장음표시 사용
261쪽
V Aria nomina quibus abundantia significatur passim iii his Aphorismis,& alibi
saepe apud Hippocratem, & Galenum reperiuntur: inter caetera frequentissima sunt ista
Θωis: De quibus nonulla in presentia, proauctorum faciliore intellectu delibanda, Omnium latissime sumitur πλεονεξία Inio
ita ample, ut non humorum modo aut cuius uis substantiae redundantiam notet , sed qualitatum quoq: excessum Coprehendat, sic , Q a i i - δ. -ethori Ἱερμο-πς πλεονεξιαν apud Galenum legimus. Obmitto interim coeteraS acceptione S, a nostro proposito alienas, gramaticis familiares. Merito igitur cum coeterorum amplissimum sit, πλεονεξίας nomen, coeteris tanquam gen praefigetur.
Amplam quoq; signisicationem apud probatos Philosophos & Medicos sortitur Nπλη ς, nam de quantitate dicitur tam continua quam discreta, Sic πληθος γ ρονον diutUrnitatem temporis, & χιλιον ου πλῆ ς 'mille erant, numero inquit Aristoteles. Plato Vero πληθος pro multitudine infini- a. Et oκοσα πλήθiquot partes numero. '
262쪽
Verum a Medicis quantitati dumtaxat conistinuae frequentius tribuitur, humorum puta abundantiae, siue omnes aequaliter, siue via' isque a sanguine alienus augeatur, ut nihil aliud videatur πληοος quam στοσΠης. Ita Galenus Io πλ=ῆθος Του πλεννα ονζος hoc est copiam redundantis succi, S Τ dc differentiam considerandam monet: quanquam ut plurimum soli sanguinis exuberantiae accommodatur. Quemadmodum &δc πολvαι μία sed differunt tanquam genus dc species ratione loci. Est enim πλι θορ
lis sanguinis redundantia : πολυαιμία Unia uersalem & particulare complectitur. Hactenus inter auctores nulla controuersa est,
quamuis in his ipsis dictionibus latine reddendis non ita coueniant. πλη θος &nonnulli plenitudinem & plenitatem , alij
multitudinem latine dici iubent. Priores reiicit Argenterius, quem ea quae mediocritatem non excedunt, plena etiam appellamus, multa non nisi Τα id est immoderata, uti quoque nomen excessus est πλ boc Grammatica est haec disceptatio, atque inutilis , cum liquido constet auctores in re conuenire, nomine tenus discrepare; dicam tamen quod sentio , quandoquidem video Argenterium in euertendis aliorum placitis
plus iusto de industria occupari. Multitudo igitur veluti ex communi loquendi modo colligere est copiam denotat, non tamen
263쪽
eam necessario quae moderationis limites transiliat: hoc modo si quem multum cibi ingessisse dicamus, non illicb multum illud pro nimio habebitur: contra vero plenum cibis pro eo qui excesserit fere semper audiemus , ita Terentius vini plenum pro ebrio usurpauit, id vox ipsa sonat plenum si quidem illud vocant, cui nihil addas ; quamobrem Athletaru habitum qualem describit Hippocrates plenum iure merito nuncupabimus. Quanquam siue multitudinem esserre malis per me licebit modo de re conueniat, logica prorsus Medicoque indigna de verbis contentio , passim a Galeno rete sta. Addam interim sal 1um esse perpetuo excessui significationi tribui Το , Vc ex Aristotelis, Platonis, & Galeni verbis antea citatis manifeste patet. Longe grauiores lites
excitat vox πλησμονή quae Fuchsij animum in Valerio iam usque adeo concitauit , Vt a rationibus tandem progrediatur ad conuicia. Rationes perpendamus , haec aniculis re linquamuS. πλησμονην Fuchsus cum Celso sitietatem
interpretatur, neque aliud significare posse contendit. Satietati atque humorum in vasis plenitudini dari hoc nomen Valeriola asserit, suis tamen rationibus vix aliquid conficit. Urget contra Fuchsius multis argumentis. Primum quidem inquit si binas redundantiae species una voce,diuersis in Aphorismis Hippocrates intellexit, confusionis certe auctor
264쪽
fuerit. Praeterea quis unquam fanae mentis euacuationem plenitudine Curauerit Θ Ergo cum inquit Hippocrates δεο κενωσεως νοσήμαΤαπλ=πμονή, plenitudinem interpretari nolicet. Denique haec Galeni verba nullam pati in si antiam videntur 11 πλείων Τι,ς ΤουσωμαΤος φυσεως ὀνομα ἡ πλησμονη. Plus cibi quam naturae conueniat πλησμονη hoc est satietas appellatur. Fuchsi sententia cΘnfirmant , illa Hippocratis ὀυ πληιτριο νη , ουλιμος dcc. Vbi λιμόν famem Τη πλησμονῆ opponit, saxi etatis autem non plenitudinis fames est δε ιθεΤον. Dicet contra hanc vltimam rationem aliquis, si saniem satietati opponimus uni duo erunt contraria, quod in omni Philosephia est inauditum, ergo in Aphorismo nuper allegato bi
