장음표시 사용
181쪽
Commentaria in librum Iudicum. Cap. XVI.
unde Setarius sontem istum adhuc extare , & Aquas fundere opinatur. Nam Glycas, inquix, vix
scorannis nostrum saeculum antecessit,cum usque ad Ioannem Comnenum Imperatoris Alexij filium suos protulerit annales Nam quis ex eo tem.
iore illum vel Mefecisset aestus , vel obstruxisset
utum, vel dissipallet manus Tropol.s. Gregor.lib. 13. Mores M.
inquit, sancti praescatam sum, Atitsub Iuriasticis r Immiam dicitis: Iomiplorauit in nocte, o Dibi ura eta in maxillis hiis: quia in adirestate Eccmsia illi amplis visam rarnalium consti renascanismis LPer ipse quive sincta Ecclina iniu
conuertit. Vnde si quoque primo pra Baiori , ut maxilla Subsiae disitar: incide ct manduca.Hinc est etiam quod Sa re mauciliam astra tinuit, ormiis ; quia uia tar noster impia tem atque patim-tiam priscantium siue mana Mis m res sus maloisse ficiis. Et maxil am tim triarcta pomo iam aquas sutat, quia data mor i r cauorum separa magna popias mirriuia, Apposite in . Martyrol. lie et . Febr. Baronitis Bajas , inquit, mortuus relut rediuiuus cointra Gntias putias arares est maiores. Nam mora Sa sinis,s7M ignans in Q moreris Philyrios. IvDic Avi τQvEIsRAEL IN DIE3vs PNi Li- vias. et STIIM vis1NTi ANNisdquibus scilicet Philisthi, ni opprimebat Hebraeos. Him pater primo,annos Samsonis concurrere eum M.annis seruitutis, qω-bus nebraei seruierunt Philisthaeis, ut dixi c. I 3. r. Patet secundo . Samsonem vere se illi Iudicem Israelis quia istilitauit id est vindieauit 3e liberauit eum a seruitute Philisthinorum. Fuit tamen ipse disi, at Se dissimilis caeteris Iudicibus, qui per exe
citus pugnarunt: ipse enim sesus contra exercitus
praeliatus est,eosque fudit u occidit. Patet tertio,
AMO Getae a Philisthaeu circumcessi ablatis mclis portis in turri cmox v. .anas Dolitim bea urgentisin niuahinu variὸ tentatur, vi aperiat in quo sita sit fortituri: euius assidua importunitate victio v. 17. inditatera tam in capiatas : hos ergo ei dormientia inii Dalila ita eum Philisthaeu prodito iradidis.meum vinciunt,exocutini, incarcerant,dies fessos se ludos agunt.Tandem V 26.Samson recresentibin capita o viribiti comcutiens duas coLmnas domin, eius ruina principes se tria millia Phili binorum. secum obruiς
esse Et, pluresi eccidit moriens quam viuem. I A Biit quoque in Gazam, &vidit ibi mulierem meretricem, ingressusque est ad
eam. a. Quod cum audissent Philisthiim , de percrebuisset .apud eos intrasse urbem Samson, circumdederunt eum , positis in porta ciuitatis custodibus: ibi tota nocte cum silentio praestolantes, ut frano mane exeuntem occiderent. 3. Dormivit autem Samson, usque ad medium noctis; & inde consurgens apprehendit ambas portae fores cum postibiis suis 3c sera , di impositasque humeris suis portauit ad verticem montis, qui respicit Hebron. q. Post haec amauit mulierem , quae habitabat in valle Sorec, de vocabatur Dalila. V Eruntque ad eam principes Philisthinorum, atque dixerunt: Decipe eum, de disce ab illo, in quo habeat tantam fortitudinem, dc quomodo eum superare valeamus, devinctum aD
sigere. quod si seceris, dabimus tibi singuli mille fc centum argenteos. 6. Locuta est ergo Dalila ad Samson: Dic mihi, obiecro, in quo sit tua maxima fortitudo . de quid sat quo ligatus erumpere nequeas ρ 7. Cui respondit Samson: Si septem neruiceis si inibus, necdum siccis ct adhuc humantibus, ligatus suero, infirmus ero ut caeteri homines. 8. Attuleruntque ad eam satrapae Philisthinorum septem sunes' ut dixerat: quibus vinxit eum, s. latentibus apud se insidiis, ain cubiculo finem rei exspectantibus, clamauitque ad eum: Philisthi im super te Samson. Qui rapuit vincula, quomodo si rumpat quis filum de stuppae torium putamine, cum odorem ignis acceperit :& non est cognitum in quo esset fortitudo eius. io. Dixitque ad eum Dalila : Ecce illusisti mihi, Sc salsum locutus es : saltem nunc indica mihi quo ligari debeas. i i. Cui ille respondit: Si ligatus fuero nouis funibus,qui num quam fuerunt in opere, infirmus ero ,.de aliorum hominum similis. 11. Quibus rursum Dalila vinxit eum, &clamauit: P. hilisthlim super te Samson , in cubiculo insidiis praeparatis. Qui ita rupit vincula quasi fila telarum. 13. Dixitque Dalilarursum ad eum: mquequo decipis me, Zt falsum loquerisi' ostende quo vinciri debeas. Cui respondit Samsen: Si septem crines capitis mei cum licio plexueris. ω clauum his circumligatum terrae fixeris, infirmus ero. I . Qubd cum fecisset Dalila, dixit ad eum ἰ Philisthi im super te Samson. Qui consurgens desomuo traxit clauum cum crinibus de licio. 2s. Dixitque ad eum Dalila : Quomodo dicis quod amas me, cum animus tuus non sit mecum Z Per tres vices mentitus es
182쪽
iiiiiii &noluisti dicere in quo sit maxima fortitudo tua. Is. Cumque molesta elletis,& per multos dies iugiter adhaereret spatium ad quietem non tribuens, defecit
anima eius,5c ad mortem usque lassata est. II. Tunc aperiens veritatem rei, dixit ad cam: Ferrum numquam alcendit super caput meum quia naZaraeus, id cst, consecratus Deo tum de utero matris meae: si rasum fuerit caput meum, recedet a me fortitudo mea Ac deficiam,eroque sicut caete 3 homines. is. Vidensque illa quod consessus ei esset omnem animum suum , misit ad principes Pliilisthinorum ac mandauit: Ascendite adhuc semel,quia nunc mihi aperuit cor suum: .iaicenderunt, assumpta pecunia quam promiserant. 19. At illa dormire eum fecit super genua sua, δc in siau suo reclinare caput. Vocavitque tonsorem , Vrasit septem crines eius, & coepit abigere eum ; & a se repellere. statim enim ab eo sortitudo discessit: io. Dixitque Philisthi ini super te Samson. Qui de somno consurgens dixit in animo suo : Egrediar sicut ante feci, Ne excutiam, nesciens quod recelsisset ab eo Dominus: ai: Quem cum apprehendissent Philisthiim , statim eruerunt oculos eius, ' duxerunt GaZam vinctum catenis, Ic clausum in carcere molere cerunt. ra. Iamque capilli eius renasci coeperant. 13. Et principes Philisthinorum conuenerunt in unum, ut immolarent hostias magnificas Dagon deo suo dc epularentur, dicentes; Tradidit deus noster inimicum nostrum Samson in manus nostras. 1 . Quod etiam populus videns, laudabat deum suum, eademque dicebat: Tradidit deus noster aduersarium nostrum in manus nostras , qui deleuit terram nostram, dc occidit plurimos. 13. Laetalitesque per conuiuia, sumptis lari epulis, praeceperunt ut vocaretur Samson, Sc ante eos luderet. Qui audi ictus de carcere ludebat ante eos, feceruntque eum stare inter duas columnas. 26. Qui dixit puero resenti gressus suos: Dimitte me, ut tangam columnas, qaibus omnis imminet domus,&rcclinet super eas, de paululum requiescam. 27 Domus autem crat plena virorum ac mulierum .de erant ibi omnes principes se ilisthinorum, ac de tecto Si solario circiter tria millia utriusque sexus spectantes ludentem Samson. 28. At ille invoca Domino, ait: Domine Deus memento mei, 5e redde
mihi nune sortitudinem pristinam Deus meus, ut ulciscar me de hostibus meis , de
pro amissione duorum luminum unam ultionem recipiam. 29. Et apprehendens ambas columnas quibus innitebatur domus alteramque earum dextera, de alteram laeua tenens. 3o. ait oriatur anima mea cum Philisthi im , concussisque fortitet columnis, cecidit domus super omnes principes , 8ccaeteram multitudinem quae ibi erat: multoque plures interfecit moriens , quam ante vivus occiderat. 3I. Descendentes autem fratres eius 3c uniuersa cognatio tulerunt corpus eius, de se
pelierunt inter Saraa de Esthaol in sepulchro patris sui Manue : Iudicauitque Inrael viginti annis.
