Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

311쪽

LIBER UAR V s. tuae inima CPcron. ipso in primo rholoridorum in exposita sunt, quo fit, ut ad hunc ration In autoritas quoque tanti iri cccdat, in quibus omnibu qlium coniectura comprehendatur, earn conlocturum Pae in praesenti tempore res tur, vel Victorino testante, quum d scribendi se Fretcst m ac ex laude, nes vituperatione ipsorum demoliarandum sit , bon m ne an malam Ud rempubsica uni animum, d monstrat milli dicunt. Quarto, ficturi bnorum homi num orationcs in domonsti diluo genere constitutionibus dbsolutae fiunt, necesse se dicunt, x vel imale huiusmodi oratio aes con criptas restremissi, vel no iis demonstration con stillii sim constitutioni ut 'a coice latis. At constit, sonintiliano crededam si, Caesarcininuituperando C tone tribus sum.*lbe consulationibustas Ciceronn:r ipsium nostise aut ergo coue impctu qκod cx natisrarii qua men prosim cimus erant,non arte Cutonostr uir il le iamporalist, aut si arte usucs , non potestis negare o 'itutiones ita demo rostrativam inbire metus,ut ire genus' id sit, si ab mni Oristitutione d Eluatur. Num primum qmdcincti dicetis, Cesarcon in petu non arte superationem litam Adisse, inhil amplius nobis uobiscum erit, qui tam impudesitre huius

.irtifici autores conicin uis Haec illi flvm dicunt,conlenti ni nobis multo cupidiores cse lacnlur,qxam ueritatis. mcnian eos controuersia uerbi exagitat, iit neq; scipsos nos nos recte intelligere uideantur icram ut aperti,sime omnes percipiant qui usus parum: huius Palatis ilicst, remsicuti inicilli cladis exire reponi A, deinde urgi mi ratio

nibusq; suis scilius restondobimus Demoli iratiatim cinis, quan simplexis ac purum, hoc est solum cano si utilia ubi deliberatione quapiam atq; iudicio, inper id amplectitur quod certam si quod cum ueterami u,quo inlicta omnisu demonst

312쪽

3ra. G. TRAPEZUN. R HAE T. Onstratio est, e consuetudine laudandi vituperaivatis, tum traxime ratione comprobatur. Nam C qui ultimul monstrationis initia quaerunt, inde gerunt laudandi confiu tudinem ortam,quod qui in Dinnas', palastra, citu, cursu, alijsq; buu modi gracribus, allos in contentione uincebant,rinduxi Oda coronari laudari folcbant inti rem Pindari tate,

quibus Olmpionicos ad astra tollit, confimisi qua in L datione,non folum re, cd ne si picione quidem fuit unquam

ad ιersurias Hunc consuetudincin inde acceptant, omnes quoque oratores, qui in hoc genere uersuti sunt, diligenter construunt. Ruro reian huiusmodi orationem inuenita, in qua biorator aduersarium totius huiusmodi causae olfingere ductus, quod ratione scri cccsse di. Non et iidetur ab ratione feri, quod ebrosui. Quare prationem aperuerimus , pristinum consectudinem, Cr orationis usum, recte sue aduersario constitu intelligemus. Ludator Crustuperator hoc iri genere inter se aduersari non sunt, nemo unquam aduersarius inueniri potcrit. Num quam ita inter se oppositae finitius e uituperatio, ut accusatio Crd sinsio, suasio cx dissuasio, oportet ut accusator desinfori dissuasori uasor,sic uituperatore laudanti aduersariam esse.