λιμος πληςριον- plenitudine significabit. Huic obiectioni Fuchsij nomine nullo negotiosatisfiet, si ex praecedentibus repetamus euacu atione qua Graeci κενωσιν appellant aut κεναγ
γειαν generis & speciei locum obtinere: Posteriore modo plenitudini dumtaxat proprie dictae, at in amplai illa acceptione cui cum que repletioni aduersatur, siue illa sit ciborti quam latietatem proprie latini vocant uesue praui alicuius succi, quam κακοπι μιαν : seu denique inculpati sanguinis , quam peculiari nomine πληθωραν appellari diximus. Et quidem huic postremae, quae sanguinis redundantiam adimit euacuationis nomen peculiariter
265쪽
ab Hippocrate tribuitur. Manet ergo firmum atque indubitatum,& cumpr senti do- strina constans illud axioma, Uni dc unum est, unicum solummodo esse contrarium, idque maxime in vere colitrariis , Neque desunt praeter allegata sexcenta alia a Galeno probatis auetorib testimonia Fuchsii interpretationi unde quaque cosona. Nihilomin' tame, non possum non in aliam partem inclinare , & sa teri πλησμονlta Sc pro satietate, ut hactenus demqnstratum est, ia pro multitudine, ut putat Valeriola , & pro resectione quandoque usurpari, ad secundamiae ationem attinet testem appello Galenum a. ad Glauconem ubi repletionem humorum χυμων πλησμιοrita appinat qua auctoritate palam est πλυσμιονta ad Miam satietatem referri non posse. Vti vero eadem dictione Hippocratem in tertio significato p Q αναθρέφ cuius in praeserni Aphorismo memini non negat Fuch-
quam in sua versione ediderat satietatem, commodius resectionis voce explicari, ne arbitrentur rudiores, satietate squam πλειονα Τροφαγ-, o ob αὐος definierat Galenus euacua tionem curare. Eodem sensia z. Aphorismum 2 r. ait Hippocrates πληρουγιαι ποΤου ψον, ησο ου facilius impleri potu quam cibo, pro ιινούρεφεογοοι , quod est refici. Haec cum non ignoraret Fuchsius , miror
qui in mentem ip1i venerit negare πλησμονων
aliud quicquam quam satietatem signifieare,
266쪽
ob hoc fortasse praecitato commentario tacite satietatem distinguit, in eam quae amplius, dc eam quae non amplius quam euacuatum est reponit, quae duo tanto a se inuicem interuallo discrepant, quanto quae sunt disparata. Vt non minus retorqueri in ipsum
queat quod in Valeriolam torserat, Hippocratem scilicet confusionis parentem fuisse, qui non modo in diuersis , sed in uno eodemque Aphorismo duo sibi non paru opposita una eademque dictione expresserit. Nos in utriusque gratiam huiusce modi solutionem a Grammaticis mutuati, respondebimus, unum denique verbum non raro contrarijs rebus adaptari, tu move loquentis intentionem aut ex praece libus , aut ex consequentibus, aut ex subiecta materia captandam. Ita in presenti , cum absurdum sit existimare excessum aliquem alio excessu tuto emendari, facile colligere est acutissimum doctorem quam in priore Aphorismi parte pro sitietate posuerat, in posteriore n*n pro eadem re , sed pro resemone potius, s aqua euacuationis vitia commode& blande reparantur) intelligi voluisse, his
ita constitutis si opte corruunt impetu quaecunque a Fuchsio in Valeriolam sunt obiecta. πληρωσεως vocabulum, quod nos ultimo loco posuimus , in idem sere cum πλη0ιον concidere arbitror, nam desumpto ex notatione argumento quamlibet repletionem videtur designare: sed restringitur vulgo apud
267쪽
doctos ad eam quae est alimenti. Quodquidem Galeni testimonio confirmari potest, is enim
in calce commetarij, haec praesentis Aphori si mi verba, αἰ άναθρέφες, αἱ ἐν ta εκατω ἐουσαι:hoc est referuonec in extremo positae, περίτης πληρωσεως exponit,id est de summa
plirosi. In eundem sensum explicari debet vltima particula sequentis Aphorismi , καὶ
χαλεπαὶ hoc est ut ego interpretor nam dc extremae ciborum repletiones , siue, quod perinde est extrema satietas difficilis, non autem simpliciter repletiones, ut Leonicen'M Plautius verterunt Θης λεπΤης διαίτης φ , tenuis, & exquisiti victus non repletio, sed satietas est antithetu. Qimpropter redarguεda est Fuchsij interpretatio, nisi expletionis nomine satietate intelligat, nam explere pro satiare latiniores dixerunt, sic Plautus AEdepol, nae ego hic me intus expleui probe , & equidem reliqui in ventre Cellae uni locum ubi reliquias reliquiarum
reconderem. Verum ego me totum hactenus
grammaticis immiscui, atque implicui, eo lubentius, quod non plane extra rem & infructuosa visa sit huiusmodi disquisitio , ad quam clarissimorum virorum forte grauior quam res ipsa postulabat disceptatio me adegit, iam nunc ad definitionem veniamus.
