장음표시 사용
661쪽
cui vero foetus labes extrema pernicie redundat in maternum caput. QEm cito is corrumpitur, & putrescit, quam maligna putredinis Symplomata toto materno corpore excitat, nili quam citissime excludatur; at
quanta dissicultate excluditur, proh dolor quam frequenti ruina. In tali ego haesitatione dc metu loge consultius iudico, moderationem quandam adhibere, paulo Vberiore quam morbus postu- Iat diaetam praescribendo, quemadmodum Aphorismo quinto ex Hippocratis mente docuimus: hac instituta lege neque matrem copia opprimes, neque penuria foetum exolues. Habes studiose lector ut victus indicatio a conceptione limitetur, ac vicissimul haec limitatio ad futurum virtutis statum
Iam nunc ad morbi magnitudinem & durationem, quod alterum nostrae disquisitionis caput statuimus, ut pote cum fieri non posist ut longam victus tenuitatem tuto quiS sustineat. Vtriusque inuestigadi primum medium ex propria morbi cuiuslibet idea petimus , particulari morborum tractatione Iuculenter a practicis expressa. Sub 'idea morbi Typum, accessionum durationem,& recursum hoc loco collocamus. x Typo quartanario autumno potissimum breuitatem sperare non licet.
Accessionum longitudo multum crassumque mali lamite denotat. Firmam stabilem- Rr 4 . 'I Aphoris.
662쪽
6 1 APHORISMVS NONUS . que febris causam & solutu dissicile porten.
dit accessionum eade semper hora reuersio. Secundum inuestigationis praesentis medium a causis deducimus externis, internisque praecedentibus & concomitantibus. Externae sunt vici us ratio, vitae institutum, coelum, solumque anni tempestates, caeteraque id genus. Internae quaS antea recensuimUS,aetas,
temperies, habitus, humores. Externas quidem ad virtutem quoque referre licet, quatenus eandem vel fouent, vel destruunt sed utrasque modo ad morbificas causas reserimus, quatenus scilicet pro earum varietate ad varios assecius paratiores evadimus. Morbi inquit Hippocrates omni tempore, omnes fiunt, sed quidam magis pro ipsius vacietate, sic& naturarum aliae ad alia tempora regiones 3c aetates magis minusue natura aptae sunt. Hi speciatim singularum esse nus: a frigidis longi, lentique affectus expectandi, quibus obnoxia senectus , hyems, frigidior temperies, dc frigidorum Uus largior & Requentior. Frigidorum cratarumque humo rhi resolutio, aut euacuatio cita este nequit. A calida oriuntur contraris ,& quo plures eiusdem ordinis causae una conspirarint, eblogiores aut breuiores pariet morbos. Multa consulto Oaetermitto , quae suopte genio facile supplebit curiosus lector, dc in posserum sustus 3c ex professo tranabuntur. Vltimo ex Symptoruatis passim morbidu- ratione colligit Hippocrates is ex variegata
663쪽
dele stione, & frigidis sudoribus squae Sym- ν pruno plomata sunt in exeunte mutato in mitiore febre longitudinem praedicit. Multi sudores sigidi, humoris quoque frigidi multitudine ostedunt. Deiectio versicolor varios subesse humores palam facit. Vtrumque longo
temporis tractu indiget ad coetionem. Rursus ubi toto corpore mutationes accidunt, ut si corpus iterum refrigeretur vel calefi- vel calor alius ex alio oriatur , longitu-
do morbi significatur. Variae naque affectiones diuturniores esse solent, quam quae Unia usi nodi, plures exiguo tempore narura non coficit, sabigitque dispositiones. De violentia facile cuique esst apud se statuere, Iam tandem ut coronidis loco praefata omnia in Aphorismi sensiim traducantur, nostra conclusio est, ex praesenti staturoque virium statu cum morbi diuturnitate, & vehementia collato definiendum, possit necne aegrotus cum praescripta victus serma ad usque mor-hi solutionem perdurare. Sumi interim traditi a summo Hippocrate documenti recordemur, neque primis diebus quavis sorbitione privemus eos quibus futurii est it paulo post quibusvis sorbitionibus indigeant. Et hic quidem proprius fuit de virtute agendi locus, de constitutionibus morborum erit duodecimus Aphorisnus. Nonnulla tamen in iunioruria gratiam censuimus in praesenti delibanda, ac veluti praegustanda,
664쪽
Quibus igitur statim vigor, statim instituenda tenuis di
Quibus vero posterius in ipse, dc ante ipsum paulatim subtrahendum; sed antea plenius alendum ut aeger suss
ciat. Commentarius. V Ixerat Aphori sino septimo nostera Hippocrates peracutis morbis statim initio victum tenuissimum impe-
665쪽
Ap HORISMUS DECIMVS 6 4randum, hac fultus ratione, quod statim labores habeant extremos, hoc est, statim vigeant, id quod tali confecerat Enthim emate. Morbi peracuti statim vigent statim ergo victum tenuissimum
exigunt, illud pro confesso supponens quod praesenti docetur Aphorismo, morbis qui statim vigent, statim insti- .
