장음표시 사용
51쪽
Deus ipse facit nos venire in cognitionem,
multarum rerum eas nobis reuelando, nec
tamen ab ullo vocatur sgnum illarum rerum. Praeterea cognitio est signum rei,qupcognoscitur per ipsam , & tamen non faciunos in cognitionem venire. Sed nimis audacter inficiatur Poncius. doctrinam D. Augustini , quam omne S Venerantur, ut communis Magistri, unde mimrum esse no debet, quod saepius hic Auctoae minimo rubore 'suffusus doctrinam Scotipraeceptoris audeat impugnares Optima. . enim est illa descriptio quoad omneS partes, si bene intelligatur , nam duae solent assignati conditiones alicuius, ut alteriuS rei tignum dicatur, una est,quod nos ducat in illius rei cognitionem, altera est, quod
ducatin eius cognitionem , quatenuS c gnita, quarum conditionum utram'. optime exprimit definitio figni ab Augustinoe
tradita uenam per primam partem dc finiti nis secundam exprimit conditionem a vult enim rem, quae instruire debet pro alterius.sgno , prius nostris sensibus cognitionem sui ingerere debere, specificat autem figin esse debere sensibile, quia ut notat Doctor 4 .d. P. q. a. & 3. signa sensibilia sunt maxime apta pro statu isto excitare intellectum coniunctum a sensuum ministerio depen-dcntem, ut in alterius rei cognitionem veniat; per alicram vero partem definitionis altera quoque conditio exprimitur, contra.
quam nil urgent instantia a Poncio adductae, quia obie ctum facit venire in cognitionem sui, non attextus, nec facit venuei α
52쪽
eognitionem sui, quatenus cognitum, Ut facit signum, sed quatenus cognoscibile , nec etiam Deus hoc modo ad instar signi ducit nos in rerum cognitionem, quatenus cognitus, sed eas reuelando, quod adhuc facere posset,etiamsi prius a nobis non cognosceretiiri cognitio deni q. est signum rei cognitae per i*sam formale, ut dicebamus,non autem Instrumentale. quod solum
piroprie dicitur signum , & ab Aug. defini-
ur,& ideo cognitio proprie loquendo non dicitur facere nos venire in cognitionem rei, quam repraesentat, quia non ducit nos in cognitionem illius rei, quatenus cognim, seu ut medium cognitum , sed ut ratio cognoscendis solum autem fgnum instrumentale est illud ,quod hic definitur. ,' Et hoc sgnum instrumentale adhue duplex est, aliud naturale, & est , quod ex
natura sua independenter ab hominum vo-Iuntate aliquid repraesentat ut sumus igne, ae uniuersaliter omnis cmetus suam causam, qui praesertim si sen sibilis erit, dicetur unum causae iuxta sensum definitionis allatae An vero ita e contra causa dici possit d. fignum sui effectus , negat Hurtad. disp. I'. sect. quia etsi causae cognitio ducat in cognitionem effectus,tamen non est ordinara ad illum repraesentandum.Sed plane non minus ordinata est cognitio caulae ad nos ducendum in cognitionem effectus a priori , quam cognitio effectus sit ordinata ad notitiam causae a posteriori, quare ratio Hur-tad.parum valet. At inquaut alij,qito dilicet ita res se habeat, sola tamen cosnitis, quae . Per
53쪽
per effectum habetur, dicitur haberi per signum, unde sola demonstratio a posteis steriori, quae est per est Ou,dicitur a signo, & ideo solu effcctus dici pol signu causae,na
tio habita per effectum veluti sensibiliorε caula,magis proprie dicatur a signo ,nil tamen impedit, quin & cognitio habita per causam possit dici a signo absolute loquendo. Potest igitur etiam causa dici signum' sui effectus, &praesertim quando sensibilis
