장음표시 사용
671쪽
sententiam non cadunt. Cceteri quicunque tandem sint affectus, non tam praecipiti feruntur motu quin veluti per gradus recipiant in victu mutationem. Ad secundam instantiam nostrae abunde satisfacturit rationes. Et haec circa primam Aphorismi partem meo iudicio non inutilia: nunc circa alteram inquirendum.
in principys victu pleniore sit
AFfirmative quaesito satisfacit in hoc
Aphorismo noster Hippocrates. δέ ration 'm addit, ut aeger possit perdurare: si enim tenuiore victu in ipsis principiis aegrotantes exhaurias, qui si i poterit ut totum morbi decursum superstite vita perserant Sibi insensum hostem valide adoriantur , dcedoment, quem ne integris quidem viribus, vix nisi conuenientibus praesidijs adiuti , &longo ac dissicili conflictu sint evicturit Denique ad eam postmodum tenuitatem traduci non poterunt, quam vigor postulabit: summu itaque cum eodem Hippocrate se tuo documentum, ne primis diebus debita
serbitione priuentur ij, quibus suturum po-
672쪽
stea ut quacunque sorbitione indigeant. Contrarium nihilominus multis Sc probabilibus argumentis tueri licet; licet & experientia, atq; auctoritate confirmare, enimuero si coctionis & Symplomatum gratia nutrire in statu prohibemur, quidni & in principio λ an tum seriatur natura λ an no quantum in se est crudum adhuc dc plane incoctum humore aggreditur, qui, ut copiosior est quam procedente tempore sit futurus, maius negotium sacessit, ut minus elaboratus , coctioni magis est rebellis. In vigore ce
te magna ex parte est imminutus, euacuationibus praecedentibus tum natura, tum arte
factis, longe quoque quam initio elaborati Or, magisque naturae obsequens redditus, Mad expulsionem paratus, Quamobrem imminuenda circa principia victus tenuitate morbifica materies, adiuuanda coctio; cru-
diores succi, quibus scatet plerumque aegrorum corpora, itatim inedia absumendi ne augeatur morbus aucta cibis cruditate; simulque in longum prorogetur. Addo ut plurimum logiores morbos a cras. soribus 8c frigidis humoribus generari, quibus quaecunque abundant animalia nullo aut leuiore detrimento longam inediam serunt. Horum etiam nonnulla plures menses sine exteriore alimonia in latibulis degunt. Neque nouum est inuentos fuisse utriusque sexus homines qui integros annos vitam inco
673쪽
seetis corporibus adaucta naateriae copia victus necessitatem imminuat , imminutuni natiui caloris robur parcimoniae indigentia am adaugeat Z Nunquid in alimentum faces
sit pituita ZQvid ergo est quod ab huiusnodi opere in quotidianis sebribus quae om-
nium sere sunt longissimae, naturam distractam noua ve luti sarcina opprimas eo potis smum tempore quo grauior est redundantia. Quid est quod eodem ipso tempore
purgatione & venae sectione vasa depleas, cibis repleast Quod ad symptomata attinet, perpetuum non est circa initia leuiora esse, in statu autem vehementissima; neque si le-Lib .feb. uiora sint importuno victu adaugeda. Istud
a-μμα-δ- spectauit Avicennas cum tenuiore victu pri- ροι α CF. in quartana ad tres usque sep
timanas, postea deuenit ad pisces , oua ser-bilia, pullos, gallinas, aliaque firmioris nutrimenti. Asclepiades vero in febribus honia uellendas vires aegri putabat luce, vigilijs, siti ingenti, sicut ne os quidem primis diebus Cel'Lib. elui sineret. Vbi aegrum per omnia fatigarat,3 quarto die cibo destinabat. Asclepiadis de conuellendis aegri viribus intentionem Celsus reprobat, quoniam summum ex imbecillitate periculum est; Abstinendum tamen a cibo primis diebus aegrum non improbat, Min luce habendum, nisi infirmus sit interdiu, quoniam corpus ista quoque digerit.
