장음표시 사용
301쪽
minus debiliusque reperiatur id auxiliumrquam quale corporis repletio exigat ; Maxi-naeq; quia illi qui frictionibus non assueuerunt, si plus aequo perfricti fuerunt, dolorosis asseetionibus illico corripiantur. Nonnulli e contra duram densamque cutim habentes, etiamsi plurimam subierint stietione, nihilominus quam paucissimam euacuatione ex
Postremum Erasistrato similiare remedium ita deinceps conuellit, ultimo igitur laboriosam illam, ac reuera perniciosam famam, aeq; ac sacram anchoram, quaeque omnibus assectibus opitula p0ssit accersem' λ Ecce quanti inediam aestimet,cuius incommoda eodε libro copiosὲ percenset hunc in modum. Cur eliquet carnes, cum sanguinε substrahere liceati Vt interim noxas reticeam, qu ae ex longis ine- dijs necessario euenire solent ac virtutem deinlatigatam, & succos biliosiores, amarioresque redditos frequantes cordis morsus atque inquietudinis,lum deiectionu alui retentionem,& omnia denique excrementa acriora malignioraque affecta. His postmodum subnectit sequentia. Quod inedia ad plenitudinis euacuationem conserat, ego quoque consentio ; verum longo tempore , magnoque monumento, eam id praestare assero. Mamobrem multo consultius fuerit, euacuatioue semel adhibita ab inedijs abstineamus, ut quae & aegrotos ingenti molestia assicere so-
Et visilias, inquietudinem, orifici,que
302쪽
modi est Athletica de qua in hoc nomo Aphorismo. In priore plenitudine cuiuscunque euacuationis delectus licet: quanqua sectione venae, dum ferunt vires si magni morbi timor aliquis irrepat, citius atque utilius negotium peragitur. In altera imminentis periculi grauitas soli relinquit venae stetioni locum. Hanc distinctionem quaest. 4. ex ipso Galeno confirmauimus. Qua supposita dicimus priora argumenta, quae in frictionum, balnearum , exercitationum coeterorumque id
commedationem sunt producta, locum habere in impropria & lata plenitudinis acceptione ; Cum nulla subest magni morbi suspicio; Posteriora, in gemina & stricta procedere. Huius solutiones veritatem ex ipsis allegatis textibus sigillatim comprobemus. In primis quod assertur ex libro de curandi rati, ne per sang. miss cap. Io. In quo fructiones.' balnea, amb 'Τοῦ jores, coeteraeque moti Ones, plenitudini confestim exhauriendae satis esse dicuntur,duo supponit ut ibidem videre, en succorum videlicet tenuitatem , & temis Perantem victum, in crassioris enim sanguinis redundantia & intemperante victu Iolam phlebotomiam admittit. illoru porio Vtrumque pleihorae leuitatem manifestὲ coarguit. Nam neque moderata victus ratio sicco piosum v uam sanguinis aceruum congeretve vasa distendantur. Neque si copiosior is cumuletur ex tali victu, in ingentem usquam lacrescet moleat cum prae tenuitate incito
303쪽
non exigua illius portio insensili transpiratu e corpore per poros effluat. Supponitur quo que magni morbi absentia, quod alterum Phlebotomiae indicans constituemus. Illud vero ex libro de venae secti aduersus Erasistratum cap. 7. cum supponat tertiam duntaxat evacuandi singuinis portionem esse reliquam, Binas iam venae sectione detrachas partes ubitari non potest leuem superesse plenitudia nem, siue Ut verius loquar9 solas grauioris plenitudinis subesse reliquias. Clysterum au. tem meminit, qui licet primario & per somultitudinis vitia non eximant , secundario tamen atque ex accidenti, quemadmodum Mea purgatio quae ore assumitur, aut alia quaeliber, sanguineae massae non parum detraliunt. Galeni locus ex 2. Aphoris comment. II. Nihil amplius efficit qu m precedentis. Concludit equidem caeteras euacuationis Phlebotomiae vices explere posse: perperam tamen inferret medicus illas perpetuo admittendas, quocunque oblato casu. Conuenietior itaque fuerit interpretatio , si fateamur licere tunc huiusmodi euacuationem aliquam adsciscere, cum aut aperire venam non licet, aut si istud licet, non remorantur δc impediunt ea quae in contrariae opinionis cosirmationem sunt ex eodem Galeno in mediu adducta, vel quando inculpata sanitas cu leuiore plenitudine con iuncta est. Eodem sensu cap. 6. quarti metho. Therapentices accipiendum atq; explicadum.
