장음표시 사용
581쪽
eoistio, quam sequitur legitima bonorum a
prauis segregatio, nisi sorte turgeant, tum enim ante coctionem educendi. Haec igitur . -hι, ante purgationem praestanda , praeparantia, a a. concoquentia, deobs fruentia, quae purgatione leuiora sunt, ipsi purgationi praemit-
In ipsis quoque praeparantibus seruandus
Q rdo, non illico ad fortissima conuolandum. Qis valide aperiunt, attenuant, incidunt, si prima fronte usurpentur, fusos humores altius in venas rapiunt, atque in omnem corporis ambitum dispergunt. Grauis praeterea est, potissimum in non assuetis, inopinatus transitus ad extrema. Sic a violentis exercitationibus diutius intermissis, disrumpuntur vasa, laxantur partes, atteruntur musculi, nisi pendetei uim leuiori motione ad concitatiores componantUr. Hac intentione medicatas aquas moderatas ximsim quantitate propinamus: ne medicata qualitate, dc redundante copia, lacessitus ac oppressus vetriculi atque hepatis natiuus calor, aut immodica tensione diuulsa Hypochondria a suo munere deficiant, magno inducendae Hidropis metu. Neque vero ob id selum ut maiori paulatim quantitati co pus assuescat , in aquis xhermaelibus praefata methodo insistimus, sed & experiundi quoque gratia, nunquid liberum illae exitum sint naisturae. Pari ratione 6c industria in alijs
artis operibus inuestigandae peculiaris cuiuLMm 4
582쪽
que naturae causa ut plurimum versamur. Factoque primum de leuioribus iudicio, sortiora imperamus. His ita constitutis sit nostra concluso. Necessitate urgente modo coetera consentiant) indicationi a litor-bi magnitudine desumptae, nulla interposita mora satisfaciendum. Tantum interim ab illa deflectendum, quanta vis erit contrariae . indicationis ... md H nulla premat necessitas. horutri vel illoru praesidioru delectus nostro arbitrio relinquetur. Sat citb, si modo tuto & iucunde, patienti consulemus. Prima con- iclusionis partem confirmant, ita evidenter priora argumenta, 'nulla ut se lutione indi. :geant. Pro secunda & tertia faciunt prodit. Rae secundo loco auctoritates dc rationes, quarum aliquas hactenus exposuimus, caeterae ne quam dissicultatem asserant supersunt
Allegata primo loco auctoritas, si ex Apho- .rismi mente decernatur ut vult Galenus)nostris principiis ii 5 aduersabitur, quemadmodum & ea quae postmodum secundo &tertio loco subiiciuntur. At illud nondum
explicatum sinit, quorsum mulierica pulmonem valentius expurgare in quintum rue diem Galenus prorogarit Dicimus nos optimo id consilio factum esse, ne videli. cet, nondum satis confirmata venarum os cula, ab attenuatibus, incidetibus, valideque detergentibus, qualia a crassioribus humo
ribus insertas suburratisque pulmonibus ad-
583쪽
ministrari solent, denuo reserarentur. Talia porro mulieri illi fuisse ex usu comonstrant quae tertio & quarto suere usurpata. Tertio quidem mel coctum mane copiose exhibitum: quarto vero mane medicamentu quod ex viperis fit, non ut antea recens, sed quod iam in aetate vigoris esset, idque cum copiooso melle.
In hac ipsa muliere sanguinis detractio praetermissa fuit, ne quatriduana inedia longa sane in persbna spledida) nimiu exhausta virtus, exhausto etiam sanguine fatisceret; Eiusdem conseruandae ergo adolescenti sanguinem exspuenti partita sanguinis imminutio fuit instituta : ubi enim multa euacuatione est opus, sed imbecilliores sunt vires euacitationem partiri expedit. Addo etiam maioris revulsionis gratia, quem in scopum sipsemet Galeno praeceptore) non semel quantu satis est extraxisse, sed in duas vices id partiri satius est. Quod ad iuuenem illum Synocho non putrida detentim attinet dum integram historiam persencet Galenus . longioris quoque morae in euacuando sanguine causas enumerat. Visum nobis est inquit cum se-bris pridie vespere occupasset, sumpsintquesblitos cibos, eius auxilij considerationem in aliud tempus remittere, sim di ut certius sciremus cuius generis sebris esset, simul propter eam quae praecesserat cogitonis tari. ditatem. Sequenti die iterum protractum est
584쪽
id remedium, propter exortam inter Me dicos discordia, vincentibus qui id insequentem diem differendum suaderent. od postea affertur de naturae ordine, 8c medicorum praxi in ijs affectibus locum habet quibus tuto,& iucundius,iquamuis fortasse tardius, infirmioribus auxilijs subuenire licet. Productoria porro exeplorum solutionem ex dictis mutuetur lector. Vltimo petito a minori ad maius argumento nihil concluditur admittendit quidem constantibus viribus cum leuis est affectus, a sortioribus auxiliis minus nos percelli. Verum in grauioribus morbis, dum repentinae mortis, aut grauioris mali metus ingruit, maiore necessitate fortiora auxilia dece nuntur, quamobrem in his non possunt, ut in aliis differri.