retur, sed isterius negotii vel mysteris causa, ait
s.Augustis eron.i .de Temp. verum ingredi ad meretricem in Seripi, significat semicari & merstricari. Quare foriucatus est bie Samson. . Iaarosa τλs se portas GazM HvMERis suis roRTAvix AD vERTic Eu Mor TH. J Peccauit mortaliter samson fornicando cum meretrice, aetamen retinuit suam sortitudinem supernaturale, qua portas ut bis impositas humeris tulit in montem quia sortitudo h : erat gratia gratis data, n5 gration Aciem, ae consistebat cum peccato mo tali sita enim erat in eius Nazaraeatu, id est in coma ha tonsi,ae abstinentia a vino Ae sicera: fornicatio autem non tollebat eius Nazaretatum , ac consequenter nec eius sortitudinem. Allegor. Samsen media nocte tollens portas G etae repraesentat Christum , post mediam nocte Ei , poli ta
ses libro resurgentem, ac lapide sepiachii am tem, insuper portas mortis & gehennae aus rentem, indeq; patriarchas 3e prophetas sanctos
cam qui auctor vita claruerat in infer
m in si deprehendisse latati t. Samon vero meria nocte non si isturem setiam portas taetri quia videlitat re semptor no ster anta lacem resurgem,non solum liber de inferno exiit,sia ct ipsa etia inferni claustia destri ir.Portas tesit,c mollire Nisem sale , quia it surgendo claustra insemi
c.I. l.ro.censet humeros Sasbnis tam fuisse latos, ut unus ab altero distat et sexaginta cubitis quare eum fuisse gigantem. verum omnes restinant v trumque. Nec enim fortitudo Samsonis in gigatea corporis moidissed in capillis sta erat.
183쪽
1 Commentaria in librum Iudicum. Cap. XVI.
Inquit ritum opes. Mitudine, O veritate, O sanctitate, o se a sum inimicum iacipiens, Ad phi uir t. Et pollea: Subdola irrepsit is LM inarii L Et S. Ephrem serm. aduersus improbas
Ide in semit Abbas Ioseph apud Cassian. Col
lat i 7.e.ro ct Rabbini nonnulli ac S. Pro: et lib. de prout iii .c. 2 a.de Pere ius in c. 3i.Genci . disp. i. Verum ali; pastim opinamur Dalium non sutile uxorem Sa insonis, sed concubinalis; tum quia ipsa domi suae Philisthaeos Samsbnem capturos abscondit inscio Samsone : si enim ipse ei υs tuis letior ritus, peruiato habuisset totam domum, nec qiiis eo iii scio in ea celari potuisset ; tum quia iiiiiiii et maritus Dalilae, duxit leteana in domum suam, non autem ad domum eius diuertisset: Mhabirii et cognatos, samulos&ancillas. qui ei d Ios D illlae, aeque ac Philisthaeos ab ea domi abs.conditos detexiisent. unde Iosephus D illlam vocat meretricem, que ac S. Ambro epist.7o. S. Hieron. epist. D6. ad Eoastrium Abul. quaest 7 .Serarius 8calij, qui pro Her easdem rationes autumant Dalium Philichaeam sutile, non Iudaeam. Hinc apposite Hebr. vocatur Dalila id est paupertas, tenuitas, infirmitas, exhaustio, ait Pagnin. in nom. Hebri quia talis sblet esse meretrix : de quia tibi itavit Θ ii mauit,tum aliorum,tum Sam sonu robur, ait, Elias in Thibi,cον ct opera. Vere Comicus inTruculento. Nec insquit, ad pod Icendum sat eu amanti, dcim i per ista quot pereat mosi, ruat lus cetur exemptis clarati pie exore: ur ιxorat ratu. Ita disciplimis is ad bis ot uno 11. Diu quam reum dide ti, centum qua poscat parat. Et vere ibidem Geta.Memmem,inquit, si reor, re ut ist, A devorat, nec unquam ab dat. Meretrix turtim herum misertim sua bladitia intulit in pax ε em, priuast bores luce honorι atque amicu.
Vide hie quam perniciosa sit mulier. 4 d seMtius Samsoneλquid sanctius Davide quid sapie lius Salomoner& tame bos viros perdidit mulier, aeque ac Eua Adamum omnesque eius posteros. Vide S.Chrysost. hou .i7.ex diuellis in Mati hi S. Ephrem sermone contra improbas mulieres, Audi S. Hieron. epist.22. ad Eustoch. Sam o lone fortior o saxa durior, qui ct νnis, o nudis mi e persecutino armatos, is Daeila mollisatam exi . Et S. Ambros Apologia 2. Davide. ysa m. quit, vali
re non potuit. Vn: Ωιla suist hostium: sidsiuarum non su-xit nexis colatum. Misi ixuemia a rivi: ct re ipse mcuru auresivi ignicvis, mi sua virtviu amist. Denique Desila prodens Samsonem per capiuio fuit lypus Iudae prodentis Chiisium per cic
lum, uti docent Patres. DABi Mus Tilli si NGVLI Mi LLE ETcENTu MARGENTEOs.JArgeteus, supple siclus erat Florenus Brabanticus cotinens quatuor regales Hispanico . siue quatuor Iulios Romanos; mille ergo S. centum argentei faciunt totidem Florenos Brabanticos. Multiplica hos per quinque quinque enim erant Satrapiae, de Satrapae siue Pi incipes Philisthinorum, scilicet Accaron, Ascalon, Azotus, Gaza,
α Geth ) habebis quinque millia de quingenios
A Flore nos Biabanticos, quibus Dalila Samsoneta
vendidit. Si sEPTEM N vavic Eis rv Ni avs. Jhoc est . nibus consectis ex contoriis ex nei uis boum, taurorum , vel aliorum animalium. Hebr. enim ' iesia1 de neruum de sunem significat Pagnin. hic vertit Arias rimina. toseph palmittitistis. Septii ag. Chald Se alsipanti. Mentitur Samson,ut Dalilam deludat de a se ableget, ne secretum so titudinis suae ei revelet. QVι Ru Pi T vincvLA, avo so si Ru MFAT v-πι is PiLvM-sTupi AE TORI v M pvTAMiN EJhoe est de istini pae quisquilij , quae putari δ: abstri lent, hoe est nium vilissimum de debilissimum;
putamen enim est omne id , quod non tantum a nucibus sed ab alijs etiam rebus excutitur ac pro ij citur ait Nonius. Abulco.& Lyran. pro putam ne leguntθutamin , id est sputo, puta filum sputaticium : nentes enim de nectentes senes solenterebro conspuere stuppam, ut tanto sacilius eam
stringant a: torqueant. DEFEClet Arei MA vius, T AD MORTEM us E VLES. is. x As ATA Esτ. J id est,in maximos angores animassangustias redactus est, ut sere morte mallet quam
contentissimam illam cum sua Dalila pugnam dc
importunitatem : ita multos vincit daemon dc . Io continuatione de prolixitate tentationis, qui prinio sortissimὰ ei restiterant: sensim enim hac duratione animi cum vitibus languescunt Scent uantur, tandem que vinci se linunt ; cedunt de succumbunt, ni Dei auxilium Iidue implinatura adiit, de constantiam homini tribuat. Si RASvΜFςERiTCAPvTMEvM, RE cIDET A Uras .i c ME FORTi DO MEA. J Hinc patet fotu tudinem Dini Mohanc admirabilem, bc vires naturae supetantem, Sams
