Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

241쪽

priuatam, ut domus, uilla: In quo etiam quaeritur alienusne,an ipsit id quo agitur: ucrum, ut templum, ad tum pro inum, ut lupanar:religiosum, ut sepiacis maiorum: interuallum,ut longinquitas,propinquitus:prositionem, ut ante,pHi habitationem,ut celebris,desertus. In quibus sire omnibus etiam consideretur,tunc ne huiusmodi uerit locus, qualem dicimus,an semper. His enim omnibus opportunus ne confiiij capiendis, aut agendae rei filerit, an aduersus, . . comprobari potest Nodus es in quo, quonam modo ali quid adiurasit quaeritur,eius partes duae sunt,prudentia, et imprudentia. Prudentiae ratio quaeritur ex his, quae sint, clur ..,ui,persuasione,imprudente audacter, captiost, infi- - .distia. dio culicerit Imprudentiae partes quatuor sunt,inscitia,

casus,necessitas,dβrctio Inscitius in civiscerit: casus quid sibi aceiderit: necesitu, si coactus ui rationem non uidetur excogitare potuisbe. Affectio famore, cupidit iste sericordia, ex huiusmodi captus asstctionibus, quod fictu opm esset, intellexi e negatur, quae omnia concesssoni apti ima sunt Materium urificultates vocant, quia . bus res ficilius sit, aut sine quibus confici posse non id- detur , sicut Aste, gladio, laqueo, ueneno. Verum siquis subtilim considerat omnia, quae tam personis, i in nerugosi s attributa sunt, quibus commoditus ad rem perdis gendum acquiriturificultates appellare licet: in re non

placuit septimum circunstititiam ab alijs separatrini

nere, quoniam non ut caeterae circuns ti ad negotii reducuntur, Ac efficuli is ad alam circunstantius. Verm ipsae circunstititiae rium commoditatem ficiendi, ratustas, aut non iciendi nobis tirunt, Facultates appellatumr.

242쪽

LIBER TERTIVL a IN CT conrnoditricin loci, π temporis praecipue Scudestem dici quis non uid is praesertim si pro Sexto Roscio iaceronem audiuit, qui maxime declarat ficultatcin, ut diximus esse, quae commoditatem nobis ad aliquid Sciendum addi

cit, his uerbis, Vidcumae mmc, C quae I cubas fuscipiendi malefici 'crit. Vbi occisus est sextus Roscius Romae quid

tu Rosci, ubi tune eruis Rome Uerim quid ad rem serud multi, quasi tunc id agatur, qui ex diuidit multitudine occiderit cui ubiungit, Age nunc caeteras multates quoque confideremus: Erat tunc militudo Sicariorum, id quod comm morauit Erutius, Cr homines impune occidi tantum: Ediu miltitudo, quae erat Nam primo coimn ita inna ci, deinde occasioncin, Scultaton appellauit Fufiem autem e gladium,et uenenum si qui nobis objciat, non movebimur. Dic risitabar huiusmodi ficultates si ceteris circuri tint s non continentur, modum tamen non praetor' gere. Sed iam tonpus dari uidetur, ut sendamus,reliquas circi. quoq; circuri tintis ad negotium, sine ad rem reduci posse, si et in locos eos, de quibus superius latius disseruimus, at tribuemus si prius has circuit tintius, ne qui ex ignorantia ad coniecturum tantum pertinere arbitretur,caeterorum xoque stili Mn findumentum esse, breui ostendamus. Num aris garactarier rationes in omnibus ab θ inueniri posse superius patuit Verum haec res, quam nurae enodabimus, etiam ad

illam non parum constri: Nam si quis unde oriatur stitus prospexerit, is Critiae magis rationes C argumenta quaerat, intelliget. Ea igitur in circuit Entia i ndari, uel ex ea stitum oriri ficimus, ex qua magis pendere causa videtur, ut a perfora coniecturalis si prodigi pater nullibi apparat. Neque id dicimus,quod putemus rem nullum hic in iudicium utilire A ertur enim non apparere patrem Ossa in re

