장음표시 사용
51쪽
faciunt,qiu ex animo cupiunt & dicunt, Sanctificetur, men tuum fiat voluntas tua sicut in caelovi in terra c. Et hic sensus magis quadrare videtur cum Psal. III. unde
haec verba desumpta sunt nam quod ibi Dauid dicit: Domine saluum me fac c. hoc non dicit nisi in petina Christi quod igitur ibi Christus orat pro se tanquam ho imo,hoc nic turba desiderat pro eodem Sequitur: fili David. hic cum fatentur esse hominem natum per Mariam viminem ex stirpe David. Hominem inqua non quemvis sed illum qui expectabatur ex genere Dauidis venturus in salutem omnium rex Nessas: in quo agnosceretur ut inquit Hilarius aterni regni haereditas. Hinc Psal. 3 i. Iurauit dias Dauid veritate&no frustrabitur eu: de fruetu ventris tui ponam super sedem tuam Sequitur: ben/LAim, Christus dicitur benedictus, non quod ala qua creatura benedicat ci , ita ut suis benedietionibus claudibus Cli istum euehat aut maiorem faciat: nam hoc modo loquendi solum id,quod minus est a meliori benedicitur: ut dicit Apostolus ad Hebraeos septimo b. sed dicitur benedictus quia est gloriosus Minclytus, grati jsque&dotibus insignis . nam Ioan . teste, plenus est gratia veritate Ioan . r. Et in eo uti Paulus altad Colossi secundo fiunt omnes thesauri sapientiae scientiae absconditi: nimirum sic plenus omni gratia, ut ab eius plenitudine
nos omnes testetur accepisse Ioannes. Ioan . Quado Crαgo dicimur benedicere Deum, no significatur, quod eum laudibus nostris euehimus aut maiorem facimus: sed Qtu quod fatemur eum esse benedictum, hoc est, benedictionibus4 grati j cxdotibus ita plenum, ut ab eius plenitudine nos omnes acceperimus. Sequitur:
qui venit, notanter dicit turba, qui venit, quia Christus quotidie expectabatur ab Hebraeis venturus. Sic enim Ioannes per discipulos suos Christu rogat. Tu es qui venturus es, hoc est, qui expectaris ut venias, an alium expectamus, eo quod ad uetus eius quotidie expectabatur. VC-nit autem scilicet Ierosi lymam asinis vectus iuxta oracu,
tum quod dominus Deus de Messa per sinctum prophetam Zachariam tulit unde hodie gloriosum legimus domini Iesu introitum in Ierusalem cum multis laudibus de
52쪽
honoribus populi. Stre luitur: ιn nomine Domini scilicet patris sui vi missus de legatus
a patre suo,no autem a semetipso tanqua praesumptuosus. Na Deus pater misericordia motus,in terno suo consilio decreuerat genus humanu rursus per Iesum Christu filiusuum in gratia recipere hinc Paulus ad Galat. .a. At ubi venit plenitudo temporis,misit Deus filiu suum fastum ex muliere,factu sub lege, vi eos qui sub lege erat redimeret: ut adoptionem filiorum Dei reciperemus. Atque ita a pautremissius per carnis assumptione venit in nomine patris sui, ut ipsemet testatur Ioan .s .g. dicens : Ego veni in nomine patris mei Scio accepistis me si alius venerit in nomine sito,illum accipietis hoc est,ego veni nominatus demissus xlegatus a patre meo ciuilioritatevi potestaterii habes a patre, qui per me operatur quaecuque ego peror: non accepistis me. Si alius venerit nominatusac missus
non ab alio, sed a seipse, siauthoritatem, potestatem ouam praetendet se habere, habens a seipse tanquam prae-lumptuosiis, illum accipietis. Senti ut itaque hae turbae eu in nomine Domini venire, no in nomine Beelzebub eum in nomine Domini eij-cere daemonia, & non in nomine Beelzebub. Secundum Marcum addiderunt benedictu quod venit regnum patris nostri David auxta illud Luc. i. Dabit illidus Deus sedem David patris sui Gregnabit in domo Iacob in aeternum in regni eius non erit finis quae quidem verba non corporaliter ut praedictum est essed spiritualiter intelligeda sunt Christus enim dicitur habere sedem Da, uid patris sui®nare in domo Iacob in aeternia, quia Christus regnat per pr dicatione,fidem, gratiam in omαnibus pijs ac timetibus Deum. qu namque est domus Iacob alia, nisi qui ex Hebraeis crediderunti nec tum illi, verum etiam qui imitantur vestigia patris nostri Abrahae. Secundum Lucari aliam addiderunt laudem dicentes: Pax in caelo, & gloria in excelsis. Ista laus per ora simplicium Spirituit anchi instinctu prolat con natilli, quam
angeli in natiuitate eius cecinerunt. dicentes, Gloria in excelsis Deoin in terra pax hominibus nam pax per eum
homini ad Deum, gloria Deo in excelsis.