fuisse qualitatem supernaturaliter Samsbni inditam,sed cum pacto; si videlicet ipse Nazaraeus este perseueraret de comam non tonderet, sed iugiter aleret.Vnde quia ipse sua culpo: indicando scilicet Dalilae suae hosti & plodi. iici causam sortitudinis suae, comam siritua detonsione perdidit, idcirco fortitudinem hane sibiluxit illi Deus non subducturus illam, ii sine culpa,alopecia, aliove morbo aut incendi a boue casu. aut vi illata illam perdiu disset, ut recte aduertit Abul.de Auctor de Mir bit .s Script.apud S. August. lib.2.c.6.Maia fati, ait, Domini obseruatio donum fortitudistis cocruabat . fuit ergo donum hoe qualitas non transiens. sed pe manem quamdiu ipse Na Zaraeus 3: coma coron ius permaneret, non quod coma hane fortitudia D nem causaret, nec quia in capillis fortitudo haec , V eonsisteret sita enim erat in lacertis, neruis. tot que corpore,ac magis in animo sed quod seruata coma esset conditio Sc signum Nazaraeatu pactiuque diuini conseruatio ideoque causa moralis ii ius sortitudinis ex Dei ordinatione. Quod ergo Samsine opus aliquod heroicum agglediente ducitur. Inuit tu min vilitis Domiri, non significat sonitudinem hanc in illo non fuisse permane tem , ac per si Plos actus inditam , sed indicat nouum Dei instinctum , novosque an mox ad hoc illud ue machinandum illi a Deo fuisse immis s. Spiritus enim notat in irationem , instinctum , animos de impetum ad quippiam audendum. Ita Sanctus Paulinus epistola φ ad Seuerum, & Sanctus Ambrosius lib. 1.de Spiritu sancto in Prooemio, quem audi. Non ua hi, ut tamen rim corporalium capi orum palm
184쪽
Commenturia in Ebrum Iudicum Cap. XVt i s
ocis perfiderat , verbica ista restigia detergebat. Tunc enim Oseram tim ramem nouerat cir g Isti Nise ter crines, ου qui Aia disitur O itatim tiras reus caprarum: ex in capite tu bilantes, d. quodUctum est C at viri isti: Oput oram Cephra ct crines emi abietes nigrae. c. a. . Causa ergo litoralis eur durante coma Sams in au ni duraret & fortitudo Lit , quod durante coma
- -- permaneret ipse Nazaraeus.hoc est Deo consecratus. Nazaraei enim consecratio maxime consiste. batio conra,ridixi Numer.9. Deus enim Naet
Matui Samsonis hoc sortitudinis donum quasi praemium assignabat. st Alleg causa erat, quod per comam Nazaraei re. praesentabat Christum Nazatavum& Nazarenu, a quo omnis sortitudo procedit: Christus enim est
caput nostru in velamentum ac ornamentum
capitis nostris.VndeS. August.lem. IN. de Temp. Fortitudinem,ait non in pede, non in manu ha bar sed in coma id est xesamento:& in velamento Christus habebat virtutem , quando umbrae legis veteris eum tegebant. Coma ergo Samson in vel incto erat quia in Chilisto aliud videbatur,aliud intelligebatur.
Disa Tropa causa erat qubd capillus notat cogit
tirines de intentiones hominis Acut enim a capite sino germinat sani capilli,sic ex mete bona ociu- tur bonae cogitationes, a quibus omnium virtutusortitudo germinat. λα symbolica causa sest ut indicaret Deus hoc esse donum suum: qua ratione enim vilis de exilis capillus id est capitis pilus per se tantam sortitudine causare potuisset Rursum ut Deus moneret captu clarum , id est rerum minimarum nobis exactam curam esse habendam. A minimis enim pendent maxima. Minima ergo da Deo, &ab eo obtinebis maxima,sin illa Deo neges & des rebus terrenis, perdes maxima. Audi S. Ephrem in serio. asceis tico de vita Religiosi. O miraculum ingrma ob πιμ . c lam: si ut 1 que is animal generosimum via osdie cap hi terra rinctum tenetur ; atqvi humiliatur, ita ' .aὸ ct ritum pia lami comparatur)terrena qualitu cura, uri res csIgatur , ct in terra marcescit atque via rit. Quamobrem statium ac rei cari fine te praebetio res ιει incres, ma usque admonens sitam in te illum exeuum ac vilam assiindri nno in deripum vel , quem inradii in Smsen iste sor
iniis crini M. S.Chrysin. ex variis in Matth. locishon. r7.capillos samsonis appellat arcanum ririviis suam uritum, id est testimonium. Y Quaeres, an Samsonis sortitudo in solis eapillis,
an etiam in reliquis caeremoniis Nazaraeatus , ac capiat se
praesertim in abstinentia a vino & sicera sita suerit
visi vinii in biberet, sortitudinem amittet et, esto capilluintonsumseruaret λ Alfirmat Abul. S. Basil. de alij mox citandi,& ratio est. quia ob Nazaraeatum datum fuit ei hoc robur. Atqui Nazaraeatus tam constestebat in abstinentia vini & siceiae,quain coma intonsa id oque Deus abstinentiam hae tam seuere praeceperat non tantum Samsoni, sed& matri eius cap. 13. adque ut doceret nos sa-mtatem dc robur non consistere in vino, sed esse donum Dei,qui statuit ut abstinentiast mater tam roboris ct sanitatis , quam sapientiae Sc sanctitatis, ut patet in priscis Anachoretis. Negat Serarius
di alii. Ratio est quod Samsen hie solum capiti
rum memine tit in iisque suam sortitodinem sitam asseveret. Porro sciuit hoc Samson indicante hoc 3 matre, vel reuelante Angelo, vel inspirante De , Vtraque sententia est probabilis, sed prior probabilior, Aetu LA noa MiaE vvM FE ei T sv PER Ga imNvAsvA.JPutat NosterDeltio lib. 3. Disquis Ma giae P. I.q. a. Dalilam papauer aliaques potitera Samsoni in cibo vel potu dedisse, vi fortius dotis miret, nec expergisceretur in detonsone capiti rum idque a similibus mulierculis factitatum d cet ex Virgilio , Apuleio & Qesitio. Addunt alii propinaile ei vinumquod in Soter, ubi ipsa habitabat. erat praestantissimum; nam me orere o Bac-ιho Hret ι eam. ct in visa laxaria, ait Apost. Ephec .i3. Et Hori in rinis, enis in igni sinu. unde α Io sephus Saurionem vocat ebrium; idem inlinuat S. Ambros. Epist.2o.s. Basil.Orat. i &2. de Ieiunio, de Theodor.quaest. so .in l. 3. g. Quod si verum est, iure meritoque Samson permillus est a Deo incidere in sim num, in eoq; perdere comam, α cum ea sortitudine, quia contra legem Narataeatus vinum b bit, Se contra legem temperatiae plus vo bibit. Negat tame idipsu Abul. quia Scripta nullam vini vel temulentiae facit mentionem, se ctura utique, si ipse peream Naaaraea tum sium adeo a Deo commendatum infregisset. Sed audi S.Basilaiom. i. de ieiunio . Qua res soli fimum vita
Samsonem inexpugnabilim rediair 3 an non i uniumpCum ieiunia in Nero matris conceptus est, cum ieiunio se Mus est, i ruam virum a inuit, quod ieiunium δε- geliis matri mrixerat et aiasiqvitur . pinea ne Hat, vinumque o coam ne bibat.I laniam prvbetaugme rat, potrauim addis robur. Iesuruum num laetoribus s. ministrat sapientiam,sma anima custodia, cornritu tus conuictor. armaturasortiter besseterantibus, at hiletis exercitiam.Et horn.2. exaggerat dicens. reis iam gnam illum Samsonem educauit , idque quamdiu vir σή suis, singula ιι imitas mi rem boti nostrati sunt,
urbium nrta surrupta sunt. Dones utar manuum illius non sustinuerant. At simul atque ebrietas ac scortatis inlinit homin/m, captus est ab hostibus atque exocul tus,pro ludo ex tus est pinis alienigenarum. Ex quibus concludit S. Hieron. lib. 2. contra Ioviniam Quam pulchra res qua placvi Domiliones mitigat, da-
ET: Asir sEPTEM c Rixis eius, J hoe est septem cincinno quibus constabat.& in quos diu stincta erat Samsenis cauuies. ne si tota sparsa di flueret, oculos eius totamque faciem velaret. Ita Abigens. Alii per septem crines accipiunt omnes crines. septenarius enim est symbolu uniuei statis. .
