장음표시 사용
321쪽
te tua arma rertentar, in te tuus 'lasas exeretur; Dti Aest enim hic pregna, erit cr ipsa ν Joria. Porro Iosephus s. Antiq cio.Dauidem Goliae
dixisse ait: Πι - invadis tua thoraceo gladio: mihi verbpro armatura mus ea qui te ac tuς ocitum bosensiti mam deletur inest. Nota τὸ ω vero pro armetura Devis. D enim Deuspro nil is,
eius, 2 infixus stipis in dam, oculorum eius. ct cecissit super nactum suum vi terram. Ergo Goliath galea sita texerat caput .sed non Dotem praesertim quia Dauidem quas inerinen despicietat; aut sit eam te Xerat, tam valide Dauid roboratus a Deo lapidem vibravit, ut galeam perstringeret. BHinc patet Ptimo. Dauidem fuisse insignemn, δρα Andibularium: petiit autem frontem Goliae. quia i in G, ea perfracta laedebat cerebrum Golue, a quo om- ---. nis spiritus, motus 3: sens is manat: itaque secit eum quasi exanimem& stupidum in terram corruere. Paret secundo, ictum hune Dauidis adeo Disse validum, ut lapis frontem Goliae terebraret re cerebrum seriret:inde enim quasi motu & sensu destitutus concidit. Ita Abulens. Et Prudentius in Psychomachia. Trat Iami caria terebriust ri in re frontem. Patet tertio, primo vntu lapidis ictu Goliam eorruisse. Minus ergo bene Glesta 3: Hugo essent, Goliam ternis lapidibus Se ictibus a Davide prostratum isse, vitii nam Christia diabolo tentati repulsam de victoria repraesentaret.Addit Chald. c
bini J: Philo, vel ps: ius Pseudophilo in Antiq. Biblicis Davide lapidi quo percussit Goliath, in cripsi ise nomen Dei 5e Patriarcharum. Verius Panthaleon Cartophylax Ecclesiae Chonensis Hom.de S.Michaele extat apud Surium in festos. Michaelis assem Archangelum Michaelem quasi
praesidem syriagogae & protectorem Ista elis etquὸ
ac Dauidis regis per eum percussisse Goliam. Mystice S. August.ser m. i97.de Tempore: Vid te, ait, fratres, i Damd Goliath percustris, in stanteriique νbi crucis RGc,'rno risebat. sicut enim H-culis, crucuvpum habuit, ita etiam ctupui de de qua percresu ea Christum Dominum durabat. Ipsi si ι nimi u riinu, e ripto est: ψt em quim reprobaue- unt ad cotti, hic factis est in caput auis. Et inserius Tropologia asserens: Uad veris,inquit, in stenter hac significat,quod modo in no ris competentiis exercetur,qvia quando Catticinit uin si Ae gwtur italis Gliath percutitur,cTGMMouatur. D
loquit. derit visi superlae elatinii, tu nitrit tam victoriam liniuersa partis sua in si rina cupituit. Et oti omnis si lia habet impudotiamstantis, in ipsa I enite lapideum te deiectus . sua uua est Irons, qua
ha bat impia iam superbia suae. ct fiat sim qua
halelat humilitatem crucis Christi. Proterea Onus, Inam ipsum crucis in fronte petramm,qm alta intes Minas. Ita S. Aug. ista hom. cuius titulus est: δε Meu reachia Dauidis o Glia. I topol. Duellum Dauidis cum Golia repraesentat luctam s muscum carne, qui scilicet cat
rem sua lapide austeritatis deiicit, Ze glad io mortificationis caput illi abscindit ne praesit, sed su fit. Vnde S.Chrysost. Goliath vocat, turrim Go' Cur . in Rcu .ntam. Rursum subigit sibi stontem,qu:a in fronte animi indoles de pajones ae praesertim si perbia;
impudentia & seritas cernitur. Vnde Aristot. lib. t .de hist. anim. cap. 8. . m. ait, stola mago est, s ni signes: luibus parua, masules quibus lata, mente sermneri itineri,quibus rotunda. iracundi. Eadem penὰ adversu habet Plinius lib. ii .e.s'. qui de e.37. addit: nenso a se sanimalibuαὶ se hommi tantam tri litia, hilaritatis,clementia eueritatis index. Denique spiii-tus validus sit bigit sibi cerebrum sub fronte latens,
quod est officina omnis prauae cogitationis dc cc cupiscentiae.
E c Apur Eivs.J Dauid ervo Goliam suo ipsius gladio peremit. Eo gloriolior fuit eius victoria r licet enim Goliath lapide ictus corruerit in
terram, non tamen illico mortuus occubuit, sed tune demum, cum Dauid illi caput amputauit.
Porro Philo vel potius Pseudoptulo in Aliti a. B
blicis narrat vel potius fingit Goliam, cum Daliidem suum in se gladium stringentem videret, dixisse: Festina ct interfice m/,9 exosta. Et dixit ei Da
dis Angelum o Hrit. Non solus eccili in me, sed qui tecum aderat, cuius secies non est sicut sciri hominii. Tetum Dauida stula caput eius ab eo. Allegorice D. August. serim. i97. de Tempore. Q. M, inquit, David nou habens gladium ascensit sus trGGib, ct eum pro binterserit gladio; aer gratum est. quos in a uentu Gnai suo gladio dialesas victus siqua ριγ nequitiam buam ct iniustam persicutimem,quam exercuit in Christum, omnium in eam credenturin nrotait
Denique unctio Samuelis hie operabatur: hoc enim duello & victoria Dauid strauit tibi riam ad regnum ad quod a Deo destinauit, de a Samuelevnctu; erat. Unde Salianus Se alij censent duelluhoc paulo post unctionem contigisse, scilicet v n-ctum suilla Dauidem anno aratis ro. qui regni Saulis erat octauus duellum vero hoc in ii se anno aetatis 2 i.qui fuit Saulis decimus. AssvΜENς AvTEM DAvio cxvvτ Pni Li. V R . sTn SI ATT LiT ILLvM IN IERvs AtiasJPrius illud in castra intulit, deinde per urbes circumtu .lit, ae tandem in Ierus lem velut restni Israeli caput detulit. inire metito S.Chrysost. homil. de
David cum Goliam deuicit, ei congratulans hoc Epinicium cecinit : si ibui Ca te lis itus, qui a jialoque praseram sancte ac religis ι puer, qui inae eutra pa-m, virtute sertis, sines m rito praeseruili: qui aluisti δε-
sistratibus cui ctis, manem sellum vincere.b seni pyν pernere, inimicum pepuli Δtra careῖ Tu enim Zeficiente
rege rex ipsi ct Ggnitate O mirito laetitiφὶ In desistenilia sortibus sortiter in pullam pro si sti. Tu formi tironiis omissaeuitiam malanii. dum fortis megeris, iniuriam de hoste Des ρι alo tras i.
CvLo suo, J puta in domo patris sui tesse, qtiae erat in Bethlehem. ae post Saolem rex fictu , in 'regiam suam transtuli r. Excipe gladium Goliae: hune enim David sacrauit Deo&in eius tabernaculo reposuit, ut esset perenne victo iς huiux a Deo acceptae monumentum: inde enim David fugiens Saulem. gladium hunc a Pontifice recepit in urbe
Noli et uti audiemus ca .ris. Basil. seleuc orat. is.
