장음표시 사용
491쪽
verbis animum intendit, ubi habethir omnis quicunque erro O quae perperam fuissent pronuntiata, nisi uniuersalem deri omni &quocunque errore sententiam continereiar,
quoru ideo explanatione praetermisit Fuch-hus ne Palinodia canere cogeretur. Et quaeso qua ratione naanifestum repugnantiam conciliasset, quae in hisce enuntiationib' deprehenditur Zi omni errΘre qui in vi stutenui contingit loquitur Hippocrates: de eo tantum errore qui contingit dum intempestiue quis a tenui victu sese ad pleniorem transfert loquitur Hippocrates. praeter haec occurrunthalia manifeste salsa in
Fuchsij commentatione, falsum in primis est scopum Aphorismi esse conferre, inter
se errata, quae in Utroque victus genere perpetrantur. Non enim conseruiarur errores
erroribus , ed victuς vietui, siquidem Aphorismus supponit ab aequalibus erroribus grauius affici eos qui tenuiter aluntur, quam qui aliquanto plenius; comparatio ergo fit inter utramque victus formam. Id aperte satis ex producto sanorum exemplo, atque ex postrema clausula denotatur. Nec minus falsum est doceri deterius esse ubi quis se a tenuiore victu, ad pleniorem transferat, quam Contra : hoc sanae mentis nemo in Graecis literis, vel etiam in Latinis mediocriter versatus, non dicam hac oratione expresse comprehendi, sed ne tacite quidem inferri, aut ex Hippocratis verbis, aut
492쪽
ex Fuchsj versio ite usquam deduxerit. Et quaeso undenam colligi possit hic sensus, a quibus verbis peti haec transmutatiodis collatio, apud se perpendat studiosus lector. Quod si ins itutum suum exemplo sanorumco probat Hippocrates, uti fatetur ipse Fuch- lsus, consequitur omnino par esse periculum in sanis atque in aegrotis ex eiusmodi commutatione. At quid amueius incommodi bene constitutis attulerit a tenui & Ualde constituta vivendi ratione ad paulo pleniorem migrare, quam ab hac in illam regredi3 modo coetera ponantur paria, dissicilis virobique transitus ad insueta, qui nisi sensim fiat ab omni molestia non erit immunis ;quaquam tutius videtur ad paulo pleniorem victum illico se a tenui 3c exquisito trans. ferre, quam a pleniore ad tenuit limum conuolare. Sed quid in re manifesta diutius ini moror λ Ne quid nimirum Tironib'imponat Fuchsij auctoritas, cuius facilitati & diligentiae multum debere se se intelliget, quis. quis in ipsis initi js ab eo elue ubrata omnia, studiose perlegerit; modo ne Pytagoreos,
imitatus in magistri verba iurauerit , nam reuera in multis labitur. Nonnulli Hippocratem alio modo exponunt & dicunt tenuem per se vietum laedere, cum aegrotantis Uires seriat 3c imminuat, ideoque tenuem paulo pleniore grauiorem ac magisZmolestum censeri. Ridicula haec opinio, aeterno exilio damnada. Vires imminuit tenuis diaeta, sate-
493쪽
mur: at quanto scelicius est debilitata aliquantum virtute morbum demere, quam ad auelo, ut seruentur vires ab ingestis morbo, aegrum e mediuRollere 'Non igitur hic sim pliciter tenuem victum rei jcit diuinus Hippocrates quem alibi, Imo etiam quam tenuissimum non raro imperat; seb haec opinio neque longiorem, neque magis Τaboriosam requirit confutationem. Huic proxima illa est quae asserit ideo deficere & aberrare a tenui diaeta aegrotantes, quod ab ipsa laesionem percipiant, mentemque Hippocratis fuisse id docere. Equidem in acutis morbis, dum partim vi morbi, partima tenui victu patientis vires dei j ci vident ignari assis. tentes, clam ut plurimum Medicis absentibus cibum aegrotantibus offerunt, Operae se pretium facere arbitrati. Restauratae interim facultatis , sanitatis
redditae si res sceliciter obtingat ) causam
sibi gloriose imputant, omnem contra OL sensionis culpam in accuratam victuῖ rationem detorquent. Sed hoc innuere voluisse Hippocratem tam est ab eius oratione alienum, quam quod alienissimum. Non enim dictum ab eo est, laeduntura tenui victu aegrotantes, quo fit, ut aberrent, sed contrarium prorsus nempe: aberrant persaepe, qui tenuem victum sebeunt, ideo grauius offenduntur, laesionem itaque erroribus tribuit, non tenui diaetae, quanquam laesonis grauitatem refert in tenuem
494쪽
diaetam. dam propius ad Veritatem accedentes priorib'contrari, inquiunt, neque ex sese vitiosum esse victum tenuem in Hippocratis doctrina, neque in ipso, quod male afficiat, peccata committit Quin potius exaduerso grauem & plerumque infestum esse
illum propter errores admissos, de iis tamen erroribus dumtaxat sermonem esse volunt,
qui in ipso vi stu accidui, itavi illa particulam
omnis enim error quicunque sit, maior es in
tenui, quam in paulo pleniore non simpliciter errorem omnem complecti autument,
sed eum tantummodo qui ipsa vi eius regula committitur. Habet probabile aliquid haec sententia , videturque ex ipsisIAphorismi verbis colligi: nam illa verba, quicunque error accidit in tenui victu maior esst quam in paulo pleniore, de erroribus qui circa Uic-
tum accidunt, commode interpretari licet.
