loco, &subiecto distincta harum mutationum materia est, ratione autem differens, quatenus ad varias suscipiεdas formas aliam, atq; aliam habitudinem seruat. Et quidem si materia, e X qua ortu S, atque interitus contingit aliarum quo que mutationum materia non esset,quoniam in sensibilibus corporibus gen ratio,ac interitus fit,seorsim ab his aliae utiq; mutationes fierent. 3 Quare & alia teratio extra sensibilia accideret co pora , & passibiles affectiones ab omni substantia separatae existerent, at hoc impossibile est, eadem ergo, & gener tioni Sa
η aut eiusde speciei, ut ignis
ab igne, aut liomo ab homine, aut ab actu, durum enim non a duro generatur. Tex. II. I Quoniam autem est,&si stantiae corporcae materia, corporis autem iam talis, a. corpus enim commune nulliit 333 ea dem S magnitudinis, Npallionis est, 4 ratione quidem sep arabilis, loco autem non separabilia
, nisi & passiones situ separabiles
63쪽
ε Manifestum itaq; ex dubitatis, quod non est augmenta tio ex potetia magnitudine, actu autem nullam liabente magnitudinem: et separatum enim esset,lquod commune: 8 Hoe autem quod impossibile sit dictum est prius in alijs.s Amplius autem talis trans mutatio no augmentationis propria,sed generationis om
ao Augmentatio enim est exissetis magnitudinis additi
metum, diminutio autem minoramgutuma
ri Ideo oportet habere aliqua magnitudine id, quod auge
ri Quapropter non ex materia sine mal nitudine os,inrtet esse augmetationem in acta magnituduus:
tionis, & alterationis , & accretionis materia est . si Ex his, quae hactenu dubitauimus, manifestum est accretionem haud mutationem esse, quare Amateria sola potestate existente corpus,& magnitudo, actu vero omni proi sus magnitudine, & corpore destituta at.' Nam si accretionis materia nullum actu esset corpus, commune utiqi nulli certae naturae alligatum existeret corpus, seu prima rerum materia ab omni iubstantiali forma seiuncta. 3 At hoc. falsum esse ex his, quae prius dicta sunt, apparet, accretionis ergo materia actuali destituta corpore non est. 9 Praeterea mutatio, qua ex non actu corpore gignitur corpus, generatio potius, quam accretio dicenda est. Nam generatio id proprie fieri significat, quod non est, V accretio vero existentis additionem magnitudinis in proprio conceptu in umiluit, atq; diminutionem eiusdem expri mit decretio at generatio re vera, ut duximuS, ex materia fit, quς unum quidem corpus actu, aliud vero potestate est, ergo & accretio quoq 'ipsa mutatio est, qua id, quod actu corpus, & magnit do est, ob alterius accessum corporis, α magnitudinis incrementum suscipit. apropter manifestum est accretionem haudquaquam ex materia fi ri , quae actuali destituta magnitudine
64쪽
ad eonsequendam actu magnitudinemetendat, sed ex materia, quae corpus, &magnitudo existens actu in potentia sit ad corpus, & magnitudinem, ex qua
fieri aceretionem accidit. Aliter enim mutatio haec generationi&potius, quam accretionis nomine digna esset. Hactenus confuse, ac leuiter materialem accretionis, & decretionis causam, atq; naturam explicauimus, ursacilior ad eam perfecte cognoscendami pateret aditus. At Nunc 3 iterum eandem ab initio quaestionem aggredicnteS accurate, ac distincte accretionis, & decretionis naturam, propriasque in uestigemus causas oportet. Vt igitur id praestare ericte possimus. Supponendum primo est in accretione quamlibet eius , quod crescit partem crescere, 3 8ε in decre- fione quamlibet eius, quod decrescit,
partem decrescere, ut hominum com- .munis approbat consensus. ' Supponendum secundo est, omne , quod crescit ob alicuius exterioris accessum ma. teriae crescere, quod autem decrescit recessum alicuius materiae decresceriis .i inque hinc emergit dubitatio. ε Nam si exteriori accedente materia contingit accretio, necesse est, aut eam esse corpus οῦ aut omni destitutam coru
Is Generatio enim erit uragi corporis,non augmcutatio.
