장음표시 사용
151쪽
sub Des Mentem, stib Mente Animam, sub Anima Naturam,sub Natura materiam.
Menti tribuit Ideas,Animae Rationes, Naturae Semina, Materiae Imitationes, Umbras,& participationes Idearum,adeo ut agens permutando materiam, munere semimum,imitatione quadam,& quasi umbra, proprii' Idcς materia formetur, ac perficiatur : ita in libro, de Omi, & interitu inquit Philomnus. sormas induci ab Vni ucta . si opificio, hoc est, a scrie communium causamin per causas proprias ad opus proprium eontractarum . Haec non est creatio,quia fit per scinina,& cum permutatione materiae.Cui opinioni in parte similis est opinio Avicennae, & eorum qui ab Intelli spinissentia infima, quam largi tricem formarum appellant, sormas insundi asseruerunt, non tamen sine permutatione materiae,& proprij seminibus, siue dispositionibus. Qi sententiae dubiae simi: nam ordo ilIe Idearum, &rationum reijcitiir ab Aristi mersio. teletea Intelligenti quae formas infundar, nullibi ab eo ponitur, quae si darentur ad--huc sententia esset dubia,qiuasorma, quae producitur, est distinctae essentis ab Idea, ιει ab intelligentia,cum uua si aetem & abiuncta,altera materiata,& materialis, ad--eo, ut adhuc remaneat eadem diibitatio quomodo ea forina ex nihilo sui fiat. Prae- Opinistere per huiusmodi opiniones euertitur conditio propriorum efficientium,quae est, vi simile producant,ita enim nil mortalium generaret, sed solum pro sui similis productione disponeret, ideo recte in septimo Metaphysicae, inquit Averroes idem es.se agens disponens, & inducens sermam, ut enim agens per accidentia ualet disponere, ita per formam propriam ualet simile generare. Propterea dixere alij, reperiri in materia inchoationes,& tanquam rudimenta quaedam omnium formarum ,rie fiant ex nihilo, quae mox ab agente postrema pcrsectione donarentur. Quae etiam opinio est dubia r nam in secundo libro de Materia, inchoationes reieci, & iure prosecto, quia inchoatio est quidam gradus formae, at non omnis serma habet gradus,& recipit magis, & minus. Praeterea esto, quhd habeat gradus, illi non polum tesse gradus essentis,omnis enim essentia in indius bili est possita,& est ut numerus, quemadmodum in octauo Metaphysicae,contex. I o. docet Aristoteles, quare erunt gradus existentis,& indiuiduales: in omni autem gradu existentiae,uniuersa essentia includi-mr,ac ita non gignetur noua species,& in eiacm materiae parte species opposits seruuabuntur, & seruabitur species sine indiuiduis eius, qirae omnia aperth cum uero pugnant. Nec desueriint,qui eas inchoationes nil aliud esse dixerunt, nisi essentiam materiae,adeo ut natura,& conditio materiae east,iit sit rudimentu, Sc quedam inchoatio omnium formarum , quς mox ab agente perficiatur, & ob id agens ab Auerme in Ia.Metaphysicae I 8.dicitur largiri non multi tardinem, sed perseetionem . sei, Euersiis. tentia etiam est dubia:quia sorina,& materia sunt principia adeb distineta, & mstantia,necnon conditionis adeo v riae,ut unum non possit censeri inchoatio alterius, inchoatio enim eiusdem est coditionis clim re,cuius est inchoatio. Praeterea, inchoatio non recipit aliud ut Subicimina, nec ex ea cum persectione adiiciliente fit compositum,sed simplex consurgit sorma; at materia recipit formam, & cx cis compositum consurgit.
itaque sentetiam,quam & veriore,& Principijs Peripateticors magis consentaneam iudico,patefacta,dico, pro Physica rem generati tione tria requiri: Comune essiciens, Comune Subiectu, & Effciens propriti, quod per forma propria,C5mune esciens, comuncqtic Subie, in ad opus proprium contrahit; agens itaq; propriis conspirante comuni per primas Pralitates, ut per instrumenta perlautat Subiectit quod penitus est potestate,& sacultate, ac uirtute suae serinae generat sibi simi-
152쪽
, De effect.& perpessi operant. per naturam
se ad quam generatioticin conspirat Materia, quae subiici rur, pennittam '& suap6t uia 1nesinat ad f oriraam,Conspirat Forma agentis sua virtute, de condit imae, cum enim sit actus,& quaedam participatio boni, conditio boni est foecunditas & mundi propagatao,ideo generacto dicitur opus naturalii inruin, cum prodeat edi conditi. . naturae,ut est participatio boni. In hae productione non calor amitia transit init liens, non enim sorma ex materia pendCtas, ex una materia transit in aliam, sed c Ior agentis per contactum patientis, conspi rante, patiente , si initem generat . t Him- dicitur educi ex potestate materrae, non qitia in ea praefuerit, sed qilia ab agente x Subieeti permittationeni efficitur. Quod dixi de calor in inligatur de caeteris Qualitatibus,qitae disponentes subicctum uita te agentis, sunt tanquam semen futurae αβημ' formae substantialis, quae gignitur. Ita patet, quomodo generatio distinguariara Dreatione, quae non exposcit permutatiotiem Subiecta, nec facultatem agentis pri dispoii tionem per accidentia, tanquam per semen, adeo ut ii irtute proximi agentis