Specimen confutationis animadversionum Desiderii Heraldi sive Tractatus de subscribendis & signandis testamentis, item de antiquorum & hodiernorum sigillorum differentia. Auctore Cl. S

111쪽

ros SpEcIMEN CONFu T. nisi cum adversaria ex illis vellent conficere, dc κέλια in charta opistographa scripta ad usum privatum & commentationum quom tidianarum exercitium, quae postea emendata a librariis scribis transferrentur aut in codices, tabulas & παοιδια, aut in volumi na sive ειλημα S, adversa tantum parte scribenda. Forma chartae antiquae ut alia fuit quam hodierna, ita ex materia diversia. Ex

papyri quippe Nilotici philyris contexta

glutine invicem junctis , volutilis potius crat quam plicatilis. Vix enim ferebat in

varios se complicari modos ut nostra; praecipue ea quae libris conscribendis destinabatur, tenerior & subtilior caeteris generibus , quam Regiam Chartam vocabant. Catullus de Suffeno: Puto ese ego illi millia aut decem aut plura Persiripta, nec sic uisit Palimpsi a

Relata, chartae regia, novi libri, Napi umbilici. Hero in - ματηπιηkκων libris , λαβον βααλιαων Talis charta, nec puto etiam alia crassior, non complicabatur , sed convolvebatur. Duae ergo figurae librorum ex charta tum temporis uittata fiebant; Volumina, hoc est ευ- Tabulae, id est ri παλα vel paginae, ut Salmasius docuit in lib. de modo uiurarum cap. x. ubi etiam explicavit &

112쪽

ANIMADV. HERALD. ID 9 emendavit leg. I. f. I. D. de possessione bonorum secundum tabulas. Tabala igitur dicebantur omnes codices ex variis tabellis 'confecti, ligneis, membranaceis, chari eeis, vel etiam coriace is , dummodo figuram haberent tabulae quadratae, id est, τε--δω- vel ri αλου, id est paginae, ut Graeci in glossis suis Nomicis exposuerunt. At polumina ex sola charta fiebant, vel etiam ex membrana , sed ut plurimum ex εharta. Cuidam generi nomen fuit opistographae vel deleticiae sive Palimpsesto , quae excipiendis studiosorum meditationibus inseris utebat. non libris conscribendis. Dicit tamen Ulpianus titulo quo supra : Et siquis in

epistographo testatus sit, hinc peti posse bonorum

etris. Etiam Charta nomine censentur, volumina ex charta opistographa nempe, & deleticia. At Tabularum nomen solis convenit codicibus ex multis uriαAοις sive lignisve chartae sive membranae compositis, quo genere hodie compinguntur nostra libro- Ium exemplaria. Testamenta itaque vel Iibus aut in tabulis tantum scribebantur aut in voluminibus, in chartis plicatis num- 'dam, quia plicaturae impatiens erat c lia ira

Vetelum

113쪽

rio SPECIMEN CONFUT. veterum ex papyro AEgyptiaca, cujus usum duntaxat noverant tam Romani quam

Graeci. Falsa igitur illa Speculatoris observatio de charta testamenti plicata , & tribus chordulis ligata & involuta , de signis testium ab una ex chordulis dependentibus. Quae longissime absunt a forma antiqua lino circumligandi & signandi testamenti. Eam dum nobis pro antiqua satagit obtrudere bipedum indoctissimus legu-l ejus, ludibrium se debere non sentit omnibus sanis & doctis. Si similis illi essem ;ntiosum hic eum compellarena. Furor quippe est de manifesta phrenitis , velle

eam complicatae chartae formam cum chorindulis & sigillis ex una chordula dependulis,

quam describit Speculator, velle inquam e sese eandem cum ea quam Paulus ex Senatus consulto introductam scribit,& quam Salmasius in lib. de Modo usurar. explicavit. Si chartam pro membrana eum dicet accepisse, ut nunc vulgo loquimur, tanto magis ineptus vel etiam insanus, cum chartam veteres non dixerint, nisi de ea quae ex papyro esset contexta. Locum illum Pauli decantati si1mum esse dicit noster rabula. Sed quid tum p An qui eum decantarunt, etiam intellexere λ Ipse fidem facit quam male hactenus intellectus fuerit cum intich xv LII. notat eum morem signandi qui a Paulo traditura