Tex. 32. I Accipiendum itaq; magis velut tangentes quastion ema principio, quali nam existete ipso augmentari, & diminui,causas quaramu .
χ Videtve itaqi eius,quod augetur, quaecumq; pars aucta
3 similitet autem, & in dit nutione minor generataeste.
ς Amplius autem adueniet i 'aliquo augmentari,di recede
65쪽
le. Tex. 33. . Sed neque se contingit di- , cere fieri augmen latione, &diminutionem,ut cum e R. que aer,tunc enim maior m Ies est generata. a No enim auemtiatio hoe, sed generatio quidem eius, in quod transnrutatur erit, corruptio autem tontrar i,
3 augmentatio autem neuri trius.
4 Sed aut nullius, aut si quid
commune amborum existit, eius quod generatur, & ius quod corrumpitur . ut si corpus.
3 Aqua autem non aucta est, neq; aer, sed hoc quidem de perii hoe autem generatum est; corpus autem, siquidem
ab omnI corpore,ac magnitudine se p
cta erit materia, quod absurdum, 'ad
ximus, & impossibile est. Si vero sit corpore affecta, quoniam id, QRod crescit corpus est, & quaelibet eius pars incrementum suscipit, duo simul sat
ri oportebit corpora, quae in eodem e . stant loco,& id, quod auget,& id,quod augetur . η Sed hcc impossibile esse ex omnium sententia clarum est. Vei u haec posterius perpendetur dissicultas. , . Nec 3 vero arbitrandum est sie fieri accretionem,& decretionem, ut cum ex aqua gignitur aer,maiori tu aeris mole ex minori genita aqua,& nullo exteri ris accessu materiae facto. Nam haec quidem mutatio accretio non est, sed aeris generatio,in quem facta est muta. tio,& aquae interitus,ex qua mutatio facta est. 3 Neutrum vero nec aerς nec aquam suscepisse incrementum licet a L. 1er ere. Quare aut nullius in hac mutatione existit accretio ut si quid commune sit ad genitum aerem, & corruptam aquam, ut corpus, hoc suscepisse incremetum assirmare cogimur. s Neq, enim aucta est aqua,nec aer,quoniam hic quidem gignitur,illa vero intim,sedauctu esse videtur corpus,cum ante aeris pro, ductionem extiterit, posteaq, maius f ctum seruetur . si Verum & impossibi, te hoc esse manifestum est. et Etenim opo
66쪽
oportet in aecretionis natura, & essen, in declaranda essentiales seruare eo ditiones , quae ad eam efficiendam requiruntur . et Hae autem sunt huiusmodi. Primo ut qua libet corporis ,& magnitudinis, quae accrescit, pars efficiatur. maior , ut si crescat caro, quaelibet pars carnis incrementum sumat. s Deinde ut id, quod crescit, exteriori aliqua accedente materia crescat, neque enim id , quod rarescens sit maius, auctu proprie fuisse dicimus. φ Tertio,&vltimo, ut id,quod crescit incolume seruetur, idemq; numero permaneat. Atq; ex hac conditione inter accretionem,&substantialem generationem sumitur diserimen. Nam id, quod simplici. ter, de secundum substantiam gignitur, ac interit, non permanet, sed materia dumtaxat in hac mutatione seruatur , quae unam suscipit formam, & alteram abijcit. Id autem, quod alterati
nem patitur, & accretionem, ac decretionem subit,idem numero existens incolume seruatur, ac permanet, cum unam suscipit affcctionem, & alteram amittit. 3 Etsi uater has mutationes differentia sit, quod in alteratione gigna tu qualitas, inlaccretione ni agnitudo ora Iam vero'. manifestum est in
ne mellissemis es, quod in geturn diminuitur. t 's Hie autem sunt tria,quorsi
unum quidem est quamcumque paraem maiorem fieri eis lus,quae augerer m rudis nis,ut si ear carnu:s & adueniente aliquo: Io 8c tertiis. vi saluetur quod
augetur,& permaneat. II Cum enim generatur ali quid simplieiter, ut corrumpitur, non permanet: Ix eum autem alteratur, aut augetur, aut minuitur per. manet idem, quod augetur, aut alteraturii a sed hie quidem passio, ibi
autem magnitudo eade non permanet.