consimilis,educatur forma cum interitu alterius, sed absolute ab agente prinax inducitur: Forma autem per generationem dicitur fieri nihilo sui, attina m ni hialo absoli itὸ, quoniam ut contradi stinguitur eius generatio a creatione, pro pa requiari rear materia, ex cuius potentia modo declarato educatur. Ita soluitur dubitatio , Eo quae Ueteres tiirbavit,qtue erat, si Ens fit,uel fit ex Entriuel ex non Ente, vir patet ex primo Phy L& primo de ortu, de interitu. Ita in parte uera est sententia Phihoponi in Disputati me contra Proclum,dicentis: Omne quod fit, ex nihilo fieis, quateriussi anil sui praesupponit. Similiter in uenim sensum redigi potest sententia assere thim dari inchoationes sordinariim,non potam do in materia forma corporis, et coaeter .nam, quae sit inchoatio sormarum, ut nonnulli existimarunt, neque in ea matcreta constituendo gradus sormarum, scd solium considerando potentiam materiae, quat nus media ut dixit Auer.in primo Physicanter non esse penitus,&esse actu: acita, quatenus magis ad actum accedit, quam non Ens penitus ici potest qilaedam inchoatio. Demum in parte seruatiir induci formas ab Vnitiessi opiacio, N a largitorem marum,quatenus forma non educitur,non conspirantibus comi inibi istavss,essentialiter ordinatis, At non educitur nisi uirtute formae operantis ψ cstqinedaria parta-cipatio summi boni,& capitis eorum omnium,quae sent cui soli Honor& Gloria
153쪽
De Nomine oecinitionistis Elimenti, Cap. I.
L E M E N T A ut suo ordine Mi indum constituunt,sui
consertiatione illum seruant, suaqire ordinata partui vi- i
cissitudinc, varictatum innumerarum sunt origo, ita siti cognitione & splendore caetera cuncta ex eis prodeuntia patefaciluit, S: illustrant: & quoniam multa inchidunt,qiis dissicultate pariunt,ideo in eorum cosideratione a curate uersari tenemur.Ηorsi declaraturus ego Coditiones,Naturam: numerum,& affectiones, a nominis expli- ne ει-ε. catione ordiar. Elcmenti nomen ex potentia Aristotelis ii. in decimo Metaphysicae, coni. a. absolutum non est, sed relatum,ueluti Ignis prius est Ignis, mox dum resemir ad mixtum, dicitur mixti Elementu. 9d etiam asseruit Averroes tertio Coeli, 3 r.&approbauit Galenus in primo de Elcme litis,cap. 6. Insuper,cum dicatur alterius Elcinctum,etiam dicitur prius eo cui ita est Elemen uin, ut asseritur ab Arist. Ia. Metaphysics,cont. Is.Pro Elemεti Coditi-θconstiti itione variae conditiones requirim rur. Et quoniam Elementum tripliciter po pro Esemεtest considerari primo in genere, secundo ut Elcmentu Mundi,tertio ut Elementum vimixti; ideo tripliei cori sideratione conditiones eius assignari possunt. Dum Elemen- tu uniuerset in genere consideratur, tres puto esse eius Coditiones. Prima ut ex eo intrinsecus aliquid costituatur,quae elicitur ex eius Defini tione tradita ab Aristotele in quinto Metaphvsicae, ne. & 3 . Coeli 3I .quae est, quo coponitu sitie quod inest, ct c. Est Dubitatio, nuta Aristoteles in primo Physicorum inter Elcmeta etiam mutaeis
priuationem numerat,nam incor. 8. Contraria constiti lentia terminos generatio
nis appellat Elementa,& ai t etiam Elementa esse tria includendo priuationem,cum tamen priuatio non sit pars rei. Respondeo, Aristotelem tunc inspexisse principia sol tis per se, & nomine cis competente denotasse omnia tria. Infiiper priuatici dicitur Eleia entiam, ut partim ad materiam,partim ad formam redigitur: nam dicitur in primo Physicorum eadem numero cum materia,& in secundo Physic. I . dicitur modo uti quo format per se tamen priuatio Elementum non est . Altera Elementi conditio est,iit sit primum. Hanc resert Aristoteles in quarto coiit.quinti Metaphysics,im quiens: id cui iisque est Elementum, quod primum cuique inest. Hanc conditionem approbauit Galenus primo de Elementis, cap. . inquiens, non ob id aliquid esse Flementum,quia ex eo fiant alia,sed quia primum, fit simplicissimum. Tertia conditio est,ut si eii isdem gelacris cum Do citius est Elementum. Ratio est:quia Elcmenium est internum principium,rem constitvcns; principia autem intrinsecus constituentia ad
154쪽
idem genus cum eo cutis, sutat principia, reseruntur. Hanetertiam conditionem atr-ctoritate Alexandri I 2. Metapliὶ sicae, coni. 2 o.approbauit Auzrroes,inquiens: Elementum δε id citius est Elementitio, sitiit eiusdem Naturae; sed Elementum in ea ma-
Sote tia tura est limplex,id cuius est Elementum est compositum. Clarius ab Aristotele, Sto is, Averroe idipstim approbati irin eode I et Metaphysi a , particula ly. direntibus, Elementa Substantiae Elae Substantias,Relationis Relationes. Haec tertia conditio non in ea significatione debet intclligi,in qua sumebatur a Galeno in primo de Elemeris c. 6.8e 8.& in primo,do Natura Humana C. vltimo,qui biis in locis ait, ita debc re esse ciusdem generis,ut solum corpora sint Elcmenta corporii,& Qualitates QEalitatu, non autem incorporea corporum,adeis ut ex sententiacius materici S: sorma solium debeant dici principia Physicorum corpurum, non autem Elcmenta,& sequutiis est Galenus sententiam Hippocratis,& vetustiorum Philosophorum. Ex ententia tamen Arist. Se Platonis, secus est dicendii, ut patescet iri Lib. de Qualitatibu , primis. Hinc Simplicius ex sententia Eud mi in prooemio Physicorum, ait Platonem suis. primum qui intcrna prima principia,nuncii pauit Elementa.Et Aristotcles sequiitiis est eum Haec itaque tertia conditio ita intelligi debet,ut explicatur ab Aristotele in