322쪽
eripi sim ad puram mi Porto de gladio hoe ait David Prat i 3. ii. De fudis eri ι ine. Nam Ps imus hie a Septuag. inscribitur: I's invi cretra Ginai h : unde re Chald. vertit: a tu is Goliath eripe me. re Dauid ante duellum Psalmum hune compotuisse. ecq te Dei
ope implorasse videtur: unde mox a Deo animatus .ducllum inijt, vicit. triumphauit. Aut potius Psalmu hunc palla victoria quasi Epinicium De cecinit. Sic enim orditur: Benedictis Dominus Demmeus qm docet marias m ad alium, o digitos meos s Issacit. A re noluit, cuias.& quisnam esset. Vetum necdum audierat Saul voce, populi: reruwFt Suid mille. θDauid gerem inicia, quae fuit origo inuidiae;atque a Dauide citharizante curatus cenantibus saliis non poterat non eum agnoscere de diligere.xti d cium
Qua ito Magister histor. Scholast .respondet, Saulem propter exagitatione spirauus maligni factum elle labilis memoriae ideoque Dauidis suisse oblitum. Idem videtur velle Lyran. Verum etiati hoc noti sit improbabile, non tamen cinninos ad te is n. simile E p inium Dauidi cecinit Eccles.seq. ubi & causam victoriae assignat dia
LEscεNsλj videt ut Saul non agnouiste D.iuidem qui paulo ante suerat ei familiaris, imo eius armi Dauliam ger & cit laroedus.Vnde hocλRespondet Pseud philo paulo ante citatus: inquit, Domini rexit facis Dam ct nemo agnoscibat eum. Et ridem Saul David interrogauit eum,quis est non erat qui
cognosceret. ed hoc est fabulosum. Secundo. Met. & TMniellus respondem inter
Dico ergo varias huius ignorationis in Saulenisse causas. Prima, quod Dauid iam grandescens barba vestiebatur, quam prius non habuerat.ait S. Augus, adec que vultu erat iam magis virili quὶm
iuuenili: solent enim iuuenes cum ad vitilam ori tem accedunt, paucis mensibiis valde in vultu mutari. Secunda, qudd Dauid iam vestiebat ut habitu pastotitio: veniebat enim ab ovibus ; cuni in aula Saulis veste usus suis let aulica. Tertia quod reges tot habeam aulicos&famulos, totque regni negotia ut multo tu obliuiscitur. Abi et quoque militiaepta iactus saepius ab aula aberat de in cal: tis vers duellum hoc & citharizatione in Dauidis multos C batur; unde Dauidem vix videre di nosse poterat, intercessiile annos,quibus vultus Dauidis cresce iis ita fuerit immutatus, factusque virilis, ut nec a Saule nec ab Abner fuerit agnitus. Uerum contrarium innuit hic series historiae, in qua citharizationi illico duellum hob subiungitur: vnde salianus asserit inter utrumque octodecim menses du- taxat intercessisse.
Tettib Theodor.& ex eo Procopius responde Saulem non agnouit Ie Dauidem, vel quia surib dus cithara ludentem non sentiebat, vel quM i india stimulante diligenter & accurate cognosce- Addunt Lytan. Dion. Sc Vatab. Saulem hie noquaerere, quisnam iit David, sed ex qua stirpe requo patre oriundus ut sciat an dignus sit cui nil anxsuadet uxorem, in praemium vi iis cis bri G liae a se promissum v. 2 s. ideoq; Dauidem respondere. se esse filium Isai Bethlehemitae. id est se ei sectri Iuda quae erat regalis : Iudae enim Iacob promiserat regnum,sicut Levi Sacerdotium. G nesci9 Sed iam sciebat Saul Dauidein esse filium Iesse Bethlehemitae, ab ebenim eum sibi mitti po
SYNOPS Is CAPITIS. A Goliam caesum populus acclamat: Percussit Saul mille.& Dauid decem mil-
: quare Saul illi inuidens, dolensque etimsbi praesem,c stat eum occidere. Dimὸ --brans in eum unceam v. I I. MeunApor Philisthaeos in belu. cui eum praefecit, et . II. Terti
v. χ ter filiam suam quam iis despondit poscens ri eo pro Ata centum praeputia Philistin
rumsserans idum ab eu tandem aliquando occidendum.
r. b T lactum cst eum complesset loqui ad Saul: anima Ionathae conglutinata cin a-
nimae David, ct dilexit eum Ionathas quasi animam suam. Σ. Tulitque cum Saul in die illa. ' non concessit ei ut reuerteretur in domum patris tui. 3. Inierunt autem Dauid &Ionathas foedus: diligebat enim eum quasi animam suam. 4. Nam expoliauit se Ionathas tunica, qua erat indutus.& dedit eam David, de reliqua vcst; menta sua. usque ad gladium & arcum suum.& usque ad balteum. 3. Egrediebatur quoque Daulal ad omnia quaecumque misisset eum Saul. ' prudenter se agebat: rosuitque eum Saul super viros belli. & acceptus erat in Oculis uniuersi populi. maxim que in conspectu famulorum Saul. 6. Porro cum reuerteretur percusso Philisthaeo David, egressae sunt mulieres de uniuersis urbibus Istrae cantantes. chorosque ducentes in occursum Saul regis. in tympanis laetitiae,& in sistris. 7. Et praecinebant mulieres ludentes. atque dicentes : Percussit Saul mille id Dauid decem millia. 8. Iratus cst autem Saul nimis.&displicuit in oculis eius sermo iste: dixitque: Dederunt David decem millia. &mihi mille dederunt: quid ei superest. nisi solum regnum 3 9. Non restis ergo oculis Saul aspiciebat Dauid a die illa. Sed ei nee . io. Post diem autem alteram, inuasit spiritus Dei malus Saul ,γα prophetabat in medio domus
323쪽
Commentaria in Librum I. Regum. Cap. XVIII. 3is
mus Lae: Dauid autem psallebat manu sua, sicut per singulos dies : tenebatque Saul lanceam, II. de misit eam. putans quod consigere pollet David cum pariete: αdeclinavit David a facie eius secundo. I 2. Et timuit Saul David. eo quod Dominus esset cum eo.& a se recessiisset. I 3. Amovit ergo eum Saul a se, de fecit eum tribunum super mille viros: de egrediebatur δοῦ intrabat in conspectu populi. 14. In ' omnibus quoque viis suis Diui hirudenter agebat,& Dominus erat cum eo. I . Vidit itaque Saul quod prudens esset nimis, & ccepit cauere eum. I 6. Omnis autem lsrael se Iuda diligebat David : ipse enim ingrediebatur & egrediebatur ante eos. 1 . Dixitque Saul ad David: Ecce silia mea maior Merob, ipsam dabo tibi x xorem tantummodo esto vir sortis, & praeliare bella Domini. Saul aurem reputabat dicensi Non sit manus mea in eum,sed sit super eum manus Philisthinorum, I 8 Ait autem David ad Saul: is ego sum. aut quae est vit. a mea, aut cognatio patris mei in lirael. Vt fiam gener regis 3 10. Factum est autem tempus. cum deberet dat i Merob filia Saul D. ivid. data est Hidrieli Molathitae uxor. 2 o. Dilexit autem David Michol filia Saul altera. Et nuntiatum est Saul.& placuit ei. 2I. Dixitque Saul Dabo eam illi. ut sat ei in scandaluin id sit super eum manus Philisthinorum. Dixitque Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. 22. Et mandauit Sauli eruis suis: Loquimini ad Dauid clam me dicentes: Ecce places regi, & omnes serui eius diligunt
te. Nunc ergo esto gener regis. 23. Et locuti sunt servi Saul in auribus David om nia verba haec. Et ait Dauici: Num parum videtur Vobis, generum este regis ego autem sumu i r pauper & tenuis. Ση. Et renuntiauerunt servi Saul. dicentes: Huiuncemodi verba locutus est David. 23. Dixit autem Saul: Sic loquimini ad Dauidi Non habet rex sponsalia necesse nisi tantum centum praeputia Philisthinorum. ut fiat vitio de inimicis regis. Porro Saul cogitabiat tradere David in manus Philisthinorum. 26. Cumque renuntiassent serui eius David. verba quae dixerat Saul. placuit sermo in oculis David. vi fieret gener rugis. et . Et post paucos dies surgens Dauid . abiit cum viris qui sub eo erant. Et percussit ex Philisthiim ducentos iros de attulit eorum praeputia, &.annumerauit ea regi ut ei Iet gener ciuς. Dedit itaque Saul et Michol filia suam uxorem. 28. Et vidit Saul.& intellexit quod Dominus esset cum David:Michol autem filia Saul diligebat eum. 19. Et Saul magis coepit timere Dauid di sa-ctusque est Saul inimicus David cunctis diebus. 3o. Et egressi sunt Principes Philisthinorum i a principio autem egressionis eorum, prudenti iis se gerebat David quam omnes servi Saul. dc celebre sinum est nomen eius nimis,
V A Niva IovAHAE CONGLvri NATA EST ADAviDJq.d Ionathas intime& tenerrime Davide dilexit, ita ut videretur anima ipsius glutino assixa dc quasi in unum compacta cum Mnima Dauidis. Amantis enim anima magis est in amato quam in amante, adeoque amantes unam eamdenaque videntur habete animam,mentem &voluntatem. les silere S.Aug.3c amicus ille eius. quem non nominat,sta ita deleritat tib . Cosess.