114쪽

ditur, diu durasse ct ad nostra pene tempora, ita sit non paucos contractus ita signatos viderimus, quorum nonnullis gnatorum sigilla appensa adhuc extabant. Non sani haec esse hominis etiam aliquis non sanus jurare posset. Certe portentosam institiam veteris moris in signandis testamentis & aliis qua privatis qua publicis contractibus apud Romanos& Graecos servati, produnt. Vel illud eum

revocare debuit aram stolida ac vesana cogitatione, quod & Suetonius in Nerone Paulus de solis ceratis tabulis, quibus tr laticium tunc fuit testamenta conscribi, in istellexerint, non de aliis. Non certe de nostris chartis complicatis, quae notae antiquis non fuerunt. Nec magis illis cognita liquet fuisse sigilla appensa chartae vel membrana aut ex aliqua chordula dependula, ut in testamentis &contractibus ante centum aut ducentos annos scriptis videre est. Praeterea Iinam erat, id est filum ex lino,non chordula, quo veterum testamenta circumligabantur, nec umquam aliter nominant Iurisconsulti, Plautus, Cicero, Suetonius, Juvenalis& alii classici auctores. Plura loca ex Jure produci possent quae linum appellant, quo

testamenti tabulae constringebantur. Servius ad Eclogam IV. Nam linum cum dicimus situm significantes, primam habet longam. Inde linam quo margaritae inseruntur, filum est,

115쪽

ih S ECIMEN CONFUT. non chordula. Quae funiculo vel chordula insererentur, foramen nimis magnum haberent , & hoc ipso minus viderentur pretiosae. Tertullianus de Habitu muliebri, lino decies festertium inseritur. Pro eo flum dixit Hieronymus: Unollo νillarum in uunt pretia. Celsus lib. VII. cap. x Iv. de ligatura umbilici infantis; a quibusdam ad imum acu trajectatur duo lina ducente , deinde utriusque Iini duobus capitibus diνerse partes adstringuntur. Idem Filum alio loco dixit, eodem libro ubi de pueris infibulandis agit. Siglans ab his ubera est, is locus fbula idoneus est. Tum quia nota fiunt cum acu filum ducente transsuitur. Hoc ipsum est quod alibi acium appellavit; de qua frustra disputarunt viri docti quid esset, cum sit filum vel linum quo suitur Sc quod acu ducitur, ab acu propterea sic dictum,& Graeci ράμμα, appellant, id est filum

suendo idoneum quod erat retortum, id est ex duobus filis, qualia e colu nera exeunt, compositum. Hinc linum etiam dictum quo conluebantur calcei, quamvis esset crassius. In venalis Sar. m. Uel si consitito vaIuere crassum Atque recens linum ostendit non una cicatrix. Linum quoque Graeci, id est λίνον, appellant quo ex corio navigia consuebantur, Καὶ λίνω τοίχων αρμονίη Theophilus νον quoquc Graece dixit, linum quo tabulae testa-

116쪽

ANIMADV. HERALD. II 3 testamenti ligabantur.Nec abnuo quin crasse

sus fuerit vulgati lino sive filo quo suitur, quamvis eo etiam hodie soleamus litteras ligare & signo impresso claudere. sed ad majores fasciculos crassius linum adhibemus ex pluribus filis contextum, vel ex pluribus

cannabinis tractis tortum. Linum certe sive

subtile sit sive et assum, nihilaliud est quam lineum vinculum. Ovidius id probat viscula Epistolarum appellans linum illud quo Epi'

stolae erant obligatet. Eo de certe lino, hoc est fili genere Epistolae circumligabantur, sive in tabulis cera inductis scriptae forent, sive in chartae volumine. Certe non alia dari potest forma signandi testamenti pretieream quam Salmasius ostendit &explieavit, quantumvis

serere pergat. ut contratium evincat commoti cerebri ludimagister. Simplicissima ea ratio fuit. Si tabulae erant ligneae vel chartaceae aut me branaceae, id est codex ex charta vel membrana vel ligno circumligabatur li-no,id est filo erassiore deinde ei ipsi lino imponebantur cerae infixet, sive cerae frusta,quibus imprimebantur a testibus annuli signatorii. Nullu hic mysteri u quod non sit facilimae imσεώας, intelligentibus saltem Romanetae Graecae antiquitatis imperitis & Heraldo similibus omnia in operto &-α. In Plauti Bacchidibus nescio quis poscit ceram

re linum obligandae Nobsignandae Episto lae. H Cedo

117쪽

II 4 , SPECIMEN CONFu T. Cedo tu ceram ct linum actutum, age, obliga, Obsigna cito.

Epistolae olim saepe in ceratis tabulis sive eo dicibus ligneis cera oblitis scribebantur,

ut de testamenta sed brevioris tantum eἔant

formae unde & Codicilli dicti, quasi parvi codices. Hinc codicilli pro epistola apud

