장음표시 사용
81쪽
tiue illius generis,uel specieis cuius est proprium & per ly semper habetur necessitaSPraedicandi, per quam distinguitur ab A Cidente , quia proprium de suis subiicibili-hus ita necessario , & intransmutabiliter praedicatur, ut de illis omnino negari nequeat, licet .n. possimus non intelligere hominum cum rin bilitate, quia abstrahetium non est mendacium, nequaquam tame possumus intelligere hominem sine risibilit te, vel sub opposito risibilitatis absq; praeis iudicio essentiae ipsius hominis, quod no est verum de Aecidente communi etiam inseparabili respectu sui subiecti , quia & sine
eo, immo, & sub eius opposito potest intelligis ne repugnantia, ut Corvus sine nigreαdine,vel etiam sub albedine. Hic tame adiauertendum est, quod licet Porph. definierittantum proprium specificum forte quia notius potest tamen, & debet eadem deis finitio applicari etiam proprio generico, per ly omni, oesti intelligendo omnes, Iolas species illius generis, cui adaequatur, proprium .n. hoc quartum praedicabile coinstituens complectitur genericum, & specis ficum, & clarius definiri potest illud esse,
praedicatur de pluribus in quale arendentale necessario, Θ intraseisutabiliter ista plura numero , siue etiam specie diise
i s Ace dens commune , quod ita voca tur ad differentiam accidentis proprii definitur a Porph. eta quod ades, , abes praeaeer subiecti corruptionem, quae definitio , v qexplicet accidens commune in ratione uni.
82쪽
et Pars LInstit. Tract. I. c. s.
uersalis,debet intelligi de accides te pro secunda intentione , di secundo intcntionali
ter explicari, ut Scot .docet q. 34. ira 3b. Vni .
vers. ubi ait accidens sumi posse primo intentionaliter, ut idem sonat, quod inhae-xens,vel alteri adiacens, & secundo inten-aionaliter, qnomodo dicit illam secundam intentionem,quae attribuitur, alicui, quod
fine implicantia potest affirmari , & negari de subiecto ; itaq. in hac definitione nomine subiecti intelligitur subiectum p rsdic
tionis,non inhaesionis,& ly ct a nosonat idem , quod inhVet, vel non inhaeret praeter subiecti corruptionem , sed capitur secun db intentionaliter, ut idem sit , ouod affirmatur, vel negatur absu; praeiudicio essen tiae subiecti, in quo accidens commune distinguitur ab accidente proprio, quod non potest negari de subiecto absq; destructione essentiae illius, nam sicut ex risibiliatate recte infertur a posteriori humanitas, ita ex negatione risibilitatis recte infertur negatio humanitatis. Et hanc desinitionem secundo intentionaliter esse explicandam insinuauit Porph. ipse,qui videns difficulta-vem , quae ex accidentibus inseparabilibus
Contra definitionem oriebatur, respondetprsdictam definitionem conuenire et a a
cidenti inseparabili ,quia recte iotelligi potest subiectu sine tali accidete, ut AEthiops
non niger, immo cum accidente opposito, ut AEthiops albus sine ipsius corruptione,ergo Porphyr. locutus est in definitione de Coniunctione accidentis cum subiecto, vel separatione per intellectum; quae non fiunt
83쪽
nis per secundam intellectus operatione',
.s afirmationem, vel negationem. Explicat vero accidens in ratione x niuersalis, quia ut ait Doctor cit per totum illud copulatu ades , ct abes praeter subiecti corruptionem , insinuatur genus, & differenti nempe prs-d cari in quale accidentale transmutauit lcr; Ex quo patet ac ei dens commune none se quintum uniuersale respectu suorum
inferiorum quidditatiue , ut color non est accidens respectu albedinis , & nigredinis,sid rdspectu subiectorum, cum quibuS coi tingentem habet connexionem, siue haec sibi numcro solum, siue etiam specie difforentia , ut album respectu hominis, ni uis , lactis, &c. quia accidens quintum praedic bile eomprehendit accidens tam genericia, quod as. conuenit pluribus speciebus,quam specificum,quod .s indiuiduis tantum unius speciei competit et an vero etiam substantia praedicando contingenter de aliquo subiecto fundare possit secundam intentione accidentis quinti praedicabilis,affirmative r
spondemus in Gisput. & haec sufficiant de . quinque Univers. alia namq, plura de ipsis dicenda ad quaest. differimus.