53쪽
Hoc honoris dominus Iesus, qui humilis semper vixerat. passus est sibi exhiberi, lub declararet sibi non defutura nafuisse huius mundi gloria, nisi maluitiet ea aspernari, qua amplecti. unde etiam cum ipsum rapere Sc rege facere ellent,in monte seliis fugit quo turpius videtur hac ab illis
desiderari, qui se illius discipulos profitetur qua ille preuit,qui blus promeruit nam inter voces laudatium super ciuitatem Ierusale lachrymas est udisse perhibetur Luc. I9- Ecce qualis conuentio.Turba exultabat: Chrimis lachry- matur. Illi cantabant ipse plangebat. Illi floresin ramos spargebant in via ipse lachrymas nouerat enim quod in proximo ipsum occisuri essent quare sicivitas subuertendavi cuncti disperdendi Sequitur: PIosanna in altissimis. Hic rursus, quemadmodii praedictum est,duplex est interpretatio nam quida volunt quod turba acclamauerant filio David, Hosanna in altissimis rita ut se petierint salvos fieri per filium David,idque in arutissimis na, ut sciretur de qua salute loquatur, determinat
in si, irati a spiritu sancto, ubi se velint seruari addetes in autissimis, hoc est,in excellis caelestibus, Mno in infimis deterrenis. Prςterea profitetur a spiritu sancto instructi adu tum Messi futurusiilutiferu non in reb 'infimis&mudanis sed in cςlestibus unde colligitur,et in inferioribus noest salus sed multiplex periculii mistria. In excelsis autes aliis sine periculo de miseria inuenitur. Ex quo liqueto hac voce, motione Spiritussanti fact a Iesus vere indicabatur esse Deus na seruare in altissimis ilius Dei est. Alij vero volunt quod turbae optauerint Iesu filio D uid prosperum successum in regno David,&petierint non se seruati, sed filium David: ut hic sit sensus,obsecro saluunc filium Dauid , tu qui es in altissiimis nam quamuis
Graeca exemplaria habeant ωσαν ναῶ τοῖ ὀψίσοις tamenlii Volunt iuxta phrasim Hebraeorum; τοις υιισοι accipi pro ο ιν τοῖς αν οις, hoc est, qui es in excelsis scuta ιν τοις σουρανοῖς, hoc est, Cui es in caelis. Et ergo iuxta horum sententia sensus est Saluum fac obsecro filium David Ecadestori auxiliare silio David, tu qui es in excelsis.
54쪽
GELII DOMINICAE SECUN-D E ADVENTUS,
I GL o tempore dixit usus dis,puli sui rErunt signa in soleo luna, stellu: quaena signa in te, luna stellis futura sint siquando, Chrimis manifestat Matth. 1 . dicens: Statim post tribulationem dierunt illorum bl obscurabitur qu-na non dabit lumen suum,4 stellae cadent de caelo. Ex quibus verbis colligitur haec signa fututa statim post tribulationemri persecutionem per Anci- christum falses Prophetas hominibus inserendam,ante tamen diem extremum. Nam asserit quod statim post tepora Antichristi haec signa futura sint, ostendens non
magna temporum pacia interfutura. Aliquid tamen icmporis interfuturum arguit similitudo ficus &reliquarum arborum postmodum ad hoc tempus elaici dandum introducia. Aliquid enim temporis interest inter lepus quoramus arboris tener est,quo arbores gemmas de folia protrudunt,& inter aestatem . Atque ita aliquid temporis in. tererit licet permodicum inter finem persecutionis Antiis christi de inter obscurationem luminarium caelestium,nimirum quadraginta quinque dies aut circiter,qui dabuntur seduehis ab Antichristo ad poenitentiam agedainci prout catholici doctores ex capite prophetiae Danielis duo.