I a. Metaphysicae I v. dicentc,Elementa Sub statia es . Si ibstantias, Relationiς Relationes, adeo ut ad idem Praedicamentiam reserantur, non autem qriodo non sint Harare e corpora,non tialeant dici Elementa corporum. Plutarchiis in lib. de Placitis Philosophorum,cap secundo,ponens discriincn inter Principitim,& Elementum,ait Principium esse primum de simplex: Elcmentum itero compositum p Quae sententia soli riest uera de Elementis corporeis,contradistinctis ab eortim principijs,non aute ab: o Dubitario luteλSed cum Elementum dc beat esse eiusdem generis, diibiu est quomodo quatit OrQualitates ab Aristotele in secundo, de Orcia dc interitu,cont. 3. Sc I ώ. nuncupCntur Elementa simplicium corporumΘHoc explicaui in libro de Qualitatibus, idccinore i. pet Tres Elementi conditiones prosectbue sim cum de materia prima tu de sorma,&propterea ambo nomine Elementi d cnotantur, praesertim tamen materia,ut
existimatiit Elidaemus, lacti in i co Alexander, reserente Simplicio in primo Phvsic ru,qus etiam filii sententia Aristotelis in 7. Metaphysicae, 6o.dicεtis, Elcmetitu bile in quod resoluitiir aliquid ut in materiain. Ratio cit:quia materia est prior origii, dicitiar tamen etiam de Brana ur intrinsecus rem constituit,& prima est, & Aristor les omnia principia prima, rcm intrinsectis constituentia,Elementa nuncii pauit. Et quia sorma est dii plex una sermans, altera assistes; nomcir Elementi rectε dicitur de sorma sormante: de assii stetite au te uel non dicitur, vel miniis propriri lii ad eam extendi potest Elemciari laomen, dsi coi sidcrattir ut pars compositi, vel uri Aristoteles in secundo de Gener. Aniinali tim , c. 3. itim seminariain ait porporcione respondere Elemento Stellarum .Et Au troes per Elementii in stellarum respondens uirti iri s minaciae censuit d notari Ilitelligentias,quae sunt Elementa hoc est Amas qusda Cettorum. Ex dictis eliciti re solii t. huius difficilitatis qtis rectius sint Elementa rerii natura constata tisi,iton simplicia corporia, uel potnis principia prima, stat .n.quod qua-uis Galenus loquens sectin dum taeteres,noget Principia prima debere dici Elementata ει ι tamen tierE Ca sunt Elementa,& iectius eo nomine denotantur, quam sim plicia corpora,ctim sint prima absoli tE,nam ea ut absoluth sunt prima,ita sunt absolutE Elementa, implicia hieris corpora,nu ah litt8 sunt Elementa, tum quia no sui it prima, tum quia non sunt pura, sed uocat mir Elementa ex sententia putantili eae se prima absolute, ut Empedoclis, uel cum additione corporei, dicendo esse Eleata menta corporea, quatenus inter corpora priina sunt. Coelum dicitur Elementumis..ia bis si ib initio 3 I.de Coelo dicitur Elementum primum,na Mundus ex eo prinr ei palissimEcoflatu deest purissimu de simplici sinatim,& primum omniu corporum,
Gotione, ideo maxime Omnium corporum Elementi nomine meretur honestari. Relatis con-
155쪽
dim eo vis simplex duplici ratione posse dici Elementiti uel per mi iri Od mun corporcidum,uel per relationem ad intactum.Elamen tum corporcum relatum ad Mundiana, μ' quinque conditiones exposcit.Primaris,iit sit primuix, & simplex inter corpora, ad ism iis ut ex alio eorpore non sit constatum. Secunda, ut ςfinituin locuin in ordinς Vniuersi sibi expostat. Ratio est,quia Mundus eκ humm Elementorum orati necψ'furgit.Tertia ut inter latiusmodi corpora silvogruens ratio uirilitis,ed molis, ut seipsa ualent seruare,& unum non adeo iiiperet alterum,ut illud valeat destruere. Quarta,ut pndiis sint supremo de ultimo. Ratio est,quia ordo dc primum & vitiinuin exposcit, Elementa autem debent esse ordine praedita,ut Universum constituant .Quiuaa,ut inter ea detur primu ex quo fisultas prodrat,ordinans, dirigens, de seruans ha,hoc maim riniuritur pro costitutione uerioris principii cuiuslibet ordinis. Hs conditiones congruenter si inplicibus comoribus competunt,& praesertim Coelo, adeo υ, risis in iure Elementupri imim ab Arist. dictum sit. mis, si considerantiir conditiones iar admi Elementorutri,ut referuntur ad miritum, dicimus conditiones huitismodi Elemento Harn. rum esse,ut sint prima inter corpora mortalia,ut sint apta seorsum subsistere, ut sint praedita duplici prima Qualitate, perquam inuicem agant, patiantur,do misceantur. Demum ut non penitia aboleantur,uel seruentur in nari , sed in quandam medio- incritatem redigantur. Aede his conditionibus distinctius loquario libr.&Μixtione.
