장음표시 사용
71쪽
ro G. TR A ET V N. RHET. rection omnino effugiat, scit concessionem Giminis motis crimi Remotio criminis est assumptiua constitutio, im ud tamen transfirtur non in eum qui passus 19, sed in alium aut in aliud, quod timen correctionem Iudici fusciperepo fit ro modo, Lex Legatium ad decimum diem pro iacisci Cnidum qu in legationon mitteretur, consuetarua quaestoribgidari pecuniam insta legitimu in tempus non recepit, pro ictus non est, petitur ab eo mul la Conis cestio criminis est, curn rem causam in id transfert, quod in iudicium accersiri nullo modo potest, hoc pacto, Lex, Imperatorem post bellam cadauera militum sepelire: ast ritate hoeemis prohibitus quidam non sepeliuit concessionis quidam duas partes esse putauerunt, purgationem risuessi indeprecationcm Purgationem esse aiunt, quum edi sani ficti in imprudentiam, aut fortunum, aut neces itatem
reus transfri, quam e nos concestonem appetamus. uminis Deprecationem dicunt, quum rem ita confitetur, ut in nihil aliud culpam transiti ut nec sie consulto scisse neget.
Quam diuisionem ideo contre simus, quod nullius una quam deprecatio constitutionis uim habere uisa est, nee enim in iudicium venire potest. Quare necesse est, quam cause in iudiciu in non ueniat, nec causa consistit, deprecation constitutionciri non esse. Non ergo cum ali sconstitutionibus , aut cum partibus earum ponenda est, quippe quum unius partis inueniatur accusator prae te intention iiDliud habet quod ad probandrum ea
fani distrat quodsi dicerent acceptam beluisse depreca
tionem , non quodsibi constitutio uideretur sed quia re dianda nonnunquam 1st,aut apud populam, aut apud Imperatorem,qui iuratus legibus non sit, non id quidem tin-
quam malo a reprehenderinisod nulli dubium esse,
72쪽
ro, deprecutioncm constitutionem non esse. Multa vero ab oratore subcipi posse, quae constitutione careant,quium de domostrativo dicerennis genere,altius aporiemus cocolionem uero quam illi per purgationem appellit,idcirco in imprudentiam, βrtunam, ac neces itatem non dividimus, quod inconstitutionibus ut supra diximus, locorum diaversitas επι diuersim tem rerum arguit, confideranda est. Eostem uero locos omnibus his accommodari etiam
ipsi te1tintur, quare superuacaneu uictum est, eam adhibe,
re partitionem, quae nihil utilicitis ad locorur affirretpers icientium. Verum rationales iam satis putent, nunc legitimam conisder M. Legitima est constitutio ge ramina. nerulis, quum ex Dipto controuersu nascitur Inleg, tima confiitutione conoderundum est , uno ne an pluriaebum scriptis controuersia nascatur si ex uno aut uolutistis scriptoris cum scripto ipso dissentire uidetur, aut scriptu in ipsum duas uel plures sententia significat, aut res de qua nulla propria lex inuenitur, per similitudium legi accommodatur.Primum genimscriptum ex sententiant,
alteruam ambiguum, ultimum ratiocinationem vocamus.
scriptum C sententia est legitima constitutio, qudim unus ut plurimum accusatorscripto, alterscripti sentcntia utitur do modo Lex, Peregrinus si niurum ascendat Ortesupplicium det Crnum ciuitu ob fideretur, peregrinus quidum murum ascendit, hostium duccm interj cit, capitis accusatur Antiguum est legitima constitutio,quum script*m pluressententiassigniscat, quod inultis modis ieri
potest. Nam e mltiplici potestite verborMn C accentu, er genere, numero,et 1 iratiotie, C diction: tam compositione,quam redditione, crint breuiter omnia c5prehen
da,quibuscus modii uaria potestu ac significatio uerboru
73쪽
τα P E T V N. R HAEcommutatur, fieri potest. Hoc ex redditione dictionis oriatur, Meretrix si coronam aureum habeat, publica esto. Habere quaedain inuenta est,er accusator publica ad meretricem reddit meretricis desinsor ad coronam ullud dictionis compositione sit, Quidum duos habebat filios,
ταντα-quora: linum Ommaleo, alter Leo uocabatur Is ita teis