Neque audiendi, qui proposita hactenus
304쪽
um ESTIO SEPTIMA ago& discussa Galeni loca, de plenitudine ad vires
enarranda autumant; ita scilicet ut dum Galeianus plenitudine, balneis, frictionib', ungue iis, exercitationibus commode imminui pos-
docet, de plenitudine ad vires intelligatur, ubi vero sola laudatur sanguinis missio, alijs reiectis, de plenitudine ad vasa sermo sit, quae& largiorem, & magis subitam exposcit euacuationem. Ipsi Galeni verbis repugnat haecenarratio, qui citato lib. de cun ratione per sang. mlis cap. IO. de utraque plenitudine aperte sermonem instituit hunc in modum, in praesentit autem de utriusque plenitudinis notis contemplabimur, an ubi eae in homine selita negotia obeunte apparuerint , mittend
illis omnino sanguis sit, an id necessarium non sit ubi nulla magna assuerit morbi expectatio Ac preterea in insigni plenitudine ad vires, negamus frictiones, exercitationes, balnea tuta
esse: ne aut sanguine feruidiore reddito quem iam nunc moderari facultas nequit) febris: aut eodem fuse liquatoq; ex eius in nobilem aliquam partem decubitu, inflammatio: auti natiui caloris copia oppressi suffocatio , vel
ex violeta perturbatione exolutio, oboriatur.
.eque magis admittenda eorum distinctio qui asserunt Galenum praesente etiam vera plenitudine ad vasa, venam non secare, nisi magno presente morbo: hoc absente redundantiam sensim imminuere sit stionibus, halneis , motionibus. His sitisfactu erit si recordentur quot,quantisque& quam repentinis as-
305쪽
vasoriani, ruptionis aut inflammationis, aut repentinae suffocationis. Quoad rationem attinet concedendum quidem imminuendae sanguinis copiae euacuantia coetera praeter Venae apertionem accommodata: Verum praesidij bonitas 3c celeritatem postulat δc securitatem, quae in Athletica sola praestat venae se filo: in qua si longiorem trahas moram, nec valido
'taris auxilio , ante extinguetur innatuS calor, quam periculum auertas. Quae in contrariam partem adducuntur
Galeni auctoritates balnea, exercitia, frictiones non unde quaque reiiciunt, sed tunc solum cum periculum aliquod subest grauioris affeeius: qualis verbi gratia ruptio vasis in thorace, Inediae quoque damnantur validissimis rationibus: Neque enim breues inediae plenitudini tensiuae eximendae satis esse possunt. Neque longae, nisi tardo admodum dubioque emolumento absque aliis praesidijs imperatur: imo vero satis euidenti plerumque nocumento atque dispendio. Sed haec a nobis ante declarata sunt quam innotuerit, quodnam si evacuationis indicans. De hoc igitur & de quantitate inquirendum.
306쪽
183 APHORISMUS TERTIVIA quo indicetu euacuatio sanguInis.
SI verum est ab humani corporis statu quid agendum sit indicari, pro ipsius
varietate determinari actionis modum negari non debet: A quo enim remedium petitur , ex eiu1dem excessu remedii quantitas aestimatur. Quare ut de quantitate mittendi sanguinis rite statuamus, ab ipsius euacuationis indicante ordiendum. Hoc primum cognito, illius cognitionem nullo negotio alsequemur. Equidem Galenum hac in parte tot tam vari 1s tam inter se dissideribus opinionum quasi fluetibus agitari video, atque huc illuc anxie distorqueri, ut quid ex ipsus mente certo concludi possit non inueniam. Capite s Is libro saepius allegato de curi ratione per sang. miss Nec plures tribus nec pauciores scopos esse contendit: morbi scilicet magni- pite υ. tudine, florida aetate & virium robore; Mox eodem in opere sui quasi immemor aetatem Κb eorporis constitutione comprehendit, quibus sinquit amplae sunt venς quique modice graciles sunt, nec candidi, nec tenera carne praediti, copiosius euacuabis, contrarios autem parcius; quippe qui exiguit habeant sanguinem carnemque iacile transpirabi-
307쪽
tm. Hac ratione neque pueris Venam tunter praecipua indicantia videtur percensere, eodem de ratione cur. Libello recensuit his verbi S. Si aetate nec puerili sint, nec senili, de secanda vena consilium inito, prae oculis habes principales notate verba hosce scopos, nempe plenitudinis tum qualitate, tum
quantitatem, & virium robust, atque infir-lbmitatem, deinde naturalem totius corporisi habitum, tempusque & regionem,& vitam Panteactam, tum an cibi potusque copia,& praecipue affatim nutrientium, qui sic affect' est, 1it usus. Ad haec consuetudinem, dc res praeter consuetudinem aetas, quosque motus exercuerit, quas excretiones habuerit, aut praeter solitum conipescuerit, ad haec omnia P num gracilior aut classior euaserit.
