Elementa philosophica de cive, auctore Thom. Hobbes Malmesburiensi

191쪽

188 IMPERIUΜ. Cap. VII. Monari XU. Populus qui Monarcham fac-rha factus turus est, potest ei summum imperium sine xem' tradere , vel simpliciter sine temporis pstri simi' limitatione, vel pro tempore certo Scdeterminato. Si simpliciter, intelligieesebsem tur ita esse imperium ejus cui traditur, suum et, scut' erat populi qui tradidit. Qua i-gere, gitur ratione populus jure Monucham illum facere potest ; ita ut Monmchae cui simpliciter traditum est imperium,

competat jus non modo possesionis , sed etiam Accessenis, ut possit suo arbitrio

declarare laccetarem silum. De Mo- XVI. Quod si imperium pro tem- narchis ad pore determinato tantum traditum sit, ς με. alia praeter ipsam traditionem spee tanda sunt. Primum, utrum popuIus cum in eum imperium contulerit, reliquerit

sibi jus ad tempora & loca praefinita

eundi, necne. Secundum, si reliquerit sibi potestatem illam, utrum reliquerit sibi potestatem conveniendi un-tequam tempus illud exspiraret, quod Monarcha ad habendum imperium summum praescripserat. Tertium, mirum, convocari voluerit ad arbitrium Monarchae illius temporarii, & non

liter. Supponamus jam, populum tram didisse summum imperium alicui uni homini, habendum pro tempore tantum

vitae suae , quod cum secluet, putemus primor

192쪽

Cap. VII. IMPERIUM. I 89 Primo , e eoetu unumquemque ita dis

cessisse, ut de loco, ubi post mortem

ejus ad novam electionem congregarentur , nihil omnino ordinatum sit. In hoc casu manifestum est, per articulum quintum hujus capitis , populum non esse amplius personam , sed multitudinem dissolutam, quorum cuilibet cum quibuslibet convenire diverso tempore & loco quo libuerit, vel imperium sibi rapere si potuerit, aequo jure, nimirum naturali , licitum est. Quicunque igitur Monarcha tali conditione imperium habet, tenetur lege naturali, quae habetur capite tertio, articulo octavo de non reduendo malum pro

bono, cavere ne per mortem suam cia

viras dissolvatur, nimirum vel statuendo diem & locum certum, quo cives qui voluerint, convenire possint, vel successorem ipse nominando , prout sibi ad civium communem utilitatem conducere videbitur. Is igitur qui summam potestatem pro tempore vitae accepit, eo modo quo dictum est, absolute eam habet, & potest disponere de successione. Secundo , si ponatur populus ab electione Monarchae temporarii ita discessisse , ut decretum prius factum sit de conveniendo ad diem Selocum certum post mortem ejus, tunc

193쪽

I0o IΜPERIUΜ. Cap. VII. mortuo Monarcha , consolidatur imperium in populo , nullo novo ad tu civium, sed jure priore. Toto enim medio tempore, summum imperium ut Dominium ) in populo erat, usus autem

sive exercitium ejus tantum in Mona cha temporario , ut usi rustisario. Quod si popuIus electo Monarcha temporario ita discesserit e curia, ut tempora &loca certa conveniendi habiturus sit,

durante termino illi praescripto, quemadmodum apud populum Romanum facti sunt olim Didiatores non habendus est talis pro Monarcha , sed primo populi ministro; potestque populus, si

videbitur, eum administratione sua privare, etiam ante tempus, ut fecit populus Romanus, qui Minutio Magistro Equitum aequalem dedit potestatem cum Oianto Fabio Maximo , quem ante - fecerat Dictatorem. Ratio cujus rei

ea est quod cogitari non potest , eum sive hominem, sive coetum, qui in potentia proxima & immediata est ad agendum , ita imperium retinere, ut non possit actu imperare. Imperium enim nihil aliud est, quam jus imperandi quoties per naturam possibile est. Postremo, si populas, declarato Monarcha temporario, ita discedat a curia,

ut injussu declarati non sit licitum ite

194쪽

Cap. VII. ΙΜΡERIUM. I9 Irum convenire , intelligitur populus statim dissiavi; imperiumque esus esse absolute, qui sic declaratur: propterea quod non est in potestate civium , ut civitas renascatur , nisii velit is qui imperium solus habet. Neque refert quod

potuerit promittere , se cives certis temporibus convocaturum, cum non exstet

jam, nisi arbitrio ejus, persona cui promissiim est. Quae diximus de quatuor praedictis casibus populi, Monarcham

temporarium eligentis, plenius explicabuntur, per comparationem cum Monarcha absoluto , cui nullus apparet haeres. Populus enim Dominus civium talis est , ut haeredem, nisi quem nominat ipse, habere non possit. Praeterea , intervalla inter tempora conUeΠ-tus civium, comparari possunt ad tempora dormiendi in Monarcha. Utrobique enim actus imperandi cessant, potentia, retinetur. Denique ita dissolvi conventum , ut non possit iterum con-