- non iturum coxerim, minuru erat; θω quia iti alter eram,
B M quidam is est de amo sis, dimitiam anima mM. Nam uastasi animam meam stanimam illiin unam s. s animam in duabis o paribis, ct idia mihi hormeras ritia. miltiam mere, ct id is fuit. --
nmet Lm ηι totis il la moreretur,quem multum ama
Tales quoque suere S. Baslius, &S. Gregor.
Nazian. Audi metian. orat .ioan sinere S. Basilii: nna utrique Amasidebaso duo corpora ferens.
minor fidei in habendas, qui omnia momni posita
se diiunt: at nais certe credodum est,quod mergis in aera, ct am alteram risi ieramin. Causa amoris fuit similitii do moru& amorum. Ionathas enim aeque ad Dauid erat candidus, pr
bus. llieosus Se triumphans de Philisthetis,uti iam triumpharat David de Golia. te Ionathas Davide sciatis amicitiet perpetuae iniit & iurame. Cunctivi si .Retum. A to addit Abul. immolatione quoque victimarum
firmauit.Idque bis renouauit c.2o.&23. Ionathas ergo valde dissimilis suit patri suo Sauli: huie enim Dauidis virtus & victoria mouit inuidiam & odium internecinum, Ionathae vero mouit summum amorem. Placvssi T savL MiLLE, ET DAvID D egM Mi LxiA:J quia Dauid is Golia cecidit.t ta castra Philisthinorum in quibus erant plusquam decem millia: haec enim videndo caesum elle G liam.in quo omne suum robur omnemque via riae spem collocaram, illico segetunt,ac sugiendo Cesa sunt ab Hebraeis insequentibus c. i7. vers. sa. Potrbeanticum hoc in prouerbium abiit, quo utimur eum duos ab insigni virtute laudamus sed v-B num alteri praeferimus. . Allegor. S.August.set m. I97. de temp. &ex eo Ruper. lib.2.in lib.Reg.c.6.Dauid, ait,is es Christin,
mi dicti hostis speccati & diaboli) caput amputauit, is o principatam abstulis, ct exiisse resurgens ex momtuis in uterus em calessem victuis ascend t. Hoc austu excitata per fidem marrunt anima nostra Victori publia is er ivatim cantantesct ducentes choros uritia tu canimis,quid ισnfitemur Percussi Saul milla, ct Datiid decem millia in millibae suis. id est iniu/rsitatem peccatid stra xit in suis vi uulgus,stis, Metaram.quia non abunde titis. PERcvssIT. SAvL Mi LLE, ET DA vlD DE
ctM MILL in J Sie Aureliano Impenqui suamet D d a manu
324쪽
Commentaria in Libra I. Agum. p. XVIII.
manu Sarmatas 3. interfecerat.& diuersis diebus Avitta congento scit quinquaginta, acclamatum esta pueris die sello salti tantibus militariter: MEla, ni deis aulinin. rmo homo in B, milli mi , ἰω, ν rat,qui mille, mille misi: tantum vini tralat ne ina, qtiantum Metiit sanguiuis. Ita refert Theoclius Caesi reorum te potum scriptor apud Vopiscum in Aureliano. Ad
dit Vopiscus: Idem c Aureliant 1ὶ apud Maguntia
cum tribunus legionis sextae cum Fracos per Galliam vagantes valde affixisset, iterum de eo facta. est cantilena e milis Francos, mi Sarmatis occidimi: Ma te. min. mille, inde, mire persequarimis. Similis est illa ad sponsam acclamatio. Camici 8 n nide Iibos, stonsa mea, ram coronaberis de capite Amana, de et triue Sinir ct Hermo, de cina ui lionum, de montibus pardorumvis,. t. IRAT vs EST AUTEM SAvL Ni uis. J tum p Bpulo sic acclamanti. ium Dauidi acclamato; in eu-que inuidiam & Odium lethale concepit, p semrim quia videbat populum magis sauere Dauidi quam sibi, ae Dauidem se meliorem .sertiorem Scieliciorem a Deo dirigi: unde coniiciebat, in illum transferendum esse regnum, quod Samuel sibi a stulerat. Quare ut tegnum sibi sui que posteris as- . securaret, omnino statuit occidere Dauidem qu ii regni sit aemulum;vnde ait: chin Et supER Eset Nisi soLvM REGNvM Jq,d. Video Dei gratiam populi fauorem, vir tem& selicitatem bellicam a me transiille in Davide: quid superest, nisi ut regnum meum in illum tracserat ut λ Cupido autem regni in restibus est ardentili ima: regnum enim eli omnis eorum dignitas,
iis . glotia,opulentia& felicitas. Qui ergo illud ambit vel aufert,tangit eorum pupillam; imo transfigit. Haec fuit causa odii inunanis de perpetui saulis in in Dauidem: ideoque poena culpae socia mox eum secuta est.Nam rursum inuasit eum spiritus malus, a quo David per citharam eum liberarat. Verum ab hoc odio retrahere Saulem debuisset, ait S.Chrys.hom. de David Sc Saule: Ptimo, qu bd uera dicebat populus: vete enim David o cidendo Golia percusserat decem millia hostium,& amplius. Secundo quod partem una oriae daret Sauli dicendo. Percussi Lia mille, cum illa tota d beretur David. Tenio quod Dauid ab hac voce
populi erat innocens nec enim ea procurarat, aut
sciuerat suturam . mitto, Dauidis modestia, qua semper Sauli se obsequentem, subditum de fideuin bellis praestitit.