est, unde a Theologis sacramenta dicuntur signa gratiae ,cuius sunt causa, ita clare colligitur ex Doctore 4 d. i. q. a. f. Ne pecundo principulsi& sequitur Casii. cit. R Arriaga disp. 3.si n. a. Aliud vero est signum artificialeam ad placitum,& est,quod ex homianum impositione aliud repraesentat, sic ra- mus est signum v editionis vini , sonuS cam panae est signum lectionis,& vox illius rei , ad quam fgnis cardam est imposita;Vbi ta- men est id uertendum etiam in vocibus ipsis non latum significationem ad placitum 'reperiri posse,sed et anasa uralem, Vt patet de gemitu infirmorum,& latratu canu:& id eis tern inus vocalis significaturus subis diuidi lct in significat suum naturaliter,& ad placitum & hic ad Dialecticum spectat non quidem secundum suam realem entitatem,ut vox est, & sonus quidam in aera causatus ,sed secundum quod impositus est ad res ipsas significandas,& conceptu S n e-tis exprimendos , in hoc enim sensu voces pertinere dicuntur ad institutum Dialecti- cuna,vt dicemus disp.de V ocibus ς 3bi ctia deci
54쪽
declarabimus , per quid constituatur ratio signi . 6 Deinde terminus ad placitum significativus subdiuiditur in eathegorematicu , M syncathegorematicum, cathegorematicus idem latine sonat quod per se significativus,&ideb persu absq; omni alio esi. potest subiectum,vel praedicatum in propo.ῖtione,ut homo,animat: sisncatheg rematicus idem latine sonat, quod consignificativus, & ideo per se non sgnificat aliquid nec potest esse subiectum praedicatum in
Propositione, sed cum alterius cin sortio . cuius significatione ua modificet ,ut o Iruiri nullus aliquis,unde Ut notat Tatar. tract 7.
gorematicus non significat aliquid, ted aliqualiter,ηqatenus si adiungat ur ca tegorematico, eius significationem modificat, &facit taliter significare, i. reddit eius,sguificationem vel uniuersalem vel particula- Tena,vel affrmativam et negativam: & dicitur aliqualitcr significare, non qtina vel ε,
di proprie non sgnificci,sed quia fgnifica
tum eius non repraesentatur, ut res per se , sed 'ut modus rei , .i. exercendo modificationem alterius rei qua de causa negat A riag.scet. esse perfecte terminum. Addit Tatar.terminum mixtum . i. partim categ remati cun partim syncategorematicum ,
8c est ille . qui impostus est ad significadum aliquid, seu aliqua, & aliqualiter sma , ut haec vox nibis, quae inposita est ad signifi-
55쪽
quatenus vero illam negationem significae uniuersaliter cuiuscunque entis , dicitur significare aliqualiter , nc etiam significat subicctum pro ostionis indefinitae,nam in
mateόia necessaria aequi ualet uniuersali, ut homo es animal aqui ualit huic, omnis homo est animai, in materia contingenti aequi- ualet particulari, ut homo currit aequi ualet huic aliqsis homo curris. Ad hoc tertiu g nus redulit Tolet lib. i. cap. ia. NArriag. se et . . on nia adverbia V. g. apienter, docte, Sed non placet, quia cum discrimen inter terminos categorematicum, & syncategorematicum sumatur praesertim in ordine ad propositioncm, itaut ille si, qui sne addito, & per se potest esse subiectum, vel
praedicatum propositionis,iste vero,qui nopotest esse subiectum,nec praedicatum, nisi cum addito, consequenter adverbia omnia erut termini syncategorematici,quia se se olis,& sne addito no possint esse subiectuin, vel praedicatum propositionis,& per se non significant aliquid, sed potius aliqualiter. Potiori ratione ad hoc tertium genus termini mixti nomina adiectiva reduci pos
rematic's, quia non sgnificant per se , sed cons gnificant,v. g. bonio non significat per se,& dcita minate aliquid, ni fi addatur alicui, V. Petrus bonus r Tamen si nominum
adiectivorum significatio bςne consideretur, videbimus, quod licet indeterminate aliquo modo senisicent,ratione tamen formae significatae secum afferunt aliquam din
56쪽
χ6 Pars LIMit. Fracta. c. Ita 4eclarabimus , per quid constituatur ratiγsigni .