Petronium & alios. Inde & nomen tesi mentariis codicillis, & illis Imperatorum epistolis quibus honores & dignitates privatis conferebant. Inde & honorarii codicilli, quibus solum honoris titulum in aliquo officio dabant. Petit igitur ille apud Comicum linum ad obligandam epistolam, ceram ad Obsignandam. Non dissicilis est conjecturaedicere , quomodo pugillaria ejusmodi &codicilli si ve lignei dc citrei, sive eborei, sive membianei obligarentur, nempe lino circumducto & circumvoluto. Qua vero ratione cera vel cereis sigillis obsignarentur, non potest magis esse obscurum, nisi quis velit dubitare utru cera signanda poneretur in alia parte tabularum, quam supra linum. At hoc veri simile non est. Quid enim alibi infixa nee ret& signata Z Lino imposita praestabat ut firmius adha ret. Sc ut ne distrahi hinc vel inde posset. Quod etiam videmus in iis litteris ex charta quae Iineo filo ligan

tur, ut solet mercatores,aut serico,ut elegan

tiores. Lineo filo vel sericeo cera liquefacta

118쪽

ANIMADU. Hae RALO. tis infunditur & statim annulo signatorio premitur. Non alio igitur modo tabulae epis stolares & tabulae testamentariae, sive essent ligneae, sive membranaceae, sive etiam charis taceae , obligari solebant & obsignari. Hoc, itaque est quod obsignare tabuta di ctum v tetibus, non aliud, lino nempe circumligam te signa supra linum imponere. Quod adeo verum est,ut si linum ipcissim esset, nohaberetur restamentum pro signato, quamvis signa omnia integra essent & intacta. Sisenim leg. r. D. de bonorum possessi. secun d. Τabul. 9. x. Iurisconsultus scribit, M. tinum quo ligata fiunt tabula, inciseumsit, O testator hoc fecerit, non videntur signata, ct ideo Minnorum pus io peti non potest. Hinc upervacuam linum dixit Satyricus de chirographis quae

non agnoscit debitor, eoque pro non signatis habentur.

Si decies lectis diversis parte tabellis Vana siverνacui dicunt Chirographa lini, Arguit ipsorum quos littera, gemmas princeps

Sardon rhum loculis qua custoditur eburnis. Ita enim scribendum secundo versu ar- guunt scripta exemplaria, in quibus lini legitur non ligni. Ipsi qui scripserunt chirographum & signarunt, negant a se scriptum signatumque, & sic supervacuum linum ea. Ium tabularum evadit, id est obsignatio.

Quia, ut dixi,sine lino signa per se nihil pose H 1 sunt

119쪽

116 SPE cIMEN CONFUT. sunt essicere claudendis & obserandis tabulis , si sola imprimerentur exteriori parti tabularii, ideo quoniam incisum est linum, non habentur pro signatis. Quidam etiam olim confecto jam testamento, si eos post modum poeniteret, solo inciso lino vel rupto tabularum, pro intestatis moriebantur, quasi si non signatum foret testamenaum. Paulus in Collatione legum Mosaicatum cum Romanis sub titulo de legitima sucee ssione , Intestati dicuntur qui tectamentum fatere non possunt, vel ipsi unum ut intestati decederent. abruperunt. Et sane linum per se circumvolutum tabulis vel codici & utrimque nodatum, sic eas constringit & occludit, ut aperiri non possint nisi rumpatur aut incidatur. Quod non possunt praestate sola sigilla ex cera, quamvis omnis tabularum seri perficies iis obtegeretur. Ideo Iliacis temporibus , quibus nec signa nec claves in uia fuere, sola vinculoru circumligatione claudebantur, ut ex istis Homeri versibus liquet ix Odysseae, de arca cui vinculum circumponi praecipitur, ut operculum cum ipsa

Ad quem locum notat Eustathius ex antiquis Scholiastis, παλαον 3 φαειν no καύσφαλίζει in δεσμοῖς η κλεις A νεωτέρων

120쪽

ANIMADV. HER ALD. Ii 7 λακωνων Antiquus mos fuit

claudere vinculis, claves enim posteriorum inventum & Laconum. Plinius tib xxxii. Cap. eodem poetae loco probat annuloriam usum arcis & aliis utensilibus claudendis fuisse ignotum. Neo Iliacis temporibus ullos. fuisse annulos video. Nusiquam certe Homerin dicit , cum ct codicillos motatos Epistolarum gratia indica ct conditia arcis vestes, ct vasa aurea argenteaque se ea colligata nodo,non annuli nota. Argumento hoc Plinius utitur non usitatae per annulos obsignati unis Trojanis et emporibus, quia cum codicillorum epistolarium meminerit aliquot locis, numquam tamen signatos eos memorat. Sed & arcae quibu condebatur vestes & alia pretiosa, sola nodi nota, non annuli, apud eum colligantur. Ergo eo tempore etiam codices & codicilli solo lineo vinculo obligari solebant, ut &arcae & alia claudenda. Non enim apertae

missitabantur epistolae. Et codicilli illi quos

contra se scriptos Bellerephon tulit, non erant, ut est verisimile, aperti, sed obligati. Post inventionem annulorum signato Ilorum , quo tutiores forent tabulae lino colligatae . supra linum ipsum sigilla figebantur cerea, annulo impressia. Quod etiam ad alias res translatum est annulo claudendas. Sed de tabulis & codicibus nunc tantum agimus. Olim unico lino ligabantur Ta-

H , bulas