243쪽

in re, χρῶμα id , color innititur, ne quo coniecturu r lis , lini duplex sit , confiistere non potest. Solam enim cinae rudem iudicium non cipere uolumlis, ut in primo s- bis xpositu nisi qruire ipsa res, causae simpo H e findamentum crit, neque idcirco ex aliarum circuit tintiarunt ali 7xa magis pendere causam, quum ex rosiquis sini Ἀ--mnibus , inconueniciis crit. A c,non debui pecuniam,nxn-- quati appellasti, haec a re tantum civiet. A causa, ἰ- ὼςς quaedam ad cura utilitas ex caede hominis deurni bat Aloco, modo, Crito:nporis commoditrite fieri coniecturum, v I itis ninibus pasci. Dibiistio a persona, ulli concedis nomini-t s μ' quin tuum appes lare , iniuriarum esse adirionem, magia fresaevi compellare, erit actio maiestitis iis re aufer bat Dion in poma, e coronas u reus, usimu lacra in nibus porrectis quali rebant: diccbat se accipere mou ca ruptre. A cuM a, bonis d ioblatas pateras ex cmplis ille ἰος' ne capina quoniam uti bonistite deorum oportorct. co,priuatim libripuisti pecuniam, sed lita de templo, a L te porc legium. A tempore, adulteram solum occidit , magno crim

'ρή pore p. uYorem flentem insepaliuru interficit Modo,nori

esse adulterum Lucretium dolo subassim. In iuridiciali,c.Flaminius porseditionem legou Agrarium ferebat, hunc

pater concionem plibi habentem, de templo eduxit. Accem tui huic tutis Licllit, quia pater. Aie, quia res urgebat, ut tu cum qui impedimenta tradidit, exercitam eduxit. Acui se quia ipse pati cui interficit, ut adsilierisum etar. Atico, Lex, Athniis uiolator deccm talara deponat, apud Lacedaemonios capite ple latur Liacedata:aenius Athenis in germum Istuprauit, in Lacedaemona reaca fuscapitis accersiarum Alcmpore, noctu domstamustudulcia A modo, risi ir

ruent

244쪽

LIBER TERTIV s. aruentem occidi Translationem bis pcndere in pistim,shneque negotialis , neque fingula rum iuridicialis partium ex pti posivimus quoniam illam tempore o mi ac utilitatea iuridicidistiungimus. Cit ire unde deliberutionis causu movetur, inde pendere negotiali in uici partes ubi nil intur

videre, si quis genus intelligit, docile non si maxime qaia exempti positi partiam fiunt. I reque nim genrris quod nullius 1 ccirifit, quicquam duri potest: omnium uero ponere , ne longiores simus praeternis imm Praeterca ex lege, more,hoc est, con uret dine communi, aut unius ciuitatis stillim cntire posse, quis non uictriis Nam σlege ius probari, sicuti consuetudine munifisium cst, legori vel consuetudinem qua signum esse haud obscurium csst, ut inbee

ex plo,qui putri proditionis reo non afaerit, exbaeressit.

aemc altera proditionis damnatum cum aduocato nccotro non

afuit, pelit hae reditatem legitima est,c ex aetera lege ycii;&t Lex Titia, si quis quae adse non ci lino haereditu, cam petit, exulet expectitur, quod exhaeres fit ne mit, nicti pater ab Nutu sit signum lex aderra. In quaecunque fandimentistituam iniud circuri tantia seinpor redu-ccnda ,G proximam in stirondum i enim ad probation nraio nobis copiat suppeditibitur. Quare diligenter quaerendum, unum ite an plura sint, neque quid nostrum causam magis iuue uidet esus icit, sed quod etiam aduersario patrocinatur, non negligendum. Nam diu se esse picarimque ii minon fugit Etenim qui occidit in lupanari tanquam uid-terum, res magis tutatur accusatio quod non sit adUterium in lupanari, loco confirmatur. Haec admonitis, ut unde magis pendeat causu confideremus , ad duo uilιβι- ma est. Nam crinde in Cis quaerendae rationes sint,propo-

