장음표시 사용
141쪽
r G. PAE Z V N. Elegislatoris ad commodicitem utriusque poterit expland- . Diio ri Ampliatio,magnum esse commissi , exercitum nudum reuersum in Sinem,qui nihil amplius ad praelia ualeat, aut uires reipublicae arma er equos tradita esse. Item uigentem rem esse commissam, contemptum populum, qui ad decimum diem exire iusserat si eius leges, euersam consuetudinem bonum , egationis occasionem commodum stempus missum. Item magnum es ficinus parricidium, eri natoribus semper maxime filisse curae ne quis unquam
parricida impunitus euaderet, ne deorum iram quae parricidis deberetur in se conuerterent, Cristetur comprehen sione, cui intentionem opponet filictor Quod sibi Dei non incidunt, post expositionem comprehensionem locabimus,hoc modo, Modestus de fortis uir, filium qu)d
pudicitiam prodidiJet interficit. Hic quoniam diffinitio
non incidit post exposition dccusator ex comprehen αsione multa adducet, desinfor comprehensioni intentio- opponet, quod non solum si interficerit consideranis dum est,sed qua intentione, quo animo, qua uoluntate, Crqu)d inuitus uitjj suis coanus, Crueniet ad assumptio, nem quae hic relationis est:iure enim interfictum pudicitis suae corruptorem dicet, quod tantum degenerasset, quod
dedecori esset suis, C utetur loco communi contra eum
viis qui pudicitiam siuam prodidit.In omnibus enim afuptiuis sumptio quaespeciem assumptiuae declarat, aut per locul communem, aut per infinitionem plerunque absoluitur. Poterit aut G asmptione comparationis uti, quod eam mori nullo honenius ac utilius esset, non solum sis bipatri sed etiam ipsi filio,quam corrupta pudicitia uiu re. Nam absumptiuae ut plurimum inter se laconiungunis
tur,ut scite una cum alia, G omnes nonnunquam simul ingen
142쪽
LIBER SECUN DV s. r inueniuntur.Quod ut clarius fui,alia quoque congeramus exempla,Milo Clodit qui rempublicam,uexaba interis fecit Relatio, iure interjictam uexatorem patriae coni R - paratis,utiliorem mortem eius reipublicae quam uitrem fis ς' pq je. Item, Plebi citi iubet neminem urbis portus nocteaporire, captiui nocte ad portu urbis consi giunt, Imperatoreis portus non aperit, a perfiequentibM hostibus caesi ad unum sunt omnes, otio criminis inplebiscitum Comparatio melius itisse , ut enim hostes ingrestis issent.
concestro, ignorabaeos perituros. Relatis,merito sibi decidisse,quod ita male in praelio pugnassent,ut uiui cuperentur. Semper ergo quaeridis est,una neu plares albumptivaespecies incidunt. Nam magni interest,una, an pluribus relationibus quicquam infirmetur Vesiim quoniam per- utile ad dicendum esst,principaliorem in his cognoscere, nunc quid jd,ne longiores mire, praetermittere consst, tuimus. In quarto uero libro, quoniam ad istosi ionem pertinet,diligentius declarabisvi: Id autem oriae etiam commendandum puto,quod assumptiuis nitato Acilius caeis terae quam assumptiuae illis immiscentur. Quare caemcidconfirmanduam, tum maxime ad soluendum unumquenaecue locum diligenter considerabimus,si quid ab alijs constitutionibus, Cr a coniecturali maxime, incidere videtur. Astera intentio accusatoris est, locus defensoriae intentioni oppositus,quod non propter hoc quod dicit sed propter aliud fecit,quod quam mustis e firmis coniecturis poterit comprobabit. Nam id uniuersaliter in omnibM iam dictum uelim,intentionem eius quifecit, per coniectura quaeri, i
si bona sunt quae a reo Assi dicuntur, si accusatori ad intentionem eius configiendum esse,qu admodum si mala uidentur quae defindimus,latentisi speclari oportere
143쪽
x α V M. R HAE T. demonstremus qtiam coniecturae locis,ut diximum, probari L Plo filisse aperiemus. Repulsio gwmptioni opposita est. Nam omnis assumpti repulsione soluitur, C aut per inficiationem , ut diximus, ut per obsideritiam tradlatur: per inficiationem,q um eam omnino negamus, quam de-. Iin or per assumptione adduxit, hoc modo. At nullam
ignominium tibi adducebat, aut non abs te omnino degenerauit per ob sistentium C si degenerauit, alio modo ignominia repellenda erat,eanimione,exilio .abdicatione. Item incomparationes, At inlitile omnino frit, arma, equos, caeteraq; impedimenta hostibus tradere: er si utile, attamen non ita foedus fieri oportebat, ut exercitus sub tutagium nisus magnam Romano Impe io contraheret igno-mniam. Haec locis utilitatis,ac honestitis e quibus in quarto libro dicemus, confirmnuntur Oliare inde quaeculi uecommoda uidebuntur,diligenter trabemus. Si nec situdine quaptam, aut ignorantia, ueniam quaerimus militer,atit