BAT, J eo modo quo energui ueni, epileptici, s 1ioli & abreptiiij dic utur prophetare & diuinare: quia scilicet non loquuntur ex se, sed potius loqui tur per eos mania de iuria, scilicet diabolus qui eos corripit 3c exagitat: dc quia tales subinde quaedam occulta & abdita homini sed daemoni nota pa dunt Ze reuelant. Ita Tu dor. Procop. Abul. MAuctor inis . apud S. Hieron.qui, propi tabes, terpretatur, aliora riserebat. Chaid. insaniebat. Va-tata δε inebat,id est insana de stulta loquebatur, vusi elut insani & furiosi .Est Catachretis: quia enim ophetat saepe videbantur populo insanire, ac d a dc abluida agere vel loqui, hi lac de insani ac energumentiqui emotae sunt mentis, ae sitiis vel daemonibus aguntur, cum insana ec delita agunt dicuntque, prophetare dicuntur: imb Turca Epialepticos εο lunaticos. vi veros prophetas habent devenerantur, eo quod Mahomet eorum propheta, laborans epit epha , cum ea correptus sureret, ut . morbis hunc apud suos tegeret, dicebar se corripi tune a Spiritu diuino, ab eoque reuelationes accipere dc prophetare.Prophetabat ergo Saul, id est sorebat,bacchabatur, insana agebat de dicebat.Quin& Plato in Timaeo, de Plutarchus libro de oraculis, Embusiastas qui spiritu malo acti mira dicunt faciuntque,vocant Prophetis: ac Cicero orat.pro sextio ratumarior insanire. dixit .lta Theod. 0-Δpropheta, inquit agitaria malalliri simi simillisu rare percitis Contanti inais passis seium Sata vexa trua damno. Sic Seneca ait in Medaea
Incerta quaeis inruo id est Dei spiritu instinct0
Et virgil. lib. 6. Eneid. de Sybilla AEneae: Bacchat xν vates. inquit. si 'ctor Excussi Deum: tanto mavi illi fateat, O riudum sera corda domans igit A premendo. Potid Philo Biblicus Saulem haec de severe ex spiritu malo prophetasse narrat. Mansiit. inquit, ri: M in Saul optoplatauit Aem: Quid si cru Sa M . aris quem persique ii tu ν num p Completum si tempus
regni tui. perte in locum tuam: tu enim morieris, ct D
uid funabit. Nanne tu Glim tuu simul moriemini ctraiic apparebit David rugnum 3 Atque post haee subiicit: Et abiit suus o nesciuir qua proptitauit. Morat Disce hie diabolicum scelus esse inuidia, Iouissae inuid possideri ac torqueti a diabolo, uti coims 'tigit Sauli. Inuidia enim propria est diabolo: unde ἐInvisa diuali intrauit mors in orbem terrarum. S
DAvio AvTEM ps ALLEBAT MANV svΑ,Jpsal terium aut citharam pulsindo, ut malum spiritum a Saule abigetet: sed frustra: quia Saule petiistente in sua inuidia Se odio Dauidis, peistitit pariter in eo spiritus malus. TENEO A SE HvL LANcEAMJ qui in bellis utebatur, quamque ut regni sui insigne ubique se cum circumferebat,uel circumserri curabat, ut aliabi regibus praesertur gladius. ET Misi T EAM. PORNS MOD CONFiGERa vix s. ii. PossET DAva D CvM PAR iETE.lvi de hie quam inuidia Saulem fecit ingratum, serum de barbatuin Dauidem,cui vitam dc regnum debebat ob cae sum Goliam 3: ob citharizationem. Audi S.Chrysost.hom. de David Se Saule: rar illum visit rex ac D primiparum oblimit; ct quam re sit gratiam λNam si 'quis perpendat pretiaria restorum maginiudinem, etiamsi rex a suo capite titractam coronam Dauid caput imposuist, numquam parem retussit gratiam si ampliorem debui ei. His enim ct ν iram is regnum ita dreavit; itiveis huic regnum tantum erat cessu M.
Alleg.sicut David lancea Saulis,sic Christus in eruce lancea militis fuit appetitus: sed Dauid ill sus aufugit, Christus vero ea transfixus ad regnum petr exit.Ita Rupert. lib. 2. in lib. Regina p. 7. Nam iste qaidem inquit, in dura patum, non cos sciendo euasit uti autem cuius passones prafigurantur, Guac D confixui qui em0 sita resurgenda euasit. Haec est prima persecutio Saulis contra Daui- Sept pe dem quam multae aliae, sed praecipuae sex consescutaenuat, quas hoc in erecenset hic Ruperu
325쪽
J, inquit, in mini mittente Saul iam ct .r: tinfigeret eum cum pariete, declinauit st sugit:
Et surrexit David, ct abiit ipse operienti ini cum eo
ad scissitim Mab I regem Geth. Prima persecutio recensetur hie. Secunda Gi P.
nes in Dauidis bonum conuenit se, ut ex singulis ipse fortior & gloriolior euaserit; ut paret hic ea cquae singulas persecutiones consecuta sunt legemus assionis enim comes&allacia est ellaria. ,- - Allegor.vero Ruper.e.s iam dicto ostendit has septem Dauidis pellacutiones repraesentasse septe ecutiones , quas diabolus excitauit contra Christum. Prima filii, cum Herodes eum cum cae . telis infantibus in Bethlehem quaesiuit ad necem. Matil, .a. secunda,cum David citharisam, id est Christus praedicare incipiens in Naaareth ciues
offendit,qui eum eieceriant extra ciuitate in montem, ut praecipitarent. Lucae . 29. Tertia,cum Iudaeis commendans esum carnis suae, ab eis audiuitem vi est hic si remo, ideoque ab eis desertus niti Dan.6. 67. cibaria, elim Principes miserunt suos
ministros. ut eum apprehenderent. At illi eo int cto reuertentes dixerunt: Numpiam lacutis est homo cui his humo, Ioan. . s. Quinta,cum Christo dicente: Antequam Abrahamfleret. Iasium. Iudaei tulerunt lapides ut iacerent in eum. Ioana. 8. Sexta. cum Christo asserente r Ego opaco uni su sIudaei iterum voluerunt eum ut blasphemum lapi dare.Ioan. io 3 o. Septima, clim eum ceperunt & ei fixerunt. Matth. 26. & 27. ET DECLiNAvi T DAvio A TAcin Rivs,Junccae, ait Ruper taut potius Saulis vibrantis lanceam, ait Lyran. Abul. H sto. Dion.Caiet. & alij. v. enim. tu, in Hebraeo est masculinum no se a vinum,aς proinde sauli non lanceae congruit. v Rs. 13. AMQVir ERGO EuM SAςL A sE J tamquam aemulum fibi exosum. ne eius assectu doleret.Sauli enim invido David quasi regni aemulus de s CDr.erat dolor oculorum: ac ne Dauid in aula gratiam sibi aulicorum eonciliatet, itaque sensim cre-
scendo se exturbato regnum inuadere .ET urci et Euri TR ivvsvM PER MILL Ruraos: J creauit eum Chiliarcham, quem vulgi, iam onestam voeanta fecit ho es ut tum vi onus
bellandi a se iam sesib gnavo & spiritu malo a
rato in Dauidem reiiceret tum ut eum hostibus occidendum obiiceret .vt patet ver u T. ET EGREDi Es Arva ET iNTRA 2AT IN CON
SPE Cru PoPvLi,Jauali dicat: Dauid ubique pol illo aderat, quasi Dux eum praecedens ad prae-ium. illoque finito euin victorem domum reducens. Sapient et Velleius libr. r. Hiit. I Duxὶ inquit, pii in faciat. Nain sacrae rectDixes suos priu- cepi optimas facim o .et; cumi t imperio maxim uexemplo maior est. IN OMNinus Goua viis suis D Avi D v R . I PRvDENTER AGEBAT,J . auens ne Saulem Offenderet Ie simul ne in manus hostium incideret. sed ab eis victoriam referret. ET Douisus Ba Ar cvM εo. J omnes eius octiones & conatus dirigens, prosperans,& ad ic-licem exitum perducens. Ecca vici A MEA MAIOR Minos, Ir u um. 17. DABO Tilli vXOREM.JPromisit eam Saul Davidi; sed non praeit ira r uel quia ficte promtiit, vel quia euo poenituit: tiaruit enim ne per filiam regiam uxorem David ad regnum euaderet. Symbolicam causam dat S. Gregor.lib.f. in lib. I. Rega ap. r. Q d est, inquit,quia Iacob νtra inlues rotem habere Itiuit, Dauid olim ad maioris thalamum
ait Pagnin . unde notat vitam contemplativam,
cuius magister est Deus & Spiritus sanctus. Misiae idem est quod, rixus,vel, reurtus aquosi; unde n tat vitam communem, qualis est activa: utramque egit David, unde contemplans edidit prophetias& psalmos tam diuinos: sed ut fgnificaretur, reges alios & ordinarios debere potius activae vitae intendete quam cotemplativae, hine Davidi Michol obtigit, non Merob.
MANvs MEA res Evu non occidam Dauidena manu mea;ne infamiam & indignationem populi mihi eonnem: populo enim David erat charissimus) sED siTsv PER EvM MAsvs Pui LisTHIDNosi, id ut assidue cum eis piaeliando tandem aliquando ab eis occidatur,vti optimi Duces & mi- , lites pereunt pugnando in bello, sicut nautae dc natatores in aqua natando. Vide hic malignitatem Se calliditatem inuidiae Saulis qui se per in peiora dilabitur: per inobe. RQ - dientiam enim cecidit in tristitiam, per tristitiam in inuidiam , per inuidiam in odium implacabile uidis quo usque ad mortem vitae eius perpe Iuoiosidiatus est,eumque mitis modis a Mixit. Per Odium hoe incidit in Dei derelictionem Sc desperationem, inde in magiam , consulens diabolum per Puthonissim, inde in sui iplius homicidium, ut ea leui manu qua voluerat occidere Dauidem, oecidei et seipsum. Nimirum agebat eum suis seriis spiritus malus. sed ita ut post agitationis re sutoris paroxilinos, Saulem sibi suaeque inuidiae & libero arbitrio relinqueret ; ad hoe ut liberius, ideoque grauius peccatet. Poetet ut idipsuin pulchio culmi
326쪽
3is Commentaria hi nisu I. Rerum Cap. XVIII.
