Controuersiae theoricae, practicae, in primam aphorismorum Hippocratis sectionem. Opus in duas partes diuisum, philosophis ac medicis perutile ac periucundum, ... Auctore Christophoro Cacheto Lotharingo, ... Pars prima

발행: 1612년

분량: 829페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

601쪽

uU AESTIO PRIMA

auata coetione apparente) morbis lethaia

Ius competit.

Huic proxima aut persectae coctionis se produnt indicia) 8c 1blis & omnibus salaribus propria est, eosque a mortiferis se-ngit; quorum ascensus vigorque non Utorum in coetione, sed in cruditatis morerisque signis consistit. Memadmodum im colore laudabilis, consistentia medio- .s urina, quae dc nebulam habet, aut sus. nsum, aut subsidentiam naturae morbi contaientem, ut optime cocta est, ita quoque utem pollicetur: sic quae dc colore alba,& consistentia tenuis aquae speciem re-ens, sine ullis contentis crudissima. uod si vel innatet, vel suspendatur, aut

,sideat nigri aliquid, maxim ue si totabida appareat lethalis est. Si pinguis sit oleacea, si foetiὰa, si quaepia farinae crasti, aut laminae sintilia in ea conspiciantur,rtem protendit. Communissima ergo cer- imaque dignoscendi status caeterorum: temporum regula dum morbi solutione eetamus, a cruditatis & coetionis indi- petenda est. Morbi lethales toto quan-lue decursu summam sine varietate ulla se ferunt cruditatem. Alias ab initio im signa in excrementis perniciosissima ibent, quorum cum nulla appareat imatio, Rulla quoque temporum ab his ha-ir distinctio. illima descriptionis pars aut sympto-

602쪽

mata cum coctionis persectae notis ingra; uescunt salutaribus dumtaxat conuenit, non tamen omnibus sed iis solum quorum materies ad unicam expulsionem asseruatur. Cum paulatim soluitur affectio, sensim resudante vel erumpente materia, saeuiunt a principio statim aut tu augmento symptOniata, pacatiora fiunt in statu. Idem quoque

euenit ut plurimum materia turgente. Rem

si ita lubet Galeni exemplis declaremus ingratiam iuniorum. tus cum legitimam adeptum est cras litiem,

quo tempore ut liberius exspuitur, ita & accidentia mitescunt. Eodem modo in lippitudine initio quidem tenuis humor & in coci' plurimum defluit, tumque maxime Vrget dosor, deinde paucior crassiorque notam aliquam coctionis accipiens: postmodum decrescente copia, consistentia vero ad crassitiem spectante coetionis augentur signa evanescentibus symptomatis. In humoria quoque e cerebro per palatum & nares dessu Xu, aquei primum tenues, copiosi & acres irruunt qui extremam denotant cruditatem: eo stionis notae iam sunt cra1Iior & min is acris modicusque humor depluens: In statu, genuitate, acrimonia, plurimum imminutis, minuuntur 6c sympton ata.

Verum aduersus ea quae diximus graues

603쪽

currunt dubitadi rationes. In primis cum rorem diximus tertium esse tempus: Vitur enim quandoque primum, clam primo tim insultu summam vim consequatur

arbus, id quod de peracutis praecedenti horismo audiuimus, quos inquit Hippo-ites statim extremos labores habere: Pertim intelligitur communiter morbi prinatum. Et hoc quidem in Apopleeticis &ilepticis longe euidentius cernimus, qui x ut inuaduntur summos experiuntur ectus, quos vere proinde dixeris a statuchoare, iPraeterea si perseela in vigore concochio, de tanta symptomatu atrocitas λ si imper-cta unde persectae coctionis notae Humorupte acrimonia coctione mitigatur: qui ani contumaces erant atque efferati, coctio- quandam cum natura familiaritate ineunt,ediam inter laudabiles & prauos condi, irem sortiti. Istud experientia quotidianam probat, Experientes praeticos testes mino, quam saepe prodeuntibus absolutae ctionis indicijs, nulla adhuc sensibili euata

a tione, aut arte tentata, aut natura, tota

, ibi materia solitis etiamnum conceptalis contenta atque coercita, leuior nihil-ninus se ipso reddatur aeger, cedant dolo- vigiliae, sitis, aut plurimum saltem re-ia dantur, coeteraque id genus Symploma- Idem confirmant paulo ante allegata

empla.

