Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

211쪽

to P V N. R HAE T. irnpunit ae lictis i mini quoniam de fictorio dicere incoepimus, alim quoque modum eius explanemus, qui in confirmanda comprehensione accipi solis, qui huiusmodi est, ut nonnunquam etiam tota res tanquam non sim eon-yngatur,ut sit orator,quit rami persuasit, diceret,Qnξds non sicissem, sed icturum me pollicerer, nonne multa nubi polliciti essetis quod aliud quoque confiequetur

ἀγmema ex re per corventionem minoris,c modo, grave autem est antequam perficercin, ex sola polliciditione honorari, nunc repersimi, expelli, quod etiam tempore dici potest. Nam quemadmodum ab tino loco plura nonnunquam inueniuntar, iis etiam untim enth mema vel ratio multis potesti coniluere locis uisi quis dicat oportere eos, qui in repablica libere uiuere uolant, egescbseruare. Hoc enim tam a natura reipublicae, hoc est, are, quam a personu ducitur. Verum praedictam plaston gestim rem, tanquam non gestim confingit,econtra quod sequitur, Nam si secundo bello Punico funditas euerti se istis carthaginem, nullum inde ampliu uobis discrimen futurum ellet. Hic uerbium non ordinem sola: m et commodita tem, quam nobis argumentationes huiusmodi a*ξ-rant uera etiam copiam rerum, ficultatema; mrabilem , quae ex huiusmodi praecoptione fuit, millime pedistici posse arbitror Naim si quid impc tiones nonis

nullis comprobus rationi. , rationumque linamquadaque non una sed pluribus confirmationib&s munius, quarumsingulas expolitiones sequentur, tum recte a circvn-Hntijs, tum per ea quae si toria appellamus, singularis quaedam admirabilis dicendi copia redundabit cariodsi solaendis his omnibus insciatione uteris, per obstistentium eidem solationi haec eadem omnia congrura

commo

212쪽

bis,ut quum nihil extra rem dicas, tuam copia rerum friem inuenturus non videare. At haec quidem nos diximus,non

quoniam optim se tu putemus cuncti quae inueneris dies

erre sed ut inuentiosus sontes uel digito demotimare uidereniar. Nam pristi quidem oratores quorum dicen Pryci orae diuis tanta erat, litium virulus seculis,nec incedi surbitiem, nee bellis tam ciuilibus,quam externis, nec imperi , caeter rurnc rerum uaria sim atque inultiplici cominutatiotine extitim sit, ita uel ex pluribus pauca deligebant, vel ipse plura rifice ut orationis incredibilibreuiter complectebantur, sicut etiam nonnunquam inopia rerum cod

citi id purum, quod inuenitur eb efferunt, atque inplis,cant quo re uera pauca, uel unum tanta modo diacant , inestis trimen ratiornibi irem suum cordi oborare uiae deuntur. Ovorum incredibilem inuentioni inlitari pr-αβι nonnullus poterit, si quum haec praecepta noctrudes consequetur , ut quae ex his in quacunque causa inueniri poterunt, Scile intelligat,quid budi iam it,quid omictum, diligenter examinei,sed de his satis eius loci, quoa comprehensionem posse appellari Latine putamus, quod compulicata am totam contineat, eique comprehcndat tructationem aperiemus. Nuin is quidem locus non quemadmodum Icaeteri,ut dictum est,scd ullo quodam modo confirmarisio Alet, quem diligentius exponemus, quoniam totam causam ab initio ad incin complectitur. Huit ergo comprehensio a circunstitit s. Confirmatur autem nona circunshnt sui caeteri, sed a qua dum aut totius in minora, uel pauciora inclysone, aut inalis senumeratione, aut si toria ruatione,quae oppositum rei confingat hoc modo, Magus quidam,quum ciuis alicata silii in uxore peteret,repulsus e sto euius

213쪽

inabis comprehensionem Simulacris amat puella , quaesiui quempiam amaret, non ego te venefici accusarem: si te num arderet , artes tuae magicae mihi suspectae non essent. 1 milium partitione,ac numeratione sic: Sicilium quendam furorem fireret, si alia aegritudine laboraret, non te accusarem. Item ab opposita ratione fictoria fici Sinon amaret, si non cuperet,si improbo eoderio non arderet, nihil ego de uenenis tuis quererer.F i dicendum mihi es, arbitror omnem incisionem, qua comprehensio approbatur, fictoriam nobis uideri Veiam quod exop- sue post confingitur, aut quod ad exemplam sum conistrarium in irtuoctorium, alius rationes, quibus comprehensio confirmatur, unam totiu in minora sive pauciora, alteram similium partitionemra dilucidior, ac incinoratu sicilior praeceptiosieret, appellare placuit Totius incisione in pauciora utenrur, quam totum huiu modi est, ut minorem suscipiat numerum , hoc modo, Tres quidum filios sinu litterfecit lege qua parentes in filios absoluem pota testatem habereuidentur, reus est caedis Treis simul inter-frdi. Eos, si duos interficit , si unum soli , si non