De Diuisionibus f De Bombus Erementorum. 'Cap. II. in
m m Iuidinat Elementum primo in Elementum alis 3e potestate, unc inpia mentum acui est, dum est in eocutus est Elementum,nam antecost
ia P tutionem eius solii dicitur Elementu potestare.Insuper,Elementum a. si M. in potest dici Elementu uel absolui de est primum absolutE in copositione alicuitis,uel percoparationem,ut syllaba dicuntur Elemeta diolon ,& cameS,Uffa,S nerui; Elementa membrorum. Tertio Elementum diuidb 3-ῆ si ..tur,qiria vel est compositionis tantum,ut materia,&sorma, vel c5positionis,& mixtionis, ut quatuor Elementa mixti,vel compositionis & ordinis,ut simplicia corpora suo ordine Mundum constituentia. Pulchra hoc in loco se offert diluenda dubit tio,& est,quae melior sit Elementorum coiistitutio,& disposito, an seorsum a in i tor ves potius in mixtopNonnulli aiunt melius disponi seorsum,quia sic sunt sincera stolo Lin mixto irem inueniuntur potestate,&castigata. Academici aiunt oppositu,na Ele- ω πιι mentu in mixto acta est Elementum,& est propinquius ulteriori fini, in que per Uni . uersi naturam dirigitur. Soluitur Dubitatio, quia Elementum consideratur ὸupliciter, uel pro suo esse absoluto, vel elim restiplication ut Elementu est: pro suo esse absoluto mesius se habet dii est sincerius,at consideratum ut Elementum,quia in mixto actu est Eleinerit, & proximius est fini ulteriori, in eo habet esse persectius. His prras mefiniti simplis, Definitiones Elementi considerandae occurrunt. Duas tradit Arist.Elemen nes Heinti Definitiones, unam tertio Celi, 3 r. inquiens,Elementu est id corpore n quod alia η'. corpora diuiduntur,mcxistens potentia vel actu, quod diuidi nequit in partes disti in speciei. e definitio copetit Elemetis corporeis,de qui Scin eo libro loquitur Philos non materiae & forma na pro genere sumitur corpiis,&considerandum,2 Arist. definiuit Elementum ut actu est Elementum, nam tunc verius est Elementum & ut tale,est praeditum potiore dispositione.Sed dubium est,ane definitio competat simplicibus corporibus solum per relationem ad mixtum, uel etiam ad Mudi costitutione ideδ ut etiam competat Celo. Breuibus dico, Aristaeo loci considerare,Elemen Misis. ta corporea mortalia, eaque definire cier relationem ad mixtum, nam diuidi in Elmmenta non Mundo propris copetit,sed mixtis mortalibus,& praesertim quia addit, quod
156쪽
quod inmtimini Iri mixto potestate vel adtii, litod ait adhilea se no esse explieassi, id enim fit in primo & seeundo de ortu & interitu. Alteram Elementi definitione tradit Arist. in quinto Metaphysicae coni. . inquietis: Elementum est,ex quo componiatur,primo inexistente,indiuisibile specie m aliam speciem. Dubium est,cui Elemento haec definitio competat Putauit Scotus eam definitionem non Nementis corporeis,sed seli primae materiae competere,nam ea est,ex φia res primo componiitur. Et opinionem non puto approbandam. Prin b, quia ossicili Metaphysici est,uoces eoasiderare uniuerse,& secundum Commune genus,non cum contractione, quod praesertim in eo quinto lib. eruauit Arist. Praeteres,conspicuε Arist. se exemplis explicans inquit,ut uocis Elemento,ex quibus eomponitur vox,& in quae ultima diuiditur,tuta uero non amplisis in uarias uoces ab ipsis specie distinctas, sed de si dividantur, reticulae earu eiiisdem speciei sunt,ut aquς particula aqua, similiter etia eorporum Elementa dicunt,ea d icentes ulti ina,in quae corpora diuiduntur, illa uero non amplius in alia,specie differentia corpora,&c.Cospiciah Philosophun indicat definitione illa esse comunem,& non materiae propria. Propterea ex aduPrso nonnulli uiri sapietes, inter quos est Illustrissimus Card. Conrarentis, in suo praeclaro lib.de Elementis,i quiun t,definitione illam non primae materia copetere, sed solis smplieib.corporib. relatis ad mixtum. Ratio eoru est, quia prima matelia non rectὸ dicitur indivisibilis specie,& rma,cum forma careat, sed rcetε dici tur de simplicibus corporibus. Quae