604쪽

Priori dubitationi satisfiet, si supponam

cum Galeno morborum tempora aperte

quandoque secerni, quandoque obscure; Alias prorsus diu multumque ignorari. A perte lane in peracutis dignosci possunt, cuinter ipsa dierum aliquot spatium interear, qua de causa per statim non intelligit praecedenti Aphorismo Galenus, neque interpretum quisquam, principium, aut primum morbi insultum, sed primos dies usque ad quartum, aut paulo ulterius, quod inteo uallum ad apertam dignotionem est satis. Obscure distinguntur cum ita breue es interstitium, ut animo id concipias potius quare ipsa deprehendas, ita obscure si aquam dignoscuntur, ut etiam reuera ignorentur quo ad sensum. Quemadmodum autem in iis qui trian icantur capite, sectio utpote quae tempore

fit aliquod habet & prius dc posterius , ita

quoque in Apoplexia temporum diuisio est quam mente quidem c5prehendas, sed quae Medicos usus nihil promouear. Prom*u rei certe si dispositionis illius statum a qua istud symptoma oritur praenossemus, cuius& vigor, & augmentum, a primordijs non parum euariat, Et haec ea est dispositio quae diu multumque ante latuit, quam suu proderet effectum. Ad secundum dico partim persectam, partim imperseetam esse in vigore concoctionen . Circa quod sciendum est putresaetionis & coctionis, & pote contrariorum

605쪽

iriorum , eandem esse rationem. Quemad-odum igitur quod putrescere aptum est, liper ad continua dispartitam continetliditatem ut cum Galeno loquar cuius ud assert experimentu. cum in agro essem quit) conspexi excrementa iumentorum aut , columbarum quaedam ex parte ae ad eb vehemeter calefacta ut instar sumi illam in sublime evaporationem mitte-lt, non parum mordacem & dolorificam n tamen continiab is casus perdurabat,

i in die qui sequebatur quicquid ad sum

ina feruoris peruenerat refrigerabatur: s modum quod huic continuum erat in prima pars quae seruorem conceperat, summo esset seruore, ipsum interim pau-m succensum, mox priori se feruore littente iterum incalebat, atque effervest at; & quae sequuntur. Vt ergo putredonores putredini aptos sensin dc successi corripit; eodem modo coctio sensim decessive in hurii oribus a calore perficitur,

re quo tempore circa coetionem maxi occupatur natura , in vigore scilicet, eius

id iam probe confectum est se se proset notae: eius vero quod tantum inchoa-i est, quodque impersectum vehementiatione easus ingrauescunt.

Iimirum tale quid morbis febrilibus ac- t. quale in iis quae suppurantur infam-ionibus. Illic cum generatui pus dolo praecipue contingunt oc febres, extenta

606쪽

18 APHORISMUS OCTAVVs

lexu. a. simul & calfacta praeter naturam particula, --ερο - & quoque dum coctio fit humorum, εφ' -Z qui accendunt, ab extensione vehementi, & concitatione caloris similiter euadit.

Lib=. d. Sic in Anaxione quantum ex prima ill amsta' ,bι- crisi desecta relictum erat, hoc rursum esse uescens in coeatonis tempore, illam quae an tecellit secundam crisin, febrem genera int. Licet & asster respondere, statuna scilicet habere latitudinem non exiguam quae In plu-' res secatur partes, principiumo medium, &finem. In fine persecta ut plurimum coctio est, in reliquis temporibus perficitur. Quamobrem cum statum definimus ex perfectae coctionis signis in Urinis apparentibus, vel de ultima status parte intelligendum est, vel perseetae coctionis loco legendum, quae perficitur, nam si imperfecta in humoribus coctio, ut pote quae adhuc supponitur in fieri, unde perfectae coctionis notae in urinis Tria ex dictis notanda , primum in febribus, quemadmodum in tumoribus adaugeri sebres, doloresque induci& simplomata ex quadam veluti ebullitione & exustione sanguinis, aut reliquorum humorum qui coquuntur. Alterum successive seri coctio- nem, nec simul &semel omnes maturari partes , unde postmodum ex reliquiis, recidivae motus. Istud ex his Galeni verbis elicere

unusquisque potest. Quae ex humqre inquit

607쪽

GAESTIO 188

tra inflammationem proficiscitur febris, i humore molestante, cruditatis repus prin' morb.tem iptum ponendum est: dum concoqui coepe- ρονι, ' c.Icit, principium finitur, & secundum tempustio dascensum vocant succedit: At cum ipsa oncoctib maxime fit vigor: inde rursus delinatio, quaquidem dc symptomatum manitudo dc humorum copia cessauit, restat ero in ea humorum adhuc modicum qui oncoctionem requirunt. Ecce ut in vigoreon simul hunior omnis coquitur , sed neotus quidem. Tertium colligimus ex praefatis his ver- is 3c cum ipsa coctio maxime fit, vigor empe coetionem in vigore perfici, nondumani no persectam esse; Quare in vigore igna visuntur perfectae coctionis, sed imper- ,erfecta, hoc est, nondum suis omnibus mu-ieris absoluta. A potiori tamen fit denomisatio, quam ob causam vigorem ex perfectae 'ochionis signis definimus. Neque obstant allata ex Galeno pauibnte exempla, in quibus absolutae, perfectae- sue coctionis indicia supponuntur. Istud in 'is solum valet affectibus, qui sensim vacua-ione soluuntur; in quibus ea dumtaxat pro- leunt status tempore, quae plane sunt con- octa: quae non omnino perfecte cocta, periciuntur, sensimque ut persecte cocta sunt,

xcernuntur.