Quibus diebus elapsis bl Junain alia caeli luminaria ' hic asserit Matinaeus) aliquato tempore ante diem iudici,sui luminis priuatione ad terrore hominum diuio nain supernaturali virtute obscurabuntur offici sui fine ostendentia diem irae, diem calamitatis simiseriae, diem ma 'nam Macerbam valdes ut Ecclesia canit adesse indicantia,
55쪽
cantia, sitristi habitu iram Dei prae se seretitia. Sicut Ioel testatur secundo capite sua Prophetiae, dicens : Sol conuertetur in tenebras& luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus torribilis. Dies iste magnus xhorribilis, dies extremus est i qui merito hic ut alias inscripturis saepius dies Domini nucupatur quia in eo Pater omne iudicium dedit Filio Antequa igitur veniat ille dies Domini magnusin horribilis ista signa futura sunt. quemadmodum Ioannes testatur Apocal. d. dicens Ecce terrae motus magnus factus est L l factus est niger tanqua saccus cilicinus & luna tota facta est sicut sanguis, stellae dei lo ceciderunt super terra: adeo ut tunc futurae sint densissima: quasi palpabiles tenebrae4 ineffabiis liter horrendae. Hoc autem futurum est no per nubes,nec
periclypsim, quomodo de ibi constat factum tempore dominicae passionis nam duo ista luminaria mundi sol lima simul Eclypsim pati no possunt sed supernaturalii
miraculos obscuratione. Alioqui signari prodigia no es sent siquidem quae modo fiunt naturali, ligna aut prodigia dici nec debet nec possunt.Ista autem quia supernaturali sim iraculoso fiunt modo,quid ni signari prodigia
dicerentur. Si enim tenebras semper comitatur terror,
quid futurum caedum talesvi tanta futura sunt tenebrae8 An non horror stupra quam dici possit, tuc hominibus per illas incutietur quid enim talibus horribilius tenebris ρPorro velliente ad iudici si Domino in potestateri maiestate magna in die iudici,sol duna reliquaque, liqu- minaria obscurari dicuntur, non quidem luminis sui priis
uatione aut diminutione,quemaamodum ante diem iudicij cum tunc sibi luna septuplo plus luminis habitura sint nam si tunc sicut equidem non dubito sancti comparebunt cum corporibus gloriosis, cum quibus resurre, xerunt,ut docet Paulus prioris ad Corinth is f. dices, minatur in ignobilitate,surgςt in gloria quid ni etia tunc omnia alia essent renouati glbriscat Aut quare tunc potius renouata essent sanctorum corpora,quam Iriduisna, reliqua alia omnia: Frit igitur tunc uniuersa creatura libera a seruitute corruptionis: iuxta illud ad Rom 8. d. Ipsa creatura liberabitur a seruitute corruptionis in libertate
56쪽
bertate gloria filiorum Dei. quod beatus Ambrosius sieexponit Ipsa cieatura liberabitura seruitute corrupti
Dis, cum fili Dei incorruptionis statum adepti fuerint. quod autem tunc iri luna sint septuplo plus luminis habitura, certiit imum est nam habemus Esaiae o. f. Erit Iux lunae sicut lux iis: dux biis septempliciter. Vnde manifestum euadit obscurationem illam luminarium cet-Iestium tunc non futuram luminis ipserum priuatione , quemadmodum ante diem iudicij,sca superueniente maioris luminis claritate quemadmodum enim in hoc semolo luna sisydera orto sole mox obsuscantur: sic etiam in gloriosa Christi apparitione sibi obscurabiturri luna non
exeret proprium iubar, nec stella apparebunt. Compar tione enim verae lucis omnia alia nobis apparebunt ten brosa hinc Esaiae 1 .d. Erubescet lunari cofundetur sol, cum resnauerit Dominus exercituum in monte Sion, S in Ierusalem, in conspectu senum suorum fuerit glorificatus Sequitur:
edisessu 'nam ut inquit Dominus Matth. 14. c. stellae
de caelo cadent dicuntur autem de caelo casiira non realiter, quantum ad substantiam eariam attinet, cum hoc sit impossibile quandoquidem his capiendis tetra magnutudo nequaquam sum ceret: sed quantum ad apparetiam. nam astra,eo quod vehemeter multae igneiexnalationes, quas stellas volantes appellant, de caelo in terram decidet, cadere videbuntur.Vel dicuntur de caelo casurq,quantum ad luminis subtractionem. Ex eo enim quod semotis nubibus stellae non videbuntur, putabuntur amplius non esse in caelo in terram decidiste maxime ob id ,quod tam multa impressiones metheotica terribilibus flammis lucentes in terram prius deciderint Sequitur:
in terris pressura genti prae confusione. hoc est Minini. uersis regnis,prouinciis,& ciuitatibus erit pressura gentiu ,
hoc est,coarctatio gentium prae perturbatione nam Graecus textus sic habet. Καὶ ἐπὶ τῆς τῆς συνοχὴ ἰενῶν ἐν α πορiae,