De Praedicamentis , ct primo de absolutis '. . 1 9 V ia non suffcit Logico solum coc gnoscere terminos praedicabiles ,
de subhcibiles, sed etiam rectam eorum dis
84쪽
spositionem cognosci re debet,ut legitimas Praedicationes conficere possit, ideo post Minque praedicab lia, quae sunt modi prae-icandi essentialiter, vel accidentaliter, in Quid,vel in quale, de praedicamentis agere Ecbet quae sunt coordinationes generu, &specieru, seu debita dispo filio praedicat xum etantialium superiorum, &inferiorusecundum sub,&st a usque ad indiuiduas decem vero sunt praedicamenta , ad quae tanquam ad docem classes, & summa gene-
Ta reducuntur omnes naturae rerum, & ea .
Tum gradus, atque essentialia praedicata , tria prima sunt absoluta,&adse,substat
tu, quantitas , N 'ualitas, di alia septem xespectiva, Nad aliud Relatio, Aetio, Patisio, Vbi,Quando, Silus. Habitus . cuius deia' nar ij numeri essicax suffcientia assignari n5 potest, sed retineri debet , ut ait Scol. 4. d. 1 3. q. l. C. di quot.1 I. X. quia famosa est, di ipsam et antiquitate probata. Neq; pe ' tinet hale tractatio ad Metaphysicam ,cuius proprium est agere de ente, & eius specieis us; quia agitur hic de illis ijsdem , non ut naturae quaedam sunt sic. n. ad Metaph. spectant) sed modo logico, ut nimirum res explicantur, & significantur vocibus, NPraedicantur, ac subijciuntur, siue vi su fiant secundis intentionibus praedicabilita- eis, & subijcibilitatis . Sumunt vero hae de-Cem rerum coordinationes a generalissimosio nomenclaturam,ut series omnium subsantiarum vocatur substantia , & series .mnium quantitatum Quantitas , & sic aetatus, quodlibet vero praedicamentu tria bus
85쪽
bus cotexitur cocirdinationib'. una media.
& duabus collateralibus, media quidem est generum, specierum, et indiuiduorum ita disposita,ut genera de speciebus, et species de indiuiduis praedicentur, et uniuersim omnia superiora de suis inferioribus,in later libus vero differentiae inuas saepe per accidentia propria circumloquimur) sunt coia
locatae, unum .n. quodque genus perdua.
diuiditur differentias ad duas species infeririones constituendas, ut substantia diuidi.
tur per corporeum,& incorporeum,& cum
hac differentia constituit spiritum, cum illa corpus,& eodem modo dicendum in aliis Categorijs: Neq, in linea laterali differentiae superiores de differentiis inferioribus per se praedicantur, sed tantum de inferi ribus speciebus, & indiuiduis, quae sunt in media linea, ut sensibile non praedicatur dorationali,sed de homine; ia deniq; cum ens finitum sit, quod in decem praedicamentR diuiditur, ac descendit, quaecunq; in praedicamentis reponuntur, sunt entia finita.