λέων. timcntum ficit, post mortem meum habeat mea omnia Leo. Multiplicisignificatione uerbi,hoc modo: Putersimilias amico taurum legauit , post mortem emamicus serisuum nomine Tauru m petit, haeres se bouem debere diis Ex Ne Ce cit. In caeteris quoque ambigui generibus non gravar nua exempla ponere, si rem non satis claram uel uno exta emplo assato duceremus Ratiocinatio est Iegitima constitutio, quum res,quae sine propria lege uenit in iudicium, euipiam legi accommodatur, hoc modo, Lex, Meretricis filius in concione orationem non habeat: corruptiuiri, σparum honeste pudicitiam habentis filiuem in concione quidum ne dicut prohibet hanc rei accommodationem non uni legem solum, sed etiam pluribus adhibere posse propter rerum crilegium multitudinem, nemini dubium esse debetΔ in autem ex pluribus scriptis controuersia nascitur,contrarias leges constitutioncm appellamus. PIura uero scripta dico si unum et in esset scriptum, quod tamen diuideretur, ac una parte actor, altera defensor uteretur. contrariae leges sunt constitutio legitima, quam in pluriabus scriptis,aut etiam in uno diuiso,non per se sed ex cirri eun tintia contradictio inuenitur omnino contrariae leges duplicem quaestionem habent scripti e sententiae: prioris partis exemplum hoc sis, Lex Damnatus depe- cum ' repetundis, in concione orationem non habeat. Et Lex Avatir in demortui locin , qui petas in concione nora
74쪽
M V 73mnet.Hae leges per se non contraria sunt, sed addita ciris cunilantia contrariae fient,hoc modo, Augur quidam dum natus de pecun s repetundis, in demortui lociam, qui petit, nominavit. Vnius scripti diuisi exemplum bula modist Lex, Vitiata uirgo, eius qui uitiauit uel mortem uel coniugium eligat: intempesti nocte duas quidum uitiauit, quariam una mortem aetera eius coniugium eligit. At constitutiones quidem partess eurum ostendimus. Nunc quanis G qua rationem tramri conueniat, demonstranis dum erit, si prius dixerimus. quid opus fit ab ambobus in causa destinari oportet igitur dim ab accusatore, quam
a defin ore iudicatio inueniatur, quae est summa iudici
quaestio, ad quam omnes rationes totius orationis constrvntur. Et nascitur ex coniunctione rationis, infirmamenti Ratio est quae continet de insionem Firmamentum est, quod quum contineat accusationem contra rationem affertur in eodem stitu, ex quibus sic componi solet iudicatis. Intentio, Interficisti matrem Orenes Depulsio, Interjici, sed iure Ratio, Illa enim patrem meum occide' rat Firmamentum, sed non abs te filio matrem indemnais tam occidi decuit Iudicatio,Qv mater Orestis patrem
eius occiderit, iure neu silio indemnata mater occisa sit. In coniecturali tamen, quoniam ratio non subest Actum enim negatur,non hoc modo, sed ex intentione ac depul sene iudicatio nascitur, ut occidisti Aiacem Vt bes, non occidi occciderit ne, haec Iudicatio, ad quam ut dictam est,totius orationis tanquam adfinem rationes constranditur. In his causis quae difficiliores sunt,non excogitanda soli sed omnino aperienda est, ut iudices intelligant, quid fit de quo quaeritur. Deritur uero in oratione iudica
tio, quam dij ad mla est, non ita paucis verbis ut sua
75쪽
perius dictum est, scd pro re nostr , muta e con urin- dic confirmanda nonnunquam sunt, ut quam uolamus appareat summa iudicii quod ut apertius fit, ea causa, quam pro Milone diuinitus dixit cicero, nobis proponatur Intella, Interficilli clodit illo: depulso,interfici, sed iure Ratio in dysme Ue occidere conatus est. Ad halicrationem quum mira ab aduersurijs firmamenta μ nia tabatur Hrentur,ia quibus etiani accessoriae constitutiones mu tuabuntur. Num qu admodum ex depulsione intentiorinis principalis causae constitutio nascitur , sic ex firma 'altius mentis accessaris Ititus proficiscitur, quod paulo poss--- latius repeten .Quum igitur multa firmumenta ad uniacam rationem dicerentur, ante narrationem summus ille orator tres constitutiones complexus est, quae ex tribus
firmamentis nascebantur. Quartam post nurrutionem reliquit, cuiu3 rei rationem in diltpositione collocabimum, nunc firmamenta exponamus. Intersici, sed iure,uilo inquit, ipse enim infidij me aggressus, interficere con 'in tus est Firmamentum primum Atinterfici nullo modo homo potesὶ Iudicatio, Vtrum actu aliquo jure interficere hominem possimus constitutio iuridicialis absoluti, locis absoluta a Cicerone absoluitur Alterum ad rationem illainfirmamentum At senatus decreuit caedem
illam contra remp. imm, quod c si praescriptionis loco prius e cit men eius sententium postea cupit: script
aduersarijs reliquit Tertium firmamentum At de ea caea ut qucreretur,cn. Pompeius iusit ambiguum est,namcduersar ita intelligebunt, ut quaereretur dec de inaequam de re contra remp.fim: At cicero, ut quaereretur, iure ne an iniuria, intelligit. Quartumfrmamentrum, At
non ille tibi cstu illistraxisti insidiuataicatio uterutri, duplex
76쪽