245쪽

a TRAPEZVN. RHET.nit, et quaecunque a caeteris circunflant f inueniuntur, sae illi intermiscenda ostendit, ut ab ea, uel nunquam uel raro, commoratis uel breui recedamus. commoratio enim, qua fit, ut in loco firmisimo, quo tota causa continetur, diutius commoremur, ex codem saepius redeamus, his duobus fit, loco ADtus firmissisno, Crinde tota pendet causa quae quamuis ita se habebint, ut locus, qui in unaquaque constitutione firmis Hum sit , illa circunstantia, unde causa pendet, plerunque fundamnitum fit, tamcn quoniam C divors inueniuntur,ut in causa prodigi βι certam dicendi rationem habere uolumus, utrunque nobis die cliter est exquirendum, nunc ad propos tum redo mus Mnnes igitur caeterae circunstantiae praeter per ortam, Crimnos loci ad negotiam, siue ad rem quadrupliciter reducuntur. Num partim cum ipso negotio continentur,partim in gestione negoti conssiderantur partim sunt adiuncti negotio,partim gestum negotium costqvuntur. conmentia, Contincntia sunt, quaesemper ad rem affixa nunquam ab

ipse ogunt siparari: huiusmodi si breuis complexio totius

negotij ut par tis occisero gnum ex quo coniectura conflatur, ex quo fiunt ea quae ab initio diximus, ut uestimentumrclictum, aut gladius fixus in corpore occisi, qui arguat, a quo inter ictus sit causa di inde propter quam fusccptum

oti interni dicitur aliquid Iicin quaecunque a genere, d)yccae, dictercn-nu, proprio, illinitionci toto, partibus causis, βῆ Lbus,

corruptionibus,usibus ducimtur. Praeterea a communitor ac-

cpido identibus: quoni misci ustixa sunt, continentia dicere non erubescimus In gestione uer) negoti ucrsari ea dicuntur,quae quamuis huiusmodi unt,ut negotio adhaereant,p bunt mirenetiam a que his esse,quae se cum negotio continent, cuiusmodisiunt locus, tempus modum. Inter haec C superiora hoc m

icrcst,quod haec ex sine superioribus esse posunt, illa fine bis

246쪽

1 quam Locus mimo tonpus sitiesunnitu ficti, incausae huiusmodi esse postunt: at ictum sine loco C tempore,

ac modo, nec confiderari quidcmpotcst. Adiuncta m dulciunegotio dicimus, quod etsis aratu in omnino sit, nec cohaereat, tamen rem de qua agitur relpicere uititur, ut estis tuis, minus, aeque magnum simile, oppositum, proportio, transumptio consequenti dicimus, que consilio, G siquentia. luntate hominum negotio imposita fiunt ut imponenda cre- dxntur, ut nomen secti, quia,ucrbi gratia, hoc ἰrtum stud sacrilegium, aut peculatus nominetur, qvulcm,mn bominos putent crudelesu, sannicam, uioleritam, honestum, utilem, inusitatam, aut contra, quae lex sit eius rei, quae consuetudo,

quod iudicium, quae actio, qui di finitio Cr caetera huiusmodi quae actum aliquod consistis, aut ex interuallo solent const- qui Verim quoniam de confirmatione satis dictum si, quacssim etiam com uter multa de confutatione, nunc de ipsi

confinitiones uratim dicendum putamus. DE CONFUTATIONE. OVni argum latis reprehenditur, quum ut ex bis quaesumpta sunt unum aliquod plura ue non conceduntur,aut ex bis ccccisis coplexiosequi negatur,aut si cotra firmum argumentationcin aeque 'mum uulfirmiorem oppon, mus: quuam aliquid exseque dissi sunt, non conceditur, ut facilius intelligamus quomodo reprehendendam fit, per iii

guttis partes argumentationis praecepta dabuntur. Propo rrus

stio uitiosa est, prono qua quod rarost, inquam fori,quod

pauci iciunt, nullos licere proponimus Iton qua quod paucis in locis inuenitur, nullibi dicimus inueniri deinde quae his contraria sunt si, qua quod ad plures pertinet, ad omnes: quod orchosi,spmper feri: quod metu in locι inuenitur, ubique