An soli s omni extremo modibo conuemat victus tenuissimis.
DIcium a nobis praecedenti Aphorismo
--hoc est medicationis sue curationis nomine diaetam comprehendi iacto sundamento in praesenti comentario cum Hippocrate conclusimus , pera-
585쪽
cutum morbum tenuissiimam victus soritiam exposcere, quod de omni extremo generatim affirmandum videtur. Nam si peracuto'hionia extremus est victus tenuissimus de- Cernitur, manifeste sequitur propositionem hanc uniuersalem necessario stipponi, omni extremo morbo vietum tenuissimum conuenire. Ex qua particularis illa deducitur. Et sane haec Hippocratis mens fuit, disim extremis morbis extremas indefinitae curationes applicari voluit, na uniuersali aequiualet oratio indefinita. Id eius sonant verba in hoc Aphorismo, tantum enim indulgendum suadet, quanto morbus extremis est leuior, extremis inquam non peracutis. Ide probat ratio euidens a communi indicationum axiomate petita. Nam si a rei natura proficiscitur indicatio , indicati plane respondeat necesse est. Quemadmodum igitur magnum remedium postulat magnus morbus & extremum extremus: pari ratione victum respuer,sue ut communi verbo utar contraindi- 'cabit morbus iuxta magnitudinis suae proportionem : quam ob causam quatuor acutorum speciebus , totidem dimerentes victus species accommodantur. Soli ergo,& omni extremo conuenit haec victus regula cum a solo & omni extremo indicetur.
Verum adduci in contrarium possunt, MHippocrates, & Galenus, & experientia, &ratio. Hippocrates quidem sequenti Aphorisno renuissimum vietiim praescribit in vi-
586쪽
gore cuiustuque morbi, ergo a magnitudine morbi non fiuit ista indicatio, alias soli extremo competeret, sed a tempore: dpalam testatur Galenus, dc Hippocrates ipse clarius & uberius docet, dum statim tenuiter cibandum monet, cum statim futurus est vigor: Cum vero postea, in ipse dc paulo ante ipsum subtrahendum cibum. Quae sententia eadem est cani praesenti, in qua summe tenuissimum victum imperat assectibus peracutis, quoniam statim summos labores obtinent, hoc est statim vigent Galeno inte prete: vigori, itaque debetur haec indicatio, uti confirmat communis experientium Medicorum praxis, qui a serbitionibus ad vasorum inanitione circa morbi statum transeunt in acutis morbis, quibus haec diaeta noeompeteret si solis esset extremis decernenda. Sed ne tempori quidem haec intentio tribuenda est, eo modo quo ab Hippocrate &Galeno tribuitur: at morbi potius durationi: Alias quid impedit quo minus in Ephemera, quae febrium omnium tutissima est & leuis
sima ante declinatione cibus offeratur, cum in acutis etiam perseuerantς febre non denegetur
Inio Uero nec durationi debetur, sed ipsi morbo qua morbus est, hoc est quatenus per se actionibus ossicit. Laesa enim actione tuas vices' explere nequit. Natura, coctioni perfieiendae suppar est, cibis, ne opprimatur, nullatenus oneranda: debetur quoque mor-
587쪽
bificae causae, quae neque deuinci, neque separari, neque expelli commode nisi conc'-- e a potest . Cochionem vero qui perficiet distracta ab alimentis, &a morbo debilitata virtus λ debetur Sympto maris ut doloribus, vigilijs, caeterisque id genus, quae non modo caloris innati substantiam dissipant, ct
naturae robur penitus exoluut, verum etiam ab ingestis plerumque exacerbantur. Haec omnia ut 'orbis omnibus sunt cO- munia, communi quoque indicatione, in morbis omnibus cibos respuunt. Non erit
ergo haec indicatio extremi solius morbi propria: Non solius inquam imo nec omnis. Testes hac in parte ut in priore appello Hippocratem & Galenum. Is de acutorum diaeta scribens, quibus inquit praeter consuetudinem venae sunt inanitae, eodem die veniunt reficiendi. Et postmodum eos calumniam effugere posse negat qui imbecillitate ex vaserum inanitione ortam minime dignoscentes, victu premunt, hoc est inedia affigunt, siue igitur ob euacuationem sensui manifesta inquit Galenus) siue ob eam quae per halitum fit discussionem, sue ob inediam labesadiata erit virtus, qui ita sunt assecti cibari quam celerrime ex pollulant. Ecquis vero Medici nomine dignus ita peregrinatur animo, ut in febribus colli quantibus peracutis οἰHίαν Vnquam praescribat Z s peracutum ab inedia contractum morbum inedia curarit Ridiculus