At in domon lautia gracre laudator vituperans nunquam re aduersarium cst. Relinquitur ergo, ut genus hoc aduersario careat. Nam si quis ciccronem , verbi gratia, laudandum contendit, atque alius eundem non lauduniam opinatur, is intcrbe aduersari sint, iam huiusmodi demonstratio

de naturust decidit, CT aut iudiciale, aut delocrativum ge-rvis complaxis , quo modo non legamus constitutiones in demon 'utionem incidere. Verum quaestio non de hoc, neque de incidenti constitutione habetur, de qua paulo post ui-dcbimus, scd utrum demonstrativo generi ex natura sui principalis

313쪽

LIBER VARTV s. arre His non inci iis confiitutio auribia o lit,quod iam G. sum est,ita patienuaboinru dononstratione confiitutio uide . tior, ut nec demonstratio quidemst, si confiitutionem recipiat. Necesse est enim ubicunque constitutio inueniatur,ibi Craduersarios de re aliqua interse contendore Est enim uter nobis in primo expositum est,er omnes coiiclamant, nihil aliud constitutio, iis de in oris prini repulsio,cum accusatoris in militione coniundis. Porro quam aduersar de repupiam contendunt,tunc decerni,d iudicaris aliquid necesse si,quod primo iudiciali, inde deliberativo accidit. Quare domonstratiuigetieris proprium erit, omni constitutione curer&Aliter enim res, quae demonserativo generi sub ciatur,certa non eris,sed in controuersiam trahetur Laudandus

est,quia linguam Latinam eloquentia seu decorussa Cicero,s nullus contradicit demolistratio pura si neque ob id qui laudat,nicere debet quod enian laudandus sit,omnes laudat ri tuite concedimus,quibus uero laudibus, quoi amplit,quamus is rationibus comprobatis audire sideramus,quost ut ea,quae incon istentia in a s generibus sent, hic consi lant, neque pugnantia dicimus, quia consistere aliquida quest tu putemus. Hoc enim generibus caeteris accidit neclyri quod emaduersuri sunt,et principulcs flatus,et quidem clare inexplicite inueniuntur. Hic tamen unde principalis oriatur,re non sit,ut tibi ipsi ob cis,ae aduersarium ad 4bem gis flatu occulte cribriplicite oriri neces, est,quod ad c opituendum causam in demonstrativo genere fusticere res ipsa

docet. His ita dictis,rationes suas quat nainsint, confider meos. Primum inquirini er Cicerom ueteri,c Ui tortata, V mr . qui eos libros rhetoricoriam exponit omni in genere incia dere confiitutiones confrinunt. Nam quam dicimis bono ne

unimo sint erga rempublutam regcltini, describendi no-

314쪽

G. TRAPETUM HET.bssunt Fregeliditu,quis per uidebanta aduersitas elocia in ut d Urationem contineri Victorinus Mouit,troq; nos negamus cst me hic principesis causamon trutiau 5 di edad probationcm principalis incidit cause.Nam ut epe ut i,no ab eo quod probat, scd ab eo quod probatur cum consticio:dae sunt ii principes illud bono ne animo sint, monstrationis non est,quod clipsa propol tione e clarum s. Sic enim in dotcbasgcraeribus iret nonsZrativo certui ut omnis absit contro estu proponitur roc pacto, manimo sunt Fregel uni erga nos. Principale igitur illud non est,quod aduersi reipub.ulias quoque illiberat,aut non, CT cortum ex historia esse pots,m principalem quaestione probat agar si quietium constitutione hoc fecundum pertracilandum uerit eu non principulis, sed incidon constituti diccnii est. Neque t si haec puri si perbe tota consideratur,recte demonstrationis erit, si constitutio in reci- παrtebit enim deput ion intelligcmquid onstratio caret. Nos uulsu non de huiusimodi sta de pura Giton- frutione,neque de incidenti flatu, sed de prisaeimsi is ut imus. Nam incirin quidem non in huiusmodi causis solum sita etiam in bis quae credemonstrativae sunt nucniturinis quui laudem Ciccironcm,tur parento patriae ipsum apponandum puton,quod Catissime instegit consilia que uererer ne iniquo animo auditores accip&' is propterea inibi ipsi ob ce rem, obiecta quere 2 cm, incidenti confiitutione iuria dicissi in monstrativo citrare in re,quod saepi limἡferi nonegantris totam ctium quaestionem Gnon irationis, laudan ranccne aliquoia uideri constitutione,prout qui dicit,adversarium 1ibi ingit,impucite continσι ceti cimis, apertes erendum Ornegamus, nulla reis est Orso qui contra dicunt, non intc exmuit , aut consuli praetores cirunt. Qtrare

