Specimen confutationis animadversionum Desiderii Heraldi sive Tractatus de subscribendis & signandis testamentis, item de antiquorum & hodiernorum sigillorum differentia. Auctore Cl. S

261쪽

ANIMAD V. HE RAED. 2I do & signando testamento, constanter eundem observavit ordinem. Proxime enim post illa quae a te citata sunt, haec sequuntur

verba quibus ordo subscribendi prior . deinde signandi posterior diserte expressus est. Quo facto O testibus uno eodemque die ac tempore subscribentibus o consignantibus testamentum valere. En Ascribere & fgnaret Et paulo post: Susscit uno tempore eodemque die,

nullo astu extraneo interveniente, tesses omnes

pidelicet simul, nec dirersis temporibus, Abscribere ignareque testamentum. En iterum subsicribere prius quam signaret Sequitur continuo, Finem autem testamenti subscriptiones se signacula testum esse decernimus. Ecce tertio, gnacula testium postsubinvtibnti posita. Subjungitur statim, Non subsicriptum autem a testibus ac non signatum reflamentum pro imperfecto haberi sonvenit. Quarto hic vides, si talpa videt, sub scriptum prius, deinde signatum testamentum. Sed qui sunt illi homines σπα-Hi-Mι quos dicis non curare rerum oldinem nec ei adhaerere 3 nec verborum sono ρ Bellos sane nobis pragmaticos narras. Secundum istos ergo pragmaticos qui servandi ordinis curios non lunt, pro nihilo habendum sit, si testamentum prius signent testes, deinde subscribant, & ultimo loco scribatur a testatore manu propria vel alteriuscujuslibet. Cur igitur hoc ipso loco nos di D

262쪽

cere voluisti signandi ac subscribendi ordinem ab istis pragmaticis qui ordini adhaerere non solebant λ Sic enim ais, Theodosium dc Valentem leg. praedicta xxi. Codi. cis de Testamentis, formam testamentorum condidisse dc signandi ac subscribendi ordinem constituisse. Quod quomodo fieret,

disicet postea Salmasius) a pragmaticis. Dic

nobis, 5 Pragmatice, quomodo ordinem eum docere nos poterunt tui pragmatici, quos dicis in ea legeTheodosii condenda ad erum ordinem non attendisse, ideo Tres Προν οριηυκαῖς constituisse ὶ Certe illi quatuor in eadem lege locis postposuerunt signacula substriptionibus. Nonne etiam re pudet inscitiae homines cum juris conditoribus confundis 3 Sic enim loqueris, quod memori et Magister ille a quo lex Theodosii condita est , ut moris tunc

fuit quattuor locis subscribere & signare testamentum dixisset, nihil aliud hoc signi care

quam juris conditores O homines mαγμαIκους non tam verborum sono aut ordini adherere selere quam rebia ipsis. Tam docta ac bella haec tua vel ba sunt ut iterum hic ea producere gramVatus non fuerim. Ergo pragmatici homines fuere qui legem illam Theodosii condiderunt, qui non curant ordinem. Ergo alii sunt

illi pragmatici a quibus nos discere in e de Sectionejussilli quomodo ordo signan-

263쪽

ANIMADV. HER ADD. 26rdi & subscribendi in testamentis serVaretur. Certe Durandum speculatorem nobis allegas sequenti Numero a quo hoc discamus. Fuit ergo ille pragmaticus, sed ex eorum genere qui ordinem diligenter serva-1ent, non ex illis qui ordini non adfinebant, ut illi fuerunt qui legem Theodosii

formarunt. Hos ideo graece discriminis gratia Mαγμαἶγωις videris nuncupasse, illos vero qualis fuit Durandus, Pragmaticos. Ego sane te verum hic MαγαHiυν dc pragmaticum agno sco. Nam ποαγρια tibi ipsi παρ- εχυ, non nobis, qui tam inscite, insulse, inepte, de his commentaris quorum nullum habes gustum , nullum sensum, nullum intellectum. Nec scire te plane profiteris quinam in jure & apud auctores Roma

nos Pragmaticorum nomine nuncupati sint.

Quod ut possis discere remitto te ad Lexica Iutidica. Nunc persequemur ordinem nostrum, & quo ordine testamenta subscribi de signari solita olim fuerint demonstremus, testimoniis ex jure ipso ductis. An pra-matici etiam fuerunt,id est ordinis contemptores in testamentis ordinandis, qui Instituta Iustiniani composuerunt ρ Tales videntur fuisse. Nam & illi aliquot locis subscriptiones testium anteposiverunt signaculis

eorundem. Titulo de Testamentis ordinandis: Et uno eodemque tempore , quod jus ci-