Ilum, non ne adhuc motae strretis aciendum autem huis tu modi nonnunquam partitiones etiam ad maiora feri poste,quod accidit quum negamus aliquid aciendam cer ut aut pretio uigratia, ut hoc in exemplo, Nisit centum Philippus senti Atheniensebita, quibus Demosthenes sibi traderetur. In minora diuides sic, In ego talentilis non dico Hiperidom,aut Aeschinem, sed neque plebeium quendam, aut piscem, non minimini atque inutilij imum civem praeberem,nta ocmosthenem,qui libertatem Graeaeciae

214쪽

LIBER TERTIVL ars riae cis prudentia, tura eloquentia sua tutatus est. Indi iora hoc pacto, Centum tale dat, non si mille daret,non si decem natis, non si ciuitates, non sit gentes prouincias, ac regna omnia simul confrret, Demonbenem qui libertam Graeciae cum prudentia, tum eloquentia sua tuta alia est, ei traderem. Approbatur autem comprehensio, noram, aut maiorum, aut similium partitione quadam aut incisione, C fictoria ratione, quam ex oppost rei inueniri diximus. Quare etiam confirmationes in his, quae απτ αρ ,

ab initio ad finem vocamus, perutiles sunt. Amplificant χριτὶλου

enim orationis uim ac, ut multo maior videatur, sciis conficiunt. Praeterea ipsa natura rerum, quae quodammodo, ut dictam est,tota fingitur, confirmationes iure suo

postulare uidetur. Verum si ad unam rem approbandum iapartitiones, tam ad maiora tum ad minora, aut similia inueniuntur, ac omnia occupare dicendo in animo est, uehementisimi uidebimur oratores , si satientem orationis 1 giemia Nam arietas quidem ubiquenon dele lationis V ieran

solum sed etiam dignitatis, Irri plurimum. Hoc autem in loco etiam necessaria est, ne propter silmilitudinem rata Ilion , quippe quae omncsa quadam partitioire fluuiit, simili quodam modo prolata oratio satietate contemnais

tur. Vuria ergo erit oratio,isi confirmationes nunc inter rogatiue, modo ii inite, nonnunquam per conuersionem, es sci coloribus efferamus. Nullis enim Cluarijsexo nationibus copia oratoris, quaevissententia exornaripotest. Oppositionem etiam quam exoritationem multi, nos etiam argumentationem putauimus, hi Modiratio, anes icile usicipiunt, cuius exemplum, ut praeceptio claαriorsat, ponere non grauabimur: Ego, si eos tuos illos

si tui dicendi sunt, quos crudeli fime trucidastixaut uer- s beribus

215쪽

ar TRAPEZVN. R HAE T. beribus dii scisses,aut exilio, er abdicatione nodisses, imoaeleste tum etiam irrem tot pulcherrimos iuuenes, vel chadiri fimo putre solo priuari, uel praeterquor aequam sit verberibus caedi nuu uerb quum non abdication non exilio, non uerberibus,sed morte tres Isimul abstuleris,non expoestulem non accrescin non grauiter ram et qui si unam interficilies exclamarem,nunc tribus necatis silib, duὁdflego tacerem, nonne parietes donam ubi nati, non ne ipsa Arbs ubi educati doctiq; funt,exclamarent sed ne longior sm,si consirmationem hoc est, rationes quae aut urbi, alit claro uiro mortuo uel absint attribui solent, constrocarem, id praecipiendam redeam. dum hic maxime,et in pediorationibus confirmationes Iocstra post resolent On'dergo dicebam, quoniam harum rationum, quae ex simili quadam partitione pro luim uitanda est satietas,nunc oppositionibus , ne nocircuitu, alijs breuioribus, longioribus alus modo minuto quodam, e quin punctim lato genere orationis,modo graui Cr elegante,de quibm post em3 quum de strinis, quas nos ideas orationis appellamus, diseserenduem erit, diligenter dicemus.Ηis ergo atque alijs modis, quos omnes dicere longum esset, orationis astidia vi, quod similitudine fit, effugere facile poterimus. Vera qgoniam quae adurgumentatione, attinent, iam uti patent, nunc primὸ dabimus operam ut breuiter hi loci pateat,quos in Topicis russirem estos perspeximus:deinde eo ipsos locos ad circunstititias reducemus,ut ex hoc Itan imum fiat,omnesoratoriae Scultatis locos in circunstint Pnduri qua ex re istud etiam utilitatu conbequemur,

qu)d dilucidior de Scilior nobis rationum copia fiet, si quibus Iocis ex unaquaque circunstiaria quicquam confir

216쪽

DEI LOCI DIALECTICIS.