Date hominibus re e sement, fingunt Furias esse AI eas infernales inuidiae ct scelerum ultrices, quae assidue sceleraios insectentui ct crucient : Uiure aiunt eas este filias Acherontis & noctis; utpote Quae se iam omnia mala cum caecitate adducant. Diculit illas cile tres, scilicet Alecto. Megaeram Sc
Vule hic vi David coiinua & implacabili sa lis inuidia fuerit exagitatus, & assiduE ad nece u sdini ius; idque durauit toto reliquo vitae Saulis tempore, puta per integros octo annos; tot enim sunt a decimo Saulis anno quo David Goliam su-I crauit. usq; ad annum Saulis i8.quo ipse in prae-io milite occubuit.
Quaeres Cur hoc permisit Deuo Re .ut D
uidis patientiam dc virtutem exerceret, acueret,
solidaret perficeret. itaq; eum ad regnum disi mneret. Audi Bast. Seleuc. Oratos.Nex linatur, si D id tanta cum Oigratia, ino a dili
hulti is su enim Nasal pustula Drau. Dauidi
Am tamen Mulu motitia oblu stari permittit Deus, ri CAthlata ope divina iam otia rictor euadat. Vt in imos mus non permittit istula, ita scirtes stimum racat in sudium, quo te ni de imis ipsa triumptare. Aufert infimum ab invidorum ror at μνυ ms eis deducit, νώi is dentia victores evadant. minc Iaiis extollit pioam
tiam Iob pluc.q9 ta saurescensissiph, suus aritis emo decorvi a ictu: silia discurrerunt super murum: M
Simili modo Deus exercuit promouit de pers eii Iacobum per Esau,Molen per Pharaone, Isaia per Manassen Machabaeos per Antiochum, s. A- ilia nasum per Constantium,s.Chlysin. per E doxiam, S. Ambr. per Iustinam Imper. AiT AUTEM DAva D: Q rs LGo su AvτQvα Pset v iTA MEA quid in vita praecia te stes h dcc. v T FiAM GENER REGisλόMir hic ellicet D humilitas Dauidis; utpote qui iam reiecto Saulevi ictus in regem,Goliam prostrauerat, et alii; dux praeliorum, assidue mumplians de Philisthaeis; aetanae indignum se aestimat matrimonio filiae Saulis, ut eius hal gener. Nimirum certat ipse si ali utilitate cum italu & inuidia Saulis, ut illam stangat & superet, ac praesertim vi illi extundat illi maculeum populi acclamantis: Periussi milli,
I Diad Διιm msita. q.d.Sauli: Mi Domine rex,non est Obd te haec vox moueat vulgram prudentis, adeo enim me non mouet nec extollit, ut ego me ininimum seruorum tuorum aestimem , & indi prium qui iliari tuus gener.Audi S.Chrvs.li . in haec Dauidis verba: Q is tropum pravissum ego, Domine . tuta iacim gratiam inuenerim ante saltem tuam reo iram minimus simi hi tribu mea ct elegisti me tx -
suam mit n. inibin suustam agram Dei qui venturus
erat ,ra tiarari plicatum mundi. tactvi ergo ex oui
pessae typum Christi : Quod duit; nisumus sui in ilibu ina Anificabat persa in Domini humilitatem in
mundum venio tu qui simam nis ingenui si si ui assum. e roluit. Quid homili in seruo Tam n hoc Demis res eo dignatia ιst,ut ex struu si rem frictit,ut ruit in ip-
nobis iurauitatem maret. Hoc Am abvi quod dixit: Isinimus sui in tribu mea. Eia nunc erigite mantes
Sept habent : in duabus, unde Hebraei subaudiunt: Oritas.q.d.duas filias meas tibi addixi, itaque duplici titulo eris meus gener. Nam Merob seni rem filiam meam tibi despondi esto ob easum is currentem illa postea traditast alteri; ae Michol iuniorem nunc tibi despondeo di trado. Pagnin. vero sic explicat: In duabus, id est in una dua tu,sci licet in Michol eris meus gener. sic & Hugo, Dion .Vatis.& alij. Verum noster aptius τὶ in Dalvi interpretatur, rebus rinam Hebraei genus semininum usurpant pro neutro quo carent. In duasiti, hoc est in da bus , puta in duobus punctis, siue in duabus conditionibus& rebus. Duae hae res sunt, prior, caedes Goliae: illum enim occidenti filiam suam
promisera: Saul cit 7. v. 2s posterior, centum pia putia Philisthinorum, quae nune ex epit Saul. vi patet v.2I.ita Angclom. Sancti.& alij.bie ait Psaltes: nnam 'et a Domino hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini. I nam, hoc est unum, siue unam
Aliter Auctora a vi ipud S. Hieron. Ruper. Hugo, Glolla. Abul. Dion. de alij: Due res, inquit,s ι dscenta prae uti a Philisthinorum: haec enimn
merauit David Sauli vel sq. Quare cum Saul pro
Michol titum exegerit centum praeputia, videtur pariter pro Merob priore exegisse centum, quasi dicat Saul: piaeli itisti mihi o David centum pia putia pro Merob; praesta mihi alia centum, δρ d bo tibi Micholi lic Laban pro septem annis serui - . tutis Iacobi substituens Liam, voluit, ut alios sepie annos tibi seruii et pro Rachese. Geneca'. v. 2Q. de 27. Porro olim mariti coemebant uxores, dando pro eis pretium aut dotem vel dona sponsalia, uti
ostendi Exodi 4 vers. 26. Sic Saul ait hie Da si non est quod solicuus iis de dote Sc pretio, quo
Michol uxorem emas: ista enim cum sit filia regis magno pretio aestimanda faret. Nam ego cum sim rex opulentus a te paupere pretium non I
Pni Lis et ui Nostv M. J Cur Saul potius petiit prae
pulia, quam capita Philisthinorum 3 Respoα Dauid
327쪽
Commentaria inliseum L Regum. Cap. XIX 3iq
Diivd assertet capita Hebraeorum. fingens illa esse Ampita Philisthinorum: nam praeputia Hebraei in Circumcisione deposuerant i quate si David Sa li praeputia assertet, certum erat illa non esse H braeorum. utpote quibus illa resecta & circumcisa erat. sed Philisthinorum. Ita Theodor.& Procop. Adde capita tot asportare suisse valde difficile , ac regi ea osseue fuisset spectaculum horridum &
Porio insidiosae suere hae nuptiis. Se haec conditio Ideo enim praeputia haee cetum petijt Saul, ut David cum centum Philisthaeis confligens, ab aliquo eorum occideretur. Ita S.Chrys.st.homit de Davide & Saule, S. August. in Psalmum 33.S. Ambro serio i8. in Psalm. iis . Rursum Saul de. Bdit suam Michol Dauidi, vi illa Dauidem vel perderet, vel sibi proderet. Sed Deus Dauidi fauens utrumque discussit, &in Dauidis bonum gloriaque eomaettit. Nam & Dauid cecidit ducentos Philisthaeos magna ibrtitudine & gloria, ac Miachol imagis Dauidem quam Saulem dilexit, eumque Saulis manibus eripuit, ut audiemus capite se
ovcruros viRos, J ut eorum ducenta praeputia offerret Sauli. Saul tantum petierat centum: Dauid veto obtulit ducenta,ut liberalitatem generositatem suam Sauli ostenderet. ET EGREssi suNT PRiNciem Pni Lis ruis
arM, J ad pia liandum contra Hebriem. Sed cur
tessi' Respon. ex antiquo & innato in Hebraeos di sidio de odio: illud enim ad continua eos bella excitabat. Adde retentem odij beii que noui causam extitisse, qubd ignominam in caede Goliae contractam, restauratis vitibus & copiis delete voluerint .Recentior causa fuit, qu5d Dauid ducentos eorum occidisset, Sc praeputia eorum Sauli obtulisset: quod ingens aestimabant ipsi Gum esse probrum & ludibrium. Aliam causam dant Rabbini, scilicet quM David, utpote nouus sponsus. primo anno nuptiarum abstenturus esset bello, ac uxori & similite vacaturus: ac proinde putabant Philisthaei iam tempus esse inuadendi Hebraeos, utpote quiescente Davide quem solum timebant.