315쪽

tum attribuit laesi, ut negari honeste non pollitae in domi locuti con uione dicendum se qui od cico. iiii excinplo, non unimosint erga nos Fregctam uti lime putet, in quo ea ipsa mothbatio Cr uti comunItur, π principali nou es , deinde quam nullo pacto usi sι--nc;Etu Vbe constitui urbitrantur,uehemcnterrerant. Causa enim est res quaecum cn taram personarum interpossitisne in dicendo proponitur Constitutio ucro si prima deprecatio destri oris,cum accusatoris in ii ilutione coniunm. CVare conmatio quidem omnis, C causa, it Habet enim certas personas destit oris,oe accusatoris,alitsuasorii, cras uabor s. kihil enim refert quantam ad hanc rem,hoc diu illo uocabulo contendentcs appcllare,non aut idcircoc causa omnis constitutioncm nec serio complectetur. Nam ut proprium cst constitutionis coieroucriti . tax' pr miliam orni:es alim certarum personarum interpositioncm. Id viuem ctiam fine coiitrouersia con illere pos qui norini rustium sum it controvorsia cretarum perfortar: de re quapiam conterui, psi quidem cui a si, Criudiciali mu-xime tam ab alijs, tum a Cicerone ad Florennium attribui tu .causa uero quum certam personam 'iurat,cam Iia scontrouersia ac contentior: possit adipisci, don0nstratis r

ensu rion poteti, vi quoniain horno utilina sit,omne idcirco quicquid anima sit, homo it. Nam hoc quidem, ne P .mis unquor Aceret: ut causam,genus,e quid fa rem 'constitutionis etiam ipsi dicunt, sed non uident non omni cause, sed ei folumnodo sub ci constitutioiaeiu, quae cor trouersiam ac contcntiorrein fuscipiat.Nam quum tria genera

causarium etiam ipsit ponant,uni perbe toti ilico controuersia

316쪽

ns a TRAPEZVN. RHET. non potest.NIam ercti nullas recis sine genere,genus tamen ης Hη - dus hacspecie esse potest. Sare taceant aliquando,c Graecos harum rerum inuentores ρquutur,apud quos nullus unquam huc de re dubitauit Praeterea si diuersorum generam diversae senis crita,necesse est, ut in desiberativo utile qua in iudiciali stilus oriebantur,aliter etiam hic G per obiectiones incidere uel implicite ac occulte excogitari, quod dic&rdi ratio ostendis,non ut insuperioribus apert inueniri. Quartam diccbunt num tertium ex his quae iam diciti sunt Scile resti litur clarifimos autores a maximis oratoribus,constitutionibus in domonstrativo genere uti noritos ullic,quias monstrativum genus simpliciter illi tra larunt,incidentes stitus filii diccinus. Num principales iis, qui poterunt Cr in si omnis constitutio depulsio est duc ur , ubi deput

sonon est ne confiitutio est. At d monBrutio depulsioncm principulam non habet curet enim aduersario carci igitur coststitutione. Sed in uituperando Cato usus es stitu Caeser, incidenti ergo,ut si uolueris principali cmonctrati tibi funplex non crit sed iudiciali generi permixta,quod modosa equidem acile concesserim. Is enim erat Cato curri genere

