장음표시 사용
171쪽
rro P Era T. munem contra meretrice Repulsis .ctusscit ignominia, sariis est quod in imis sim, qubitum a meis, tum a pudicis omnibus expulsa quoniam meretrix satis punit hos rebus impudicitia mea. Ad repulsonem semper absolutio sequi olet, nictiquum reus muli se quicquam ficisse confitetur.
Non enim potest dicere id sibi licere, quod quanis is leuiore poena, tamen puniendum se concedit. Infinitio cus toris,oportet mcretricem, qua pudicae ornamentum g mit,acriter punire: Defin oris, fiereri oportet ii.s,que paupertate coacti taliquid acquireret,quo nitam uolen- er se ' c tiret, id ausa est,quod nemini ob ilit. Qualitas Cr uolunis NM' eommunes locos, ut in ullis diximus trum bitμr, in quibam etiam id conoderandum erils legem conicini serit,aut ignorauerit
HAec paucis dicti de confiitutionibus, partibusq; ea aerum, ac locis sub iciunt. Nunc huivis uoluminis inem sciemus , si pauca de deprecatione dixerimus: nam C saper se in iudicium non ueniat, tamen quia uel apud inpraeratorem, vel apud Senatum Cr omnino apud eum qui sora rem legibus potestitem obtinet, agi icile potest,non uissa est praetermittemia, maxime cum ueris causis,hoc est, alijs constitutio ubus commode inamstretur plerunque, quod Ciceronem in orationibus si finge videmus Nant σημαm pro Ligario dicit,necesἰitate fidissim defendit,
deprecatione utitur apertiore, quoniam apud Imperatorem causa agebatur: Cr in diuina pro Milone oratione, tunc sie domu in deprecaturum ait, quium uel hac luce cIaerius iudices uidebunt Miloni insidias a clodio ictis. inhare ipsim quidem summi oratoris iudicio etiani apud iudiaces hoc modo deprecatione Memsr. Q nares hoc curas o
172쪽
i SECUNDVS. irreiss e conitiret iudices, trimen pro summu eius in map. beatidicit ignosti ei conueniret nunc uero cum nihil tale ab eo Altu an uobis probatum sit, dubitatis iudices eam innocentem absoluere, quem si patim deprobe inflasset ob in ritibua liberare non dubi eriti, Quum quidem procationem , si per totam nonnunquam orationem trongat cicero,ut qtιum Milonem defendit icti re uidetur, tamen eum animaduertimus post ea firmamenta quae ab alijs af, rantur constitutioniblμ, deprecationem plerans collocais resoli' e. Omnis vero deprecatio tum commodius tru diri
potest , quum pro forti uiro dicendum est, euius beneficiaue in rempub uel in eos ipsos qui audiunt, nonnulla e titerunt,ex quo etiam stes amplior filturae uel utilitatis,vel laudis haberi poterit, si in aemunimaduersum non fiserit. Quod si nulla eius extant beneficia, uel ab his rebus, quisi natoressui magnificegesserunt,uerab amicoru,agnatoru, affinium uirtute deprecari poterimm quamq; vel sua, uel suorum beneficia cum amplificatione dixerimus, in reamus ut dictum est, praefertim si apud iudices res a tim Quem igitur meritis suis, si culpa teneretur, absolvi litis, eum innocuum condemnabiti, Num, ut diximus, in rudiacium nunquam per se crebro cum alijs habita stiribis ueni tis resolet. Omnis ergo Deprecatio quieritur extenuationsilio '
tale,coparatione,attributione, eritu,commistratione.