Sie enim sancit Deus Deuteronoui. . v. s. Cuiuacceperit humo nuper uxorem, non precedet ad Mum,
nει ei quisqvim utre talis Dirataeiurρ ra: sed νac , t absque tu a d mm sua; νι una anna utetur cumvore verum haec lex non vetat nouum spon-ssim ire ad bellum; sed tantuin iubet ne quis cum ad bellum, aliudue onus publicum cogat: hoc enim signifieat ia iniungetur. Quare timere poterantPhilisthaei, si arma mouerent,illicd Dauidem utpote Chiliarcham generosum eis occursiutum, uti de facto eis occurrit, ut hie dicitur: sed ipsi Martem Iblitum cum Hebraeis tentare voluerunt, sperantes si Dauidem tandem aliquando super
GA PITI s. DRim3. Ionathar vavi sem Sauli reuinciliat. secun D,ves. 8. Nauid caeEt Philimior unis Saul inuisa di spiritu malo agitatur lancea conatur eum configereses ictum declinas euasit vari . Tertiὸ,mers. i. Saul mittit Jatellites qui Dauidem domi capiant ad caedemi sed Michol mxor Nauidem monet. D' dimitti ipsis in lim eii Hachro.2uart).-V. 8. Tani fugit ad Samuelem: mox mittit Saulsa tessites suos eodem, qui omnes cum Samuele pro phetant,ac tandem ipsie quoque Saulfursequens cum Samuele eiusque socijstrophetat, unde
prouerbium: Num a Saul inter prophetasti. r oculus est putem Saul ad Ionatham filium suum. R ad omnes seruos suos, ut L occiderent David. Porro Ionathas alius Saul diligeb. at David valde. Σ. Yt indicauit Ionathas Dauid dicens: Quaerit Saul pater meus occidere te et quapropter
obserua te quaeso mane: dc manebis clam.& abseonderis. 3. Ego autem egrediens
tabo iuxta patrem meum.& in agro ubicumque sueris: ' ego loquar de te ad patrem meum: &quodcumque videro.nuntiabo tibi. q. Locutus est ergo Ionathas de Dauid bona ad Saul patrem suum:dixitque ad eum : Ne pecces rex in seruum tuum David.quia non peccauit tibi de Opera eius bona sunt tibi valde. q. Et posuit animam suam in manu sua.& percussit Philisthaeum. R. secit Dominus salutem magnam uniuerso lsraeli: vidisti.' laetatus es. Quare ergo peccas in sanguine innoxio intersicies D uid. lui est absque culpas 6. Qiod cum audisset Saul placatus voce Ionathae, iurauit: Vivit Dominus. quia non occidetur. 7. Vocavit itaque lonathas David, d indicauit ei omnia verba haec: & introduxit Ionathas David ad Saul. R fuit ante cum sicut fuerat heri di nudiusterius. 8. Motum est autem rursum bellum:& egressus David, pugnauit aduersum Philisthi im perci: ssitque eos pi a magna, de fugerunt a facie eius. 9. Et factus est spiritus Domini malus in Saul; t ebat autem in domo sua. dc tenebat lanceam: porro David psallebat manu sua. Io. Di susque usi Saul consigere Dauid lancea in pariete . de declinavit David a sacie S. aul: lancea autem cassi, vulnere perlata est in parietem, de David fugit, a saluatus est no-,
328쪽
31o Commentaria in librum I. Tuum. Cap. XIX.
iste illa. t r. Misit ergo SAut satellites suos in domum Dau d. vi custodirent eum. R inici sideretur mane. Quod cum annuntiasibi David Michol uxor sua, dicens: Nisi saluaueris te nocte hac.cras morieris: ir. deposuit cum per unc stram. Porro ille abiit & aufugit atque saluatus cst. ia, Tulit autem 1lichol statuam.&roluit in superiei tum , ct pellem pilosam caprarum posuit ad caput citis.& operuit eam Veiii mentis. I . Misit autem Saul apparitotes, qui raperent David:& responsum est quod aegrotarct. Is . Rursumque misit Saul nuntios ut viderent David Asserte eum ad me in biclo.ut occidatur. 16. Cumque venissent numij, inuentum est simulachrum super lectum. dc pellis caprarum ad caput eius. II. Dixitque Saul ad Michol Qitare sic illusisti mihi. Adimissti inimicum meum ut fugereti Et respondit Michol ad Saul: Quia ipse locutus est mihi: Dimitte me alioquin intersciam te. IS. David autem fugiens. luatus est, 'e venit ad Samuel in Raniatha.&nutiauit ei omnia quae secerat si si Saul:& abierunt ipse&Samuel & morati sunt in Naioth. I9. Nuntiatum cst autem Saulia dicentibus: Ecce David in Naiot in Ra- mattia. 2 o. Misit ergo Saul liciori . ut raperent David: qui cum vidissent cuneum prophetarum vaticinantium. d: Samuelem stantem super eos, salsius est etiam Spiritus Domini in illis. & prophetare coeperunt etiam ipsi. Σ3. Quod cum nuntia- . tum taet Sauli, misit & alios nuntios: prophetauerunt autem Sc illi. Et rursum misit Saul tertios nuntios:qui& ipsi prophetauerunt. Et iratus iracundia Spul, 12. abiit etiam ipse in Ramatha: & venit usque ad cisternam magnam.quae est in Socho, ct interrogauit, &dixit: In quo loco sunt Samuel & Dauidi Dictumque est ei: Ecce in Naioth uini in Ramatha. Σr. Et abiit in Naioth in Ramatha, de factus est etiam super eum Spiritus Domini R ambulabat ingrediens, ct prophetabat usque dum veniret in Naioth in Ramatha. 24. Et expoliauit etiam ipse se vestimentis suis a prophetauit cum caeteris coram Samuele,& cecidit nudus tota die illa & nocte. Vnde de exiuit prouerbium:Num 8c Saul inter prophetas r
vet occiDERENT DAvi D. J Cresceive virtute &victoriis D.iuidis crescit in eum inuidia& odium Saulis. vittutis enim comes inuidia.Quare quem per se non potuit configere, eum per filium Iona-
tham a seruus suos fidusmos. ait Iosephus, cidi iubet. Sed omnia superauit Dei prouidentia protegens Dauidem, ae inuicta Dauidis patientia &prudentia, quae eum omnibus superiorem, indeque ubique gloriosiorem effecit. Nam Ionathas magis dilexit Dauidem quam patiis impium ma- datum : imo Sauli mandati restitit eique sua eis- scaci eloquentia Dauidis odivim eximens, illud in
hoe est,exposuit se suamque vitam euidenti mo tis periculo pro te tuoque regno. dum duellum tam impar& humidabile cum pistante Golia iiiij ti Tune enim Hebraeis videbatur Dauid animam, id est vitam suam in manu gestare , eamque osscue
xio 1 quasi dicat Cur peccare proponi sycur destinas de decernis essundere innoxiiam, imo adeo Ctibi beneficum sanguinem Dauidis Gero, petam. significat actum destinarum de inchoatum, lid
sermo Ionathae.aeque ac patientia,modestia, or virtus Dauidis, quae tam immane odium Sauli excussit.illudque in amorem transtulit. Haec
est Christi & Sanctorum illustris victoria, qua vincendo in bono malum, aduersarios vincun non eos occidendo, sed ex inimicis amicos eGetendo: quod longE dissicilius, gloriosus,de diui nius est. Occiditur enim in homine uiuo odium de inimicitia, fitque ut in eo uiuat amicitia &charitas. Et hoc satagebat peragere David, scilicet non tam ut ipse eadem Saulis euaderet. qu m ut Saule suae menti, rationi, amori pristino,& gratiae Dei restitueret.Quare Dauid fuit hic typus Se praecu ser Christi: sicut enim David maleficia Saulis xlius est per benefieia, ideo ille eadem sua tole rantia & beneficentia si tauit & in sui amorein eo ertit: sic de Christus cum Pharis eorum & I
daeorum odiis certauit incensa sua charitate, ut cucrescerent odia, crescerent pariter eius miracula, rationes δc beneficia quare odiis hisce eorum, de .