r si itaque erit tuae die a est
augumenrati ont,ngit nullo adueniente, neque pi Imancnte augeri , di nullo re .
67쪽
Rere,quod augerur. ais sed lioe saluare oportet tra supponitur enim augmentatio tale. Tex. Ig 1 Dubitabit aute aliquis quid sit id quod augetur, utru cui apponitur aliquid. vi si erus augea ipsum nraius,quo aut auge ur nutrimentum non. Quare igitur non ambo a cta sunt 'i , :
miscueris aquae stinum similiter enim plu utrumque.
cretionem,aut decretionem enim exterior aduenit materia, aut Mbit,nullumque sensibile corpus visima, ac specifica praeditum forma crescens, aut decrescens permanet. 3 At has se uari conditiones oportet , τε eam enim accretionem , & decretionem intelliago, quae dictas retineat, ac eruet co
Patet ex his quaenam sit aceret nIs essentia, quidq; accretionis nomine i telligendum fit. Nunc propositum a cretionem euertens dubium soluere,& modum, quo accidit accretio dete minare oportet. Hoc vero, ut commode praestari queat, quoddam aliud proponetur dubium , cuius solutio ad naturam accretionis explicandam per
Quaeret 3 autem aliquis quidnam augeri dicendum sit, id ne, cui aliquid ad ijcitur, an id,quod adijcitur, an conflatum ex utrisque, ut si quid augeat
crus, ipsum ne crus fieri maius dicatur, haud vero alimentum, quo efficitur maius,an potiusalimentum,an id,quod ex utrisque constat . 1 Et quidem crescere, maiusque fieri videtur non modo crus, quod augere nititur augens , sed etiam alimentum, quo efficere auctionem intendit. 3 Si quis enim aquae miscuerit vinum, & aqua addito vino maior, &
68쪽
vinum addita aqua efficitur maius . At vero quoniam id, cui adijcitur alimentum , secundum propriam substantiam Permanet,idemq; numero seruatur,ali mentum vero interit, ac perit, in eius mutatum substantiam, quod augere nititur augens , manifestum est id tantummodo augeri, quod alimentum suscipit,nulloque pacto, nec alimentum, nec ex eo, & vivente conflatum incrementum subire. Hoc ex ipsa vini, dc aquae' permixtione intelligi facillime potest. s Nam 'si plurimum insit vini, di parum aquae totum mixtum a Vino, quod excellit,sortitur nomen, vinumq, dumtaxat augeri dicitur . Si vero vini gutta cum multa misceatur aqua , totumixtum dicitur aqua yeaq; sola incrementum suscipere censetur, atq, totum mixtum appellatur vinum, ex eo quod vini operationes facit, aqua vero eX eo quod aquae operationes edit. Quoniam ergo id crescere putamus quod remanet, sensuq; apparens proprium seruat nomen, id necessario auctionem dumis taxat subibit, quod alimentum suscipit, idemq; permanet, atque incolumestruatur. si Hoc idem alterationis con firmatur exemplo. 7 Nam tum alterari dicitur caro, cum eadem numero sin
cundum propriami substantiam illaesa .Permanet, atq; io a tactionibus coqtin
inan et substantia, huius autenon, ea,quae nutrimenti.
3 Quoniam, & ibi dominant dicitur in mitatione ut quod
vinum: acit enim vini opus, sed non aquae uniuersa mi tura.