Extenuatio est, qua dabimus operum ut minora videantur quaesicimus, quam ut inulti eredunt, aut aduersari dixe trunt. Voluntas est, quum quaerimus qua fiententia fletum sit, quod non odio, neque crudelitate .sed humanitate uel studio, uel recto duodum olfeio, ut si disti gratam te esse luisse, de ob sua in te vel alicuius meriti negare non
potuisse comparatio est,quam quaerimis nossia, aut ma
173쪽
G. TRAPE. RHET. LIB. II. ior nostrorum, a coram,agnatorum, filium collati
in rempub. aut in auditores beneficia ea,uel maiora, ue plura ij quae deliquimus affirmare conamur. Attributio ex his locis captatur, quos personis attributatu Ea est duo plex. nam partim ea quae reo, partim quae auditori attributa sunt,per eam diligenter cons deramus. Ex iis quae auditori attribuutur,deprecabimur,si ea misericordem, ac humanis filisses perimagnanis laudem ex ea re conseri tam dictam, ut pro Ligari ciccro, Nulla de uirtutibus tuis plurimis, nec admirabilior, nec gratio mictericoris dia est: homines enim ad deos nulla re propius accedint, quam salute hominibus danda,erc. Sed ex his quae reo attribuuntur dicemus,si nobilitatem generis,dignitatem amplitudinems, tum uam, sim eorum qui pro reo rogant, ostendemia si eum misericordem in potestitibus, patientem in periculis, omnibus in rebus uirtutem obstruasse si aut nunquant,aut perraro lapsum:deinde non esse mirandum si eme humana imbecillitate errauerit ,si nunquis Abi plurimum arrogasse , sed mitem, mansuetumis fuisse, nutile autem eritas plicem esse dicemus, ut clare appari rediiiiij ipsis quissibi ignoscere possunt,totam spem habere. Euentus conoderabitur, si nihil ab eo periculi futurum demonstretur,si qua 1ipes erit, uisitura,si nulla uituperatatio a subditis, socijs, abjsq; ciuitatibus sequetur, si laudem aliquam consequemur,si sim supplicio discesserit commiserationis praecepta suo loco dicentur.Quare oportet omaenia inde quae ad misericordiam captandum pertinent ad causam nostram trans irre si quis uero est aduersarisaeius qui deprecatur, omnibus his locis in contrarium concinersis utetur. Sed huius uoluminis modus nunc fit,caetera in tertio prosequemir.
174쪽
DE ARGUMENTATIONE. v O NI A min secundo libro,conssit tionum, ear j partium locos,quos κεα φάλαια nos roris,capitula, diceresoleismus,quam breuiter Cr dilucide fieri potu-- it,explanavimus,nunc reliquum esse uid tur, de argumenditione pauca disserere, quae pars ita negle Ela est ab omnibus huius artis scriptorisus, stam Latinis
quam Graecis,lit pene temporibws nostris omnino ignoreae
tur:quam quidem parte ori quod inutilem putaret nant omnes ire nihil utilius in hae arte inueniri possite confirmant uerum quid ita deficillinum est, id quod a loco inu neris comprobare lanater, expolire ornate, absoluere ex αpolitό, ut uix satis aperte doceri posit, aut omnino printermissum, aut folim ab antiquioribus afflin argumenta ationem arbitra=mr: Nos autem, non quod multum nobis
attribuimus, diligentius hane rem traflare constituimus, verum ut uiam, qua multo plura caeteri inquirunt, periamus. Primo igitur dubimu operam ut argumentationis species,quibius oratores utuntur appareant, CT quomodo unaquaeque tractetur, non ignoretur. Haec enim res facit, ut neque diutim qum opus sit eisdem in locis commoreris,nes inchoatam argumentationem relinqua , nec eodem
175쪽
identidem reuoluaris, nec ad alim incomposite transeas: Deinde diuisionem fine demonstration uocorum
gemus breuiter, qua Graeci περι ηιαιρεσεω κ β eAΦε- uocant, quum inuentionis partem omnes maximam a
pellant , docet nemo, si cum principaliba locis coniunctim. Verum de his satis. Nunc ad rem veniemus, si id priis in dicamus, principse loco hic a nobis appellatos esse, quos Graeci autores,ut diximus,Mφάλαια nominant: aliis os quos Latini uulgo lacos appellunt, ut confusenci: in dicendo fugiamus, approbatiuos fluesecundarios appellabimus. Locus principalis est propollionissedes uel
unde ad proposistim causam conueniens trahitur propo es filio. Locus approbatiuus es argumenti sedes,uel unde adiuuenenna propo Pionem conuenioris trahitur argumelli . PT . 'gumentura eslaatio rei dubiae Sciens fidem. Argumenta tio est argumenti per orationem explicatis,eius ficem ponimus modos, quibus oratores utuntur , complexioneam, en amerationem simplicem conclusionem subiectionem, sum iu senon, oppositioncm, violationem, inductionem, in eis collectionem,ratiocinationem complexio est argumen-mio, in qua utrum concri eris reprehenditur, hac modo,
Onia Dimosthenes dederat consilium Atheniensibus quΘd inirent bellain contra Philippum patrem Alexanari, Victis fuerunt, Aeschines contra eundcm proponit suo consilio misti euenis damna, Demosthenes dicit. Aut praesens tunc filissi aut non , sed quia praesens,