LIBER PRIMUS. Iduplex coniecturalis est, de qua suo loco dicemus. Mani- Iistum ergo iam puto in difficilioribus ausis etiam illi rendo iudicationem inueniri. Nam hic Cicero tribus illis prioribus con illatis, hunc iudicationem status accessorij
declarauit, quamsi probasset, principalis ilicosequebaαtur iudicatio. Principalem enim iudicationem putamus eum,quae in principesi constitutione uersetur constitutio'nem porro principalem eam iam diximus, quae a prima depulsone nascitur, unde incipit causu, c inquam necessario desinit, quae hic relatio criminis est. Ac de itinentione principalis stilus lativi in distositione dicetur, ubi etiaum clarim apparebit, quare consistitione aliarsim quaeri planum quae incidebant, coniecturulem stilum aperuit. Vertim quemadmodum firmamentis, quae muri nonnun-qliam ad unicum rationem 4,rruntur , est nascuntur accessori patus,sic saepe ad unicum intentionem mustae rationes abruntur,ex quibus principales constitutiones oriatiritur: Quarum in unaquaque iudicationem inuenireneaeesse est, ut in proposita causa,interfici clodium, sed iure,
salutem enim reip peperi: comparatio crimini est scea Drati,fimum uirum, et omni caede dignum occidi: Alieaera reIulio criminis est cum igitur causa huiusmodi est, ut milias rationes ausae nostrae non inutiles afferre pos imus,omnes ideo adhibetas encteo,ut pluribus costitutionibus adiumentis nostris magnu copia praeparemus Q dcicero pro Milone diligenter facit,quamuis comparati ne de illa relatione, iure rem uexatorem interfici, c teris intermistendo, quoniam non mustum per se viri habere uidebantur, cautius utatur. Vnde C quo dammodo diuidendo tam deprecationem quam compa
rationem pro fuit. Quanquam in hac causa indices,Titi
77쪽
r G. T V N. R HAE T. Annis tribunatu rebus omnibus pro salute reip. gestis non abutemur, nisi oculis uidebitis insidias Milonia clodio fictas: nee sumus deprecaturi, ut crimcii hoc mula proapter praeclara in remp. meriti indonetis: nec ponulaturi,uis mors P.Clodiis iis vestra silerit,idcirco eam Titi Nilonis,potius quilii populi Rom.filici ignetis: sed stillius insidiae clariores hac luce fuerint,tunc denique obsecrabo. T caetera. Nam hic quoniam comparatio non et stagni per se ualet, coniectura admiscetur, quemadmotam e deprecatio , quam etiam bι proposivit, quoniam effi per se in iudicium non veniat, tamen caeteruannexu confiitutionibus uehementius mouet auditores. Quare rationes inuenire quam plures placet, quae si non infirmae fiunt,firmioribus accommodentur ut indit ostione latius ominiemus Firmamenta quoque multa nisi nugatoria essent ad unaquanque rationem si accusamws, inuenire conabi trescuius rei eadem ipsa pro Milone di- ina ciceronis oratio, comprobatio est. Non solum enimaduersarios Milonis multis usos patet firmamentis, sed
Ciceronem quoque rationibus relationis, comparationis,
deprecationis, in defindendo Milonem caeteris inseruis use inanilistum est. Quae stimen ita se in ea causa habent, ut altera sequatur ex altera. Nam si celeratum uirum, tγrannicum interficit, salutem Reipublicae peperit: si salutem Reip.peperit sceleratum C tγrannicumr interj cit. Quatuor igitur sunt quae bene conb rarito causam inibi periunt ut e quid dicendumst, e quo ordine dicendum sit, sicillime teneis, intentio,
depulso,ratio firmamentum. Quoram duo titum uotas dicationem con tituunt,sed firmamenti et rationibus infria tioncs quoque nonnanquam discniunt, ex quibus
78쪽
LIBER PRIMUS. et quicquid dccedit , accessorium stilum appellainus. Infimmatio est rationis aut firmamenti,quaestitum accessorium sciata pullio ut squalm dicat Orestes interficisse matrem,quoniam illa patrem necauerat:At non illa, sed Agictus, diceret uduersurius, coniecturalis duplex ex in ira inutione rationis nasceretur, ab utro interfictus sit. Item occidi claditiem,sed iure: insidias enim mihis buxerat, ersceleratum, ac orannicium uirum occidi. Hae rationes re lationern faciunt,illa comparationem empub quam ille in praetura uexaturus erat 'maui. Ηus rationes si quis infra mationibus negare plures coniecturus redderet.Qui con-eedit, is causam suam euertit, nisi firmamentum instrat. At hominem interficere nullo puno licet: immo licet, infra mundo inquit definsor. Quare ex firmumEt itfrmatione etiam absoluta iuridicialis acces it similiter ex aliorum firmamentorum causae quae superius exposim sunt infirmatione, stilus accedunt. Infirmatio firmamento illen,qubsista stituam inutit Voc confirmat.