M limitata . talis itaque est structura arb.-ris praedicamentalis, cuius figuram in texta videre potestis. ao substantia praedicamentalis est ensabsolutum, per se subsistens,idest non alteri
inhaerens ad modum accidentium. imo ipsis accidentibus substans,unde tam denomin tione absoluta. s. a per se stando , quam relativa, .s. a substando accidentibus dicitur
substantia, & duplex est .prima, & secunda, ikώHantia prima est illa es ιn 6bi sto, nec dicitur ἐe subiecto , ut Sortes , vel
86쪽
hic homo,non est in subiecto,quia substantia est, non accidens; non dicitur de subiecto, tanquam de per se inferiori, quia indi uidua est, & singularis. Sedunda subra intias, quia non est in subiecto , sed diei ue de subiecto .i. caret subiecto inhaesonis, non Tamen praedicationis, tales substantiae sunt genera, & species,animal.n. licet non sit in subiecto, praedicatur tamen essentialiter desubiecto, tanquam de per se inferiori, nam dicimus homo est animal, sic etiam homo praedicatur e ssenti aliter de Petro,& Paulo, nee tamen est in hoc, vel illo, tanquam a cidens in subiecto per inhaesionem, sed tan quam natura communis in suis inferioribus. Et cum prima substantia omnibus substet, tam L secundis stibstantijs, quam accidentibus, quia de illa haec omnia praedicantur, ideo primo, principaliter, & maxime sub stare dicetur, & maxime omnium substantia, inter secundas verb substantias magis
dicetur substantia species, quam genus, tu quia propinquior est primae substantiae,tuin quia species magis substat, quam genus, quia etiam ipsi sub jcitur generi. ai Assectiones substantiae sex assignantur ab Arist. cap. de substantia, Prima, γε communis est omnibus substanti js, N priamis, & secundis, earumq; pariter differenti js,est,in subiecto non esse , hoc est in subiecto nullo haererm deq: nullo acci den ta- Iiter praedicari, si secundo intentionaliter explicetur ; Neque id repugnat proximediet Sin fine capitis praecedentis, ubi dictu st substantiam quoq.pota de aliquo subie
87쪽
De Praedicamentis. Arcontingenter praedicari; quia ibi erat gh- ip 11I' λςδxioue perni odum acci- Inli arentia format in subiecto'de quo prot
Gent1S praedicamentalis. Secunda, quae cis uenit determinato secundis,ac earum dita' rentus, est, una uoce praedicari de primis, .c1ecundum idem nonacia, & eandem rationem in illis ementialiter inclusam,quod etiavniuersalibus accidentibus, & eorum diffe-1 entie competit, non quidem comparatione subicctorum, quibus inhaerent,sed inferioria in sub se contentorum in sua Cate o xit . Tmla, qu pdeterminate conuenit priamis, eu, significare h e alii Oid ad differenotiam secundarii, qus significant ubi Illi termini non sumuntur eo sensu quo
11a prsdicari in ruid, qusdam in equale ,sed lignificare hoc aliquid est significare naturam incommunicabilem , significare ver quale quid naturam multis communicabilem,aut uumero, aut etiam specie differentibus, quod etiam uniuersalibus accidenti hus reipectu inferiorum suorum competit, nam luperiora in accidentibus per suas di DTerentias ad inferiora contrahuntur, sicut
in sub1tantia ; indiuidua vero, seu singularia ipsorum accidentium: partim sunt inco
88쪽
, hent. de quibus pridicentur essentiantra, partim communicabilia sunt, quia subiectis. quibus inhqr ent, denominatiue commvnicantur, quod est effem Ommunicinitia vi uoia, communicabilia,ut quo auarta instantiae nihil eontrarium eme, tam
primi, quam secunde, quamuis accIdentia unius Irequenter contraria sint accidentis hus alterius, ut accidentia aqui accidentibus ignis, hoc vero idem competit quant eatibus etiam, non .n. bicubitum,ia tricu- hixum contrariantur , neque quatuor, &fex, & fie de ceteris. Et hoc quidem intelligendum est de contrarietate proprie dicta, γε versatur inter formas positivas lihi inuicem oppositas, & ab eodem subiecto se mutuo expellentes, 'uo pacto contrariari dicuntur quamplurimi qualitates 3 N per hoc soluuntur rationes, quibus Maiamn. passu 16. in Praedicam. contendit in substantiis veram natuere contrarietatem .