Vtrique postremae sententiae se se adscripssse videtur Fonseca, dum inquit, eb periculosiorem esse vivendi formam, quo malo rem praebet peccandi occasionem , quo enim tenuius alitur aegrotus, eb maior fis mutatio, ergo Sc maior peccandi occasio, magis itaque laeditur, quia magis peccat. Errorum ergo causam in victum ipsum reiicit uti praecedentes; ac praeterea cum postremis de solis erroribus in victu admissis loquitur. Tolerabilis hactenus eius opinio sVerum Omnino praeter Hippocratis institutum peccatorum grauitatem postmodum in morbi vehementiam
495쪽
hementiam refert, dum ait morbum, qua to tenuiorem victum desiderat, tanto esse vehementiorem, ideoque peccata grauiora. Nos Galenicam interpretationem veriorem
putamus, atque Aphoristicae sententiae magis consonam, ut quae hanc quoque comprehendat, & ita generaliorem faciat orati onem. Ea porro ipsa est quam in commentario proposuimus: summi videlicet dictatoris suisse institutu docere, peccatum Omne siue in vietu id accidat, siue in coeteris re bus externis , graui sis tenui utentes vi Ihu aD sigere, quam eos qui paulo pleniore utuntur, ideoque periculosiore est e tenuem vicinium magna ex parte, non quidem absolute, sed errorum dumtaxat causa; magna, inquam, ex parte, at non seper necessario: non enim aut semper, aut necessario in aliquo aberrant aegrotantes, ut plurimum tamen seruntur in vetitum, negataque cupiunt, imo peccatum Omne vel cautiores quam rarissime effugiunt.
Quare aliena non est ab Hippocratis intento Velsit lectio, atque Cornarij subtrae a
particula λο pro ἀμαηανουσιν legunt ἁ- ριαρ lάνονΤες ut hic sit sensus, in tenui victu peccantes aegroti grauius laeduntur. Quanquam non probarim libere a quovis HippoCraticae orationis contextum 'immutari,
illius inquam Hippocratis, apud quem sua est siligulis dictionibus Emphasis, sua sunt si gulis mysteria: quemadmodum in prae-
496쪽
1enti, ubi non solum admonet aegrotos dum Ieccant laedi grauius, verum etiam idcireo aedi quod peccent, simulque connotat laesionis cautam, quod commodi Is per indicativum α καέαυουαν addita causali particula exprimitur, quam per p*rticipium, Tenuem
Iorro victum paulo pleniore magis falacem sanorum exemplo confirmat noster Hippocrates ducto a minori ad maius argumento, sic enim eκ eius sententia argumentari licet. Si accurata & tenuis vitae somnia bene habitos in discrime adducit, quod ab erroribus ipsi vehementius percellantur, emanto magis par est aegrotos dum eandem seruane serma, si quando peccent, offensam grauiorem pati, quam dum paulo pleniorem instituunt 3 non clissimili enthymemate vius
is ipse est verbis. Nam si sanis quibusdam
tales vel tales cibi variare videantur, tum in aliis quibusdem, tum in nonnullis mutationibus, quomodo &in morbis quibusdam,
dc maxime acutis no valde variabunt, quam argumentationem sic illustrauit Galenus suo in illum textum commentario. Validiores minus assciunt, imbecilliores magis detrimenta; sanos etiam repentina mutatio offendit, ex utraque hac sumptione concluditur, languentes a repentina victus mutatione laedi magis, sed multo magis, qui acutis infestantur. Qeod quidem medium, s. in rem praesentem transferre lubet, sic probe ratioculabimur. Validioris minus, debiliorςs
497쪽
magis afficiunt errata; sanos etiarn dum. tenuiter vi nitant & accurate, peccata offerendunt. Par igitur est longe grauius ab his concuti iacentes, Ut pote imbecilliores. Ex hoc eodem medio tendet Aphorismi decisio pet- secto hoc syllogismo comprehensit. InIbe-eilliores magis offendutur ab erratis, sed qui tenuiter degunt, imbecilliores evadunt ijs qui aliquanto pleniust Quid ergo sequitur, nisi quod errores grauius ferant; Maior negari non debet quam Hippocratis auictoritate stabilitam audiuimus: minor est Galeni qui tenuis victus terminum statuit virtutis imminutionem. Vtrique quotidiana suffragatur experientia, ita evidenti ratione, ut longiorem probationi supersedendum putatemus, consultius iacturi si aliquod ex haesententia documentum in praxim referamus,
V Nico quod absurdu sit admisso, caeter
quae ex eo consequuntur sunt absurda.
