장음표시 사용
191쪽
ullo modo passi:sed invitum pene domo me, & a meis abduxere. Maxime quia hujus olim gaeodaesiae mentionem injeceram,& quantam huic laudem a grata
posteritate sperare dcberct, sit quis ea via veram terreni gradus qautitatem definivisset. Iam enim etiam sphς- rica non leviter degustaverant. Ecce quid facerem illa quς olini tantum obiter a me dicta , scrio ab ipsis accepta. Inde igitur iter omni diligentia procuramus. & organa ad tantam rem depromimus; semicirculum di metri pedum Rhiinlandicorum trium & semis, ad geo-dasias distantiarum & angulorum quantitatem e turribus observandam. Quadrantem etiam amplissimum ferreum, re incrustatum,amplius quinque & semis pedum,ad poli altitudinem explorandam. Atque ita OudeWateram primum pauculos dies rusticatum,& in illo secessu stationem electuri contendimus;ut simul paternum atque avitum cinerem,qui ibi conditus diem quo sibi restituatur exspectat:& praeterea matrem meam anumaciam viduam,quq post viri Clarissimi Rodolphi Sneliij, charissimi parciis mei obitum , anno superiore
Co concesserat extremum quoque vitae diem illic inter suorum monumenta clausura, salutarem. Est autem
Oudewatera oppidum soli Hollandici,in confinioTr jectensis ditionis dc Hollandiae ad Isaiam positum, qui
Goudam quoquc alluit,vallis & propugnaculis nunc undique probe munitum, ambitu septingentarum aut octingentarum decempedarum, longitudine ad latitudinem fere sesquialtera. olim fornicatis muris cinctum, situ amoenissimo,solo circumcirca feraci ac bono& jam ante aliquot secula quoque non ignobile. semper autem incolarum frugalitate atque industria celebralissimum: nunc usi o etiam magis. ob nobilcm il-
192쪽
lam cladem,quam Oudewateta ideo est perpessa, quod Cna suum prima patrie libertatem suo languine redem erit. vi pote, quae prima grastasiit Hispanoru tirannidi
sese opposuerit, prima obsidione cincta oc capta Iit. Nar- . denum enim non vi, sed sponte in Albani potestatem venit. Ea,inquam, prima post trium septimanarum archam obsidionem, quassatosque noctu & interdiu arie. te tormentario muros, pauco milite prς sidiario instruis tacta, tamen virorum mulierumque & viraginum junctis viribus, quae non domi sedere, sed in moenibus, in vallo stare, suos hortari; hostem furentem & rabidum pice liquida &ardente, si bulo servenle,saxis ingentibus deturbare, tantum impetum tam diu sustinuit,quem ne unicum quidem diem latura videbatur. Atque suo periculo potius & malo patriae libertatis fundamenta jacere,quam in illius hostis se manum dedere, cui nihil saeti,nihil sancti praeter libitum esset. Inde jam capta Vrbe, fatali illa & mnesta hora, omnes trucidari, rapi, rui,nullius sexus aut aetatis habita reverentia: foeminc praegnates e foribus suaru aedium suspensi;: embryones
ex utero excisi, in os ac faciem mortuarum matrum,
proh facinus infandum illisi. Alibi infantes, aut pueruli tenellae aetatis duo tresve, hominum ac Deorum fidem implorantes, tanquam carnis frusta hastis affixi. Nullum saevitiae genus relictum : donec tandem Vrbs tota in favillas dc cinerem abijt: ut solae septem domus cum templo dc turri postistam cladem ex tanto numero essent su perstites. Adeo autem illustri incendio ea Vrbs couilagravit,ut omnibus per universam: Idollandiam tanquam ex aliqua pharo hostis crudelissimi adaventum denuntiaret. Vt non Amstelodami solum, sed
in ipsa Notthollandia', Hornae & Enchusae quoque,
193쪽
LiBER. II. . . t ' quod longissimum est intervallum visum ςsse constet. 'Tempus e Rhetorico parentis mei politissimo commentario ipsius verbis hic adscribam. Veteraquinum arcte qbsessum fuit,tandem captum VII Augusti Iuliani,anno cII II LXxv. Sole medium coelum jam signate, cives dc praesidiarii cssi, nulli neqι aetati nec sexui parcitum, paucissimi in semen servati. Oppidum incen- sum,& flamma absumptum. Sed nescio quo me Patrice amor,.dc meorum dulcissima recordatio abripuerit, quin ad institutum potius revertor. Hic, inquam,dum versamur, placuit initio ob loci oportunitatem nostraegaeodestae fundamenta jacere,& basin aliquam constituere. Sunt enim illic tria oppida vicina haud admodum longo intervallo inter se disjuncta, Oudewatera&Uoerda in solo Hollandico, Mohisortium in ditione Trajectensi,abouderia tera & inter se quasi unius horae intervallo distantia. Ob istam vicinitatem intervallum inter oudewateram& Monifortium ante sumus dimensi, cuius gaeodaesiam hic primum explicabo.