hoc est, super terram coarctatiotcntium per consilii inopiamin perturbationem. I sic intelligatur Euangeli j textus,tunc illa textus particula priconfusione iungitur verbis Euangelij praecedetibus ut in terra intelligatur fu-
57쪽
tura pressura gentium per desperationem, consili inopiam , dubitationemque quamuis autem ἄπορία omnia Graeca,quae hactenus vidi exemplaria habeat Euthymius tamen legisse videtur a rojioia, noe est ,defluxu Scimuxu, kiungit verbis Euangeli sequentibus vi intelligatur aenitus maris&suctuum peruenire per defluxum S emu-xum, ut hic sit sensus: Et in terra prestura gentium senante mariae fluctibus per defluxum . Verum misi hoc sensu priorem approbamus , quod ille a pluribus tam Graecis quam Latinis acceptetur doctoribus. Quapropter legi d bere ἐνέποeta, hoc est, per desperationem, consili inopiam asserimus quam iocabulum consus, quo usiis est noster interpres, apte significare potest nam cofundo. hoc est, perturbo opprimo unde&confusio perplexi tatem Moppressionem hic designat. Ceterum haec perturbatio, consili Dinopia ierplexi, tas proueniet imprimis ex hqresibus. Nam ut ait Chry
stomus scut homo vicinus morti multas patitur phanta fas: sic mundus circa sui finem multos patietur errores. Hinc dominus Matth. 1 .a. Videte ne quis vos seducat. multi enim venient in nomine meo, dicentes: Ego sum Christus.& multos seducent. Deinde ex bellisvi seditionibus,unde interrogatus doriminus Matth. 24. a. quod esset signum aduentus sui, consummationis secuit,respondit: Audituri estis proelia Mopiniones proeliorii Videte ne turbemini. Oportet enim haec fieri,scilicet ante nouissimum diem; sed nondu statim finis, scilicet mundi veniet. Consurget gens in gentem dc regnum in regnum. Porro de domesticis luc seditionibus apud Marcum capite I 3.b.dicitur Tradet aute frater fratrem in mortem pater filium: consurgent filij in parentes,&morte assicient eos. quae omnia naaximam perplexitatemvi turbationem hominibus efiicient. Nam ma, iorem dolorem mala asserunt, quae a sanguine propinquis
Tertio ex fame, quae bellis xseditionibus succedere consueuit, quae tunc eo grauior ingruet, quo maiora me. rint bella&seditiones. Si ergo tempore obsidionis Hierosolymitan. vi Iosephus scribit Iud i prae penuria proprium
58쪽
pritim fimum ' filios comederint: quid putatis suturum esse quando omnia undique bellis devastabuntur r arto prietur haec perplexitas ex pestilentiis Sciso
te hominum subitanea. QRinto,ex terrae motibus, qui tunc adeo magni suturi creduntur ut aedificia omnia ruitura sint: omnia ossa mortuoru e terra eruta iaceant super sepulchra hinc Gregorius: Ultima sene tribulatio multis tribulationibus prς- uenitur: ter crebra mala quae praeueniunt, indicantur mala perpetua,quq subsequuntur. ideo post bellari seditiones non statim finis quia multa dedent mala pra currere,ut malum valeant sine fine nunciare unde perspicuum euadit quod tunc erit tribulatio talis, qualis non
fuit ab initio mundi, neque fiet ut quod prius in destructione Hieroselymitana particulariter super Iudaeos noctum seritator asserit, hoc in fine mundi omnibus euenisso intelligatur. Denique haec animi angustia causam habebit senitum maris fuctuum hinc equitur: Sonitus maris,suctuum: Ihic Graeca excplaria habent: ἐχοί ς ραλασσης quod bene explicant Theophylactus, Euthymius,& omnes Graeci hoc modo: nanete mari & fluctu,xt illi genitivi sonitus, vel potius ut habent Graeca nantis marisac fluctus accipiantur, tano quam recti a dictione praecedente, sed quemadmodum apud Latinos ablativi absolute positi. In qua re Graeci coguntur uti genitivo loco ablativi, eo quod ablativo careo ant quod interpres vel non animaduertit vel in ea re c5niuere voluit,nescio quo c6silio usus nam non secus col- Iocauit genitivos illos, sonantis marisvi fluctuum, atq; si a dictione immediate praecedente regerentur: cum tamensi Graeca excplaria inspiciamus, longe aliter se res habeat. Ceterum Ibnitus iste maris causabitur ex inundatione maris fuctuti nam mare sebinde supra quam dici poscst eleuabitur,4 subinde deprimetur in inferiora Minteriora loca terrae,non secus atque si amplius non esset, iuxta illud Apocal. 1 I. a. mare iam non est, hoc est, secundum priorem statum defecit unde generabuntur fra. gores maximi horribiles hinc Dauid Psal. 9 1 Eleua iterunt flumina Domines eleuata erunt flumina vocem i suam.