Venire , mors populi est: sicut ita dor mire , ut nunquam vigilare possit, mors hominis est. Quemadmodum igitur Rex cui haeres ullus est, dormiturus ita ut nutiquam possit expergiscere, hoc est moriturus, si tradit alicui summum imperium exercendum donec evigila verit , tradit ei quoque populus , qui

195쪽

tento jure imperii , non intel- Iigitur MLis promisso tranμι-

19a IΜPERIUΜ. Cap. VII. Monarcham temporarium eligens simul aufert sibi potestatem conveniendi, tr dit ipsi dominum civitatis. Porro, ut rex qui dormiturus in tempus aliquod, summum imperium alii dat adminis. trandum, idem expergefactus recipit; sic populas, Monarcha temporario electo, retinens jus coeundi ad certum diem& locum , eo die recipit imperium suum. Et sicut rex qui imperium ad mistrandum alii dedit, ipso interea evigilante, potest idem revocare quando vult; ita populus qui per tempus -- narcha temporario praescriptum jure convenit : potest eundem imperio, si velit, spoliare. Denique rex qui imperium administrandum alii tradit dum ipse dormit, nec evigilare potest, nisi is, cui traditum est voluerit, una perdidit imperium Cum vita; sic populus, qui

Monarchae tempora rio imperium commisit, ita ut injussu ejus non possit iterum convenire, penitus dissolutus est, manetque imperium penes electum.

XVII. Monarcha si quid promiserit civi, vel pluribus simul civibus, prop

ter quod per consequens , summum Imperium eκerceri non potest , Promissum illud , sive Pactum jurato vel injurato faetiim, irritum est. Pactum enim est juris transsatio, quae per ea

quae

196쪽

Cap. VII. IMPERIUM. I9 quae capite secundo, articulo . dicta sisse ius insunt, requirit signa idonea voluntatis β in transscrente. Qui vero sufficienter p significat voluntatem retinendi finem, ' ω- suifficienter declarat, se non decedere de jure ad media ad eum finem necessaria. Jam vero qui promisit aliquod necessarium ad summum imperium ipsum tamen imperium retinet, satis idonea signa dat, se non aliter promisisse, nisi quatenus summum imperium sine e oretineri potest. Quandocunque igitur apparuerit, id quod promissum est, praestari non posse, salvo summo imp rio , promissum pro non promissio, id

est, invalidum censeri debet. XVIII. Videmus quo modo cives Quibur natura dictante obligarunt se mutuis ' ψέ i ς 'pactis ad obediendum summo imperio. . Videndum porro est, quibus modis fi 2 afui'. 'eri potest, ut obedientiae hujusmodi vinculis liberentur. Primo autem id sit abdicatione, id est, sit quis jus imperii

non in alium transfert, sed abjicit, siseve derelinquit: nam quod abjicitur, in

medium aeque omnibus rapiendum projicitur: unde iterum jure naturali unusquisque civium suae conservationi suo providere arbitrio potest. Secundo, si civitas venerit in potestatem hostium,

ita ut resisti eis non possit, intelligitur G se is

197쪽

ryl IMPERIUΜ. Cap. VII. is qui prius siummam habebat potestatem

eam jam amisisse. Cives enim cum omnem conatum fecerint, ne in manus hostium venirent, pa Sta quae inierunt singuli cum singulis de obedientia praesitanda adimplerunt. Et quae promiserint

postea victi, necis vitandae causa, ea quoque ut praestent, omni conatu laborandum est. Tertio, in Monarchia namum: & Curia optimatum deficere non pollunt si successor nullus omnino appareat, omnes cives obligationibus sitis liberantur. Nemo enim teneri in

telligitur, qui, cui tenetur, nescit; quia praestatio in tali casu esset impos sibilis. Atque his tribus modis a subjectione civili, in libertatem omnium ad omnia, hoc est, naturalem & belluinam, nam status naturae ad statum civilem, hoc est, libertas ad subjecti-