astam modo sic dubiis in rebus seet 'bimur partest Praestat equide in sumi dicta-
674쪽
roris castris consistere, quam aliena non satis tuto duce ingredL Summu summi illius viri studium in virtutis tutela: ipsa deiecta, in minimis, pene dixerim in securis, periclitamur, in grauioribus desperamus. Haec ipsa valens Omnia contemnit & tolerat infirma vel a quouis offenditur. Virtutis est morbum& causam propulsare naturas ideo curatrices vocamus Medici eiusdem conatus promouere , ipsam quo suas vices expleat, tueri : hostem tuto conficere satius quam cito: sat cito, si sit tuto. Eidem sententiae substribit Galςnus, quam breuibus dilucide se explicat.
Tres sunt primi scopi qui nobis in putri
dis febribus agendorum indicationem praebent : primus febris ipsa: alter effectrix eius causa: tertius vis naturalis, Priores duo submouendi, tertius seruandus, si indicationes pugnent, quae valetior est, hac magis sequere,cceteris non neglectis: ex hac naque diccretione doceberis primum causam Iebremque profligare , ubi videlicet coqcies harum remedia vires posse sistinere, rursas primum roborandam facultatem, ubi haec imbecilli- .r est, quam ut causae, sebrisque remedia susserat. 'uIdem ipsemet in praxi accurate obseruauit. In cura namque tertianae nothae cum Uideret morbo 8c viribus prouidere simul ar
duum & dissicile esser si quidem quantum ad
morbi coctionem mediae conserunt, tantum
675쪽
vel etiam amplius robori officiunt, cui longiori tempore laborandum est:& quantum aegroti robur adaugent cibi, tantum remorantur coctionem ea inspici uda monet, quae maius auxilium postulant, inedia quidem audacius utendum in valentioribus viribus,& morbo coctu dissicili: Iargiori cibo in debilioribus, morbo non admodum coctioni rebelli Age nune isto veluti septo muniti aduersam aciem infring m'. Coelionis gratia inquit illa in statu nutrire prohibemur, ergo& in principio, negatur cosequetia. Ad probationem negat Averrhoes natura in principio materiam tractare. Et si vero concedatur incipere in initi js coctionem, manifestari in augmento aliaque concurrise quae viistus tenuitatem requirant, praeualet nihilominus indicatio virtutis, quae longo tempore tantam parcimoniam morbo lacessita atque di luta non feret. Si tamen confideremus validam illam futuram, ut puta copiosa naturali pituita quae in sanguinem facile vertitur sustentatum, commodum fuerit,
quantum per ipsam licet detraxisse dum humor exuberans coquatur, ad Symmetriam reuocetur, ac penitus absumatur. Haec Aui-cennae mens suit, si eius verba expendantur
quae sie habent. Rectius est ut instinetur regimen quartanam patientium in primis septimanis, usque ad tres septimanas ad subtiliatione quandam modo ne destruat virtus
676쪽
tem. Ecce ut in quartanis victum non simpliciter tenuem sed quodammodo tenuem imperat, hoc est tenuiorem aliquanto quam morbi diuturnitas exposcat, sed cum virtutis moderatione. Addo non tam morbi ratione subtiliorem circa initia ab Arabit principe diaetam inoperari, quam cruditatu absumendarum gratia quae primas vias Occupant, quibus alimenti coetio distributio q:
Asclepiadis , Themisonis , aliorumque ex eorum familia nimis seueram & exasam in quibuscunque febribus, triduana abs inentiam, tanquam importunam,& summo dis crimini obuiam, a Medicorum scholis iamdiu explosam, perpetuo exilio damnamus. Celsi interpretationem restrictioneque admittimus, qui & si in febribus ad initium cibi diem quartum aptissimum censuit, nullum tame perpetuum temporis praeceptum constituit, unum illud & semper, & ubique seruandum cum Galeno praecepit, ut aegri vires subinde Medicus assidens inspiciat,&quamdiu supererunt, abstinentia pugnet, si imbecillitatem vereri coeperit, cibo subueniat, ne aut aegrum superuacanea materia
oneret, aut imbecillitate fami prodat. Suae sententiae Erasistrati avehoritatem adsciscit.Celsus, is quamuis paru docuit, quado Uenter, quando corpus ipsum exinaniretur, di- cedo tame haec esse visenda, & tum cibum dandu cum corpori deberetur: satis ostendit,
677쪽
dum vires superessent, dari non oportere, ne deficerent, consulendum esse. Ex die is unum colligit idem Celsus , quod & si minime praesentis instituti praetermittere non possum: ab uno nempὲ Medico multos n*ri posse curari, eumqΗe si artifex est idoneum esse qui non multum ab aegro recedit.