Quinta, lubstantia nulla suscipit magis, &minus, non .n. patitur intensionem , & x missionem, ut calor in aqua, qui modo intenditur in ea, modo remittitur, quod u- militer conuenit quantitatibus. Sexta d
mum, qu est vera proprietas in quarto modo proprii : ia competit determinate prims substantis, est, quod una, & eadem
numero sit successiv. contrariorum qu rundam succeptiua cum sui mutatione,ta quam eorum ultimum subiectum 3 dicitur successive, quia simul contraria suscipere nequit, dicitur emtrarurum ruor nuam , quin u
89쪽
quia opus non est unam, & eandem substatiam omnium esse contrariorum suscepti-Mam, non . n. lapi S capax est gaudii, & tristitis, & sic in multis alijs, sed satis est, ut
aliqua recipere possit ; dicitur eum sui mu- tutione , quia oratio contrariorum quidem susceptiua est eadem numero manens falsi talis, s 3 veritatis, verum id non euenit ex orationis mutatione, sed rei, ab eo. n. quod res est, vel non est, oratio dicitur vera, vel falsa ; dicitur tandem, tanquam suisbyectum ultimum, quia potest quidem quantitas cti sui mutatione contraria suscipere successive, ut superficies albedinem , & nigredinem, sed non tanquam subiectum ultimum. 22. Quantitas est accidens absolutu, quod adueniens rei facis illam extensam in ordiane ad locum, vel in ord,ne ad tempus , unde
denominat eam magnam, vel paruam, dit turnam,sel breuem,&c. Diuiditur in continuam, &discretam, cubtinua est, cuius
partes copulantur termino communi , vel cu
ius partes proprios non habent terminos , nec una est ab alia diuisa, ut linea bipalm xis, cuius partes palmares sunt inuicem co-
iunctae. Discreta est , cuius partes non copuianιur termino communi, vel cuillo parteS
habent proprios terminos, & sunt ab inuicem solutae,sic numerus denarius hominum dicitur discreta quantitas, quia partes eiu Ssunt homines, quorum unus est ab alis, diuisus, similiter oratio, cuius syllabae sunt ab inuicem solutae . Continua vero subdiuiditur in permanentem, de succus uam, illaC cli,
90쪽
est, cuius partes' -- simul, ut litrea cuius partes simul existunt, hoc est, in eodem tepore ι ista est, euini parres non sunt ρ-t, Ied una post aliam, ut tempus, & motus , orum partes non sunt simul, sed una postiam, non .n. unuS dies est simul cum alio, neque prima hora simul cum secunda, Pe manentis tres assignantur species, linea, quε est ion itudo sne latitudine, & profunditate ; superficies, quae est longitudo cum latitudine , sed sine profunditate, & compus, quod habet longitudinem , latitudianem, & profunditatem, & ideo trinam dicitur habere dimesionena, superficies duas,
linea unam tantum ι zddit Arist. locum, velut quartam speciem loquendo famose Successiuae assiἶnantur duae,tempus,& mOtus . Et haec diuisio quantitatis in permanentem, &successivam reperitur quoque in quantitate discreta , permanens est numeruS, cuius partes permanent 3 8evocasso ratio, cuius partes fluunt, dum proferu tur, unde quantitas formaliter aliquid denominat quantum, nempe longum, latum , profundum, multum, paucum, magnum, paruum, diuturnum, & breue. a 3 Affectiones quantitatis tres assignatur, Prima quae illi communis est cum substantia, est quod nullum Dat atur contrariu . nulla .n. contrarietas eli inter lineam, superficiem , M corpus , cum in uno, & eo dem permaneant subiecto, deinde tempori etiam nihil est contrarium, nec unum te pus alteri contrariatur, non M. hiems o ponitur aestati, sed eorum qualitates, nec dies