185쪽
i s Commentaria in librum Iussicum cap. XVI.
Allegor.Sicut Dalida totondit crines Samsonis, sic Iudaei per noctem Passionis Christi, illudentes
ei eius capillos vulserunt, vel laserunt, iuxta illud Isaiae so .v.6. Genvi meas dedi Hlisuri Am faciem viminnm auerti ab imr mitiuince tu idru in me.Item cum milites corona spinea comam eiiis lacera
Myilices .Ephrem l .i set m. aduersus improbas mulieres. septem c intim cui e gestes atqui septissime luminis signabant varia. Ut postea:M sterium fontudisu inter dormisndum noctu per c iam depradam mulier,itam iam nudum atque monum circumuenit. Et pluribus interiectio . haec mulieri mala dat epitheta & malitiae elogia r Quid est mu- Γινλ Naufragium Ierram. neqsitia, trusoria
imminutilia 2 cemur atra atque tam sebi latis , oculsum ponisses ut arum exitium, cstria
ra daemonum. QMd est malles 3 amor meis, vi , bestia
pudem, incontinentisinus impetis. fraenalum ει νι. um arcanarum, triumphin tenebratum,dux Gictorum, osci ramento tum mar stra insatiam concupiscantia in
dentia terrena, vim sol ori D, c cumbeus incontinentia, extitata cura,vipera restita,pugna voluntatia,quotidiana calamita , processu domus,vhi na, rarium , immanis Mua,adulterorum diuersorium, arma sabili, expetita rabies , ex rota mors , rt Gn i merii. dictum fit a Sapicntι : Breuis inna svre malit ammulieris. ET COEPI et a BiGERE LvM ET A sE R PELLERE : 001M ENιM AA Eo F ΤιTvDo Oisc E si τ.J Tale est meretricum ingenium,ut virorum Opes viresque exhauriant, mox inopes pauperesque repellant. En tibi ut tanta Samsonis virtus ab imbelli muliercula prosternitur , & pr sttata illuditur λEx hoe ficto Sam Bois & Dalilae orta est histo ria, vel potius fabula Gentilium de Nisi Megar
tum regis sub idem hoc tempus regnantis , coma adeo cietem, ut quamdiu eam seritaret, nec vinci,
nec regno pelli posset , sed Scylla Nis filia amore Minois urbem obsidentis dementata, patridormienti comam resecuit, itaque patrem , patriam hosti prodidit. Verum Minos Scyllam utpote taminiamem parricidam exhorrint, eamque pedibus colligatis in mare praecipitem dedit dicens:
Ita ex Pausania,Seruio, Apollidoro de aliis Mariinus de Roa lib. s Simul. c. 7.& Serarius q. I s. quide addit: Alij,ut Ouidius, tradunt eam furiis correptam & agitatam seipsim in pelagus pnecipii εdedisse, ac ob Minois imprecationem, inauem migraste, qua quia Graecis est tond re, suo sibi perpetuum dedecus ac infamiam nomine
Quibus omnibus quid significatur aliud , quam
funestus minorum omnium exitus,propudiosum scelerum dedecus, infamis libidinum merces Et nostra quidem Citis Dalila est,cuius etsi extrema ignoramus,i md & depensas ei a Satrapis pecunias A videmus versis.nihil tame dubitandum, quin Sediris conseientiae agitata furiis suorum poenas e
vt si tortitudo ipsi rediret, illam ei inutilem redderent,csim non videret quem seriret, ita se immunes&sicuti ab eo rem. Salusen excieratus a Philisthaeis fuit typus Christi oculis velati in Passione a Iudaeis ilii illudentibus, aeque ac excaecationis Iudaeorum, quae inde secuta est. Ita S. A gust. strin. ior. de Temp. Iusta. congruaque poena Samson priuatur oc lis quia eis lasciue aspexerat S concupierat Das. Iam quae proinde histo Dei iudicio eius captiuit iis & caecitatis suit causa, D', ait S. Hieron an cias. EZech.quia uiale fuerant abusi Samsen O Sed civi uant κν; nimirum libido excaecat oculos tum cor poris; quia spiritus vi suos exhaurit ; tum potius mentis. Fuit tamen haec poena ei filii bris: nam per caecitatem oculorum corporis, aperim sinu oculi mentis,ut ex poena agnosceret culpam, de eaque poeniteret, poenitensque Deum inuocare, itaque cum eo in gratiam rediens sortitudinem suam ab
Tropia .audi LGregorilib.7. Moral. cap. 3.NGramque, ait, ni in oculus contem alimis amittitur. Ops per carnis de id ria, huius mundi labori bis animur subiugatur.pretia tu fatur sam ab Allopho captis qui stquam miles perdist ad Mam deputarisin: quia nimirum nrubim obii in psquam totati m. D L.