opinio etiam approbanda non uidetur, quia Philosophus variis exemplis patefacit se uniuerse & lath ὰes nivisse Elementu ut unitrerse considerari debet a Metaphysico.Quare dicamus cu Auer. Arist.definiuisse Elementu ut Flementu est, hoc est u: uersε & in genere: quae definitio vera est,cside materia & serina, tu de Elemetis c. rporeis,& de his uera est siue reserantur ad mixtii,siue ad Mundi constituis ἴ. Fuincamenta aduersaru opinionum laeuia sunt,dicebatur pro Vinione Scoti, solam mat riam esse ea,exqtia res primo coponim tur. Dico cam es e primam absolute, simplicia aute eo ora eslla prima inter corpora.Diccbatur pro secunda opinione, mareria nodiuidi in partes eiusdem speciei. Respondeo per duo fundamenta. Primum cst, eam particulam definitionis indiuisibile specie,in aliam specie debere intelligi pernegationem adeo ut in partes distinctae speciei non possit diitidi, uel quia absolutε diuidi non possit, vel si diuidatur, partes non sint distini e speciei, εcita pernegationem sumpta,nullo pacto repugnat Materis. Alteriim est,quod etiam partes materiae dum per moIcm ci coaetiam diuiditur,possunt dici eiusdem speciei, sumendo specicin proratione,natura,&cssentia, luti Arist. in primo Phys. So. At 66.in hac significatione dixit materiam distingui specie a priuatione,hoc est essentia& ratione. Sed dubit tio est,quo ea Definitio competat Coelo, cum in Celo reperiatur partes distinctae natiane&Gditionis,nam Litha sprete distinguitur ab alijs Stesiis:& stella abor 3 Responde dum C lium numeratur inter Elementa Mundi,sumitur pro Elemento uno ut contradistinctus a quatuor Elcmentis, re itera tamen tot su:It Elemeta quot orbes qui quamuis non distinguatur specie univoc ,sub genere posita, distinguuntur tamε specie ab uno collocata si1b genere ab uno. Dum alite fit comparatio inter Stella, &Orbcm,quamuis adsit aliqua ii arietas essentia tamen est eadem nam loge maior u rietas reperitur in partibus moriali lim Elementorum,quam Celi; sc itaq: rei hius orbes quam Coelii nomine Elementi denotantur,& C lum est diuisibile saltem perdesignationem,ut ab Astronomis in signa & gradus diuiditur,Philo Iudaeus in libm de Vita contemplativa,Elementa definiens,dixit,Elementsi est inanimis materia a seipsa immobili stibiecta opifici suo, a quo transformatur in omnia Qualitatum geneara. In cuius definitionis coiisideratione morari nolo.Galentis in primo de Elementisca'primo,dixit Elementum esse rei particulam, sui natura primam,& simplicissima
quς in alias diuidi non possit. eius definitio est smilis definitioni traditae ab Arist. in quinto Metaphysic in qua Galeni definitione, id subintelligi debet, ut si eiusdem
157쪽
generis cum eo cuius est Elemenciam, modo ab eo expIicato; alioqitin ea Definitio competreet materiae componenti corpora,quod inficiatur Galenus.
Xplicato Nomine, Conditione,& Definitione Elementi, sequitur ut
de Numero agamus,& cum Elementi uome de varijs dicatur,ferino est de numero corporeorum Elementori ,: quae sub Csto collocatur. Qua de re duo se osterunt consideranda; Primu est,an haec quae com- 'muni voce dicunturElemeta, pro suo cile absoluto nota sint vel ne Altersa,an constet ea esse Elementa, ερ de quibus constet uel no constet λA primo ordiens,dum hςc simplicia corpora pro suo esse absoluto cosiderantur, conspicua & manifesti silina sunt,& iure; in ea primo sint pridita inalitatibus primis, maximὸ Sensum primum mouentibus, ideo primo nobis sub Sensin 'caduti hoc
indicauit Aristoteles in scindo de ortu & interitu, iat. I 6. inquiens, quatuor connexiones primarum Qualitatimi respondere sinplidibus manifestis corporibus,manifesta ea dixit Philosophiis. Hinc nemo veterii inficiatus est, dari Terram, Aquam, rem,Igne . Hoc optimiε nouit Galentis, ideo in primo de Elementis c.sexto,diis mis aduersias Athensit,inqui constare dari huiusmodi corpora ut Substantiae sint, non auae constare ea esse Elementa.Idipsum assirmauit Philoponus in Exp.eonta 3.