.s..' A mxime uirtut ut nemo egre firme non inuiduis, qui

cis . Agmmis non putares corandum laudibus Qvcm quam

caesa uituperare instituisset, omnibus stre se aduersari

profitcntur in eo uitupcrando. Quare quum caetcrii dandum nefolia uitup rundum sentiret Catonem C qu

aduersarium Cracpusioncm tanquam in iudicio a erri uersideamus, constitutioncm ex depulysone nasci nccesse est: sed simplicitas donon trutiui generi conseruari non potest. I Iam eius propriam esse crurin bonarum mutirum ue,quas inesse cuipiam omncs icile concedunt, amplum expositi

nem nemo linquum negauit. QDire hoc iam rutam habeatur,

317쪽

LIBER Q V s. demonstrationem omit constitutione natura fui curere. Inu- non enim oratori labores imponemus,si princi dem in hoc genere constitutionem si sitiueniendm putabianus.Num cum oporteat ex depulsione stilum inueniri,uc nulla infit principalis depulsio,n cis quum constitutioncm aliqui quoci,nili quis friise dixerit ingradum nobis stitona principio cause aduersarium esse:quod si quisucrum putii erit uicti sibi

ipsi conlis uult,confiteatur oportet istam quoque non veram demonstrativi generis constitutionem inueniri. Verton nos fimibus confiitutioncs,a quibus ictos quos locos sidus argumeta nasci cccsse st,in ueris praetermittamus, et ad praecipiendam reucrninuario tamen prius dictum uelim, illud quos raportunitatem coram ostendere,qui constitutionem in hoc genere micipalem quaerunt C dsi quis alicii istitus ordinem in Linonnratione,quemadmodum in Obj generibris per totam orationein sequi uoluerit, eum nihil habore quod dicat,praessirifianum cst. Adeo natura rei re pugnate obstit. Quare quod refcri non potcst,id quaereti dum praecipere dcincnti e putandum est. Nam qui non inde demonstrationem locis suis ita aratione constitutionis adlabita,quod caeteris generibus accidere non potest,peragi posse,is oratoriae ficultatis omnino ignarus ex cupiditate contentiolus omnia perturbat. Sed hos clinquarnus, Nos quod ness, illain constitutioitum sciciittam habueris,locis propri stra lari Oresst,id natura fui in Sicorictitutione necessario ustriori intelliguimis. Erit ergo genrrecti testocle cd huius generis ornius titus vicideriterspecies est,uel liuru accedit suae ita sunt,quae diuersitate laudata ram rerum tanqua in diuersis)titibus locos aliquantuluiminutalit,ut hominis plantae,domuser huiusnodi reru laudes, uua Crubi; statu ample per-

318쪽

diuersis atque dissparsas manis tum si esse. Illud denique no

praetermiseriint accessoriumstatum non ex fictione solum obiectonis oriri sed nullam etiam certiam latum prae u ponere. Quare aransurum eum His inulem esse necesse di. Verum haec oratio defendendo i ueritatis Iludit m longius nos evexit. Quare n&nc ad praecept inuentionis redeamus. Omnis demonsti alio ab his locis fluit,quos personis se attributos diaximus.Veru)n ut res latius atque ullius repetatur, cammm misi est I 0 lli modum ciuirci expor π&s. Confirmusionis Ambis Vatia Gnostrativae tres sunt loci tam aut ab animo,aut a corpore, Dei loci aut a rebus exferius omnis demonstratio capitur. Animi finit quaeamq; consilio, cogistatione fiunt, ut Prudentia, Fortitudo,hustitia, Tonperantia de quibus ante dictum est Corporis uni quae natura corpori ultribuit commoda,lic incommoda,lit uelocitas robur,dignitasalalitudo,C cyllae cotruria sunt. Extomus res dicinius que cu',aut fortuna fecunda aut aduerfusolent accidere, ut genus educatio,diuitiae,potestis, gloria, assinitas criorum contruria.Verim quoniam omni honesta luminc uehemcns,imperatis,ex his q2ae diuini sunt conficiatur. circo cerericium ad res animi trabere conrode oportebit ut sit bono genere nutus frerit,dicemus parem an excelsorem uis fuisse fit humili issum fui non maiorum ui

tutibus laudem consecutum in uituperatione, si bono genere Ue dcgcneras ea fui nee mediocri eis decori fuisse: sui maloram irim nto fulse. Simillic in educationes Lud s,quod in liberalibus artibus fleri cruditus,quod id aestitis quod pleriqVe omnes ocio Criuoluptatibis con*munt,bone ac honeste botris trifciplinis radidiJct: Sin ultimperi in bonis scipsium artibus . pertesubtraxillic nihil tibi do si isse praeter scinum. Itc si dignitas ac flava corporis fuerit, laudi sibi, non Et caeteris det rhnent aqxe dedecori