59쪽
sdam Eleuauerunt mamina guctus suos vocibus aquarum multarum. O ,
Si ro es,unde inundationes stilaturi; sunt. Rei podeo, ex sortillimis ventis.Tunc enim fortissimi venti crediantiar excitandi,a quibus aquae concitabuntur: tunc pisces quoque, iuxta sententiam Hieroumi, maxime eiulabunt. Sequitur: ri arescentibus homini prae timore i scilicet malortim praesentium unde colliguir quod etiam electis, ciui hic hominum nomine nobis sisnificantur, timor vehemens neutietur fra ilior squidem humana conditio eli, quam ut tantam elementorum distatutionem etiam virtutes ccc
lorum moturam infracto animo perserre possit. Huic ob I . suo capite c.dicit: Quis mihi hoc tribuat ut inferis no protegas me Labscondas me, donec pertranseat furor tuus & constituas mihi tempus, in quo recorderis mei Sanctus enim in iudicium mavult resurgere, quam in t pus diuinae iracundiae, quae terribilis etiam innocentibus est. Sed his erit dolor ille in satisfactionem reprobis vero ad cumulum damnationis. Omnes iFitur homines Mel Etivireprobi extabescento exanimabutur metu aiixietate,efficienturque aridi,macri,exangues 4 pallidi, quia sicut iucunditas securitas mentes hominum reficiunt de roborant ita quoque tristitia timor eas debilitant exiccant: iuxta illud Prouerb. I .d. Animus gaudens aetatem floridam facit: Spiritus tristis exiccat ossia. Et non solum homines, sed etiam omnes planti:& arbores in terra redi rentur,4 desinent esse quod fuerunt quia tamen μhil subito perit,sed unumquodque se ouantum potest co-μuare nititur, ideo magna pressura ad hoc opus erit. Videmus namque virentia quaeque quantopere, ut suam retineant vitam,conentur se tueri videmus Luniuersia antismata sensbilia, quantis viribus vis conseruent digladie vir, adeo ut nihil habens vitam perire se sinat, sed sequa- diu potest conseruet nihilominus tamen quia omnem creaturam interire necesse est, id fieri haudquaquami terit absque magnati essiira xviolentia hinc sequitur: γ expectati Jlcilicet malorum adhuc restantium esur Orruri,qi superuenirn γniuerso orbi.J unde manifestum
60쪽
est metuenda haec mala,quihieprridicuntur,no in aliquo
terrarum angulo sed in uniuerso mundo Ratiara, adeo ut nullus suturus sit effugi locus quod autem homines sic Pavebunt, arescant probat Saluator dum subdit: Nam virtutes caelorum movebuntur Phoc est,nam corporeae istae caelorum vires & potentiae caelestium corporum acti rete, quae ipse ni mouent cetiumri inseriora haec omnia reguntin omnes reliquas creaturas virtute superant, movebuntur, hoc est, mutabuntur a selitis actionibus44nfluentiis & impedientur ne influant in inferiora Mimmuistent illa. Ab luentur enim in altero seculo a ministerio quo Deo circa sensibilia corpora secundum corruptionis statum seruiunt, ut potiorem statum attingant quam ob causam maximus futurus est defectus in omnibus terrae fructibus, nec tantum inde fames sed & omne morbi genus promanabit. Vel, mutabuntur, hoc est,concutientur,sthue atque illuc agitabuntur quasi ante creatorem suum trepidantes: non secus atque videmus iam maris fluminu undas hue atque illuc ventorum decertantium inter se violentia agitatas atque concussas . quid itaque mirum, si homines ita expauescant ut prae timore aridivi exangites essiciantur
DOMINICAE SECUNDAE ADVENTV sc APUT SECUN DYM.
AM virtutes aeurum movebuntur. Vel per vir. tutes intelliguntur non potenticiatu carolestium corporum, sed Angeli unius ordinis specialis nomen enim virtutum uni ordini
Angelico appropriatur, qui secundum Di nysium capite iv c testis Hierarchic est medius secundae Hierarchie secundum Gregorium vero est supremus infimiHierarchi ς. ordo autem ille appellatur virtutes quia diuinam quandam lineoncussam Ostendit sortitudinem nee habet potentiam limitatam quare eius ministeriu est sortia exercere opera,facere miraculi,4 corporaletlestia,