Oneln, eam habet proportionem, quam cupiditas ad rationem, vel bellua ad

Hominem ) simul se recipiunt cuncti

cives. Praeterea vero, singuli cives liberari subjectione jure possunt, Volum tale ejus, penes quem summum est imperium; nimirum si solum verterint: quod duobus modis accidere potest; vel permissione, ut si quis venia impetrata alio volens habitatum abit; vel

jussu, ut Ex ul. Utroque casu , liber

- . erit

198쪽

Cap. VII. IN PERIUM. 29serit legibus prioris civitatis, propterea quod obstringitur legibus postelio-

CAPUT VIII. De jure Dominorum in servos.

a. Dominus er servus quid sint. II. Distin tio servornm in eos qui fide habita, libertate fruuntur naturali, O Ergastulos sive

eos qui carcere vel eompedibus vincti seriviiιnt. i II. Obligatio servi nascittir ex consessa ei ὰ Domino libertare corporix. IV. Servi vincti Dominis non tenentur piacto. v. Servi non habent proprietatem in bonis contra Dominum. VI. Dominus servum pOres vendere, vel testamento alienare. V II. Dominus in servum injurius esse non poxes. vo I. Dominus Domini es Dominus ser. Vinum. I X. Quibus modis servi liberantur. X. Dominiam in besias juris naturalis es.

I. Uobus capitibus proxime sU- Domi- perioribus dictum est de civia nus e late institutiva, nempe quae multorum v qHii Consensione, qui se invicem paelis fide mutuo data obstrinxerunt, inita est. Sequuntur jam quae dicenda sunt de civitate naturati; quae de Acquisita dici potest, quippe quae acquisitur potentia viribus naturalibus. Scien-

G a dum

199쪽

dum autem in primis est, quibus modis jus Dominii acquiri potest in personas hominum. Ubi tale jus acquisitum est, ibi parvum quoddam regnum est. Regem enim esse nihil aliud est quam Dominium habere in personas multas Vatque adeo familia magna, regnum I de regnum parvum, familia est. Ut rede

mus iterum in statum naturalem, consideremusque homines tanquam si eΩsent jamjam subito e terra fungorum more exorti & adulti, sine omni unius ad alterum obligatione, tres tantum modi sunt, quibus alter in alte

rius personam Dominium habere potest. Quorum primus est, si volentes pa Cis & mutuae defensionis causa in ditionem & Dominium alicujus hominis, Vel coetus homnum, ipsi sese pactis mutuis inter se initis tradiderint. Atque de hoc modo dictum jam est. Se cundus modus est, si quis bello captus , vel victus, aut viribus dissidens ut mortem declinet) victori vel fortiori promittit, ' se ei serviturum, hoCest, omnia facturum quae imperabit. In quo contractu bonum quidem quod victus, vel viribus inserior accipit, est vitae condonatio, quae jure belli in st tu hominum naturali tolli poterat: bonum autem quod promittit, ministerium

200쪽

Cup. VIII. IMPERIUM. 19Tum & obedientia est. Hujus ergo promissi vi debetur a victo victori minio terium, & obedientia absoluta, quantum fieri potest, nisi quae repugnet legibus divinis. Nam qui mandatis cujusquam obedire, ante obligatur, quam quid imperaturus sit sciat, tenetur ad omnia mandata simpliciter, & sine resitrictione. Iam qui stic tenetur, SERVUS, is cui tenetur , DONINUS appellatur. Tertio, acquiritur jus in personam per generatiCnem 3 de quo acquisitionis modo dicetur capite sequenti. IJ. Non caenis bello captus, cujus Distinctis vitae parcitLm est, pacisci cum domi servorumno intelligitur: quia non Cmni ita creditur, ut relinquatur ei tantum libertatis naturalis, ut vel ausis gere, Vel ratefruta minis ε1ium detrectare, vel machinari tintur n Domino malam aut demnum aliquod, turali, oesi copiat, pollit. Et serviunt quidem Vetsi lothi, sed intra eigcssula, vel compedi bus i in dii, ideoque vocabantur non ἡ . N

mcdo servi core muni non ine , sed eti- compediam peculiari appellatione ergastili , sia btis vincticut oc hodie diversa significant, rensem strviunt. viteur, & un sej, Vel ριn esiclave. III. Obligatio igitur servi, adver- Obliga-sUS Dominum, non nascitur ex simplici Q s V Vi ae condonatione, sed ex eo quod 'HI'

non Vinctum eum , vel Incarceratum,ei .

G 3 teneat.