264쪽

vile quodammodo exigebat, si tem testibus adhibitu , ct JUcriptione tessium, quod ex Constiturionibus inventum est, ct ex Edicto pratoris signa-

cubi tectamentis imponerentur. Omnia ordine percenset ut in testamento ordinando acta

sunt, Testes adbibitos, eorundem subseri ptiones, &postremo signacula ab iis impo- posita. Eundem ordinem repetunt ibidem ubi dicunt testes & eorum praesentiam uno contextu testamenti celebrandi gratia a jure civili descendere. Subscriptionem autem testatoris & testium ex sacrarum constituutionum observatione adhiberi ; signacula autem & testium numerum ex edi Ao Praetoris. An putas,3 Pragmaticorum ocelle, or dine in verso h cibi fuisse digesta ab auctore& conditore eorum Institutorum; &quod prius faciendum posterius ab iis memora tum Z Falleris si id putas. Nam&insequentibus eundem ordinem servarunt. In eo quippe qui proxime sequitur paragrapho, Justinianus in sua Constitutione hoc ad dia disse ait ad veterum Principum Constitutiones detestamentis edictas, ut per manum te- satoris vel testifi nomen haredis exprimatur. HOC

ad subscriptiones spectat. Deinde adjicit, posse se omnes testes uno annulo signare testamen rum. Ergo primo subscribebatur, deinde V signabatur. Qui leges misigothorum in Hispaniis sanxerunt, etiam de illis pra

265쪽

gmaticis fuere qui solebant ordinem omisnem insuper habere. Illi quippe subscriptionem &signa sic semper nominarunt, non signa & bubsicriptionem lib. I t. Tit. XV. lese xii. de Testamentis , sive qualiter confici pelsermari conveniat ultimas hominum voluntates.

In ea lege quater aut quinquies ubscriptio is

signa, subscriptor signator, seu criptum o H

gnatum leguntur. Legum earum auctoritate saepe & libenter usus est Cujacius, quod in iis omnia ferme essent ex lege civili petita, &sermone Latino conscripta. De alio tamen genere signandi ea esse intelligenda infra dicam. Sed quid tamdiu misellum pragmaticum velut ex furca semianimem pendere patimurὶ Absolvendus eli & strangulandus. Hoc faciet locus ex leg. via Cod. Qui testamenta. Verba haec inspice, dc crepa , homo pragmatice, vel potius Mule sagmatice: Quibus omnibus ex ordineperoratis, uno eodemque loco se tempore, fled θ tabularii manu conscriptis sub obtutu septem, ut dictum est, telium , ct eorundem testium manu subscriptis. dehinc consignatis, tam ab iisdem telibus quam a tabulario , plenum obtinebit robur testantis arbitrium. Quid his oppones λ An & pragma ticum fuisse & ordini non adhaesis se qui hanc constitutionem Iustino conscripsit Debuit ergo dicere si ordinem recte observasser, eorundem testum manu gnatis, d.hinc σ

266쪽

subscriptis. Sed certe pertinax homo ille fuit

qui in eo ordine perseveravit tenendo ea dem lege bis aut ter. Sic enim paulo post habet: Et ubi tenor eorum omnibus innotuerit,

elogium ipsisuum profiteatur is ex animi sivi qua Iecta punt disposivisse sententia. Et in fine, sub

scriptio sequatur testium, nec non omnium signacula tam tentium, prout dictum est, quam Tabularii. Repetit eadem paulo post, perstando in eodem ordine, his verbis : Libera potestate concedenda poluntates fluas in praedictam modum ordinantibus, chartulam ita subscriptam, ita denique consignatam, cui pelint ex testibus cu- fodiendum mandare. Cui haec satis non erunt,

quid illi possit esse satis nescio. Hoc sciat interim Causidicus non Glossaria hic Salmasium adjuvisse, dec ea consuluisse ut dis.ceret subscriptionem prius testium intestamentis celebratam , deinde & signa ab iliadem imposita. Ex penitis & puris juris fontibus hoc hau sit, quos iste causarum latrosve latrator, non adiit, contentus ea quae . habet duxisse ex fetidis pragmaticorum lacunis. Sed ut rerum verborumque imperitus est, nec ex glossariorum libris quos legendo conti ivit, nec ex legum voluminibus quae pertransennam tantum libavit, duplicas illos generis pragmaticos deprompsisse videtur toti antiquitati Romanae & Graecae incognitos. Vlpianus leg. I x. de poenis cum tabel

267쪽

ANIMADU. HERALD χει tabellionibus eosdem facit. Solet, inquit, autem ita vel juris studiosis interdici vel advocatis. νιι tabellionibus νe pragmaticis. An hic noster,

pragmaticos appellat eos advocatos qui forum terunt & in causis agendis & negotiis tractandis versati suntὶ ita videtur. Nam de Durandii Speculatorem inter hos pragma ticos recenser. Alio tamen sensu Mωγμα-kκους homines cum juris conditoribus con

jungit , quos fortasse sic credidit dictos, quod pragmatica rescripta Sc pragmaticas sanctiones principum conderent. Ilii sunt quas dicit nec verborum sono nec ordini rerum scribendarum attendisse. Alteri vero pragmatici cum sint toti formularii, quo ordine signanda & subscribenda sint testamenta optime scilicet norunt. Nam ex horu dicta tis, quomodo signarent privi,deinde subscriberent, jam docendos nos esse admonet. Haec enim sunt ejus verba quibus claudit Num. XIX. primi hujus libri cacatarum Animadversionum. Non simplici genere imperitiae peccavit, primum cum pragmaticos dixit causariun actores. Nec moror Isidorum qui lib. V.Cap. XXi I. pragmaticum eum esse interpretatur qui actor est causarum & negotio- Ium , quia negotia pragmatica dicantur.