persecutionibus se vinci non siet misit, sed ipse illa diuina sua patientia de charitate absorpsit sustulit, ct in se sui : amorem conuertit. Hie est apex vi tutis Se charitatis Christi: quem ipse Sancto Si phano , sancto Paulo .aliisque Sanctis illi,stribus , inspirauit. Unde Sanctus Chrysostomus homil.de Dauid de Saule ad dueens Geplum Medici, qui
pro aegroto contra aegritudinem pugnat; ideoque phrenetico etiam eum conuicianti se verberanti non itascitur, sed condolens satagit ut ei phrenesim eximat,ita concludit . igitur m. Q
curitate, exilium a terrarum reis et Iis,N
329쪽
Commentaria in Librum L Regum. p. XIX. 3 et t
rix . r. νε sterismaa vos rLAG, MAGNA Jvulr ut A Deus Dauidis patientiam noua de Polliit betis victoria remuneret ed haec nouam Sauli concitauit inuidiam:vnde sequitur: α - M ET FAcrvs Eset spini Tvs DoMi NI MALusis SAVDJquasi dicat Deus immisit, vel permisit daemonem inuadere Saulem, ut eius inuid cruciando calligaret. v Nisus sis savL coNFiGERE DAVi DTANc EA. J Conatus est lancea transfigere Dauidem. Vide quis varium re inconstans iit cor hominis . praesertim impii & inuidi qualis erat Saul: hoc enim cum felle tancoris & odi plane sit in tuto,esto ad tempus melle amoris linatur, illi O eo evaporante ad selleas suas iras, inuidias re
NvM DAvio. cvsτooiRENT EvM nocte ne Brit tenebras elaberetur ) Et iNTER Pi CE TvRNAN si Jut scilicet mane Dauidem domo sua egredientem comprehenderent, & ad Saulem adduce ent, ac coram eo ipsi a occiderent,ut Saul certato videns occisium Dauidem, eum amplius non tu
meret,quod regnum sibi auferret. Addit Iosephus
Saulem constituisti Iudices, qui Dauidem mane ad iudicium euocatum capite damnarent: ut scilicet videretur non ex priuato Saulis odio sta iusta iridicum seruentia damnatus & oecisus idque satiss.s pl.& rationi videtur consenu. Verum prior expolitio planior & facilior est. vixi. ii. iorro vi r EvM PER PENEsrain J mias tellites Saulis custodiebat ostia, ut Dauidem comprehenderent & necarent: hinc Michol elim per cfenestram dimisit sies. Paulus Damasci ab Aretha obsessius, per sportam e muto dimit sus euasit. Corinth. II. Nota hie fidelitatem. prudentiam α amorem Michol in Dauidem niaritum.Na primo, insidias patris ei detexit. Secundo, conlilium
uilens dedit ut noctu aufugeret ne manu occideretur.Tertio. ope tam addidit demitto eum per senestra Quarto eius simulachium posuit in i cto de quo mox. Vos. is. TvLiTAvrEM MicuousTATvAM. ET POIVIT
EAM v EsTι MENTILJFecit hoc Michol eo fine, ut
David haberet spatium fugiendi & euadendi. Simulauit enim Davide aegrotare & iacere in lecto,
ideo ille non fugisse. Si enim satellites sciuissent eum figisse, illico fugientem persecuti fuissent, Ict comprehendissent. Dum autem putant eum domi in lecto iacere, tempus commodum ad eum honestE. modeste sine strepitu & inopinate comprehendendum, cum scilicet Dauid domo egrederetur expectant. Dixit ergo eis Michol Dautidem iacere in lecto & aegrotare: hoc enim repra sentabat statua Dauidis ab ea in lecto collocata, qua ipsi in cubiculo obscuro eminus intuentes, non statuam sed Da lem ipsum ei se putarunt. Interim Saul misit nouos apparitores ad Dauidem cariendu . quibus id ipsum dixit Michol, scilicet Da. ivdem aegrotare. re illi idipsum Sauli renum cant: atque in hoc itu de reditu, item in deliber tione reconsilii, multum temporis insumptu est,
quo Davidi sinere licuit. Pro, statii ou Hebraest quod Abuletis velut: unum inserora vitam; alij ve
tuut, vel, cruulam; alii astrolati an ad c liinfluxus recipiendum compositum sed cellum est theraphim significare ut vertit noster, scilicit ei iem hominis , puta Dauidis, ut cet set Theodor. Prorop. νide quae de thera liam dixi 3.vers. 4. Iud .i8.vers & i 7. Septuag. ve tunt πινο- φια, id est. si Κιhra inania. Quam a senim, ut ait Theodoret. inam sepu&hraim victitur quia Lm habere mortuum .si I non starit; ita etiam qua rvestra erat compositum, videbatur qui ιm ιs Dauid a
siph. Procop.Theod. dc alij multi legentes cobo. vertunt: lapar capra, quod oeciia ea pia adhue palpitate de se motitate silet ait Theodor.& Pt cop ut videretur non esse statua, sed verus minuuque homo. puta David respirans, quasi ille videt retur aegrotare sub stragulis, ibique trahere & age
Noster cum septuag. Se Chald. melius ustiu illim Fusam: hanc enim posuit Michol. vi prehosce pilos rusos sin Galaadite enim quae vicina est Ierosolyniae oves de caprae sunt rufi Jesului coloris,ut dixi Cantici cap 4. vers i. ὶ Dauida capillos
rusos repraesentaret.Ita Theod. de Abul. Aut cetiari molli hae pelle aegroti Dauidis caput consoue re videreturi. unde Vatata vertit: cirrucat vel P ainare et Pybis caprarum. Audis. Hieron. Epistol. Io3. ad Marcel. Tenerunt nuntii ct ecce in licto,
ματα, si uxta a Iuta interprιtati mem) 'iano inur caprarum ut hi stri Celetes harint. de caprarum peri consutus, qvi mons pilis caput imi lati in lactati homirus menturetur. Misi T AvTEM SAvL APPARiτOREs Mi RA- vras. t. νεκε NT DAvID.l Saul videtur iussit se custodibus, ut Dauidem noctu domi suae custodirent, mane veto domo egredieruein comprehenderent dc ad se deducerent occidendum. Verum videns cust
des tardare eo quod, ut ipse putabat. Dauid domi
se contineret, nee egrederetur, morae impatiens
timensque ne Dauid elaberetur, aut ut suspicax est inuidia in ne custodes muneribus vel promissis
eorrumperet, uos misit apparitotes, qui domum
Dauidis inuaderent, indeque Dauidem violentaminu ad se abriperent, quia si resisteret, occide
Porro David in hisce angustiis constitutus cinposuit recitauitque Psalmum s8. Eripe me de inimicis mea Deus meia, ct ab insiurgentibia in me libaa me. , Id patet ex eius inscriptione, quae se habet in versione S. Hieron. Victori .vt DUιr at David humi limo sim cem, quanaa sit Saul ut iusscillae ηι δε- mum,ri eccitirent eum. Orando ergo & psallendo Dei opem inuocauit: qui proinde Saulis consilia discussit,& Dauidem saluauit. Idem faciamus nos
in pexiculis de aerumnis,atque simile Dei auxilium
mul Michol apparitoribus Saulis non credentibus vel dubitantibus . eminus simulachrum Dauidis in obscuro angulo lectoque decumbens ostendit, quod illi ipsum Dauidem esse rati, rem totam ad Saulem detulerunt. Mentitur hie Michol,sed putabat in tali casu ad siluandam Dauidis mariti sui
vitam, non tantum licitum, sed S: honestum. imonicessarium esse mendacium, uti putatum obste- . iii o
330쪽
3 12 Commentaria in Librum I. Regum. p. XIX.