6 Deinde terminus ad placitum significativus subdiuiditur in cathegoremticu , M syncathegorena alicum, cathego Pematicus idem latine sonat , quod per se significativus,&ideis per se absq; omni alio e potest subiectum,vel praedicatum in propo Bitone,ut homo,animat: lancathego masticus idem latine sonat, quod consignificativus, & ideo per se non significat aliquid nec potest esse subiectiam . N praedicatum in
propositione, sed cum alterius cin sortio cuius fignificationem modificet, ut Greutri nullus, aliquis,unde ut notat Talai. trare . Com. I A. Tertiosr dum, terminus svncategorematicus non significat aliquid, ted alia qualiter,quatenus si adiungatur categol ematico, eius significationem modificat. &facit taliter significare, i .reddit eius,sguificationem vel uniuersalem vel particula- Tena,vel affrmativam,vel negativam: & dicitur aliqualiter significare , non qura vere,
di proprie non sgnificci,sed quia fgnifica
tum eius non repraesentatur, ut res per se , sed' ut isodus rei , .i exercendo modifica tionem alterius rei qua de causa negat A Tiag.lici. esse perfecte terminum . Addit Tatar.terminum mixtum . i. partim catego-Tematicum,partim syncategorematicum ,
Nestille . qui impostus est ad significadum aliquid, seu aliqua, & aliqualiter sima, ut haec vox nihil, quae in posita est ad significandam negationem omni S enti S,haec .n .idi
sancgatio est illud aliquid, quod fgnificat, ' qua
57쪽
quatenus vero illam negationem significae uniuersaliter cuiuscunque entis , dicitur significare aliqualiter, sic etiam significat subicctum propositionis indefinitae,nam in
matella necessaria a quivalet uniue ali, ut homo est animal atqui ualit huic, emnis homo est animai, & in materia contingenti aequi- ualet particulari, ut homo currit aequi ualet huic aliq .is homo currit. Ad hoc tertiu ge nus redulit Tolet Iib. i. cap. ia. N Arriag. se et . . Cn. nia adverbia V. g.spienter, docte, Sed non placet, quia cum discrimen inter terminos categorematicum, & syncategorematicum sumatur praesertim in ordine ad propositionem, itaut ille si, qui fine addito, di per se potest esse subiectum, vel
praedicatum propositionis,iste vero,quino potest esse subiectum,nec praedicatum, nisi cum addito, consequenter adverbia omnia erut termini syncategorematici, quia se so olis,ia sne addito no possint esse subiectilin, vel p rdicatum propositionis,& per se nonsgnificant aliquid ,sed potius aliqualiter. Potiori ratione ad hoc tertium genu Stermini mixti nomina adiectiva reduci pos
rematic'S, quia non sgnificant per se , sed consgnificant,v. g. bonus non significat per se,& dcica minate aliquid, nisi addatur alicui ,V.g. Petrus bonus r Tamen si nominum
adiectivorum significatio bς ne consideretur, videbimus, quod licet in determinate aliquo modo senisicent,ratione tamen formae significatae tecum afferunt aliquam din
58쪽
terminationem,nam doctus v. g. doctrinam importat,quod non cu nit in signis quan titatis omnis, nullus, cte. quae nullam pror sus,rumi detcrminatam signa ficant Accedit, quod m mina ad icctitia 1 cssunt cile saltim praedicatum in profestione v. g Petrus esu vi,qIlod signis quantitatis prorsus c uenire non potest , cigo nomina adiectiva commode ad hoc tertiit genus termini pos- sciat rc uocari, quod etiam tenent Casl .cap. 3.& Arriag. cit. cum significent aliquid , de aliqualitcr,x nde remanet sola nomina substantiva esse propric terminoS categore mare aticos, quicquid hic dicat Ouuicd. 7 Rursus terminus categorematicus
subdiuiditur in simplicem, seu incomplexum, &compositum, seu complexu, quam diuisionem quidam sic explicant, quod co-plexus est ille , qui contat ex pluribus ductionibus, ut homo albus, incomplexus qui unica gaudet dictione, ut homo, & albus,
ita Roccus lib. I .introd.cap. 8. Blanc. lib. 2. secta At ut bene monet Tatar tiac. ε .cO- . haec explicatio potius grammaticalis est; grammaticus .n. vocem illam appellat co-plexam,quae constat ex pluribus vocibus Ream incomplexam, quae constat una tantu,
at non sic cst apud logicum, qui non attendit unitatem, vel pluralitatem vocum, sed conceptum in intellectu , cui istae subordinantur , nde etiamsi sint plures dictiones
intor se connexae, si tamen in mente unum tantum generant conceptum,terminu constituunt incomplexum , t v. g. MarcuS Tullius Cicero,& e contra si una tantum si dictior
59쪽
- De Terminorum multipl D. I9ctio,cor ceptum tamen generet complexu , ei it lcrminus εο ple Xus S Vt nem', -ο , , semper, quae a quivalent his, mustus homo .