Alium eise qui causas agit a pragmatico ostendit Juvenalis istis vellibus Satyr. VII.

268쪽

66 SpEcIMEN CONFUT. Si quater egisti, s contigit aurevi unae. Inde cadunt partes ex foedere pragmaticorum. Nec audio Scholiasten pragmaticos ibi juri peritos exponentem , qui negotiales causas agunt. Notum ex Cicerone & Quintiliano qui pragmatici veteribus dicti sint.

Longe autem majorem inscitiam ostendit quod etσαγμαι κους vocari ait qui leges ae rescripta principum componebant, aut per

scribebant, quia nimirum pragmatica jussones M sanctiones dicebantur: In leg. x. Codicis pragmatica jusso distinguitur a Principis a notatione. Ita vero dicitur pragmatica jussio vel constitutio ut pragmatica historia, pragmaticin commentarius, quo res exponunt

tur cum suis causis, & latius proponuntur. Inde Servius notat ad V I. Aneid. multos ex singulis titulis rerum quas ibi obiter attigi t Viroius, integram pragmaticam confecisse. Cicero ad Atticum lib.xI V.Epist. m. Tu siquid pragmaticum habes,scribe: n minin,populi Mnmημοια αν ct mimorum dictaperscribito. Vbi σαγμα διυν de rebus gestis accipiendum ; siquid habes rerum aut negotiorum quae geruntur. Idem Cicero Epist. xx. ad Atti c. lib. II. Homines pragmaticus appel lat prudentes & in rerum gerendarum usu

versatos versutosque. Advocatus videtur pragmaticos vocare quos vulgo οσοικικους

vocant. At nisi insanit, scire debuit aliud e sise

269쪽

ANIMADV. HERALD. 2 se aliud Alter hic ejus

cabantur qui rescripta Principum ac constitutiones formabant, excipiebant ac perscribebant , sed memoriae magistrorum munus hoc fuit, qui posterioribus dicti su ne Memoriales, & in officio erant quaestoris. Is Quaestor Cancellarii sic postea appellati munus in aula obibat sub Imperatoribus. Verum de his alibi. Pro oraculo interi in habeamus juris conditores Zc Mαγμο κους Advocati, non curare verborum sonum nec

ordinem , sed res tantum ipsias. quod prius natura est an posterius vel contra locati debeat parum sollicitos & unice securos.

C A P. XXVII. Formulam subscribendorum Θ signandorum tessa

mentoru antiquam a Guillelmo Durando non esse petenda. An ejus aras adeo erudita fuerit, ut mores antiquos Romanos ad unguem scirepotuerint qui

tunc vixere. Qua deformasubscribendi se signandi testamentiscripsit,ex usu seculi suiscripsisse. Tabularum per ea tempora eeratarum nullum usum fuisse nec voluminum. Di tinguenda esse tempor se discutiendas materias de quibus seribitur, quod per imperitiam summam non fecit Herridus: Hinsmira ejus hallucinationes.

UXpectabam post refutatas Salma sit ra- tiones & explicationes de ordine subscribendorum dc signandorum testamento-

270쪽

263 SpEcIMgN CONFUT. Ium, ut nobis clare, plane pleneque edisi sertaret, priscis Romanis signandorum testam intorum usitatum morem: sed fefellit me Causidicus, qui & multos alios. Cum enim in numerato nihil haberet & de arca sua non posset solvere,unum ex pragmaticis

suis allegavit qui pro se solutionem faceret. Is est Guillelmus Durandus speculator,cujus locum bene longu &duas paginas occupantem, integrum produxit. Ex quo possemus nempe addiscere formam scribendi prius,

deinde signandi, postremo & subscribendi

testamenti. Luculenter sic ab eo descriptam asseverat. Fuit Durandus ille Iuriston fultus sane celebris, quem pragmaticum vult filisse

pragmaticus noster. Sunt ergo pares.. Hic Cum anno CII CLxx I volumen illud de jure composuisset cui titulum fecit Speculum juris, ab eo Speculator cognominatus est, ut nos hic docet pragmaticorum coryphaeus. Decessit in aetate adhuc florente cum vix annum trigesimum excessisset. Vixit saeculo

plane barbaro quod & ipsius stilus indicat. Ut juris, quod ad praxin & usum fori eo

tempore vigebat,peritissimum fuisse concedam , ita antiquitatis Romanae & verae legum scientiae prorsum rudis fuit, ut ex hoc ipso loco quam noster hic Iurisconsultus practicus, sive ut ipse dici vult, pragmaticus descripsit, clare patebit. Quomodo veteres Romani