588쪽
sane fuerit ut cum Hippocrate loquar nam si Medicus alius, aut plebeius quispia mor bificae causae non ignarus aegrum interuisens, cibum, potionemque qMod alter vetuerat, ministrarit, praesidium attulisse existimabitur, aut potius a morte languentem excitasse: eis pestilentem febrem, acutissimam sane, tenuissimam vivendi formam exigere. atriumet 3 cum audiat Galenum profitentem, in diuturna peste multos ex cibi fastidio peri-jsse solos fuisse superstites, eosque sere omnes, qui sibi cim afferentes oblatos cibos assumpserunt. Eminuero te terrima putredi nis dc corruptelae colluvie insecti spiritus atque exoluti, ipsa solidarum partium substantia euacuationibus importunis Sc depas cente aduersa qualitate exhaustabatque ab
sorpta. Nisi familiaris alimen i quasi benigni
cuiusdam roris accessione continuo irrorentur, reficiantur, reparentur, vix tantillum subsistunt. Praeterea exulceratis mammarum aliarumque partium cancris persanandis nemo Vnquam hanc vitae regulam instituerit,
nisi qui conficiendum sanie aegro tu missibi' persuaserit. Huiusmodi cancros extremos esse morbos probat ipsa extremi morbi definitio, probat etiam curationis modus Summam enim ipsi vim possident, atque ita gra Disis, s Riiligunt infestantque corpus, ut summum periculum immineat salutis..Extrernas . quoque remedia exigunt, ferro & flammis tractantur. Denique peracutis affectibus,qub
589쪽
cunque tande illi sint,& a qua causa oriantur, abnegandam inedia nullo negotio con-ijciet quis iis iactationem, vigilias, dolores, cordis morsus, caeteraque id genus Symptomata grauillima illis quotidiana, ac fere inseparabilia substrae tuailimentis adaugeri didicerit. Hoc qui nesciunt, a Galeno ipse in- tolligant: Multo inquit ille consultius ab ners E inedia abstinere, ut quae & aegrotos ingenti H molestia afficit, oc vigilia , inquietudinem, orificii ventris affictionem, succorum prauitatem, Corruptionem, acrimoniam, alui iatque interdum urinae suppressionem parit. At quid inedia loquor λ Qui bis die cibum sumere consueuerunt inquit Hippo- 'crates ) his pransi fuerint imbecilli & informi sunt, timidique ad quod uis opus,& cardialgici, nempe his viscera pendere videntur, calidum mingunt & viride, id est, pallidum:
stercusque exuritur, sunt quibus os amareccit, oculi cauantur,& tempora saliunt, pa tesque frigescunt extremae. Et his quidem de sanis sermo est Hippocrati, quibus si tantas molestias exhibet aliquot horarum abstinentia, quantas languentibus excitabit tra-gedias omnimoda plurimum dierum inediaZAd commodam horum omnium enodadationem , recolendum memoria est, quod satis superque hae enus videtur incultatum: rprimam Medici intentionem in virtutis tutela occupari, virtute negle eta, vitam ipsam
590쪽
s D APHORISMUS SEpTIMUS negligi 3 illa destructa hac destrui. Siquidem
ab ea proficiscuimir actiones, quibus anima cum corpore tanquam necessarijs vinculis connexa dc colligata detinetur. Virtutem voco ipsam materiae hoc est corporis crasin & dispositionem, aqua velut a praecipuo n- te illae dimanant operationes. Excludo hianimae facultates, quae cum ab ipsa eius es sentia profluant immediate, neque mutationi, neque corruptioni sint obnoxiae, Medicae considerationis limites excedunt saltem quo ad praxim. At vero corpus hoc terrestre & caducum luna cum suis virtutibus continuis intestinis que dissi dijs oppetitum, continuo effuxis . peruium, continere se se, atque ab interitu repeti no vindicare propria essentiano potest, i
indiget ergo aliquo sbi familiari dc simili,
quod in deperditi locu succedat, virtutemq; luna cum Iubstantia dissolutam , substantiae adiectione renouet,& instauret, istud est ali-
mentum : Verum impura corpora quanto i magis nutriuntur. tanto magis laeduntur, eo- que magis si morbo infestentur, qui quo gra- luior est, eo grauius naturae negotium facessi, fl& sacultates naturales deijcit, ut iam prauis thdmoribus ad iustam symmetriam reuocandis, probeque conficiendo cibo satis esse ne- lqueant. Quid ipitur iacias 3 Alimera sibi ministrari iubet afflicta virtus, renuit morbus, renuunt collecti in corpore vitios succi, quo- lrum permistione vitiosa qualitas in alimen' ius