ε Similiter, fle In alter fionedet si manet eam 'existens, S quod aliquid est, passio aute
aliqua existit earum; quae secundum se , quae prius non existebat, alteratum est hor
69쪽
s Quo autem alteratum est, hoc quandoq; quidem nihil pastum est, quandoque a tem, & illud.
motus in eo, quod augmentatur, di alteratur.
Io In his enim mouens It Quoniam, & ingredientheri poterit aliquando m ius,&quod fruitur ιρὶ corpus, ut si ingrediens fiat spi
git mutatio, quas per se,& non per aliud suscipit, ergo, & id crescere dice
tur,quod propriam substantiam, ac na turam seruat, atq: penes magnitudine mutatum accretionem subit. Ex his quoddam patet discrimen inter alterationem,& accretionem. 3 Etenim auterans a quo alteratur aliquid nihil interdum repatitur, ut cum haud inima. teria conueniunt, interdum autem re- patitur, ut cum eadem subiicitur mat ria . At alimentum, quo aliquid augetur nunquam repatitur, ex eo quod auctionem, quam etficit, minime subeat ;vnde agentis locum obtinere alimentum videtur, quod augere corpus hominum statuit consensus. 9 Verum e si communiter augere alimentum dicamus , efficiens tamen causa, quae ac cretionem efficit, atque in substantiam viventis alimentum vertit, in corpore inest, quod augetur, & ab ipso alteratum alimento repatitur. i. In eo enim quod incrementum subit ,atq; ab alimento repatitur, ipsa in existit anima, quae & vivens auget corpus, & in substantiam viventis alimentum vertit. Nec vero putet quispiam ex eo, & au geri alimentum, & augere posse, quod in spiritum aliquando conuersum fiat maius , sicque eo recepto animalis corpus intinnescat, ac maius reddatur. Nam
70쪽
M Nam etsi id accidat, vere tamen auinigeri alimentum assimare nequimus, quonia in spiritum sic.alimentu abiens, intereat, nulloqι modo seruetur. 33 At-; que agens a quo id patitur in eo haudquaquam inest, sed in corpore augendo, in quo activa reperitur virtus, quae& alterat alimentum, & in spiritum
Iam 3 vero quoniam de aceretionis - materia satis dubitatum in s inuenire solutione dubitationis enitamur Opo Iret, id firmiteritatuentus, Permanentem,quod augetur, atqi adueniente aliquo fieri accretionem, & abeunte de
cretionem, & insuper quamlibet sensibilem corporis partem maiorem, aut l
minorem inci, & nem vacuum in com
pore aucto esse, neqI eode m loco duas lexistere magnitudines, neque incorpo- lreo quicquam augeri posse. His ei,
go suppontis allatam soluere quaestim l
nem, & veram, certamque aecretionis causam indagare necesse est. 3 Η
vero ut facilius assequamur. Notam ldum est partes dissimilares ut bra, Ichiu, pedes, & eaput ideo augeri, quia partes similares, ut caro, Oa, di neruus augentur. 4 Ex his enim dissimilares constant partes, ideoq; prius ad simulares partes, quam ad dissimilares terminari accretionem accissit. Quaprooptera x sed eorruptum est hoc pa
- . τήκ. 3s.1 Quoniam autem dubitarem est de his suifieienter oportetin solutionem dubitationis tentare inuenire, salvan istes,manente eo, quod augetur,& adveniente aliquo augeri, recedente autem dimiis nui,ad huc autem quodcunque signum sensibile , aut
maius, aut minus facturn esse. 8c non vacuum esse coris
pus , neque duas magnitudiis nes in eodem loco, neq; inocorporeo augeri. a Suscipiendum autem cam sam 3 eum determinauerimus primum unum quidem quod ea,quae sunt dissimiliuni partiunHaugentur, quia ea, quae sunt contimilivin partium augentur et 4 componitur enim ex lus unumquod,