intus ac lim contem aliouu odiunt, foras in circuita Lissorum mittunt. Et S. Brigitta lib. q.c. t 26. a tribus hostibus Episcopo cauendum monet. Q oram currum pungit ora os, nes incruit, pulabiit Mo mundi opus estinarapparatus νιrum o vestiam : seu res hominum cthmores, menimemmi Iaanet ut tire o ceruntur; e excaeca, Mulos anima ct rationis squia rideatur stare tam Si me ad motam cura
curara oravi. Audi S. Paulinum EpistQ. Caritare sim inis, quam corporea tantum captus oculu, Fritales amias , illi mo ad intenectum bonam , ut exemplo id sciam, quos magis debram Mulos habere. Non tium inu DUsii de vir Dominum m β. a virtutis auxitam , m imentu occes habuist incolumes,stus inculas lamine vid immiamin. Et postea : Et nitem inibi sums ct caritatem ν , ut vivam ct vidis Deo; Nam forsitan iti receptu propter suturum stirium in coma virim, recipere, H,rtamisereat, oculos ideo non δε derauit, quia intus ista cauestu gratia internis sora lamsulatu corporeo non egebat obtutu . unde ex caecitate hoc morale elicit documentit: Ilac igitur exempla o nos contentis ad Dominum sensi. ι,carnales muri sic Harium rerum auersione tacemusqvi in orbati propista desideralat c.m disrar serte oculos meos ne videant iuratem. H D mini docuis Iudiorum caci a tem prooem disti: caci istis, peti rum non haberet M. Seminiscamur qua permire ita in p. rasse oculi sint Verti; qMs tam tu habuere t Elamin tos Deo,quamdiu clausis babuere peccato. Nam tum do ηρ ertatu N aeratis sua hausi runt putirem,c m b ne crescinulae castitas , cuius , ne ristiebantur, pr uaricatium crimine perstirunt. D uia veri luminis damnBII ad Uumten Maru ni lamnibus, ct Gulus interrena dimos celare ces stibus. Elmminatur aute animatasi cacitas qua desticis mandum , ut conpilat Deum. viri
186쪽
Commentaria in serum Iussicum. Cap. XVI i 7
' oti in numelum commolebant mancipia in pisti si eum versare & circumagere coegerunt. Tropol .s Paulin. epist. . ad Seuerum: Qum ιarumviratur,ait. 'ulariti l stile triticum m
lis vi Dolum id est diabolum) pasiat, cui obst
arum qua Misa et s. Ri ni moderni de prisci, teste S. Hieron ine.
r. Isaiae v. i. pro molere accipiunt actuin vene-icum, quasi ad eum coegerim Philisthini Samso. nem, ut ex eo simile semen,id est proles sortes elucerent , ut scilicet ipse eis gigneret nouos Samso'nes qui Hebraeis talionem redderent, si opproincrem . sicut Samson oppresserat Philisthaeos. BVertim apage hane obscenitatem r illa sep stant Rabbini obsceni aeque ac Gentiles, qui tiae Analidoro lib.a. Biblioth. tradunt Thestium Regem filia,sias quinquaginta Herculi dormienti
racenae seminae apud Patrem Gasparem Bareteu, Armuzij Salii senem, sed si ustra, uti refert Nostera rigaudius in eius vita. IAM E c AriLLi Eius RENASCI COEPE-κANet J Verisimile est. ait Abul. quod tunc Samson ad cor reuersus, suae fornicationis &S imprude-tiae enitentiam egerit, ac rursum set uetit regulam vita lue Nazaraeorum, itaque se Deo r conciliati t. ac cresceribus capillis paulatim donum sortitudinis recuperarit Sc a Deo receperit. Idem asserit Auctor de Mirabit .s.Script . apud S. Auga. caari. Arias, Serarius.& alii. Hic etiam colligitur Samsi nem non diu fuisse detentum captiuum, nam capilli resecti illicd recrescunt. TropolΔ. Paulinus epist. .llum. ait seriem, quam icto sumsone iri recrinito ves moriente retexis ur'm- Christis malum comunire arsit rar: mnia enim nitentio fuerit in aliqua pecca: e,c s ulra e perni licia ad instaurationem gratia quasi lapilla renascentia re titur .prnens viarium aream Machia sua id sfrim vera, ct sem si di nonfictam .exeri ni lia ad pia ram munio sura oper pistatis,tiam exercitatio ad omnia vi ibi U: tum H quis Iam seni consuentia ors se ima lautiis ves/m audebit inuadere , ct poterit verteret micerum colun iras qua quidem smis calan ah A. Antio quibia nititur , in qua vi lut nostri victori latur 'idem capitis mentisis nostris, ut armis sua
DAGON DEo suo. Quis&qualis tuerit Dagon D
ET ANTE Eos LunaREM J Saltando murum ct morionem agendo. Ecce Philisthaei hie illud ut Sams i quas scurrae. vii Iudaei Chusio patient dicent et erica, qui, ill qui te vGt ' Vide ad quam indigna deductus sit Samson Israeli, Iudex princeps, unde Abui .eius sorte miseram quaest.
ia virarum, attrita tot in dompendis, nomisurri u Samson, qui leones sitit imosfacili manvi ictu dominat, magnas hostilis exercit in Ginem dens mauis
lacrymis det plus in extremam decidisti forte ita vi cu)ctorum quas legerim. miserio sustini turpiter ab ho viro , priuatus lumine, in aetern,m totius rosei Imbra rum opprinium a molam asinariam in re togaris.
Porro quomodo Samson si erit typus Christi, audi docerem S. August. serna. io .de Temp. πι- Giblam Amicabar. V rum mihi video dicere, si continia occurrit cogitantibus' fis Christus ri turbum ditiis mi libui λ D Christus quamois disitura mere trisim intrare tuis 3 D inde or Christin came ηαι-
sar, itur, talita fiet attenti quid sit Christat. non suum qui Gerusiariis quid Disti est Chri ius. Qindseclip Omatui ψ risori u passa vim imus. In moinlesseta utrumque,ui ιν sortitudinem si js mitatem si ν homicis. Et paucis interiectis
sicli su in α' sona capitis, quas ope sana ισπ νὴ satum tamen ire posona Christi. In eo enim quadriremutis cr mirabilia onratus sis on, caput nil, chriasium flanificabat: in ea autem quod utinter fecis Q νum qui in Eccl 'iuste vivant imaginemn ira bisor-t prauo tu est o wιacit igit, eos quila ticina peccatorei sunt figurauit.
sti manus extendentis ad duo crucis extrema, quin morimi buxeollisit & oppressit daemones .peccatum A: g - t ira mhennam. Sic ergo ipse suos interemptores inter- μω cruce.
emptus optessit . & illius passio facta est interfectio pei sequentium, ait s. August. ser m. optae
Dovus.J sulti censent domum hane fuisse si
cra n. liue Templum Dagon. Nam. v. 23. li utut
Philisthaei immolaste hostias Deo suo Dagon .ibidemque epulati ob captum Samsone. hostiae autem immolabantur in domo sacra , puta m templo. Ita Iudas. Abul. Dion Serarius Salianus&alii Hine Philo lib.de plantat Mei docet olim eoui
uari s litos in templo. ut eum Deo modeste dc r ligiose conuesti videremur: Additque ex hoc mora natam aiunt vocem μιθιειν sid est exhilarati, in
sura prisii .mtim in uigebant poculis Sicc.9.27. Sichimilae in fano Dei Berith inter epula & pocula maledicebant Abimelech; Ibi ergo idolis suis immolabant, ibidemque idolothyta , id est idolis imis
molata comedebant,ut docet Apost. I. Cor. 8.IO.
Ibi quoque laudes Dijs suis canebant, de deinde
omni luxus dc luxuriae genere lasciuiebant, uti secere Hebraei adorantes vitulum aureu, Exodi 32. de a. Machab.6 v, . Daniel. s. . Idetestat ut vi gil ..Eneid. Aecidit qudd domus priuat* non sint tamam' vras. αν. plae ut capiant tria millia spectantium, nec habeat aulas tam amplas ubi Samson ludensa tribus millibus conspici potuisset: templa veto ad hoc capacia permulta sunt. Ac DE TECTO ετ s Astro ciRCITER τκiA Mi LLiAJTecta enim in Pallastina erat ri na, habebantque fenestras ita dispositas ut pereas spectantes videre possent quidquid erat in infima domus parte , ut Samsbnem hie saltantem Ita Abul. MORIA TvR ANIMA ME evM Pui LI- sinit M JEst Synecdoche. Anima enim mori ne quit, cum sit ivimortalis. Anima ergo quasi pars praeci,
187쪽
i 8 Commentaria in Umm Iudicum Cadi. XVt
praecipua ponitur pro toto homine. q. d. moriar ego.Aut certe anima mori dicitur non in se, sed in corpore.q.d. moriatur anima corpori, ut illud deserat, nec amplius vivificet. q. d. moriat ego,dummodo moriantur Philisthei.Opprimam ruinamus Philisthaeos hostes Israelis , etsi ego eadem
opprimendus sim.Morte mea emam mortem lio. sam is stiuio de vitam ciuium.