tuendam tenuissimam diaetam. Ex hac quippe enunciatione Vniuersali pro maiori supposita particularis illa conchi sio optime deducitur. In hac porro sente-tia duplex constituitur Victus indicans, morbi tempus, & virtutis robur, quemadmodum a nobis fusius supra explicatum fuit: Virtus quidem tantam alimoniae copiam requirit, quanta opus est, ut morbi impetum sustineat, quo igitur longior morbus, eo sit copiosior victus necesse est, quo ille breuior, eo hic tenuior. Longius namque protracta aut inedia, aut tenuitas ciborum Vires grauius ferit, tandemque funditus proste nit. Morbi vero tempus quo circa cΟ-ctionem natura distinetur, valide'que asymptomatis distorquetur, suadet non distrahendam a coctione naturam neque addendam afflictionem afflictae sutest in prouerbio) hoc est nouam mor-
666쪽
6 s AP RISMUS DECIMI Ibificae causae adiectionem additione alimenti. Morbi itaque respectu in vigore 'α ante vigorem paulatim subtrahendiam: Virtutis ratione, quo tardius futurus est vigor eo uberius nutriedum.
Iamobrem in uniuersum accipienda est praesetis Aphorismi decisio, ut morbis quibuscunque conueniat seruata in singulis proportione. Non enim Vox illa πιιῶερος hoc est plenius, absolute intelligenda, sed coparate, sua enim cuique victus competit forma, non eadem initio acutorum, eadem initio longo-
rum, Vt nec in progressu. Idem iudici. um esto de voce id est tenuiter, quae peracutis, acutis & longis affecti bus suo cuique modulo applicada. Haec quaquam in superioribus annotata, denuo fuere repeteda, ad pleniore Apho. risini intelligentiam, qui sere' nihil amplius continet, quam dictorum in praecedentibus repetitionem.
His Aphorismus nihil aliud docet, quam
quodpraecedentibus est proditum, quare noui nihil dissuistione dignum videtur,
667쪽
u AESTIO PRIMA. ' 6 6 duo tamen perquiremW: primum circa F- sim contextus verba quomodo scilicet intel
iterum quod maxime ad praxim facit, utrum in longorum morborum principidis mictu pleniorest utendum' quod affirmative concludere videtur noster Aphorisimus.