268쪽
DEscribitur hunc in modum a Galeno
13. Method. 6. οταν μενάυξηθωσιν οἱ χυμοί, πλῆθος του το και πληθωρον , ὀνομαξου ν.. Ciam aequaliter adaucti fuerint . . . . succi illud plenitudinem nominant. Idem re- - imo hod. & pluribus eXplicat a. de medicam. C. - . secundum loCa . i. dum ait γίνύαι Των Τεταρτων χυμων. άναλογον αυξηθεντων , λετ g αιμ αυς μονου. Hoc est, Plethora est humorum quatuor seruata proportione adaucto-
rum, aut sanguinis solius. Quam definitionem Aphrodis aeus 2. Problematum ad verbum transtulit , ti inquit J οι Τεσσλρες
Θωρο λέγεται. Si vero qhiatuor humores seruata suae quantitatis proportione suerint ad aucti Ple thora dicitur. Quid iam per αυξη Θωσιν sive α'υξηθέντων intelligendu putet, indicant haec quae sequuntur πλεοναζον , ΘρΘιθια πονει μόνον πλη9 α ρον solus redundans sanguis Ple thoram efficit. ubi longe melius& signi sicantius verbo πλεονάζεν usus est quod excessim denotat non quemlibet ut αυξανουρνον Uel αυξομενον sed notabile qualis ad Plet horam requiritur. Qua de causa non satis cumulate rem explicant praefatae definitiones, cum hoc nomine, tum eri a qui
269쪽
augmenti locum non declarant : si quidem cum partem aliquam corporis occupant humores , plenitudinem non eis ciunt proprie dictam, sed Phlegmonem; aut quid aliud, puta particularem. At vero tum demum Ple thora est cum immodica humo--δε rum portio in toto consistit. Ex quibus legi- iam ,ἀtima haec definitio desumi potest : Ple thora εν. esst humorum aut omnium seruata proportione debita , aut solius sanguinis in toto corpore redundantia, cum vasorum distentione. Dicitur, humorum omnium aut solius
sanguinis, selus enim sanguis in Plethoricis dispositionibus amplissimum excessum adipisci potest, nullus aliorum humorum potest alioqui pro plenitudine Cacochymiam efficient. Neque id satis est , vae humores Omnes Gistibiae augeantur , nisii etiam proportio seruetur; cape M. quanquam leuis unius excessus cacochymianon procreat. Neque tamen necessarium est, but in omnibus omnino partibus Plethorica dispositio inueniatur, dummodo in plurimis .b aeca. o. 3c praecipuis, quibus recepta loquendi consuetudine totius denominatio tribuitur. Deniq; non omni S exuberantia, at ea quae resioue V facit plenitudinem parit, nam si sanguis eatenus augeatur, Ut venas nondum distendar,
Plethora non est, inquit Galenus. His suifi-- cienter , quantumuis breuiter explicata vita detur Plethorae definitio : dissentientes tamen inter se video Medentium animos , quorum ut lites componamus. tria sunt ad examen
270쪽
accuratius reuocanda. Prinium quare dicatur reuocanda. Primum quare dicatur setius san- guinis : Alterum aut humoru omnium. I e tium seruata proportione.
Illud in primis fundamenti loco statu edum, est, plenitudinem qua de loquimur, seu Athle- ticum habitum quem postrema definitione expressimus in solo singuine consisters, neq; unquam ab ijs humoribus effici, qui a san
Veram plenitudinem intelligo, quam post- . modum a spuria suo loco distinguem', o sum igitur inquis humorum omnium indefinitione fit mentio/Ad huius nodi solutionem notandum, sanguinem bifariam spectari a Medicis; vel ut humor est acceleris tribus propria essentia distinchus, purus, atque
ab omni concretione alienus, qualis nunquam visus est: in veniis, vel ut vocatam sanguinis massam constituit. Hanc vero ex varijs constare substantijs demonstrat tum ortus nostri, tum consormandum alendarumque partium necessitas, cum tanto interuallo a se inuicem discrepent tum temperamenti , tum substantiae ratione, ut diuersam plane, ne dicam contrariam, videatur naturam sortitae, fieri non potesst, ut ab uno omnes eodemque fonte promanarint, eodemque veluti pabulo instaurentur. Itaq; quemadmodum in musto, plures continentur partes, quae, vino postmodum sufficienti coetione desecato, se se produnt uniuersae , Pari modo Insanguine quo