per inficiationem negabimus id causefuisse, aut per obsitis flentium dicemus ignosci non conuenire uel quia no sit dare opera ut sciretur, c consilio in necesitudinem uenerit: e quid potuit illa uis omnino euitari, aut diminui ratione, aut tantam nons isse,aut culpa sua uenise, Osi quies ilia sunt. In remotione criminis similiter, aut non uorEerimen remoueri: C si uere, non aequo er bono, non extitilitate reipublice, non ex consuetudine et quae huiuBois di unt. Praeterea con uliὸ eum ficisci quodsiiuolus et antequam dies legationis transacti essent, ad maiores mugiatio. Ibratus quaestoresappellasset comparatione uterque utetitur, C accusator mitto maius dicet, hoc quod reus comaem it,quam illud in quo filium criminatur deliquisse,destim sarcontra an comparatione criminis,utrum Atilius, conduae
144쪽
LIBER ECVNDVS. Maribilius honestivi, fili Set contendetur Inconcessione vis nec italps,ac imprudentiae Scito comparabitur, Cr dicea
tur tantun rem,tam perniciosam,ac tam tetram atq; orar
nicam, uel si moriendum esset, non suscipiendum Hsse: In remotione autem criminis similiter accusator culpam ercirimen auget, quod a reo assumitur extenuabit: desinforὰcontra culpam di nuet, absumptionis uim amplificabit. Is locus in quo ab ampliatione differat,mani ictum est Menim magnum esse commissumonendimus sine collatiotane: Hiceta quod assumitur e Terimitus comparationem peragimus. Ab ea uero comparatione quae post ampliatio inem in dii initiua inuenitur, quam emi assumptiuas inci γdere posse non negamus, hanc comparationem separamia,
quod ibi non criminis Hassumptionis collatio fit, sed diffinitionis et rei Violenti donitione militer ambo utentur, mimia dissia quae quoniam non isti apertό in propositam inciditrelationem,alio declaretur exemplo, obsidione simul ac fine iis niti lusorat. Imperator senatui persuadere conatus arinis hostes repellendos,non per uactu,no Et clam eum pari tem murorum deiecit, quum minus hostes ob eruabant, confixit cum bossibus,reportauit uictorium,accusatur 4s reipublicae Violantidis initio non es uictoria hoc sed totius cutitati captiuitas atque subuersio Iacent enim potinianisAndis hostes irruere possunt. Item e contrario, es hoc eqcere moenia, educiem eriger c firmiter Diunire. Ηoctes enim uicti expulys fiunt, eluitas obsidione ac Sine liberasti. Ex hoc patet uiolentum diffinitionem ideo lappellari, rιod uim uiolationis habere, aut qu)sui orationibuum natura rei retorquere uideatur. Nu aut id quod fetu est,aut id quodconsecutura esse conceditur,in opposit- tam partem retrahitur. Vare, quoniam nluximam vim hi la
145쪽
censeamus, e quiam inuenitur vehenienti orationis genere
pertractandum. Verum si non ita accidit, ut oppositum in irre possitim, non inutile erit disturatum, aut di imilei re, hoc modo, Non est parricidium hoc, sed adulter
euersio, domus Agamemnoniacae restitutio ac reparatio. Item, non est dedecus, aut contemptus militum, qui prorepublica ceciderunt, eos tempore tempestitis insepultos relinquere, sed hoc est uiuos milites non sepelire, incoluisines Reipublice conferuare. Non enim erat dubium sicu-dauera militum sepelire uoluissem, quin uiuos milites obruigem. Item, non est hoc non proficisci in legationem,sed potius proficisci. Num absque his rebus, quibus legatio, e confici, decorari soleat profectus essem, ut aduersarius uult,quaenam illa legatio filisse omnes uidetis.Verum id quoque silentio praetereundum non puto, quὸd uiolenta di nitio in comparatione Giminis semper inuenitur,ta quam oppositum instrat, fortisu Rectam eum nominare non incongruum esset, quod etiam ut plurimum in remo.tione accidere solet In concesione uero ac relatione quum ,αγίαι inuentur,non reddissed obliqua stres per, quam πλα- dicimus meritumo enim recte oppositum, veram
dij imile aut disturatum,ut dictum est,e exemplo demon- iis, butum, inferri potest. Infinitio, oportet Imperatorem omni modo, quod potest, ciuitaticonsulere, C parum' nonnunquam officere, ut mustum prodege posit. Item econtrario, non oportet Imperator sine consilio senatus quicquam agere, praesertim cum res inustum osciat, parum pro sit qua tunc utendum, quum oppositus infiniistioni locum, partibus iuris nequaquam a natura infinitiois ni remotis, non corroboratur. Item, oportet ulcisci pa