ed qui quaestui seruiunt, qu*niam is maior ex populo est, libenter inquit) ampled --xur ea praecep quae sedulitatem non exigunt, ut in hac ipsa re. Facile etsi enim dies, vel accessiones numerare his quoque qui aegrum non vident; ille assideat necesse est, qui quod selum opus est, visurus est, qua do nimis imbecillus suturus sit, nisi cibum acceperit. Ecce ut nihil hac in parte perpetuum Celsi decreto; ut victus occasio ex sensus iudicio petenda. Ad alterum argumentum quo cocluditur symptomatum ratione in principi', aequε
ac in vigore conuenire victum tenuem, va
leat eadem solutio, tan m scilicet sumptae e Symplomatis indiςationi tribuςdu, quantum p tiuntur vires ; sc in risuritide, victum initio detrahit Hippocratus, habito Symp-
romatum respςctu. In progressu auget, Ut revisocillata virtus materia noxiam, ep facilius& validiqs expectorex,expectoratione se sm, ut morbus & morbifica causa inutitur, symptom ta mitescunt. Eandem regulam
sectari nefas, in iis assectibus, quorum m ia ad unam aliqua expulsone seruatur.
678쪽
quando verendum est ne praecedente abstianentia languidior essecta virtus, tum demum cibis veniat refieienda , quo tempore coctioni perficiendae tota addicta est,& Symp- tomata ingrauescunt, & hoc solidum illud est,& praecipuum in hac ipsa materia non semel antea substratum sundamentum. . Si quae alia spectare ad praesentem videntur Aphorismum suere in praecedetibus dis.cussa : aggrediamur Undecimum.
679쪽
Oportet, nam cibum dare nocuum est, dc quibuscuque per
Commentarium H Actenus pluribus Aphorisinis de
indicationibus, quibus legitima cuique morbo victus quantitas decernitur, egit Hippocrates. Nunc particularem conuenientis ad cibi oblati nem teporis aggreditur tractationem, non dire cte' tamen, sed oblique & negative'. Docet quippe quo tempore abstinendum, nempe in accessionibus
quibuscunque, siue per circuitus ipsae
680쪽
redeant, siue non. Ex quo necessario insertur extra accessiones cibandu . Huius eadem ratio quae sententiae praece-
demis: quoniam, videlicet, distrahi citabis natura non debet, cum circa mor bificam materia occupatur : Vtriusque
simul coctionem perficere commode' non potest, extranei scilicet humorissimul de alimenti; tum maxime' cum . grauius lacessita mutuo morbi coflictu perturbatur. Vel ergo crudus relinqui. tur cibus, Vel corrumpitur, non sine morbi, eiusque causae incremento, neque vero solum in accessione abstinendum, sed & cum futura est, eam enim
qua modo dicebamus indigestus cibus, vel eiusdem indigestae reliquiae tragoediam excitarent. Debet di hic Aphorisimus sub eadem cum praecedentibus limitatione viri u intelligi. Iam quid ipsa accessio sit, & quotuplex, quado in ipsa,& qua potissimum parte nutriendum ;quae circuituum causa, & s quae alia ad pleniorem proposti in felligentiam, sa- Ciunt, ne quod curioso lectori dubium supersit, in controuersijs quanta poterimus facilitate discutiemus, non tam