primi de ortu & interitu in quo Aristotcles proponi ic5siderandum de uocatis Et mentis siue sint,sive non,hoc est an sint Elementa,iiel ne Sed oritur dubitatis,quia Auermes in de Cslo, 3 r.e ait AristoteIem ostendere speciem sui Subiecti, nempE, Ignem esse, at s in se constaret, non ostenderetur. Respondeo Aristotelem non sendere dari Ignem denim nemo insciatur,& Aristoteles id sapponit ut notum, scidum ostendit esse corpus leuissimum, eminere omnibus sersiam latis, ac ita locu proprium in ordiue Universi sibi optare,& includere conditionem Elementi,& hoc d notare etiam uohait Auermes, ideis dixit, tera Elementa aperia inoci in tuis I cis, Ignem autem solum ivspici per partes extra suum lacum positas, & hac ratione ex eius opinione Arist.demonstrauit speciem Subiecti, quia in lib. de Coelo consid tantur simplicia corpora, ut Elementa Mundi, quae in primo de Coelo coni. s. dicuntur partes secundum speciem, hoe est pantesMundi, specie distinctae,& suo ordine Mundi Brinam eonstituentes hinsipersunt species no Subicisti: proximi librorum de Coelo, sed remothnempε corporis Physici Cum autem ex se constet haee simplicia corpora pro suo esse absoluto,apud nos r Rriri,perpendamus alterum caput, an constet ea es. Elementa, hoc enim est aliquid posterius, & ignorari potest cognito
primo. De quo loqtiens,die non pater sed latere ea esse Elementa,non enim patet ea esse prima inter corpora,& ex eis caetera fieri. Hinc Democri tus, Leucippus,Epi- mirus,rimarunt ea esse Elementa,& dixerii R ea fieri ex prioribus corporibus, ne μ ex Atomis. Anaximander similiter non censuis ea esse Elementa, sed scri ex priore alio corpore. Anaxagoras non haec, sed cuncta corpora similium partium dixit Elementa. Empedocles putauit ea esse Elementa,at errauit:quia censuit esse prima, de
Elementa selinti neonstituta ex prioribus principijs&Elementis. Alij phil
sophi concesserunt quaedam eorum esse Hementa,id negantes de alijs,ut Thales, quam solam dixit Elementa: Diogenes, Aetem,Heraclitus Ignem. Patet itaque ea esse. At an sint Elementa,", &quae eonim sint Element apprime latet. Ideo Elementa esse quatuor et ostensione, & Aristotcles in comprobando eo numero, laborauit,non in ostension quod ea eorpora pro suo esse absoluto reperiantur.
158쪽
Rationes quod Elimenta sint quastuor. Cap. IIII. i
i orporea Elementa sub Cili orbe posita esse quattuo quinque rati
nibus inuenio Arist.probasse. Prima Elicitur ex a.de coelo, coni. I 8.& I9.quae ita sormatur. Reperitur in Universo Coelum, quod sui natura aetemo motu in orbem vertitur,quare necessaria est Terra, quae - - - - in medio rinxit escat, circa quam reuoluatur. Reperitur in orditie pri
morum corporum Terra,igiciar debet reperiri Ignis ei contrarius per Q tates loco mouetum, ex quibus pendet ordo Tementorum Mundi. Nam si unum contrari rum secundu natu tam reperitur,dcbet reperiri & alteriim,alioquin Universum non esset Viii uersum; Datur Ignis A: Terra, igitur dari debεt Aer & Aqua,corpora inreta media. Deducitur Consequuti quia Terrae Aer, Igni Aqua per Qualitates alterantes opponuntur,& posito unocontrariorum,concedi debet& altera. Ηse ratio ostendit Elementa esse quattuor, reserendo ea ad Mundiim,quem stio ordine constituunt.& est consentanea libris de Clio,in quibus Elementa ad Mundi constitutionem resertitur.Altera Ratio elicitur re q. Cetti, 36.& 3 7. ni.cilius medium est grauitas & le. uitas,quam Oppositionem sequuntur motus rei hi uarij,&loca subordinata uari coastituentia orditiem Vniuersi.Pro sormanda ratione suppono Mundu esse sphςricum,& sub Coelo duos inueniri extremos terminos motuum rector si ex Coein pendines, constituentes locum sursum & deorsum. Accipio seclld in hos terminos Elementa moueri per 3rauitatem & leuitatem. His prae assumpti ita argumeror. Damrsub Cp Io Corpus unum in loco sursum per naturam c5sticiittim,& leuissimum datur aliud, quod cunctis sua grailitate per naturam substernitur,dc haec duo sunt Iguis & Terra, ideo necesse est dari duo alia media, qtas per comparationem grauia, & leuia sunt: nam si dantur extrema, quibus non repugnat medium, etiam dari debent media, &praesertim quia in sterius eis S posse,non distinguuntur: At dicet aliquis, concedo dari medium,sed assero id esse unum. Inquit Simplicius media debere esse duo, quia ut datur graue & leue absolutε, ita debet dari graue & leue per comparatione.At per hoc non remouetur dubitati quia dicam idem medium aequale,esse es graue & leue per comparationem. Respondeo, id dici non posse. Primo quia aequρ graue& Ieue non datur, cum sit aliquid indefinitum, forma autem semper ad unum definita est,