IX. PROBLEMA. Distantia inter Oudemateram ct cmontis
fortium quassa. Basis gaeodaesiae in camporum planitie fuit
Vnde per tria,gulomm doctrinam inveniter distantia ' II 8 I. Et latus oe - ,
Secundo ex observatis datur . angulus 63gr. 9scr. Et angulus D ' sa gr. I siscr
194쪽
latus udistantia inter Goudam &praerdam 3832. I. Et latus Ita distantia inter Oudewateram &
Atqui eadem antea problemate 8 inventa est 293 . 6. are huius & illius differentia est dun taxat decem pedarum undecim, ad quam Vicinitatem me pervcnturum ne sperare quidem ausus fuissem. cum distantia prima inter Oudewateram & Momfortium tam angustis principijs sit derivata. Nam problemate 9 distantia' inter oudeNateram&Montfortium ex M base trianguli 1 66 decempedarum, & angulo adjacente eoa 8 I gi.s7 scr. admodum amplo inventa est oe. atqui istic tangentes &secantes admodum magnis differetijs augentur , ut exiguus error illic quoque periculosus sit. Hie enim unius solum scrupuli error e tantilla base i 66 decempedarum adjiciet decempedas duas cum semisse. si enim angulus rea illic assismatur 3 I gr. 36. scr. tum oe erit decempedarum II 83. o. si SI gr. 57 scn II 85. . si Si gr. 3 8 scr. D 87. 8. Atque ita deinceps porro magis magisque. ut tantum, & amplius committi potuerit in Goudae & Oudewaterae intervallo, si vel hic uno aut altero scrupulo erratum esset, quod tamen in hac gςodaesia addicere non essem ausus, ob impedimenta quaedam illic in campo nobis objecta. Hanc autem difficultatem ubique declinavi, talem locorum positum captando, ubi nullus angulus in angustum cogeretur, ne inde nobis reliquus calculus evaderet lubricus. At
men in hoc ipso nostrae diligentiae specimen elucet,
quod angulo ora adeo acuto existente 8 gr. 3 scr. nihilominus tam proxime verum collineaverimus. ADque haec res nos adeo operose primas nostras gaeodarsias instituere & toties iterare coegit. Quamobrem,
195쪽
cum utriusque calculi & observationum quoque tantus sit conseiisus, de reliqui operis fide dubium nullum cuiquam superesse potest. Sed ad reliqua sonficienda securus deinceps procedam. XII. PROBL1M A. Trianguiam AEL Haga, Leida, Herismum. Per problema si cap. 6. datur AEdistantia
inter Hagam & Leidam Et ex observatis angulus AEI Itemque angulus E AIVnde & reliquus Are datur Quare sdistantia inter Leidam &Ηerlemum dabitur Et latus Os distantia inter Hagam & Ηer.
lemum Ioza . .. XIII. PROBLEMA. Triangulum OV Meodamum Gida, Traiectam.
Per problema 7 datur a distantia inter Leidam&Trajectum II 63I. 1. Et ex observatis angulus Io Er. 3 8 scr. Et angulus 5 gr. Oscr.
Vnde reliquus E datur 75 gr.22 scr. Quare distantia OE inter Amstelodamum& Leidam 972 . s. Et OV distantia inter Amstelodamum &&Trajectum 92ΟΙ. XIV. PROBLEMA. Triangulam ELV. Leida, Herismum, Trajectum. Per problema 7 datur EVdistantia inter, Leidam di Trajectum II 63 I. s. Exobis
196쪽
Ex observatis autem angulus m 7 gr. 3ostr. Et angu lut VIE 68 gr. scr. viiucatiguius EF I dabitur . 3 6scr.' Atque inde laius m distantia inter Trajectum&Heriemum 12237. . Et EIdistantia inter Leidam dc Heriemum po3O. I. Vides itaque distantiam Leidet & Heriemi in utroque triangulo quam proxime consentire, quod argumen- ti est satis omnia observandi munia a nobis legitiime di quam accuratissime obita. ut in utram observati nem inclinandum sit vix constaret, nisi in Ia proble- mate angulus Heriemensis exilis esset & derivatilius: sed statio Leidae & Ηagae basis omnium prima. contra in Trajecto, Leida, Heriemo angulus Trajectensis ju. . stae quantitatis, utpote 34 gr. J scr. distantia inter Le1- dam&Trajectum derivata quide, sed omnibus modis 'accurata. itaque quamvis nihil admodum intersit interutrumque calculum differentiς maxime circa finem hunc versantibus,isto tamen novi mimo potius utemur. XV. PROBLEMA. Triangulum Em. Dida, Herismum, Amstelidamum. Per problema i datur EI distantia inter Leidam& Heriemum Po3 O. I. Per problema I3 datur Eo distantia inter Leidam & Amsielodamum 9723 3. Ex observatis autem angulus ab his cruribus com prehensus OEL 27 gr. II scr. Datur itaque per doctrinam triangulorum OIdistantia inter Amstelodamum & Heriemum 73O.Ο. Et angulus EOI 43 gr. 46 scr. Et angulus GO II O gr. 3 scr.