I rueniuntur igitur rationes, ac argumenta genere, lihecie i strenua,proprio diffinitione, toto, partibus, causis,clstitis,inrb:is,generatione,corrliptione adiunctis, iudicato mili malore, minore, pari, proportione oppo. sitis, transumptione, actu, coniligatis, diuisione, quos omnes C si rationum sedes dicimus, tamen a nonnullis com firmationcs quoque tuere iam dictum est. Genus es senis, quod si ecies continci, hoc adprobandum speciem mmmum ualet, pluriinti ad residendum. Quin quod non e virtus , ncciustitia quod si uirtus hoc est , non idcirco stitim luctitia crit itemsi urgentum omne legauit signatum quoque non tamen quoniam caelatum urgentum lega- sit, omne tibi argentum petendum existimes: quodsi dira caelatum, quam non caelata degauit, omite legauit scateconuerso nullum species est quae generisubiecti est, quae pia. contra plurimum adprobandum genus, minimum ad relu dum ualet. Nam quod iustitia est,id uirtus est:non dimenquod iustitia non estia quoque uirtu non est Remouetur autem genus necessario, si qui syrma subiectis ei omnes diligenter per enamerationem negauerit. Nam quod nec ratione utitur,nec brutum cst,id quidem nec animal est.Diffirentia est, qua gemis diducitur ins eciem, ae,rrentia aequaliter Crin istur, C remouetur scies, genus etiam comprobatur,non improbatur. Nam xu rationis homo sit particeps,quod ratione caret iniec homo non d litem idcirco quoniam ratione caret,ne animes est. Proprium est, xos' μ' soli accidit ut homini rictu s: proprium id cuius proprium

est ex positum instri, C remotum et 'ri, ut si, ibile sit homo, utiquefrictbile non sit, nec homo. Iton contra, quod homo non est,nec sibile: quod si homo,etium ris bire

217쪽

Iiberare hic Frannicida est, liberauit enim. Item econtrario,t rannicidae proprium est Orannum occidere ala non

occidit. Ratio igitur,quae a proprio, quod soli, C semper accidit tralitur, difficillimesoluitur Que uerbab huiusmodi proprio inuenitur , quod alijs quoque accidit, quam affirmet ficilesoluitur uisitγrannum occidere orannicidae proprium esset, C carnifices,qui sibi traditos γα

rannos trucidare solent, rannicidas diceremus, CT pr

mi bissecundum legem alloremus: quodsi idnunquam I cimus, nec tutos Frannicidis dicta, nec illud Frannicidae proprium dicendum est quum remoueat, necessaris videtur ut sit bipes non est,nec homo: si orannidem nono itis oppressit, nec orannicida. Donitio estuniuscuiusque rei breuiter et absolute potestitem complectens oratio haec ut proprium eTremouere eriti irrerem solet, uisi antima rationale est . rhomo est: si anima rationale non est, nec bonio Reprehendimus uero huiusmodi rationes, quae ex Onitione capiuntur si aut propter multitudinem uerborum res nimium quam necesse sit contrahi uidentur, aut propter paucitatem, aliae qlloque res cum ea

quae donienda est concipiuntur: Aut quum genus rei dise iniendae, uel dii irrentia non commode ης nata videtur. Haec autem omnia Scile perspiciuntur si di itionem iise eo quod dimitur conuertere coneris, ut ex difriatione res Crex re difnitio consequatur. Quodsi non decidit Onitio labes landa est,aut quod non convertaretur, aut quod genus, uel disterentia non huiusmodisint, ut

illam rem conficere posse uideantur, hoc modo Moneratam omnem uxori legavit: Hatini autem detentam moα

218쪽

LIBER TERTIT s. r neni est, urgentum igitur caelati omne solum et LQuid enim, dicet quilpiam, exurgento neso ferim

netam putas se quodnam caelatam argent monetam

dicis pateras ne ac huiusmodi caelata usus At haec nemo unquam monetam dicenda putauit constituuntur etiam di nitiones ex accidentibus solim e genere, ut si corae num diceres auem nigram, aut hominem animal bipes, quam diffinitionem Descriptionem comuniter appellant. De riptio. Ver ὐm oratores ea plerunque utuntur diffinitione quae ex enumeratu absolute partibus constit Partes autem hic non olumeus quarum unaquaeque totum constituit, quas

cicero Formas,alijspecies nominunt,intelligimus,uerum ' teretiam eas quae nisi omnes una componuntur, totis nun- 'quam efficitur trespublica ni quae aut populi aut paucorum , aut uni potestite regitur. Item cicero ad Herennium, Demonstrativum est,quod tribuitlirinalicuius certe