d M contradicere aut tacere , tacuisti: Aut igitur sci
fas quod futurum erat, aut non: si sciebus,quare in coti si quod utilius fre uidebas non exponebdis Sinne sciebas, quare alios accusas, qui eadem,qua tu institia
impeditisunt, ne quid flaurum te persticerent in hae
176쪽
eomplexione, quam nos δελκμματον, id est, u proapositiones appellamus, maxime oportet inter se oppostas est interrogationes , er ad soluendam aduersar sminime Sciles, ut quam auditores perspiciunt, necesse
esse aduersarium alteruria eorum concedere quae propoαnuntur, ficile hac ex re conuictum eum suspicentur , ex complexione una conclusio sequatur oportet, ut in superiore patuit exemplo. Sequitur enim accusandum eum
non esse, qui quod utile ore putauit id populo per uastatem, quid oportet ijsdem de rebus saepius dicere Naris me nis ι obtundam, sin obliti estis, quium re nihil
egerim, quid est quod uerbis efficere possim sino si
non eadem conclusio sed diuersae sequerentur, aut1i quae proponuntur opposita non essent, complexionis quidem formam, sed non uis baberet oratio qua norationem
quoniam nos διλείμματον opu7ικo appellamus, Latine deprauari dicatur complexio, qua tamen qguem veraram complexionon res non patitur usi sunt clari)finii Oratores, uelut aduersarios terreant, uel ut iudicibus i-cilius urgumentationis forma fidem iciunt,ut cicero pro Plancio, Quos tu si sodales uocas, ossiciosum amicitiam nomine inquinas criminosior si quia gratiosi fiunt, accuo fundos putas, noli mirari te,id quod tua dignitas postularit, repudiandi gratiosorum dimiciti s non Ulle assecutum complexiosi uera est, nullo modo reprehendetur: com fift d,duobus modrs,conuersione alterim parti reprem hensioli confutabitur conuersiaene hoc pacto, Hic tibi accusandus non est: nam fueretur, quid eum accusis
qui probus est sol non ueret , quid tum accusas, qui id parui existime, quod per conuersonet con illabi sic,
177쪽
cusationem se corriget:si non ueretur, tunc accusandus, quia improbus. Alterius partis reprehensione, hoe modo, immo quoniam veretur, ideo accusandus, ut e corrigat. Item ex alia parte, immo si non ueretur, accusandus est , quoniam improbus Veram autem complexionem , quae nunquam vere reprehenditur, eam opinamur, in qua ea quae opponuntur, cruera interbe opposita sunt, eridem ex utribque munisti te conbequitur, ut illa superior, Non si accusandi tibi, si aliter euenit, quam ego puritivo um nam si sciebas id non pro illarum, tu potius accusandus es, qui quod reipublicae utile uidebas, praesens conticuisti sin nesciebas, adhuc accusandus tibi non sum,
tis est argiumentatio, in qua plurimis rebM expositis, uel caeteris infirmatis,una reliqua necesserio confirmatur, hoc modo, Si illam dicis ab hoc occisum, quum fine causa nuntiiqqam fusicipiatur malefictu,necesse est,aut metu,aut odio, aut spe aliciam commodi, aut amici cuiusdam gratia ab hoc esse occisiis. Quodsi nihil horum fiserit, ab hoc non esse occi*m constibit: sed neque odium nes metum, nec finaliquam, nee Maliquem amicum illim,mortem illius pertinuisse probare poteris Relinquitur ergo ab hoc non esse occisumMaec argumentatio si omnes rationes,quibita aliquid fieri potest,uere comprehenderit, refutari non pol test. Otatur autem duobus modis, aut quum aliquid diacitur praeteritam,quod concedere velimus, aut quum aliae
quid eorum, quae dicti sunt ita infirmum sit, ut contradici posit, hoc modo, Quoniam hunc ἰndum constit metam Fisse, quem nunc tu Vides,necese est, aut haeredirue
tibi uenisse, aut te hunc emisse, aut uacuum possedisse, aut usu
178쪽
LIAE EAE TAE R I V s. retrii uiuum strige, aut me inde ui eiecisse me uiuo, mea res
tibi haereditate uenire non potuit, emptio nulla prostr-tur cuium, quod meum constit luisse, posscdisse, non potes, usu tuum nonstricti Relinquitur ergo, ut tu me uia mea posseisione eieceris. Hic caeteris concessis, tamen quod sequitur negari poterit, Sidono se ab eo ipso habui se oris tendet,quod in enu meratione praeteritum est: Aut si a si- quam enc erationis partem negabit, ut si emisbe sedeo dicet, idq; ostendere poterit. Simplex conclusim es urgu Cim menta tio, ex qua ex eo quod antecedit, aliquid consequi 's' necesse est, hoc modo, Si hominem eo tempore in prouinis ei constit occisi , quo iste hic nobi cum erat, relinquitur necessario ab hoc non esse occictum Simplex conclusito duobris modis infirmabitur, antenim id quod antecedit, negabitur aut eo concesso, consecutio sibi non cohaerere dicetur. Negatur quod antecedit,si superiore in exemplo dicat aduersurius, eum hic nobiscum non iiisse con cutio necessario non cohu ret, hoc modo, Si mater est, dili agit filium a Medea, dicet aduersarius filiis interficit.