cc ot se Dices, samson hie occidit seipsum ergo fuit sui homicida: ergo mecauit mortaliter. cum i; in hos peceato obierit, est damnatus. Resp. S. Aug. hic &i.i .de Ciuit; i. Samsonem non peccasse, quia se cidit ex Dei instincto Spiritus, inquit. latenter hoe iusserat, qui per illum miracula faciebat, ademque hic preces eius exaudiuit ita pristinam sint ii dinem ad id funendum restituit. a. Res p. secundo: non peccauit hic Sanas , quia columnas dixitus conci igit hoc fine, ut eius ruina omnes Principes Philisthinorum, plurimosque u populo Opprimeret, itaque insignem hostibus suis cladem interret. Licet enim ipse hie priuata tam tum excaecationis suae ultionem a Deo flagitet; t mcn quia ipse publicus erat populi sui Iudex vindexque,& quia Apostolus Hese. ii. eum a fide re fortitudine commendat, de quia Deus hic saper . . Iraturaliter eum ad hane rumam adiuuit ; hinc omninb vertimile est triuiti omnem hanc vltimilem retulit se ad Dei honorem Sc Reipui tuae bonum, utque laudes Idolo Dagon a Philisthaeis obse captum attributas adimetet, & Deo vero restitueret.
Itaque Samsbn hic proprie & Physita seipsum
non occidit. vii fecistet si gladio se trans disset, vel cuivi assi ilumnaruallitiiset sed permisit tantum se communi cum hostibus ruina opprimi, sicut Eleazar videns Elephantem regium illi se supposuit eumque occidit, ac eius ruentus mole Obrui se permist,ut populum liberaret t. Machab. Nee etiam se occidit morali imputatione, quia directe intendebat Philistbaeos oecidere, si vero indirecte Se permissiue tantum eadem clade qua euadere no poterat, inuoluere, quod sicut magnae fortitudinis fuit, si e de magna pro praeteritis culpis flat poeni α satisfactio. Mueligitur , inquit. Caiet,in mos preptra in seipsa. e per
se nursim cenio sinu propria tam trurania admittitur propter senum ustionis. GPrinceps exercitia prostraturus se , mutem propriam - -
ωιm m res oditate de Lyranae Frac.Vict ria Relin. i de Homicid. in fine, Dom. Soto lib. a.de Iust. q. v. ari. 8.Lessius lib.a.de Iustit. e.9 dub. 6M. 33. Qii in&S. Ambr.epist. . ait Sami em Din morte seipsum vicisse: Etsi inquit, in hac vita is, tamen in ninis stipsum ricit,ct insit perabilimgest animum,νt cm temneret, ct cito pro nihili habera vita vim omnisin formidesosiam. Virtutis igitur sint quod rictoriarum m mm cem clausit -- litum exitumses triumphalem seiunit. Dinique Mnt iis, e ca: erismi iam ' isti humatus est propria tectus trium a. Haec Ambr.de S. Paulin, ad Cy:h tium: Qui sitiuu .fame rixerat M' , obruto victor carit. Denique si hiarius epist ad Ianuar. de recipiendis lupus sanis em vocat martyrem , quod pro Dei religione de honore ultro occubuerit, sed
abusive.Sic enim milites contra haereticos Sc Turcas pugnando occumbentes essent martyres. quod
nemo dicet; natat enim non pugnat,sed patitur. , Symbol. Disce hic quam vanae sint vires,l Mac opes omnesque res mundi. En tibi licetiosis Samsen viribus L. periit. Sie de Milo Crotoni
t , qui pugno ferocem taurum occidebat, cum que humeris serebat per milliare, suis viribus occubuit. N am senex evictus per syhias vadens,v leus experiri pristinas vires , cum quercum dis-stingeret , partibus distractis vi sua rursus coeuntibus captus de collisus est. Sie pugnacissimi milibres pugnando , peiitissimi natatores natando o
Denique multi censent ex historia Samsolus Gentiles mutuatos esse gesta fabulasque sui Her- si 's .culis cum reuela alius non suetit Hercules, quam Samsen. Ita Philustrius lib.de Haeres. cap. s. Pagasi ait, fortes vim ex Samsinis Dum v urpantes IIem culo nuncuparunt. D. August. lii, 13. Civit. p. linti ut tu Iudex Savi on, cum mirabiliter sortis est u- ii misi umisis, Otho Eris ingensis lib. i. c. as. Ni reum sum μιηι sortii mem Πιθλmputabant. Peretius in Genes cap. 4 prophetia G. it te I, reuera Sum robore corpori, ac sortitudine animi, sis se Hirculum aiatii a re redactu sexe mi Graii. Martinus de Roa lib. s.singularium cap.7. Hoculis latares, vires or armeturas ex Samsinis
Probant primo.quia pleraeque Gentilium fabulae acceptae sunt a SS. scopi. vi fabulae Titanum ex historia gigantum: diluuium Deucalionis cxdiluvio Noe: incendium Phaetontis ex incendio Sodome: campi hortiq. Elysii ex paradiso terrestri cc.uti docet Ongen. lib contra Celsum, s. Iustin Apol. 1.Clemens Alex. i. Strom. Tertulan
Secundo, quia Hercule, dicitur vixisse eodes - a culo quo Samson. Vnde Euseb. Praefat. i Chron. Mihi ait, vi iratur Henolei ct Samson non multum imio si distare t mpore siquid avia arca Troia tapita talem virum Sic de S. August. lib. 18.de Ciuit .c. n. His it, temporii in vocivis in Tyria alias Syria rusHi at r. Tettio, quia Hercules celebris erat. 3c coleba- 3. tur quasi heros & Deus magnus a Tyriis 3c Palae,sthinis, teste Herodoto lib. i. c. ro. Cicerone lib. 3. de natura Deorim, Plinio t.b.37. c. sae S. Anuis loco iam citato. Atqui ibidem puta in Iudaea quae Philisthinis Tyriisque contermina est, floruit Disson. Rursum Hercules non gladio. sed claua pugnabat, unde cum claua pingitur. Sic dc Samson
non ense , sed maxilla asini , quasi claua P biliasthaeos mactauit.