319쪽

e temperantia cupiditatam acquisitam. In vituperatione, si erunt haec corporis commoda, his male u=um dicem G,quae natura egregia esset confiecutim, ac idco magis uitup rundam: si non m unt,omnia praeterformum ipsiuι culpa C intemperantiu Midisse dictanus. Similiter inpotcstite,paupertate,di nil s,gloria uincit s mirrisit squalennium umium bubu rit con id rabonus,c quid forIiter quid ignavo,qt id prudcirter,magiae animo, irriste,contistenter uel contra gcsserit sicio.

dra . Id is non in sectu solam, ita etiam lucidi obstrua

re licebit. Num quoniam a diximus uora domonstratio ex artim tabi tu .uc armam tam a corporis robus C extraneis quam a s Esσdictis Unnunquam comprchnidimus, Cru dictis tonnunquam ficiliat; sumi enim sititia lucrum ord-tioer mutamus iecesse es quod in omnibus bis anim ι tiam, starius appareat non parva cura perlicere,quaesi huiusmodi erunt,ut quiuis coicedere possit ita esse ut diciantas, dabisnus oporum, ut quain maxime ampla C mgna oratiorae cistrantur. Nihil eium nugis proprium cst de monsis Eois quum ampla oratio. Q nyd si Gnnulla fustia canetur alii moes atque nos volumus frie uideri, rationiabus earumq; coiifrmitionibus, de quotis iam uride inueniuntur domi ma, comprobanda nebis sunt ob ce re etiam mi- bis ipsiis id qim obstire iudi tot solucre a locis eius coitar nis, quam obiectis imbis obtalit, alijs que modis, quibus diximiis si lutionem fieri, non inutile est. I trahuntur enim hoc pucto Deo quod opinil inta. 4:uitores ficilira quod ita sciundum si vi illinqvi a ab ampla

munibus

320쪽

deni non est dononstrativo genere uti cibi loridi conscribere. Quare qui aliquem tradat,inexili quodam dicendigenere res suas solum exponit, is quid fit monstratio parum intelligit. Ac huiusmodi multi his nos bris temporibus omni refrtis ignorantia scri animadvorti, G quod molestius ferendum est,ub his maxime,qui huius orationis copiae mugias trosse profitcntur, qui uel quum clari fianos imperatores laudent, quorum res gestas amplisimus ex linunt,ab exilitamen esurida oratione re dere non possunt rivumobrem sepius dicendum cst, dononstrativum genus,ne demonstrativum qiudem esse eda natura fui excucre, nisi crebris um-plificationibu subsoluatur. Ordinem durem in demon Dundo construare hunc licebit. Primo genus,hocs, quibus maioribus nutussi ostendere einde cum educationem amplexuss ortis,ad iuuentutis studia uenire,ac deinceps operationes vi

rilis aestituamplecti. Primumq; quod primo sum fit cum amplificatione prostrae, auis ita usum fieriti euiter primo narrare, de ampla id oratione coinplem,ac alterutruordinem hoc est,nc aut illum uel utrusis est, modo hunc, modo illum,ut ad postremum crvare,omnia ad animi saepe diximus,uitsi aut uirtute accomodare,ut filaudemus, hoc

fortiter liud qua prudenterimodesti Sisne illud aliud qua iuste

ficta praedicoems:fi uituperemus,iniuste ncoluincter, nave,rinprudent falsi cre aliud uis aliud si in probabimis cum amplificatione. Illud etiam di eruium est,non omnes has partes in quacunque laude uel uituperatione assumei das uideri. Nam saepe non incidunt, nonnunquam ctium tames incidunt, nihilominus maioribus cimplioribus contenti