DE PROPOSITIONE, ET DIVISIONE.
HIs ita conoderatis,post narrationem confirmationem aggrediemur ii qua proponere quod agimus in simis plici quidem e clara causu, quam auditores id de quo agitur probe teneant, fortassis necesse non est, maxime se exiluinarrationis huiusimodi fuerit, ut ipsam rem qu in
iudicium uetiit aperiat, quod coniecturae ac translationi plerunque accedit In obscura uero quaecunque si e
duplici 'quin ictum conuenit , sed iure an iniuri ifictrum sit quaeritur, necessaria mihi uidetur propositio. Propositio ergo ut nunc accipimus, nihil aliud est, nisi totii siet,qua de agitur, breuis demonstratio,ut parricidjj
79쪽
accsso Per conuerso. Facile igitur uobis ostendum iudiὰ ces non modo non pati atum , sed ne cogitatum quidem
nubi parricidium Post propositionem si diuitis uidetur
necessaria, quod nolis per accidit, ea consequetur Inter hunc propositio π,etilii iniqua argu menditionis initium sumimus, hoc inters, quod in illa locus proponitur: huc, toti eausa, unde fit ut ita una semper argumentatione absoluatur, haec aepe argumentationes C Iocos nultos contineat sic proponit pro Nilone cicero , quod per totam coniecturalem acturus erat. Non igitur aliud in
iudicium venit, nisi uter utri insidia siceri, prosictyniis hil, si bicissi, ut ne sit impurae: sit ille huic tum nos scelere soluaniar deinde alteram partem tantum, hoc moedo, Quonam igitur pacto probari potest in sidias Mikiactrantur ruscis Clodium Quodsi quaestiones plures infimun-rer, omnes occupandae unt,quod quum accidit ipsa quaeis Ilionum eiu eratio principalis diuisis erit, ut sacrile , vj parricidij, proditionis accuso si inultiplicatio, donarietas causae ex firmamentis, ac rationibus vir ijs ea que isti irinationibus oritur, torim causam tanquam simplicem propoliemus, deinde agendo caetera locis suis propone itur. Ut pro Milone Cicero bis uerbis, Nisi ocutis uidebitis in fidi Milonia clodi, Ulas. Quam raritionem antequam contextum oratiotiis absoluat, sis is , si illivi insidue clariores hac luce f/erint, tunc denique obtes orios iudices ab inimicorum audacii, telissulam ut impune liceat desin dere. Haec totius causae, sae pri uipulis coulstitutionis in relatione isti propositio est, accessorium deinde proponit, Negunt intueri biscem sesse et,qui schomi non occi fiteaturion improbato insis aliud. Sequitur illud, quod a Milonis inim,
80쪽
eis saepiyime dicitur, eaedem qua P. Clodius oresus est, senatum iudicasse contra remp. esse fictam. Hoc quoque
absoluto proponit tertissim, At enim Cn. Pompeius rogatione sua Cruere CT de causa iudicauit. Ibi ergo proaepositiones accessoriarum quinionum fient,ubi ipse quae planes ut in distosiuione dicetur collocundae sunt. Aut ergo primo principalis proponemus, deinde accessor os loci reo seruabimus, ut onago principali ordine Io-eissuis C proponentur, C explicabuntur accessorij: Aedemum post omnes instretur principalis, quod tunc debe- referi putamus, quum aut uehementi turpitudine implieiti, aut difficilis Ulu, de crediti, aut omnino imposiabilis principulis existimatur: quare ne animam audito.
xis,fndat, alijs quaestionibus lenito, aut omnino dissuas principalis dehatur. Verum quemadmodum fi lyn, 'instratur dat, noui limo demum in laco ponitur sies iuuat,saepissmgenda, ut rursus idem in fine primae quaestionis, infiis diutorem iure intersici posse firm)finiam quoque ex ac αcessorijs saepius t gendis es , ut cicero ab utro βι faesint insidiae saepius dicit Propositionem uero optime de 'tas, breuiter complecteanur, si iudicationem excogit ibimus: ipsa enim iudicatio, uel tori , uel ex altera sui parte, vel pars eius proponi solet, quorum Aterum I plicibus, ab rerum duplicibus accidit causis. Sed a Cicerone ad conos similem huius ficultatu pestium haec umantur Ex ab tera parte sol , ut illud, quonam modo probari poti
res insidia Milani ficisse cladium tota vel sine apemtione, ut in eadem orationestitim post exordium, uel cara apertione seiunctionis, ut post narratiotiem. Illud iam
in iudicium uenit, non,occictus ne sit, quod ditemur, esiure an inimia,quod multis antea in causis tum quaestum est.