Quarto, quia Hercules Glisce si it symbolum sola ; Samson autem Hebr. idem est quod paruus sis uti dixi cap. 13. 24 Audi Macri
tivi multi sui actu multiplitem mi serunt tri sat m,sirnificantes Hercul vi bunc es. Duodecim labores Herculis sunt duodecim ligna Zodiaci quae selquotannis percurrit Sc conficit Qui iud, dc maxime, quia gesta Herculis similia de quasi eadem sunt cum gestis Samset i nerculas enim leonem interfecit , unde dc pingatur
188쪽
mentaria in Iudicum Cap. XVI. i 9
cum Leonis exuuiis, sae de Sams .Hereules ut se suosque liberaret, maximos subiit labores& ag nes; iuc& Sams . Audi Serarium o 36 Herculsi Nemaeus leo, nonne Samsonis a namnathaeus leo est Hydrae Centauri,Stymphalides aues,aliaque id genus commentitia, nonne Ascalonitarum, Gazaeonam , Philisti notimuiue aliorum impetus innuum, maioribusque omnia mendaciis cumu-
una Quid duae Herculis columnae , nonnae illae duae sunt, quas concussit , de per quas quemdam velut malorum Oeeanum in Philisthaeos im sis insen λ Foeda item Herculis apud Omphalem
seruitus de effeminatio, de qua lib. 3. & 7. contra Celsum Origenes ;csteraque eius vitae impuritas, ac libido, nonne Samsonis in Gazaea meretrice ac Dalila petulantiam acerbamque seruitutem clamat Eiusde vero Herculis poli homicidia libidia neque enitentia, de qua idem Origenes lib. 3. contra eundE Celsum δε Plinius lib. 3 s.c. ii .iterat ue per Thistium de Eumolphum expiationes, Eleusiniorum sacrorum initiationes, quid nisis in nis pinnitudinem sacrique Nazaraeatus religionem ac se nouationem indicanti Mors in Oeta monte vitia ac sponte suscepta, de voluntario etiam Sasonis interitu non omnino nihil significata Denique in Samsenis vita plane cernitur illud inrculeum: Melior miti d aethra lunata . L
monens omnes Principes Philisthinorum , dc tria millia Epopulo mus veria esOPhilo Biblicus as serit eum moriendo oppremisse Ao. millia hostium. Hoc est quod intendebat Samsen, scilicet Utilisthinis ingentem cladem inferte perquam braeos ab eorum seisitute liberaret, etiamsi sciret se eadem ruina opprimendum orte ergo sua peperit vitam Sc libertatem populi sui. Atque hac in re fuit typus Christi, qui plures occidit morie,
quam viueos; quia morte sua eneruauit vires daemonum peccati, mortis. gehennae, nosque ab e rum iugo liberauit. Na ut ait S. Paulinus Epist. .
sie Iudas Machabaeus in ultima pugna cum paucis contra plutina os confligens. Sc occumbens, plures Occidit moriens quam vivens. Ita nostet Edmundus Campianus Angliae Samson , qui primus e Societate lesu pro Orthodoxa fide gener se occubuit, plures conuertit moriendo sua Heiate,modestia, fortitudine, hilaritate, quam vivens praedicando , uti mihi narrarunt occulati testes, imo tunc ab eo conuersi. Ita Martyres plures o ciderunt,imd vivificarunt moriendoquim vi nisdo, quia plures conuerterunt sua patientia, coin tia alacritate in morte, quam viventes suis exhor tationibus , unde in vitis Martyrum legimus iam centum, iam trecentos, iam mille , iam tria vel
quinque millia fuisse ad Christum conuersa: nimiis Iuliasan uis mari um semen est Gri timn , ait Tertul. in Apologet. Huic simile est quod narrant Graeci de sito Achille. Achilles enim ab Apolline telis confixuso: lethaliter sauciatus acrius inuasit Troiano' pluresque cecidit alios in fugam egit, ita ut Troia. ni etiam ad eius occisi cadauer, quasi adhuc spiraret caedes, non auderent accedere. inin Sc m tiens fugientes Troianos compellans: Heu meticualissi Troiani, inquit. n. mortui qui .m m a busta νειμ-ga subtrahere poteruis sed mirae piis ivitis vel Iris sum . tu i dixit.illi exhorruerunt, per inti ac vi in mantibus
hinnuli vocιm rursentu koitu expausant semidiasi, ait Q. Calaber .libs. Paralipom. Deniq; noster Salianus in Epitaphio Mausilaris an sinis inter alia haec ei dat Elogia : Samiis heros mille prodigia inu tus mὸ totus ipse prodigium dec. C lumnas ingentes minorum militumsedem quassat ct cm cum vnivoso Dagonis templa de is aι d Eula in praeceps ct m morum o pressia Trophais, bastem ac struitutem populi sui edidem si pinhro conclusi in quo
189쪽
igo Commentam in librum Iudicum. p. XVII.
In qua post gesta Samson ista Iudicum, aliae quaedam historiae,
quae sub idem tempus contigerunt , attexuntur ; nimirum cap. 1'. scelesta in tribu Ephraim idololatria; c. i8. Danitarum expeditio, urbisque Lais expugnatio, ac lapsus in idololatriam
c. im tribus beniamin stuprum. c. ro. eiusdem excidi una. c. 1 Leiusdem restauratio,
λῆ Aser Michae dat ducentos arcenteos ad Hiendum idolum: quare Mich. fecit Ephod A c - Theraphim,vuu- lys Sacerdotem creauit. MoA . 7, Gutta perinisorem ira domum recipiens, eumd Iuli obscerdotem crestituit. i. U Vit eo tempore vir quidam de monte Ephraim nomine Michas, a. qui di- xit matri suae Mille δ: centum argenteos,quos separaueras tibi, Ac super quiabus me audiente iuraueras, ecce ego habeo, de apud me sint. Cui illa respondit: Be- . nedictus filius meus Domino. 3. Reddidit ergo eos matri suae, quae dixerat ei: Consecraui de vovi hoc argentum Domino, ut de manu mea suscipiat filius meus, dc faciat sculptile atque conflatile: dc nunc trado illud tibi. q. Reddidit igitur eos matri suae: quae tulit ducentos argenteos, Ec dedit eos argentario, ut faceret ex eis seiulptile atque conflatile quod suit in domo Michae. s. Qui rudiculam quo que in ea Deo separauit, Sc fecit ephod: dc therapbilis, id est, vestem sacerdotalem, ct idola: impleuitque viaius filiorum suorum manum , 5c factus est et sacerdos. . 6. In diebus illi, non erat rex in Israel. sed unusquisque, quod sibi rectum videbatur, hoc faciebat. 7. Eoit quoque alter adolescens de Bethlehem Iuda, ex cognatione cius: eratque ipse Levites, de habitabat ibi. s. Egressiisque de ciuitate Bethlehem. peregrinari voluit ubicumque sibi commodum reperisset. Cumque venisset in moutem Ephraim , iter faciens , 5e declinasset parumper in domum Miruchae, '. interrogatus est ab eo unde venisset. Qui respondit: Levita sum de Bellilehem Iuda, di vado ut habitem ubi potuero , de utile mihi esse perspexero. Io. Dixitque Michas. Mane apud me, cesto mihi parens ac sacerdos: daboque tibi per annos singulos decem argenteos, ac vestem duplicem , 5c quae ad victum sunt neces laria. Il. Acquieuit, &mansit apud hominem , fuit sitie illi quasi unus de filijs. iE. Impleuitque Michas manum eius, 3ζ habuit puerum sacerdotem apud se , ra. Nunc sci dicens, qubd benefaciet mihi Deus habenti Levitici generis
Sacerdotem. A fuit filius Eleazari filii Aaron,ac penu comum I
siae. Et c. I 3.3o. consecratus dicitur sacerdos Ion
than filio, Gersam filii Mosis 3c ex eo quod tune
ab Hebraeis necdum expugnata esset Ieius ilem, quae tamen expugnata legitur Iudi c. I. g. vi patet c. ι0. Ii.ita Abulens i.5c is Lyranus Matius in Iosue e. i'.v. 7. Ribera in Osee c.io.&alis. Ra
bini vero hie inter se dissentiunt. Alij enim putat haec aeeidis te sub Iosue adhuc visente sed prae s Dio languente , nec idololatris obsistente: abi ut Raschi di sedet Olam haec collocant sub Othoniele: Alii lub Aod secundo ludice:sed veriti est
haec paulo ante Othonieleni contigiisse , niuit uim paulo post mortem Calebi Sc Seniolum, qui losuevit .v0 i. post Iosue dictitur multo vixisse tempore, puta quindecim, vel ut Salanus,l7. annis: hi enim
FViτ ro τε iroag visori inAM DE MONTE Epullaru NoMis E Macu AMO tempore quo videlicet sint quae hoc libro Iudicum continentur,quae quia potissimumerant huius libri argumentum, Auctor prius ordine enarrare voluit, ct tam longavi quinque sequentium capitum narratione in finem libri reiicere. Ita istan. Abulen. Salianus, Carthus. Et alii. Qx res, udo contigerunt ea quae bis de capitibus sequen.recensentur λ Res p. serarius q. I . conti isse paulo post mortem Samsonis. antequa Heli Leeederet, uti hic collocantur. verum alis passim censent contigiste ante tempora Iudicum, paulo post mortem Iosue vivente Caleb, di maioribus illi eoaeuli. vi colligitur ex c. m. 27.ubi dic
tui haec contigisse vivente Phinees Pontifice, qui
190쪽
Commentaria is litium Iadicum. Cap. XVII. in
frixissim non permisissent idololatriam publica in Israele induci. undeLb ijs Israel ibidem dicitur
se iii se Deo: i' autem nummis subintroi jt idolo. latria. iiis origo de ingrestus hic describitur; ob quam Deus illico in Isr m misit Chusan regem Me potatu . qui eum assi geret. Unde Israel as.