197쪽
XVI. PROBLEMA. Triangulum IOT. Her--, Uieis v
Per problema I ue datur Io distantia inter Amste-lodamum & Heriemum Ex observatis autem angulus mTEt angulus OIT Et angulus OTIF se duo scrupula redundant: sit igitur angulus mTEt angulus Ore Et angulus OTIVnde per doctrinam triangulorum dabitur ' OT distantia inter Amstelodamum & Alcmariam 8 I93. . Et IT distantia inter Heriemum & Alcmariam TTI .a. XVII. PROBLEMA.
Triangulum EOTLeida, hisdamum, lamaria. Per problema Is datur eo distantia inter Leidam& Λmstelodamum ι 972I. 3. Et per problema I 6 OT distantia inter Amste lodamum & AIcmariam 8193. o. Ex observatione autem datur problemate I 6 angulus mT 67 gr. 43 str Et per problema Is angulusEOI 42.gr 6 scr. Vnde totus Eor datur I IO gr. 31 scr. Hinc iam per doctrinam triangulorum datis cruribus & angulo ab ipsis comprehensis datur basis Er distantia inter Leidam &Alcmariam I 7SO. Ο.
198쪽
Et angulus quoque Ora 38 gr. 3:scr. Itemqueangulus OET 3 I gr. 2I ἰscr. xVIII. PROBLEMATHauulum LMUL. Oude aurammem mammelia. Per problema et datur m distantia inter Oudewateram&Trajectum Ioo 6. Ex observatis autem angulus Vm 6s. gr.a I.scr. Et angulus M VL 32 gr. 3I scr. Atque inde reliquus PTM 3agr. 1hr. Quare perdoctrinam triangulorum dabitur LM, distantia inter Oudewateram dc Bommeliam 9333. z. Et radistantia inter Trajectum &Bommeliam 3 48. XIX. PROBLEMA. Triangu- m L. Dordraci Trajectum, Eommelia. 'Per problema 6 datur RL,distantia inter Dor-dracum&Trajectum II 732. . Ex observatis autem angulus mT 62 gr. I 3 scr. Et angulus 4 gr. 2ostr. Et angulus VTR 73 gr. 29 scr. In qua siumma duo scrupula abundant, quae ita deduco vilingulus I L, sit 62 gr. Ia scr. Et angulus VRL 4 gr. aO scr. Et angulus Mit 73 gr. 37 scr. Atque inde per doctrinam triangulorum invenietur RL, distantia inter Dordracum &Bommeliam ' Io826. o.
Et V distantia inter Trajectum & Bom-
199쪽
Per problema 6 datur EVdistantia inter Leidam di Trajectum II 63 I. s. Per problema Io datur distantia inter . Trajectum & Bommeliam 8332.6.
Et ex obiervatis angulus - II 6 gr. a 3scr.
Vnde per doctrinam triangulorum dabitur E distantia inter Leidam dc Bommeliam I72SO.I. Et angulus a6gr.a Istr. Et angulus 3 7 gr. Iz scr. XXI. PROBLEMA. Triangulum TFL. Alcmaria, Leida, Rommelia. Per problema II datur TE, distantia inter Leidam & Alcmariam ' I IIO. GPetoblema uo datur EL, distantia inter Leidam & Bommeliam I72 o. Z. Per problema autem II datur .angulus Tm 3I gr. 2I str Et angulus Oineat ipsa observatione per problema 13 3ogr. 38 scr. Elangulus VEL per problema zo 26 gr. 23 scta Quare totus racd:unt . Io8 gr. a ἰ scr. Atque inde datis cruribus cum angulo ab ipsis comprehenso, dabitur quoque per doctrinam iriangulorum basis ra asp96. 6. Et angulus ELT 32 gr. 33j scr. Et angulus a 39 gr. 2 scr.
Per problema iv datur M distantia inter
200쪽
Dordiacum Bommeliam roga s. o. Ex observatis autem angulus 7a gr. Is scr. Et angulus LUR - γOgr. I scr.
Vnde reliquus Bra datur 3 7 gr. 31 scr. Atque inde RV, distantia inter Dordracum&Bredam 7OOS. T. Et distantia inter Bommeliam di Medam Io93 6.a. XXIII. PROBLEMA. Trivillulum RSF. De racum,muda,Eoiterminum. Per problema a daturridistantia inter Goudam & Dordiacum 5897. g. Ex observatis autem angulus SEIR 54 gr. 1 a scr. Et angulus RSF 48 gr.3 3 scr. Vnde reliquius datur 77 gr. 33 scr. Qx re per doctrinam triangulorum datur SFdistantia inter Goudam & Rotierodamum 4888. S. Et RFdistantia inter Dordracum &
Atqui distantia inter Goudam & Rotterodamum aintea problemate s fuit inventa ψ883. I. quamobrem ista satis arcte inter se consentiunt. XXIn I PROBLE M A. Triangulum RTE. Dataracum, mitis Ddiam,
Per problema a 3 datur RFdistantia inter Dordracum & Roterodamum 3Ο6. I. Et ex observatis angulus FET 86 gr. 19 scr. Et angulus Rra . I gr. 1 Oscr. Vnde reliquus datur Atque inde per doctrinam triangulorum quoque dabitur Rrdistantia inter Dordracum . .