Iiisuper medium unum non replet υhiuersam distantiam extremorum,quia in ea latitudine consideratur inclinatio ad unum,& inclinatio ad alterum extremum. Praetcrea, in interealidum 3c si una,& frigidum & siccum non unicum cst mediti sed duo,
ita inter summδleticis uens calidit*in & siccum, & summε graue, sequens frigidum& siccum, duo debent esse media . Haee quoque secunda ratio ut formatur m libris
de Coelo,ita vim habet ostendendi Elamenta osse quattuor per relationem ad ordinem Universi. rtia Ratio elicitur ex secundo de Ortit & interitu cuius mudium este ncxio, secundum naturam quattuor primarum Qualitatum, & tiam habet pro ostendendo munero Elementoriim cum relatione ad mixtum, Elementa enim per quattuorprimas Qualitates redduntur inuicem miscibilia,& ira formatur. Tot sunt Elmnenia, qtiot sunt complicationes secundisi naturam qilatauor primarum qualitatum; sed hae sunt quattvonqitare & Elementa quattucit iunt.Ηqe ratio vi m habet ex Regula tradita in tertio Physicorum,trigesimo fecitndo,qns est: In ternis eaque possunt esse, etiam sunt, ci ivs R eguis sindamentum est perfectio Mundi, & c ditio Vniuersi. arta Rari Elici potest ex sicili id de ortu Sc interitu,quadragesii nono
no,qus sic sormatur. t hint Elementa mixto ni in,cx quot perfecta mixta constat ;at ea const. ant ex quattuor; litare ea quattuor simnquod constent cx quattuor,ost ditur; nam mixta proph nos cxistentia plurimum terrς iii cluo tint, At quoniam mixta
ne atratur terminosquc recipiunt, quod eis non comitetit sinu Aqua; ideo eriam ex
159쪽
Aqua constant.Et quoniam lisc in mixto sunt cum remissione,3t remissio pendet ex contrarijs; ideo in mixto Elementa otia reperiri debet, quae contraria eis sunt Iuliusmodi autem sunt Aer contrarius Ter ,& Ignis Aquar. Et consi tinatur per dicta ab C sim Aris .in lib.de Respiratione,quia tot in mixtis reperiuntur Elementa,quot sunt im- tio. peria Elementorii in mixtis persectis; sed in Viventibus, quae sunt mixta porsectissiana,imperia Elementorum quattuor sunt:qusdam enim sitiat Terrea, ut Plair ,quPda Aquea ut Pisces;quaeda Aerea, vel Ignea, ut Volatilium S: Campestriu uiuentiusmiis Quanta Ratio elicitur ex a .c.primi Meteorsi,quae est sumpta ex illa Elemet cuimm Mundi conditione,quae erat ut includant congruente rationem ad.infiicem adeo ratio.
quod unti,non ira supcret aliud,ut valeat illud destruere. Cum itaque in ordine Viiὶ Dersi Terra & Aqua nobis proxima conspicua sint, reliquii interuallum usque ad Celum si vel solo Aere,vel solo Igne repleretur,nimium id excederet 8e destrueret con
imita Elementa;quare ut seruetur ratio,& aequalitas facultatis Elementoru,hoc interuallum duobus Elementis repleri putandu est,nempe Igne,& Acre, quae ratio Ostendit Elementa quattuor Mundi.Galenus ratione, in experientia sumpta, Medicis familiari Elementa esse quattuor ostendit, ut patet ex I. de Elementis,c. 3. Nam tot satin' ex sunt Elementa mixto , in quot per interitu mixta resoluuntur:atea inspiciuntur perientia resilui in quattuor Elementa, d si .n. moritur Animal,primo esssatur Spiritus Igneus; mox Vapor Aereus,dum incipit putrescere; terrid fluit humor, Demum superest Terra, & Cinis . Simit iter,qui ex nimia purgatione moritur,non cx unius tantu, sed Xquattuor humorv,Elementis quattuor respondentita,nimia purgatione moritur, de inca. s. addit in Animali inueniri Frigida, S Sicca, patefacientia Terra, Humida &Fluenti Aqua,Calorem Igneum,& spiritu indicantes Ignem & Aerem. Praeterea, mixta ex eis conficiuntur & constant,per quaecrescunt,nutriuntur, & seruantur: at hoc habent ex quattuor corporib.quae in Universo inueniri inspicἰmtis,quc ire ex eis conficiuntur,& constant, & propterea ea iudicanda sunt Elementa mixtoria.Ρyth
goras quoque & Academiet,eiusde suere opinionis, & quoniam Physcaper Mathematica explicabant,idia ratione partim Physica,partim Mathematica utunttinInquit me .n. Cum Mudus per Ignem sit visibili per Terram ὐero tangibilis,& ex his Mundus spliditatem,Sc splendorem habeat thari: duo manifestissimὸ ia Mundo repei riuntur,quae cir lint solida,& extrema,& ligari debeant: solida duobus Medijs Ge , metricis necessario ligantur,quare dari debent duo alia media Elementa,per qlip e trema nectantur.Ita colligunt Elementa esse quattuor. Notissimum est apud Gemmetras,Numeros,Cubos solidos duob. mediis ligari non solidos vero, sed planos,