personae laudem, uel uituperationem. Huiu modi diffinitiones Scile con illantur, si non conuertuntur, ut superius dictum est quod accidit,sii aut non proprias lintur accidetia quae semper rei insaereat, uulsi aliqua pars praete mittitur in enueratione. Vt1siquis diceret iniurias esse,quae alit pulsatione corpusi aut conuicio dures afficiunt. Quid enim diceret qui iam, nonne iniurius etiam putM, quarum turpitudine uita uiolatur Ad hune diffinitionis loὰ

cum illum etiam reducimus mod ,quem qu m ἐτνμολγ ἔτυμ γίαν nos, Latinifrsan nominu interpretationem, aut notantionem appellare posunt Chobogonus hic ideo nominatus est, quia sibi aurum indecunque pariat quos rect-cero pro Sexto RG contra Chosogonum utitur:χρυσό ch αψά enim apud nos aurum, γονα foetum signi icat. Quae uero

di*nitiones aproprio constini, di iresia sobinntur,quodo I supe

219쪽

ira Era V N. R IJ E T. super adapertim est.Hanc diffinitionein ab illa, quam locum principulam in nonnudis latibus posuimus, in hoc maxime distine uolumus, quod oti rationis uim afferre

soleat, illa totius argumentationis βndumentum plerunisque est. Quare illla causae, haec argumenritionis pars inantum venitur . Totam est quod partibus constituitur Partes

sunt quae simul captae totum connituunt. se toto in cis riantur partes,non remouentur si toti respublica consilio gubernanda videtvr,σdomus,er unusquisque ciui monimen quoniam respublica fortunae commitenda non est, idcire nec tu casui te committesmec enim quoniam tota domus redintegranda non si, idcirco e paries in Partes etiam ficturus commodὸ colliguntnr, totum in irresolent,

quas e si singulas austras,totum dirues non enim resbab. dicenda est,cui nullae sub unt 'miliis, cuiusmodi antequam

Sabinae raperentur Romana res luisse a multis truditur. Verum totum e partes simili ratione in tempore, quanatistite, ta loco etiam consideruntur nam quod semper agendiis est,et nunc quod ubique est, etiam hinc non

Uin abest alijs ea in ratione causa est quam estpctus

P on equitur ea quadripartitὸ diuiditur ii scientem,m .s terialem, formalem, σfinalem A causa sciente, quam natura fui et rctus consequitur, ita ducitur ratio, ut d ea insit, et e tu quoque inesse iudicetur, hoc modo, Non potes non esse dies, qu i sol super terram sit nec inco ruptam videri posse, si cura uiro concubuit si sapientis bonum uirum ficit, Cripsa bona Virtus affert laudem, sequenda igitur: uoluptas insanium,ergo irgienda: corpus eadem in lumine est, umbram ergo ficit haec idem ualent,si retro agis. Ea verynon ex alia parte necessariasunt, quae alijs quoque cassis fieri possunt, Sol colorat, sed non omne colora

220쪽

UI VI. 1rylorat a sole est. Iter pulverulent ficit sed non omne, nec quicquid pulverulentum est,ex itinere est. Omnino au'temerireui notandum, quod qui βῆ tus ab unica causa procedunt,ea posita interruitur, c alit remouenturi qui uero a disseisis futuit, una posita instruntur, C linam instrunt re negari recte ogunt, nisi ausus omnes ab eris Q nodsi huiusmodi causa efficiens esset, ut non natura magis, quam uoluntate flectum consequi posse uideatur, quod in busemper accidit quae arte conficiuntur, tunc nil quodcjicere dicitur , lijs quoque x is, accircvn

stititqs corroboretur , infirmae esse necesse est, ut si dicas,

timendum esse nes Teucri mare occlupent, quoniam fibri 'Turcitatores nauium optimos babeunt, nicti conjici, ignorumqtios ac I rri,quibus tanquam materia naues conficiuntur, copiam eos posidere, nisi maritima loca,portusis habeant in quibuit instruere,iura consternare naues possint, nisi peritos nautas, ac nauigationis experto, Teucros esse 'Tacta

intelligamus, nicti deniq; utilitas aliqua, quasi finis appareat, qui eos ad occupandum mare ind: cereio fit, nihil

illa ratione efficies. Quare oportebit, quam huiusmodi res accidit, comamde omnia sub unum a1 e tum confine, ne quid rei quam probare uoluram, ob sistere queat. Quodsi confitet re,diligenter aduertendum est,si quid stile ab adversuri s relictum est, quo ratio eorum rei stiri possit, aut si omnia recte pronunciarunt, aliquid eorum non suffice nredicemus, ut si muterlam eis non sufficere dices ad rem tu valles praeparandus Quod si his omnibus aduersarius urget, tunc aut illos maioribus occupatos, huic rei η non datur os operum aut quin nobis certa pericula imo

nuneunt aliunde, stultum esse dices his non mederi que nunc urbem agitant, de filiaris quae ut leuenient

incer