Nil igitur mirum, cum id quod tanquam landamenti loco, a Fuchsio positu est, falsuna esse antea demonstrauerimus, salsam
bis eliciamin ad praxini ldocumentumst
498쪽
quoque reperiri, quam ex eo intulit conclusionem. Haec igitur est inquit germanae sententiae Hippocratis explicati O , qua commonefacere voluit suae aetatis Medicos, ut considerarent quibus, & quo tempore morbi tenuis victus conueniret, quandoquidem intempestiue adhibitus maximos errores pari ta Non tot profecto errores parit vietus tenuis, quot haec illius oratio.. Peccat in primis grauiter in eo, quod praecedentibus a quibus ipsa pendet, omni ex parte non respondet: sequi enim debet con- concluso ex praemissis.1 At dixerat paulo ante respicere hoc loco Hippocratem ad suae tempestatis tum aegros tum Medicos, qui Circa vie us rationem detriverunt quod intempestiue inediam imperarent, aut rursus intempestiue nutrirent: 'Ecce bimembrem propositionem, in qua duplex notatur antiquorum lapsus, alter in cenui, alter in pleniore diaeta, quarum neutra debito tempore decernebatur, ergo biparista fuit inferanda conclusio hunc in modum : Docere nimirum Hippocratem sedulo animaduertendum, quibus δc quo tempore morbi victus tenuis, quibus item & quo tempore uberior conueniret: Hanc vltimam partem ille praetermisit. Et merito sane, eius enim ne per somniuquidem in praesenti meminit diuinus senex, quanquem alibi loco proprio eiusdem non ςst oblitus, dum ita habet ubi itaque morbus i
499쪽
peracutus est, statim extremos labores habet, & summe tenuissimo vi stu vetendum est; ubi vero non, sed pleniorem victum adhibere licet, tantum a tenui vietu declinandum, quanto morbus extremis est leuior. Et decimo postmodiim Aphorismo huiusce particulae idem ex praecedeti Aphorismo inferens, qui erat aliquanto generalior, quibus igitur inquit) statim vigor futurus est hos - statim tenuiter alere conuenit, quibus autem postea, iis & paulo ante & in ipso vigore subtrahendum. Priore oro tempore plenius alendum ut aeger durare queat. Peccat secu-do Fuchsius in ultimis verbis, in quibus longe ab Hippocrate diuersam ratione assignata Non enim idcirco periculosus dicitur tenuis victus in hoe Aphorismo quod errores pariat, sed quod erroi es, si qui quocunque i repant modo grauius serat. Tertio generalem de vi stu sermonem nimium restringit, dum quod simpliciter Min genere de victu tenui atque exquisito enuciatum est, de intempestiue solum adhibito interpretatur. Plurimum certe inter se discrepant haec enunciata uti in praecedentiquaestione ostendimus, ornnis victus tenuis quocumque adhibitus modo est periculosus: Vustus tenuis intempestiue adhibitus est
periculosus: Istud Fuchsij est, illud Hippo
Denique tota praeter doctoris institutum est haec comentatio, qui nullam in praesentia,
500쪽
temporis mentionem facit , multo minus eorum quibus imperanda eiusmodi victus forma. Nonnulli longe diuersam ex Aphorismi verbis doctrinam eliciunt: Arbitratur isti consulere Hippocratem ut Medicus quocunque tempore in pleniorem quam in tenuiore vietum potius inclinet. Huius sententiae assertores in duas classes sunt partiti, quidam ab lute ut refert Manardus praessare asserui crassius quam tenuius aegrotos reficere. Alij inclinandum potius ad crassiorem quamuis requirat victus rationem, quam ad tenuiorem. Equidem si hanc utramque sententiam exacte perpendemus, verbis tantummodo dissentire at re ipsa conuenire prima fronte inueniemus: ut ut sit magnae utilitatis aut momenti non est haec disquis-tjo. At operae pretium est ambarum rationes sub incudem reuocare, squidem necessaria
ad praxim huius difficultatis decisio; Quam
nos commodioris doctrinae gratia in sequerem quaestionem differemus. Alij contrarium plane secuti, summi dictatoris mentem &quidem ingeniose sic explicant, inter caeteros Rhodericus ae Fonseca, cuius haec est in praesentem locum animaduersio: victum ad victum non comparari, ea ratione ut Medicus debeat declinare magis ad hunc, quam ad illum, sed comparari duas species victus ςa ratione qua sunt minus periculosae, non supponendo aliquem Medici errorem. Suum