cuomodo intelligenda sint haec
MAnisestu est in his verbis Hyperbato,
quod ex dictionis μιαρον transgressione nascitur, quam prioribus vocibus aut posteriori pro arbitrio copulare licet: cum prioribus quidem 3λυκρο'ν προ εκεινου significat paulo ante ipsum. Cum posteriori επικρον ἀφαιρετέον paulum, vel paulatim, auferendum, perinde ac si dixerit καῖά μικρον οἰφαιρεΤεον. aut priori non adstipuletur interpretationi vidi hactenus nemine: inter caeteros Philothe' ριικρων προ αυΤου inquit) τουπςι προ- Τργων ημερον. Paulo ante ipsum, id est duobus tribusue diebus. Eidem interpretationi assentitur ratio, si enim si liciter ante vigorem subtrahendum monumet Hippocrates, erroris ansam praebuisset incerib
668쪽
Iudo spatij, in longioribus praesertim affectibus, in quibus temporum latitudo praeproperam cibi subtractionem vetat. Quorsum vero paulum paulatimve subtrahendum ius serit. An quia quod paulatim fit tutum, praesertim ubi quis ab altero ad alterum progreditur 3 sed hic statim tenuiter alit cum statim futurus est: vigor. Et septimo praecedenti Aphorismo, statim initio extreme tenuissimum victum imperat: ubi progressius fit ab extremo ad extremum immediate nimirum a sanorum victu qui plenus est, ad omnimodam inediam. An potius quia in Chronicis ad eam deuenire tenuitatem prohibemur quae acutorum est propria paulum adimendum dixit 3 saceret haec restrictio particularem oAtionem quae communi doctorum calculo generalis est, & quod de morbis in genere dictum est longis dumtaxat
Subtrahendum ergo simpliciter voluit Hippocrates in vigore, paulo ante ipsum, ea tamen limitatione quam septimo Aphorismo audiuimus, tantum scilicet de extrema tenuitate victus remittendo, quanto morbus
extremis fuerit leuior. Stant ex altera parte rationes, in primis fatentur omnes symptomatum & cotiionis causa, cibum in Vigore imminui: ergo ante vigorem ctim paulatim ad cochionem &symptomata fit progressus paulatim imminuendus cibus, haec indicationum vis, quas
669쪽
nusquam non studiose obseruauit Galenus; in febribus enim continuis, quarum totius morbi status vltra septimum est futurus vel non vltra septimu quidem, at infirmae sunt vires, ab initio selidiori cibo reficit, at prope statum tenuiori; cum iam adest status, tenuissimo: deinde rursus solidiori, sensimque simile illi augmentum efficit, quod ante statum fiebat decremento. In hoc senis sapientissimi documentum sequutus qui repentinas ad contraria mutationes passim improbauit, idque in vis tu maxime: neque in aegris solum, verum etiam in sanis. Consentaneum igitur est, ut vocem hanc ριικροὐ Vbi devictus aegrorum mutatione agitur, ad ipsam mutationis formam referamus: nam si ad praecedentia ipsa pertineat, quid noui perdis cemus quod vel tironibus sit ignotum Z illami ne particulam προ iaέινου totum augmenti lepus includere quisqua putabit 3 quin statim agnoscat dicendum potius suisse in augmento Sc vigore hac vitae norma procedendum itane parum in Therapia exercitati inuenientur qui quod vigori peculiare est longe ante censeat ad praxim reuocadum Z quid quod indicanti resp5dere undequaque debet quod indicatur 'ea ergo proportione augeri debet cibus & imminui qua caetera tempora ad vigoris coditionε accedui, aut ab ea recedunId cum sensim fiat quidni & sensim victus ratio immutetur Zid cum non aequali tempore in omnibus morbis eueniat,& aliquando prius
670쪽
spatium Upius a nobis inculcata voce μικρον limitatum; nos constantes negamus subesse quicquam periculi, aut incommodi quamdiu pedetentim fiet imminutio obseruata indicationum lege & natura: e contratio si, ut interpretatur Philotheus, duorum triumue dierum interuallo circumscribatur id spatium his verbis προ ἐκει οὐ hoc est paulo ante ipsum, uti cum Philotheo comuniter explicant, expressum, inter longissimos aLDehus & acutos quibus utrisque communis est huius Aphorismi doctrina unius di. ei erit discrimen. In acutis verbi gratia biduo ante vigorem subtrahendum, in illis triduo; qnod non modo absurdum est, sed Medicinam vix sapit. Horum namque alterum necessario conis sequitur ex Philotheo , vel ut indicationes negligamus, vel ut eaedem semper aequali spatio concurrant; quorum illud cum legitima praxi, istud cum experientia & sensistare nequit.
Ad priorem instantiam in qua docetur ex hoc ipso ,& septimo praecedenti Aphorismo non temper paulatim progrediendum. Res
pondeo necessitati cedere naturae legem. Omne nimium naturae inimicum,prksertim clim ab altero ad alterum fit progressus ; ae iubet necessitas extremae corporis mutatia Oni , extremam illico in victu mutationem
Opponere. Quare peracuti illi, in quibus si ritu ad extrema deuenitur. sub hac nolitam Ss t