trices AEgyptiae Exodii & Raab Iosiae a. aliique I
permulti etiamnum putant: qua in re errant. Audi Iosephum libri. cap. iq. Parato lecto tim iram progesis it curia a recens exorptum
susicii, dilui ut σι ιιι sentitas, quos palιν ad Da videmmi tui, stendit lictum votum, o palpitatisne u-coris rugula muteri riderent, maritum aegrum anhelare' sua', a iaci totam nιctem is quietam eum egisse. Sed hepar hoc caprie superius ex S. Hieraeieci. vaxs. re. EccE DAvio iN NAioTu in RAMAT . JNaioth. ait Adrichomius. locus est in urbe vix urbem Ramatha siue Rama, tribus Beniamin, sex millialibus distans ab Ierusalem versus Bethel, ubi Dauid de Samuel malarunt, ac saul prophetauit, Chald .pro Naioth vertit: octiina. Ise enim erat Eccle ila, ut aiunt Septuag. de Ioseph. hoc est coetus & Collegium prophetatum. id est virorum religioserum Deo vacantium. vias. zo. Gi cubi vi DissεNT cv NEWM PROPHETA-RvM vATici NANTivM, J id est laudantiu Deum liti, hymnis & Psalmis. Presut ιι enim subinde eli laudare & psalleretate i. Paral.2s. vers i. Da. uid constitu ille dicitur Asaph Se Heman qui μγMiaris id est psallerem is citharu ct calteriri Simile habetur a. Paral 3s. I s. vide quae de his pio phetis dixi Cio. ET SAMvELEM sTANTEM supra Eos,J quasi dicat: Samuel praelidebat eis quasi eorum praecentor Se choragus. Dices, Quomodo ergo dictum est ca. ii vers. vltim. quod Samuel viti, non viderit Saulem usque ad diein mortis suae 3 Respondet Hebraei apud S. Hieron. Samuelem veniente Samle se abscondis te, aut certe Samuelem non vidisse Saulem inhabitu regio, uti ante viderat Saul enim hic prophetans eo se nudauerat sed planius dicimus Samuelem non vid illa, id est inuisiis te Saulem
uti dixi cap. s. FAcetvs Eset Στι Abl spiri Tvs Do Mi NI IN ILLis. ET PRO PRETARE psallere ) co ενεκvNTGiAM ipsi Spiritus hic Dei dictauit eis hymnos quos canerent, puta eosdem quos canebat Samuel cum simul indidit eis assectum canendu acn,odulos vocis ad scite canendum. Fecit hoc Deus in gratiam Dauidis, ut is haberet tempus es.sugiendi. Moral. D sce hic quantum valeat bonorum
societas, aeque ac Sanctorum virtus de metita.
Nam hi trebulones vel ministri impii Saulis inter prophetas facti sunt prophetae, Deumque lau. d aiunt quasi Samuel sc Dauid eis suum spiritum
Honestius Angelo inus, Lyran. d. Abulens censent Saulem nudasse se exterioribus dumtaxat vestimentis regais. non vero intilius; quia spiritus Dei omnem adimit pudorem ait vatabl. ut libere Dei laudes depraed icentur: imo spiritus Dei ita Saulem extra se rapuit, ut nesciret quid ageret, ait Abeo Ezra. Addit Lyran Saul, inquit, vestem regiam deposuit, & pro ea vestem religiosam seu diuinis laudibus accomodatam, qualem habebat Samuel de prophetae. induit: uti racium subinde Principes. qui S. Francisci habitum, pietatis ergo
Et cEci Dir sita lege cum Roman Sept. non ceci iit, uti legum nonnulli) NvDus seo modo quo iam dixi et Oeta Di E iLLA ET Nocet Eue ut David haberet tempus sinciens ad fugiendum. Utilite quis miram Deus Dauidis sui habuerit prouidemiam, ερ quam mira modis eum seruatit: hoc merebatur Dauidis patientia, confidentia, sanctitas. Cossit ergo Saul, quia viti bin& sensibus destitutus erat,ait Abulans: Aben Eetra Se Valata vel potius, . quia Deum, prostelens se in terram. cum caeteris prophetis adorabat. i. Corint .i4. ita
NuM ET SAvL isTra raopnvτAs3 Idem de Saule dictum audiuimus c. io. sed ibi nouitas; hic autem contrarietas fuit ratio de causa prouerbii. Mirabantur enim omnes sautem Dauidi prophe laetam infestum inuid umque, subito ita mut tum, ut inter socios eius prophetaret & ipse,puli
Addit Auctor mirabilium S.Scti . apud s. Au
gust. l.2.c. tu. Saulem stricto arcu iam ut os suos imi culum.Porro S.August.in Psalm .io 3. ex hoc loco docet etiam improbis squalis erat S/ul) in ipso subinde actu Sc aestu improbitatis dari spiritum prophetiae: hic enim est gratia gratis data, non gratum faciens via est charitas. Saul, inquit, noctim pes curru fuisset, sed cum acta persequeretio Da-dem p1vtit uti,dec. Implisi punt i iis prolatia qui mise sunt, ct prophetauerint. S. sorte bona illi amnis onerant vel ob necestatem Gisivi, eri non sactura quod iussum est. M ictaeis; in eis factum est, ora Mn hac modo animum interpretemur. Cum issi tardis
rem, venis ipsi furem,anMans cad , sanguinem sillans in/nuisa di,qui tiram ingratia eras, impistri est obitu propheta ui ct promtauit. Non erga se mctem, qui sorte Mectaritate habu ni hoc in vi Dei sanctum. M sanctum baptismara; ed rideat qualem ratis, ni bavit urisiuit cum Deo qui sanctu 1 sancteriu- tum: Ex his erum qui dictarisum in nomine tuo prophetauimvi: non illis aretur: mentim si scituri Non n ut res; Reudite an eqvi veram Qtatem; quia si haseam omnem protiam. chantarem autem non habeam,nihil sum. Prophetauit autem ct Saal, sed operabatur in visatem.
Sic Balaam prophetauit in ipso actu imp eratis. quo persequebatur Hebraeos. Numerae. 21. de seq. uE ae Caiphas perse aiiens adigensque Chri ad necem, prophetauit oportere eum mori propo
Motal. vi te de mirare hie Dei in impios etiam
obstinatos potentiam,aeque ac clementiam & b neficentia me ut pote quae eorum es ita immutet Ze eleuet, ut prophetent;itaque eos immutat, ut ad
se per poenitentiam redeant; sed illi in sua petui cacia se obdulantes, cum Dei clementia sua duritie pugnant de certant. Sic enim fecit hie in Sa le.Simile de longe amplius secit in Saulo um eum adhuc fontem minarum ct caris ia riscipulas Da misiis, in ipso persecutionis itinere de seruore, caelesti luce de voce siderans illico immutauit, ex Saulo Paulum. ex persecutore Apostollam, ex Phariseci Doctorem Gentium effecit. Actor. 9.ut de eo, aeque ae Saule diceretur: Num ct Saulis mire visistas; imo inter Apostolos Haee mutatio dexterae Excelsi sed maior in Saulo quam in Saule . Nam in Saule mansit cor prauum, inuidia dc odio Dauidis occaecatum cum prophetia;in Saulo verbcoeferreum, odio Christi Sc Christianorum accestim, illo a Deo per miraculum exempto, factum est corum, caeleste Sc diuinum,insatiabili Christi Ne Christianorum more aelluans dc flagrans.