146쪽
renim. Item, oportebat saluti uiuoris consulere, vellitaeositati nullum poenam, ignorantiae paratam ueniam esse hera repuloportere Altera repulsem rursus accusatoris est, quae s vis με- perobsi lentiam, iton ad omnem circunstintiam sed ad personam istur, hoc modo, Attamen non tua, sed aliorum iudicandi potestas fuit, quod omnibus assumptiuis
pro re accommodabimus. Senuim enim aut populi iuditicium, cui solum attributa potestis est uel de pace, uel de bello, arripuisti autfine legatorum, ac trifunorum, uel militam confienctu contra mores maiorum tuo solum, meonsilio filicti. Item quum pecunias a quaestore non acceti
peris decreuisti non proficisci, quum potestas huiusmodi decreti fenat aut populis it:uel sic, oportebat tamente, quod pecunias non acceperis, rem clarum senatuisae tori exercitui coisulere: ea enim conditione milites ei traditi sunt, ut quoad possit, bi ac uitae suae prouideat. Item, patri licet consulare lio, si dignum morte inueniat, suo iudicio eam condoniiure licet. Item, licet Iinperatori, quod sibi melim de utilius reipublicae uidetur, Scereum pestatem huiuscemodi sitisse, ut si insepeliendis mortuis occupati esRet desalute militum dubiistid esset Veis
r oc modo absolutionem proponere poterimus, quam dignitas personae, deautoritas ficit, ut ei licere res uidea tur Nam cum autoritas personae hunc nobis potestatem non praebet, ea id ut res patitur inuenietur absolutio.
Non enim aperte dicenim licuisse Oresti matrem interascere, sed quoniam aut propter potentiam Um cIγ- temnestnelagi propter Aegi hamicitis,aut quod tempus non
147쪽
G UE T V N. R HAE T. non postulabat aut propter aliquid huiusmodi inutile fuisisset earn in iudicium accersire, propter haec omnia diceae mus licuisse,quoniam non poterat rem in iudiciis ust,re. ad tamen sciendunt,naturam buim esse absolutionis, autoritati rem attribuere, quod quum ieri non potest propter rei magnitudinem, aut aduersarioris crudelitat , aut tempus, lacum, modum licuisse a premus, cuius rei copiam non hic solium, sed ubique a sequentibus locis plerans in eveniemus: neque enim absque ratione coniunctionis, quae similitudine de propinquitate conficitur, loci nobis deposti unt. Sed nequis putet non uidere nos huius causae a solutionem, quoniam propinquam in rem truximus, illain
quoque quam breuiter exponamus, ut nec hoc tacere, Crsllud significare uoluisbe uidea inur.Licuit ergo mihi or spes dicet soli Agamemnonis filio, e regni haeredi iudicium de adultera,et caede Agamemnonia licere Hic etiam illud diuinum dicum,1 isequentes laci, aut is ipse quo a
uersarius utitur,si communiis,minime nos iuuat, eo con-μgiendam, unde locus non natur. Nam idcirco locoriant plurimosa constitutionibus taen navimus,litie uno cr-bo , e quid incidere posset, C quid si propria deessent
facere oporteret, o tenderemus. Ex obsistentia ergo ubis
solutionis, absolutionem oppugnabimus ex iure hic gen tium per uiolentiam obsistentiae restondebis, bula iusta turae opponet , ac demum comparatio partiam iuris I qui poterit, hoc modo, Sed non antequam haereditatem adires, at de is to patre, filius paternarum rerum o mium ius tenet: ex quihicreditatem regni iure habet, is rex est iure, quamus rem non teneat, nubi ne rem teneae reni, nihil praeter bremnestrum obstibat. At mater erat, Gillud tibi consuetudo qua dum concedebat, si hoc nautura
148쪽
im deterrebat,cui potin parendum: aut non tamen proprium dolorem manu propria ulci ei debebus. At iudex
unusquisque suae iniuriae est, si in aliorum iudicium respi
cere non potest sed non in parentem ut ius necesitudini potius, unde e scelerati parentes bonis odio.Nihil ciunt uirtute homini coniunctius, a qua qui discedunt alieni putandi. Haec distam non ut omnia inuenisse uideamur, muta enim praeternassa sun uerum ut rem subaperimus,
quae illi soli clare patebit, qui comitia ni dilbirentia