Quare oporteter id quod antecedit, verum esse, e conclusionem necessarium ad illud consecutionem habere. Non
ignoro, plura subtiliora posse ad hunc rem praecipi, si quis ex dialectica ad hunc dicendi scultatem praec rata transfirre uellet uer lim quantum ad oratoris usium cratinet, his quae dim sunt contentos esse oportebit caetera
ex Topicor doctrina transfrre licebit.Verum hos tres argumentationis modos, quorum untis bipartita diuisione, alter partium emmeratione absoluta, tertiits ex eo quod vere antecedit, confiecutionem instrunt, non Scile reprehendi posse opinainur,si recte conficti unt. Quare quum eorum quae dicimus, nonnulla ita ut dicuntur esse neccsse
179쪽
TRAPEZVN RHETsit, inulta probabilia uideantur, qu cunque tu necessaria dentonstratione uersantur,aliquo istori generum potissisi absoluentia Quae probabilia uioentur,reliquis argumentationu generibus exornabimici, quod tranen nonnunquam contra Iactum a clarissimis oratoribus inueniri confiteor. Nam quemadmodum his tribus generibus , quae in necessariis versantur eprauate,hoc est,ut larius Graeae olbimcἰ ee loquvim , sophistice in probabilibus ni nnunquam utuntur, ut quam de complexione doceburatos, latius diis dium est:sic etiam quan raro necessarias rutiones alijsquiin his quae praediximus argu mentationis generibus ab oratoribus tra lari uictbi , quod tamen sine ratione fieri non arbitror. Nam C res nonnunquam adeo late diffusus, ut breuiter ad superiora genera colligi non positi, er auditores huiusmodi, ut parum prosit ita dicere ut res expoctulat. Non enim, ut caeterae Scultates, haec diuina dicendi copiarem simiplicem solum considerat, sed hoe suum est,ut una cum re,locorum, temporum, personarum, non paruum habeat diligentiam. Is enim bene dicit, qui
non ut res solum, qua de agitur, uerum ut res caeteris annexa circunstini ictum expostula omnia complectitur. sed de his hactenus nec enim ad hoc propositurin, sed ad grauitatem dicendipertinent nunc de reliquis agamus. ictis. Subiectio est argamentatio, in qua quaerimus, quid pro aduersario, aut contra nos dici posit, deinde per singuIas interrogationes propere ubi cimus rationem, qua id,quod dictum est, nono esse ostendimus, hoc modo, Quaero gl-tur unde ille ex tenui tam pecunio usi tus est parem nium ibi amplum relictum est M patris bona uenter int: haereditus aliqua euenit sat ab omnibus suis exhereddime ex mercalxra, quam agere constituit, quaestam maxi
180쪽
LIBER TERTIUS. 17'nim eon ecutus est At ex ea re, ea etiam quae habere videbatur, omnino amisit: quare si his hones zs rationibus locupletatus non est , relinquitur eam unde non oportuit surripuisse. Is dicendi modus, quando necessariam imitet-tur rutioncm, uehementer enumerationi indilis est. Nam si ficile omn bus quae interrogatione iam sunt simul prolatus deinde ublatis caeteris si poStiremum reliqueris,
enumerationcin conficies, hoc modo, Quoniam extenui
pecuniosus fictus es cesse est ut aut aliquod patrimonium tibi relictum sit, aut haereditus utiqua uenerit, ulli ex mercatura ingentem quae tum conbecutus sis, aut linde non oportui surripueris patrimoniam nulla habes-sti, a necessariis omnibus exboedatus es , ex mereaturaetralia damna perpessisses, ergo unde non oportui suraripuisti. Quare imitatur quidem en erationem, non
ramen necessuribullularem non liter esse arguitinis ea
quae melius emineratione dicerentur, subiectione expedirentur. Quare non dicendi quodam genere solam hanc ab illa dit,Arre arbitramur, uerum etiam qu)den: merd-tio semper si benefit, necessariam conficit concluseronem, haec non semper. Praeterea illam, nisi res putiatur ulld-tiones omnes quibus res fieri possit, sicile comprehcnodus , nunquam uere conficies hunc, ct solambaeequie ad
rem pertinent tollas interrogando commode pronunciabis, hoc modo, Quum tanta multitudine Numidarum circundatus essem, quid me ficere oportuiti dimicares ulcum parva manu prodiremus. Virtuti militan conpe resut locorum angustiae ab hostibus occupatae uti uiri tute milites non sinebant se re in castri, ut exercitus
siti et Iime conficiebatur. Cuctra relinquerent obfidcbar. Vi tam militum negligere sat id magno detrimento reip.