247쪽

x s G. TRAPEZVN. R HAE T. Gique inueniri exponimus Tertio uitio a dicitur propositio que quam enumeratione consici,aut pauciora continet,quam opus sit, aut usiquid olamerat quod Sipum cst. Num taliae uitatiorum praeceptioncm non solum ad ratiocinationem, ac col lectionem, uerametiam ad numerationem, caeterosque a

gumcntationis modo restri oporica e patramus: quae ut Iacilius intelligatur, exemplis quoque declaretur , Nemo unquam uno asspectu inamomnincidit nunqua nauiatoretro, d latrone Hirpe viator dum in eum incidit infreficitur, nullo in loco e terra foditur aram, omnes Di paxpertate opprimuntur lunt quariis uia parare diuitias quain speiopa pertat in tueri: Ini ci acerrimi,quos odio habent, dampo Iunt,trucidare non dubitan quod posides,aut emisti, aut

haeressitate habuisti, dulfurripi in Multi nim resim sunt: quod si dicerct se micte ac id reprobare possenim, aut qstodirinquum embyt, aut quod non lege, non consuetuditur ciui titis misyt, id o uitio a set nutrieratio, quod As aliquid η' ἔφη 'on enumeratum csset. Ratio uitio iis quae vi:t is est, aut parumsirma aut ad propositioncm non accommodaturissse est cuius oppositam uerum est, hoc modo, Philosophia uitanda st 4 iri nim socordiam atque destilium Purum firma est,quae pro amplitudine propositionis leui imam assertis

tionem,ut, Vtile si amicos haberet bras enim oporto quia bustum iocari possit: non accommodunc, quae si quoque propositioni accommodari potest,ut, bonum es uxorcin d cereint habeas quicum uiuere posis: nam hoc foror ac matri etiam accommodari potcst. Item uitiosa est ratio quae idem dicit quod propositione expositum si, ut magno malo bomiambus auaritia si Magnis enirn incommodis immensiai cuniae cupiditas genus harnetantam exagitat. Vta sim quondam a circunstant crationes inueniri dixis , per singulas b, eniter

248쪽

perfora capitur , uitiosa est, si ad alium quam diei i sit,

pertinet , ac maxime ad crum num , qui dicit, ut misicri sunt , qui uxorem ducunt, ut tu duxisὶ ulierum Gi non officio dicitur, ut si dicus oratoris obe, ite mcndacio rem suam approbare, sit animos auditorum ostriadit, ut si dicas, iudices ut plurimum iniquos esse folcre, si fer)ac transacto negotio dicitur, utili mihi in mentem uenflict, Quirites, non comm asscin ut inimiae locvr resumisset. Ratio quedreducitur uitiosa est, quum ea re, quae pigra signἰycut pro

certo unius rei signo abutimgr, hac modo, Caycmam pallet , aegrotarit. Sum causa ducissis rationcm , cauendamiae alius rei, atque euis quum dicima causa it Oreum

a tem diernpore C loco, con secrandum cs ut huiusmodi sit quale dicitur, ut natura loci, opportGrinti Inporis conveniat. Similiter de modo confidci umiam cst, at liciae a u uerisimilitei modus dicitur, ut rei uespersonis conxeniat, ne resisti possiit, aut eum rem eo modo sicri non olere, aut

u credatur. Praeterea sciendum cst, omnia halu modi uitia quae in uita circunctantia diximus feri solere, in j qu que posse inueniri nonnunqllam, ac finaliter ea vittis quae uniuscunis uni partis se diximus, in caeteris quoque a gumentatuoni partibus reperiri nos duim in ca diges,

mus sicut saepius fieri posse conliiderauimus. Quare ron oportet in partibus solum quibus accidere dr lasar:t, sedetium in v j ipsa cffligere Communitor utro C aequa iter in omnibus posti sieri pimus uitia quum pugnantia dicimus, quam iiihil lauderi posse putunas,in; aliquid ui