optime tenebit malitus er intentio locis communium coniungentur. Nam accusator in his causis loco conum. ni utetur contra ewm qui inutile utili praeposuerit , cumstituendi non habuerit potestitem. Item in relatione, contra eum qui plus uoluit uini, aut iudicium se confiitutis iudici iuulere. In concestone contra eum qui noruntiam suam legibus antecellere uelit. In remotione contra eum qui cum peccasse confiteatur, tamen se aliorum cutipa uelit de indere. Haec diximus, non ut ostenderemus diis uersos in Usi ptiuis comi nes locos inueniri, uerum uemn exemplis clariorem redderemus. Num citius unusquisque his ita dictis uidere poterit, unum his omnibus, ut etiam caetera omnia praeteragun:ptionem quae ab ea
re sumitur, quae diuersas assumptiuae fecies constituit,
communem lociam pulicis pro re mutatis accommodari:
quibus locis communibus, quum in qualitatem propriuintrahuntur,intentionem quos proprium coniugemm,et eae congerie incommodorum,quae crimen suum consequi diciάmus,cu amplificatione ita ipsos secere uoluisse dicemus, ut haec consequerentur,quod ite amplificadod qualitate propria rei,hoc est, a uiti sua probabilius ficiemus:nam ubi phaec qua sitis personae de qua dicimus intentione probat,it a. umbo
149쪽
a s TRAPEZVN. R II E T. boli loci communibus iungiuitur,et quam unus est rum exaugeat, per communes locos latifime amplificanis tur. Definsoris locus commιnis contra eum, qui censtat rem perniciosum utili praeponi, ac in alijssimiliter paucis uerbis pro re, ut dictum est, cominutatis. Id men sciaendum, ita in remotione defensorem indignatione magis per locara cominutiem uti posse, quod culpa aliorum in iudicium, ac in poenam iniuste trabatur, quemadmodum in concesὐ e, non conquestione, sed commistratione marigis utetur De humanitate enim, fortuna, libericordia r rum commutatione , voluntatem in omnibus dicet spectetri oportere quae omnia etiam in caeteris occuparepoterit, quam uoluntatem si potest, qualitate propria probabilem redderet, quam is rem, tempus, Iocum ante oculos ponet,
ut qui audiunt , existiment aut non potuisse, aut inutile μisse aliter icere. DE NE Goc IALI ET
Voniam de coniecturali dissinitiva, iuridiciali erpartibus eius, quam breuiter ac dilucide potui, dι-ctum est, nunc antequam adlegitimus veniam, de negociali raranslativa diligenter disserere placuit, quas idae circo inter legitimis cryationales posivimus quod sol emediae fiunt, quippe tam legitime quam rationales inu niuntur, quod exemplis paulo post, uel digito tingi poterit Praeterea non ignoro nonnullos ita negotialem ubiuridiciali ponere, quemadmodum ab generali translationem. Quod C si ratione non careat, tamen nos optima
causa contra Iecisse tunc apparebit, quia impus dabi-
150쪽
LIBEM SECUNDVS. μ' tur, ut deditterent Lim constitutionum quam Iocori
disseremus. Negocialis constitutis,quae cli turam tem δε τοHaseempus complectitur, ut etiam ad praeteritum retorqueri posM
finalibus locis tramri solet, legescilicet, aequo erbono, utili, possibili, laudabili, Creventu, quae qualia snts euiter exponemrusi prius aperiemus quonam modo nunc legitimo flatu, modo per se negotialis absoluatur, ut quemadmodum duplex est, ita duplici eam tramitone complemmur. Legitimo negotialis stitu absoluitur quae a scripto nasci uidetur, ea est huiu modi, Tribus de . bello diebus confusi ex iubebat: Gallorum in Italiam du-dito aduentu, eodem die con ulit cumillus exeundum Perse tra latur quae non a scripto,sedare nascitur hoc mois do, Putato orbe, mulanus a P.R. petit Augustus,
eari. His ita dictis si adegenegotialis nocitur, eum aliis qua,vel pluribus i lares incidere uidentur, legitimis agemim quodsi ex re orietur,consuetudinem loco legis disto-
nemus,hoc modo,Rem novam petis, quam nullus unquam
opstire ausus est Econtra autem de libor per inficiationem, er obsistentiam, non esse nova dicet quae petit, quo niam er Valerius Publicola, er Pom. Nagma cognomiis naim est: quod oesi rem inusitatam petere videretiιr, α- mensibi concedi conuenire, quoniam res ab eo gestae inae credibiles magnitudine int. Aequa me bonum aliquem iuridicialium obtinet: Quare dabimus diligciiter operam una uel pluribiti partibus eius, quod aequum C bonumst, aut econtra enodare. Verim inin inalibus IocisD-,pe, quin non possumus rem ex lagriaut ex aequo et bono, aut commodo cr Iaude no Da posse feri ostendere, opis positum addi negatione e proponere, Cr confirmare