.unico,ut 8.& 27.qlli sunt primi Cubi, per Iz & I8. ligantur,ut .n. 27. ad I 8. ad I 2. vi Ia .ad 8. se habent,semper .n. seruatur ratio sesquialtera. Sic secundus Cubus cui tertio ligatur duobus medijs,ratione sesquitertia tertius cum quarto ratione sesquiquarta,&simili ter de caeteris.Alia Academicocti Ratio sumi tur ex numero primaturi larium & circumscriptibilium istarum,na patefacit Euclides lib. I 3 .LDemostratione I 3.vsque ad I 7.quinqueesse figuras c5stituentes solida regulatia, hoc est aequia la &aequilatera a sphaera,ac ab inuicem apta circumscribi. Vnacst duode cim facierum, Mundo Vniuerso congruens. Altera,' ramis,competens Igni. Teriatia, o faciemin. Quarta viginti, respondentes Aeri, & Aquae . Qiunta Cuba respondens Terrae. t itaquc figurae primae circumscriptibiles sunt quinque: ita quit que se e prima corpora, nempὸ quattuor Elementa, & Mundus totus ex eis constatus,quae plementa in singulis singula inueniri existiinabant, Se Coeluin ex corum ei minentiis constare asserebant,& praesertim ex Isne. Prior Ratio erat Arit limctica, haec secunda magis Geometrica,ti quibus. Proclius in Timaeum, & Marsilius multa dicunt, quae praetereo. Nam Academici per huiusnaodi Mathematica denotabant. Originum mimero, numerori utiqua rationes, de quibus dicimusici victa numeroo: hi l Pars Tertia. M dente,
160쪽
&mensura suisse producta,ades ut Sensiis,Experietia,llatio Physica, Geometri ei,& Arithmetica, mira consensione Eleiarenta esse quattuor nobis ostendant. Prope προ- rea Pythagora i quaternarium numerum asserebant plenitudinem, tum Corporis, tum Animi Mundi,& iureiurando testabatur csse quadruplicem sonte Naturae, pet cissimi, petuo fluente, quo numeria. quaternarius Elementorum sueret, & per quem s- iis . uareζur.Quod etiam comprobatur,quia pro exacta Mixtorum constitutione, reqaium ritur Humor Aereus & Aqueus persectiones reciuiens,Siccum Terreum eas seiuas; Calor Igneus sermans, Frigus Aqueum & Torreum contemperans Calorem & eo Postrem cens. Demum,eandem veritatem patefactu i quattuor primas Qualitates necessariis ημψε pro mixtione respondentes quattuor Elementis. Similiter quattuor principalia mi. - Xtorum Gin per menta,quattuQr Animalium Humores,quattuor aetates, quattv
Anni Tempora,quattuor ptincipalia Zodiati pucta, constituetia Solstitia, Se A ii
noctia, Quattuor principales Mundi partes, oriens,occidens, Auste Bore, quae cuncta prima capit ad primas inalitates,ad simplicia corpora, ad Mixta ad Muniadum paruum,& magnum attinenti tam mira consensione sibi mutub respondent, ut constanter numerum quaternarium Elementorum nobis indicent & p,tefaciant .
Dubia de Ni ero Elimentorum . Cap. V.
Duersus approbatum numerum Elementorum variar Sc pii lchrae
mergunt difficultates. Primo,nullum uidetur reperiri sub Cito Elementum,quoniam Elementum debet esse Corpus primia, simplex, expers figurae,coloriam, saporia,& odorsi, qisod nulli ex enumeratis Elementis competit, ut conspicuum est. Hinc Plato de eis loques,d icebat,nedu non esse Elementa,uerit neque etiam esse s*llabas, hocst,..d pii est,non esse coposita prima,Ob eorum impuritates. Praerereue conditio Elementi ex viam quinto Metaphysici, conti quarto,es Vt sit primum & in ratione primi,ut sit unum; quare conditio Elementi est,ut unum sit,& inter corpora huiusmodi est lisn e- Ium,cu ipsum solum sit inter corpora primu.Tertio Elementa videntur tantiim dilo, Terta de Ignis,quia Elementu cu in sit simplex,debet esse extremum,n5 mediu: nam Aqua,& Aer, quae mediant, partim grauia sunt, partim leuia, partim densa, partim rara,partim tendunt sursum, partim deorsum. Ideo Aristoteles in secundo de Orto,& interitu,coni. iligesimosecundo,dixit,extrema & sincerissima duo sunt, Ignis, lec di is Terea media& mixta magis, Aer,& Aqtia.Prpterea,Elementa solum uidentur tria. quia Ignis ex qiiorundam sententia Elementsi non est,cum si i combustio,& tanquases. i. . Forma in aliena Materia. His discultatibus non est dissicile respondere.Soluitur pri estino. ma: quia aliud est quaerere,an Elementa sint quattuor,& quaerere, an seorsum sinc nis. ra S: pura in Universo reperiantur:qua de re,in progressu erit sermo.Nunc itaque dico. I Elementa appArent impura 3e permixta,id non euertere conditionem Elementi sed magis constituere, quia se sunt Elementa,uel penitus actu, ut in mixtoloructo uel disposita ad hiliusmodi acti im,ut in mixto imperfecto; veluti,qitamuis mat
' ria non reperiatur seorsu in a forma , sed solum in composito, non ob id desinit esse μηρ sic Elementum ,& hoe suis verbis indicare voluit Plato . Addebatur secund5, condiu δ' Elementi esse, ut sit primum,& propterea unum. Respondeo id ere verum
de Elcmento absolutε,non in genere corporum. Nam Elementum primum absoluth materia est,quae etia est lina.rn superElemera proxima possunt esse plura,vt multa sunt Elementa Grammaticς, nam sat est, ut raphira constituant gradum vinam,
adeo ut unum eorum non compotuatur ex altero, ut litera una non componitur ex
altera. Coelum non potest dici Elementa mortalium, quia Nili eaeonuituit. Plato