sictus, enitens abi desis ad Deum rediit, Deus que misit Othonielem primum Iudicem quieuina seria tute Chusan liberauit; uri dictum est cap.3. v. g. Accedit quod nanitae ideo quaeiauerunt nouas sedes in Lais c. i8. quia ab Amorrhaeis at ta--tur in montibus .cuni tribit, Iuda duce Caleb, ae caeterae tribus Cha uanaeos suos debellassent,vtinastatuin est c. r. 34. Vnde Iosephus l. s. Antiq. c. apost mortem Iosue debella Calebi, ae pacem , cq-ietis tribubus cum Chanantis initam, stat liti tu iunxit bane Dinitarum contra Lais expeditione. ire hiis alia quinque sinuentium caprium t cto inporis ordine ponenda sutis et ante caput secundum scilicet immediate ante vers scapitis
ut Ita Salianub&alij, qui urgent quoq; illud, quod hic dicitur, tune non siisse rex, id est Iud exoc Princeps, ideoque quemlibet secisse id quod ei libebat.
Obiicit Abesens. Haec cotingere ante Ierusalemabile, is expugnati, ut patet c. 17 11. Atqui I rutilem expugnata est Caleb adhue vreunte, imo ipse Caledio dixi e. ιβ.ergo haec contigerunt
ante inortem caleb. Res . Ierus dem a Caleb quidem expugnataui, paulo pius rursum a Iebusaeis fuisse receptain; vii Mahae urbes a Iosiae expugnatae rursum a Cliananaeis fuere occupatae ae que ac Gaza, Accaron de Ascalon a Philisthaeis. ut patet e. is Aliam res nilonem adiungam c. 9 u. Hune Mi in videtur significate Sulpitius in tos .cuin post Sanis nem ponit ludicem sinet Hisba , quati ab Hebraeo aliquo audiuerit'; S mo M.tras, idψιutia nam ii MLhab. Et hue Sann nis etiam apud Cedrenum successor trahi posset Seba mora, vel poti sis Mamaxo. vel sιhum dei. Nam S Limiam Hebr. vastare ae delesari est, s hamad perdere ac evertet e. is vero Israe. litarum vastator, desolator, perditor euersorque maior & perniciosior, quam qui a vera illos ride. . . iabstrahit, ad idola pertrahit Vetum errat utetq; nam Ilii fas non titit Iudex sed potura hostis p .puli Dei: nec Samsoni alius succeii quam Heli.
mater vidua At uetula utpote habeni nepotem sacerdotem,ac cum filio suo ascha sumi static s. δρidolorum cultui addicta. Rabbini nonnulli asse runt, vel pomis Sigum illam si se Dalilam, quae uulte dccentum argenteos, quos pro prodit uuio Samsonis a Philisthaeis acceperat ad doli fabrica contulerit. Vertini haec longe antESin, si nem de
MLius Mos Do Miso. spiras. M tibi. id est quos seposueras ad fututos casus. vel necessitates
aut commoditates occursura Hebr. est: Qui Mu- ierant tibi quod vatala P gnin. Arias Caiet. 3e
alii exponunt: Qui tibi furto eiani si Marti Melius Noster vertit Ros acie'rvivi seponeres, id est
quo separaveri tibi. consau Iaa sum.
bricaturam idolum. Secundo.iuroιε s. id est diris deuoueras eum, qui tibi mille Se centu argenteos imo subduxerat. Tertio de planius: inaruras, id est adiuraueras me , ut si quid scirem de hisce at-penteis quos perdideras, id tibi edicerem. C lus est hic. Mulier haec seposuerat ad futuros usus
mille¢um argenteos anuenit eos de accepi simo ut multi iam citati volunt, fibrio surripuit filius eius Michas mater non inueniens sum argen
teos adiurauit filium , ut diceret, numquid de his argenteis sei rei: Filius ingenue confestus est se eos
inuenisse, accepit se & habete. Vnde mater eius veracitatem collaudans ait:
Βι NEDic Tvs vi Livs M vs Doris No.JPet mi iam intelligit Deum, nod Isiae lis velum. sed falsum fietumque, cui mox parauit idolum, vi s quitur. Hic enim in ipsius sensu erat Itbeua,ut ha-B betur in Hebraeo. Nomen enim I itara datur non tantum Deo vero sed Sc false: quem scilicet id lolatiae habent, coluntque ut suum Deum ideoq;
nuncupant Diaua. id est Deum verum, ut patet ex
multis Script .locis. Nisi quis dicat mulierem hanc simul coluit te Dei in verum Israeli .& idolia gentium, uti iecere Cui haei siue Samaritae 3. Reg. 11. Aut in honorem Dei vera fabricasse suum idolu, quasi minorem Deum ; nimirum te ipsi iungens Deum saetiioni, volensq. per cultu daemonis fi notare Deu: qui crassus de blasphemus fuit error,
sed pitu, quod dixi est verius. En iidi olim idol latriae in Israele fuit mulier. Sie haereses omnes amul eribus vel coeperunt, vel propagatae sunt, uti ex S Hieron. ostendi 2.Timoth,3.v. 6.
Iouem, Martem, Venerem,Mercurium,Sis turnu,
illisi e multa idola statuebunt in quibus eos adi
Abulens potat sculptile, idem esse quod coctatile. Melius alij haec distinguunt, censentque ex hoc amento fatia ei e duo idola, v mmi arie fusotiae flatum; alterum sculpendo essgiatum,ideoq; illud eonflatile, hoe scupide dictum : nam hae
duo distinguuntur cap. 18. 3. ET NvNC TRADO it Lun miai. t Trada. id est mox tradam, ut patet ex Hebr. latet ut filium ad reddendos It . argenteos , quos inuenetat &abstulerat,alliciat adigatque asserit se illos vovisse D ma in Ra inirienvi ipsi sua manu eosdem tra.
dat filio, qui idoluui. quod voverat, fietri currit sed malet argenteis omni bin a filio receptis, ducentes tantuin idolo fabricando unpendit; r tu quos omnes sibi seruauit. Unde filius Michas εhiis opibus Ephod, id est uel ex sacerdotales, ali que idola tibi fieri curauitata Arias. ω τε cir EPHOORTI MERAPHiM J id est ve- v xx s. . stem sacerdotalem re idola. Nam peraim, id est
superhuietate eum Rationali, velut praecipuam vestem sacerdotalem, caeterae omnes significatur. Tli raphim verberant idola. unde Aquila vertit: μορεύματι idest. . uras vel figurationes. iam in
his figuris vel figurationibus varia opera intellige opere sculptorio vel susorio ei lata , ficot a 'Cherubim. H . vocatur ratium varieque pici o. ita S, Hieron. Epist. ad Marcellam de Ephod de the. Is ra Um