249쪽

turrum itidea propositione jumptione prospiciat. Nam si

huiusmodi erit propositio,ut ultera pars eius,assumptionis ut terutra sit,conmrode assumere non poteris:quum ob rem quod ad ostenderidum pertinet,tum propositioni,quam assumptiora iterit,quod probatur utris Aulum Hoc eniti pacto,tanquam coimni quodam minodio quod probui,certa ratiorie complexioriem in irre poskilius,quae id colitiitebit quod in assumptiori non repetitum,intamen ex parte utrobis dictum est. Quare quum ratiotium ' praemisione longior ratiocina 'intermistio est, ut in eredae complexionis uis coclusiotii addatur,pro sone positi ex Jumptio fomper repeteiviae in exitu uidelitur, quainuis in disputarido etia Cicerosoleat post totam ratiocin tione ratioties eius collocars,quod in disceptatiori ciuili Hiedum semper cens ros. Nam Criminus mouet, C praemeritationis dis artifici susspicionein alterat,iccesse est similiters definitio stertur,aut quod Alba sit, aut inutilis,aut non ex opimone cimmm,uel maxime eorum qui ea in re sapietites habiti

sint,aut quod iniqua aut turpis fit,resiliabitur: se ostendetur si uti ei diuersum discilicitum a re quae illinitur, iisse demostrabitur Si uero ea,quae in argumentione dicti sunt, concedenda uidentur,consuerablinus dii commod coiiclψο-

non quam aduersarius dixit ex conccisis seqvi, negare pote lrimus quod eris si aut albuissequitur quoi dictuin fit, divisi ambiguό quidem dictum in aliam partem dcceperimus, aut si quicquam relictumsit, hoc modo, Si in exercitum uenises, a trifunis militaribus usus esses non es autem uisis,in exercitu erg) nos nissequebatur,non igitur ueninis ambiguum es,

ter nos,aliter aduersarius accepi aperiendum nobis erit quomodo uocabulum accipiinus, ut ex hoc intelligatur lion ex

eo quod in disceptando concessimus,sed ex eo quod aduersurias intellexit conclusionem Ieaon hoc modo, qui indiget I pecun

250쪽

t: G. TRAPEZVN. RHET prema,pecuniam iron habet 4 'ilblica pectaria indiget, res igitur publica ccuniam non habet. Nam hic diccinu inos intellcxisse cum qui indicticcunia, illam pecuniamistri ha-bcre cuius indigeret, ex quo sicquitis egentem p cunde,

non omnino carere cclinia, ficta ea cuius inet. Saepe a

tem oblitum putant quod proposuerint adger arisi , quare uel minima particula propositionis relim, id conclu

dunt,quod uehementer terret. Si ergo memorcs erimus,ficile conclusion rn reprehcridenrus, hoc modo, Si ad illam haereditas uoniciat, uersimile est ab illo esse necatum hoc multis rationibus confirmant, nicbut dulcia ad ilium hae

reditus , quo confirmato, instrunt, ab illo ergo occi lis est. Nam hic verisimile quod in propositione polluum in babilesii ' eum Diebat, in conclusione relictum graia crimincrct aduersarium necesse est, nisi cim memoriam teneat. casu G res quid propossitim, quid assumptam istucriter intueri debemus, ut siquidi argumenta tiom exitu , aut additur, aut rclinquitur, diu mutata; sic e persticiamus. Nunc si palica conrmania de reprehensibile dicu-mus, breuiter ac minutim osten irrus, qEomodo oporteatra quae docilior consistatu videntar, improbare Soluti non ergo aut i di s locis in ii, aut ex conssitutionibus fieri arbitrainur: ab alijs locis insistar, quem tdmodum ab olatione, transpositioilii, ac micrsone: comparehcnsi vico nocturali absolutio repusione, etfinitio ranocinatione ubique,ut in cundo patuit, improbatur. Quibus ex locis, ut etiam in secundo diximus, ii res urget,emconmo si ri pote1l ad cos stilus transiticinus , eo raras 1tituam eos locos occupabimus, qx istis maxime coniuncti sint: quae res quoniam ut cratilis, ita disicilis, eri curto est,uel

sto locorum nomine nobis ante oculos ubiecti est.Per litus