d quod uno in capite sibi contrarius videri potest Z Nam . Methodi postquam
docuisset sanguine etiam non redundante, O necessariam tamen venae sectionem, Sc con-l tra in Plethorica. vocata Syndrome, satisfacere nonnunquam inediam , alias purgationem aut balneum; Postmodum subiecit, sicut nil illo sanguinis vel propter ipsius abun-Es vfqcie ad decimum quartum aetatis annum, luandoquidena eorum habitus plane per-Pirabilis. At nono Methodi aurem cum morbo in--δ .stitem alibi missionis sanguinis coindicans s attaiz. Longe plura indicantia in praecedentibus
308쪽
dantiana, vel propter morbi magnitudinem: ita purgatio vel propterialterius cuius lana succi abundantiam, vel propter vim morbi adhibetur. Et haec manifestam quoque Im- plicant contradictionem iis quae citato libro de curandi ratione per sang. miis scripta re periuntur, quo loco non modo ab indicantium Phlebotomiae, sed quod amplius cst a coindicantium numero plenitudinem excludit. Coindicat inquit detractionis quantitatem, non ipsam siqnguinis detraetionem, certissimum certe incertitudinis indiciu haec
varietas, tum maXime, cum vno eodernque
loco percipitur. Nam si in diuersis, obliuioni potius tribuitur. Illius exemplum Vnum produximus ex q. Methodi. 6. ubi etia istud alterum reperias. Si valens morbus sit cum virium robore, nemo est, qui sanguinem non mittat ; hic nulla aetatis ioentio quam addit postea his verbis. Mittendum sanguinem, indicant morbi magnitudo, ac virium robur exceptis tamen a sermone puoris. Enarrata hactenus indicantia si in unum conferantur magnum numerum effcient, quibus non pauca alia si opus seret, tum ex Galem Iul- fragio, tum ex proportionis lege ad ij cere
Quanquam vero non disteor nonnulla exaltatis interpretationem admittere no incommodam : quaedam aliquantulum coactam; cogit me nihilominus veritatis studium,& rationis firmitas. iu multis a tanti viri quo prae
309쪽
εceteris unico dempto Hippocrate, & laudo& admiror,&suspicio) auctoritate deficere. Quod dum facere aggredior quam Vim habeant singula ab ipso proposita ; & quodnam: inter caetera proprium venae se id ionis indicans . decernendum 'putem pro viribus demons ro. Nostra porrho omnis disceptatio ab hisce tum Philosophicis tum medicis Theorematis pen- debit, quibus indicationum natura , conti-
netur. Primum est. Nuisquid praeter naturam in corpore reperitur praescindendum praescindetur contra-xijs: contraria namque contrarii S curantur.
Alterum est. QOniam contrariorum applicatio, & determinatio ex ipsa rei expellendae natura elicitur si quidem unica est cuiusque natura, Unum quoque Uni contrariu, & unum ab uno indicari ite cessaria consecutione in
Morbus it que ut ab eo exordiar , de quo
primum habita est oratio quando praeterna- turam est, sui expulsionem indicat, per' se&ia i . primario intentam. Non secundario, ut causa cuius expulsio ad morbum refertur proindeq; sumpta a causa indicatio praeseruatiua nuncupatur. Oxiamuis enim causani proxime &per se adoritur remedium indicatum : non tamen causae, sed morbi gratia , cuius est ipsa procreatrix, praesidii actio intenditur. Etenim cum ad sanitatem corporis aut recuperendam aut conseruandam tanquam ad finem. principem omnis medica operatio dirigatur : Id
310쪽
quod laudabilem eiusdem corporis statum &functiones per se primario vitiat atque interturbat, primu &praecipuu medentis scopiim ad se rapere satendum es: Quanaobre ad morbum utpote sanitati vere contrarium prima,
praecipuaque medentis intentio pertinebit si praesens sit, ut auferatur; sin incipiens aut suaturus, Ut auertatur. Prior, actio, curatio posterior, praecautio, nominatur: illius indicatio immediante a morbo ipse: huius a causa su- mitur priore semper agentis intelione admoetabum relata. Symplomata vero nisi causta iationem induant)indicationes & se nullas pro- serunt, praeterquam mitigatCrias &leniet tes
Morbis enim depulsis a quibus pendent,s Method. & quos instar umbrae consequuntur, non subsistunt. Hac ratione explicanda Galeni definitio inquienti si sanationem esse praesentis in corpore viniosi affectus', in naturalem habi- i tum mutationem. Dicitur praesentis affectus; ad disserentiam suturi, cui praeseruatio conuenit. Haec porro mutatio, ex iacuis fundamentiς, a contrarijs perficitur; Vere igitur sanantia ei quod mutari postulat contraria sint ne- cesse est, sic calida intemperies, frigidissici ca, humidis, eXpugnatur. Age modo ut ad institutum praesens ista reuocemus; quid tandem est quod indicat morbi magnitudo ξ, An venae sectionem λ an purgationem Z An utrumque simult hoc enim ultimum a Galenomaira varietate propositum communiter