Alij proinde sc cxplicant, quod terminus in complexus est ille,cuius partes ab inuiccm separatae nihil significant,aut nons
gnificat i illud,quod in integra dictione si
gnificabant,ut v .g . Dominus est terminus incomplexus,quia licet partes, in quas potest Tuidi .s S min,i sint significativa tamein ic to, & integra diction e hanc signi ficationem non retinentic omplexus vero est ille,cuius partes eandem retinent significationem,quam habebant in toto complexo , etiam abinuicem separatae,ut homo iustus , ita Amicus q.a Ruuius q. . Complut. cap. 3 .Sot.lib. I .cap.9Joan. de Saho. lib. I .sum.
cap. 4. & alij passim . At hoc dupl1citer intelligi potest,uel im,quod terminus inc plexus sit ille,cuius partes separais non eadem habet significationem, quam habebat in integra dictione etiam sygillatim sumptae,in quo sensu loqui videntur Auctores citati s & h c expositio falsa est, quia hieterminus Agricola Prorex, Respublica, Msimiles, sunt termini incomplixi quicquid
dicat Hurtad.) & tamen eorum partφs separatae eandem retinent significationem , quam habebant in integra dictione sigillaritim sumptae,& eodem Modo utrobique Sut per se significatiuae , quia ut tale S compOnunt illa nomina, i notat Fonseca, ac de se patet. Vel ita intelligitur, quod partes termini incomplexi separatae non retinent eadem
60쪽
eto Fars I. Inylit. Tract. I. c. 2.dem significationem, quam habebant in integra dictione copulatim sumptae , & haec ex posmo vera est ut constat de partibus il Iius A sublica,quae in integra dictione significat totam hominum comminitate tu,quam non significant separatae,nec in ipsa dictione sigillatim sumptae ue traditur a Scoto 4. d g q. 2 Aliter ergo bid cet partes dictionis nunquam significare conceptum simplicem, quem dictio significate &videtur ipsius Arist. lib. t. de Interp.
c. r. vi ins dicemuS trac. a.c. I.Veru quia adhuc aliquis urgere posset, nec et partes oronis Pel termini coplexi, significat coceptu complexu,que tota oratio, aut terminus complixtis significat, praestat dicere cuTatar. cit quod terminus incomplexus est iu Ie , qui subordinatur conceptui incompi ΣΟ, e contra Vero complexus est,qui subo dinatur conceptui complexo in anima, etias unica vox enet,dummodo ad aliquod copi exum fignificadum impofita foret, quod ip se proba quia alicui simplici voci, cuius
paves separat s non eandei retinent signia ficationem,potest correspondere coceptus complexus in mente, si ad aliquod obiectu complexum fgnificandum imponeretur, immo si littera A, inquit Tatan imponer
tur ad significandum hominem cωrrere, tunc A esset terminu S complex .
. Pos rem δ terminus incomplexus subdiuiditur in finitum,& infinitum, plinius est ,γui aliquam rem certam, & detcrminatam gnificat,ut homo,lapis,Alter est, qui nihil determinate significat ,.sed tantu determinate