Sic in pleuritide ad augmentum morbus

608쪽

fitque ad statum usque ad plura & meliora sputa progressus: In statu exquisite cocta, &multa, & facile educuntur: in declinationes militer, at pauciora. Sensim quippe coctio

fit, sensim euacuatione morbificae causae co

pia minuitur, eo semper quod paratius est

ac magis elaborarum prius erumpente. Sic

in externis abscessibus pus absolutissimum

prodire ex una partet videmus, ex altera incoctum & impersectum vi exprimi, sensim tamen at non simul undequaque elaborari, elaboratum sponte naturae separari: Quod vero separatur perfectae coctionis specimen exhibet. In febribus eo ipso modo coctio fit quo in ijs quae suppurantur inflammationibus, at non sensim ut in ijs coctorum eu cuatio; cum igitur urinae partim ab ab lute coctis decidantur, partim ab ijs quorum perficitur coctio, non possunt non amborusimul notas proferre. Signa itaque persee ς coctionis proferunt, sed imperfecta, nisi forte in extrema status parte, quae declinationem proxime attingit. ad alteram quaestibnis partem attinet, duplicem vigorem statuimus: Alterum uniuersalem de quo hactenus instituta oratio. Alterum particularem de quo in sequentibus. Vniuersalis, totius morbi tempus est: Particularis, unius accessionis solum. Vnius morbi unus es uniuersilis status, plures particu lares, ut plures sunt accessiones. uniuersalis

vigor quot habet circuitus, tot habet parti-

609쪽

uVAESTIO SECUNDA

tulares vigores: Illius a coctione, aut Φωλtomatis, aut utroque simul: huius a calo- is motu, ac symptomatum vehementia peruntur notae. Is morbis omnibus communisil la hic. illis tantum asseetibus qui per ci ruitus recurrunt. Illud commune virique estiuod saeuissimis pleruque torquent sympto-

natis.

re in utrumque cadit deterrimi tem-3oris appellatio. Subdiuidere uniuersalem licet in eum qui zymptomatum serociam coniunctam habet um perseetae coctionis indicijs,& eum cui torum alterutrum deest, aut serocia, autochio. Et haec subdiuisio ad difficultatum suarundam enodationem, plurimosque usus edicos non inutilis.

An in vigore morbi victu i

nuissimo semper utendumZ

AESTIO SECUNDA.

Ta sentit noster Hippocrates hoc Aphorismo, apud quem in his potissimum bre-ibus sententi js suam habet Emphium quaeue dictio. Q orsum vero ὐαγκαῖον hocst necesse dixisset in vigore morbi tenuissi- iam diaetam seruare, nisi perpetuum id so- .etὶ QDrsum simpliciteri & indefinite, cumadefinita oratio aequivaleat uniuersali. Ita

610쪽

APHORISMUS OCTAVVS

sitque ad statum usque ad plura & meliora sputa progressus: In statu exquisite cocta, &multa, & facile educuntur: in declinatione similiter, at pauciora. Sensim quippe coctio fit, sensim euacuatione morbificae causae co pia minuitur, eo senaper quod paratius es ac magis elaborarum prius erumpente. Sic in externis abscessibus pus absolutissimum prodire ex una partς videmus, ex altera incoctum & impersectum vi exprimi, sensim tamen at non simul undequaque elaborari, elaboratum sponte naturae separari: Quod verb separatur perfectae coctionis si ecimen exhibet. In febribus eo ipso modo coctio sit quo in ijs quae suppurantur inflammationi bus, at non sensim Ut in ijs coctorum eu cuatio; cum igitur urinae partim ab ab lute coctis decidantur, partim ab ijs quorum perficitur coctio, non possunt non amborusmul notas proferre. /Signa itaque persectς coctionis proferunt, sed impersecta, nisi sorte in extrema status parte, quae declinationem proxime attingit. ad alteram quaestionis partem attinet, duplicem vigorem statuimus: Alterum uniuersalem de quo hactenus instituta oratio. Alterum particularem de quo in sequentibus. Vniuersalis, totius morbi tempus est: Particularis, unius accessionis solum. Vnius morbi unus es uniuersalis status, plures particu lares, ut plures sunt accessiones. Vniuersalis

vigor quot habet circuitus, tot habet parti-

SEARCH

MENU NAVIGATION