Specimen confutationis animadversionum Desiderii Heraldi sive Tractatus de subscribendis & signandis testamentis, item de antiquorum & hodiernorum sigillorum differentia. Auctore Cl. S

71쪽

γν, αντρρο ν idem quod ἰσόρροπον ; sic plane rotetr/mν idem est quod rim ni σπν, quia artiis sex vel librarius qui librum transcribit, habet ante se vel appositum exemplar ει ηεω- νά- ν unde exemplum describit. Inde etiam G ἶσον Graeci recentiores pro exem

plo quod ὀ prototypo expressum &exseriptum est dixere, ut pluribus probavit Salmasius in observationibus ad jus Atticum &Romanum. Sed durum sinciput Lotharingici bubali, ex aere paternarum Machinarum factum nescit cedere melioribus, & mavult errores suos tueri quam fateri. Ita enim obstinate illud suum defendit de ire πω, quod idem esse vult cum ut sectione xxvi. & ultima hujus primae Animadversionis se tot testimoniis id compro-hasse dicat ut novis opus non sit. Haec ejus verba sunt improbi Capitonis. Quod autem ἰατυαν vult esse ἀντικαφον, id a nobis in observationibus tot testimoniis est confutatum, quibus ne unum quidem ullius scriptoris locum opponit, ut novis testimoniis pelle id con firmare si hominis otio βο abutentis. Tot illa testimonia, quibus impurus nebulo mentitur se confutasse sententiam Salmasii, qua scripsit αντ γυψαν idem

72쪽

ANIMADV. HERALD. 6sidem esse cum iremet , ad duo Theophili

loca reducuntur quae nou intellexit. Ita priore ἰ τυποι non nominantur,

sed Ma Nκοα iιπτύπως γωιφέν, ut in Codicibus scriptis habetur. Quod Latine potest optime reddi, testamenta plura eodem exempla conscere. Idem sensus existeretri seri- heretur, ais Νκως ἰ τυπους γροφήν, plura testamenta paricula facere,vel eoilem exemplo. Nam & paulo post ἰσοτυπα π No λκῶν appellat, id est exemplaria. τύm 3 A' ἀνοιγ-

Ex his solis duobus locis contendit ἰ et πον idem esse quod Mωτο πον, & aliud quam άδγυφον. Haec sunt tot auctorum testimonia quae ad unum reducuntur. Si enim dixero plura testamenta eodem exemplo scripta, non inde sequitur, ut exemplum sit idem quod authenticum testamentum, quamvis illa omnia testamenta invicem sibi sint ita is, id est eodem exemplo scripta, Momnia authentici exemplaris loco habenda. Nam ut jam ante docui, ἰῶππον gene

rate est ut & ἰ'αν, idemque significat quod simile vel similis formae. Cum similia igitur sint plura exemplaria eodem exemplo δίτυπω facta, etiam inter se sunt ι nimis. Nec tamen inde essicies ι άππον idem proprie esse quod me 'οτυπον, nec exemplum idem

quod exemplar. Exemplaria quippe plura 2 3 eodem

73쪽

7o SPECIMEN CONFUT. eodem exemplo facta, sunt ire πως γεγυμ γα sunt etiam inter se ι σητυοm,sed nobsunt tamen exempla, nec absolute ανπιυπω

aut ἰσοτυ . At Theophilus altero loco ubi dicit debere essem - ων-α ἰ τυ e, ita Voce ι τυπου abusus est ut Florentius voce Exemplorum, quae posuit pro exemplaribus. Neget hoc' si possit os ferreum in illis verbis quae jam supra adduximus: Unum testimentum pluribus exemplis confignare quis ρο- te II. Dicat, si audet, Exempla hic esse eadem cum exemplaribus cum in observationibus jam sci ipserit Exempla proprie non esse ἰ τυπω sed αντιγροφα . Neget etiam si potest, in hac lege Florentium Exempla pro exemplaribus

abusive posuisse. Graeci Βααλικῶν interpretes ad verbum vertendo non aliter reddere potuerunt, quam ποθίοῖς ἰουποις διωσιτ

εαἰοω ΗΝ κ . Similis est abusius in Graeco & in Latino. Inde accepit Theophilus cum dixit πολλαλκων, malia exempla testamentorum pro exemplaribus. Nam ἰσοτυπον proprie idem est quod Exemplum, quia simile est & ἰ νιν archetypo vel prototypo. Quod negare, ratione est carere,ac pro sincipite culum bombardae habere. Et sane locus ille Institutorum Justiniani videtur plane expressus ex illa lege x x I v. D. de Testamentis,quae descripta est ex libro decimo Institutionum Florent. Si

74쪽

plum. Qui hoc negaverit, dignus est bombardam nudo podice per hyemem in equitate intensissimo frigore quale nunc spirat.

C A P. VI, Fusim tractatur ae disputatur de Exemplaribus quos sint eadem cum Codicibus exemplaris causascriptis. Exemplar id esse proprie de quo exemplum sumitur. Ideo exemplum diei Greeis ἰιατυπουν, quia simile sit exemplari, non contra. Inscitia is ineptia Heraui multu depalata.

AB ea stulta &inscita observatione quae sciscit ἰσοτυmν idem esse quod σαωτότυ-mν, & utrumque separat ab ἀνυγω Φω vel exemplo, persuasit sibi .febriculosum silicet-nium, emplaria, non alia esse nec dici aliter quam quae invicem sibi sunt ἰσό-m. Ideo Codices diversos facit a b Exemplaribus, quia cum plura dicantur exemplaria, similia esse &εσοτυ- invicem ea esse oporteat, quod non

idem sit de Codicibus. Ergo qui dixerit,

testamentum pluribus codicibus factum eodem exemplo, recte dixerit, non item pluribus Exemplaribin eodem exemplo, quia nempe sati sit dicere pluribu3 Exemplaribus, cum exem

75쪽

1 SsgcIMEN CONFu T. proprietatςm significationis habeant.Quod ita est ridiculum, ut etiam illis risum move re possit qui nunquam riserint. Quid ergo Z Cum canit Horatius, Exemplaria Gr ca nocturua esse manu versanda ac diurna , antro me intellexit ea omnia exemplaria quae prxcipit evolvenda ὶ Ita sane necesse est si vera est observatio Ludi magistri. An si Cο- dices Graecos dixisset Poeta Venusinus, non idem videretur dixisse Θ Ergo ext rem testamentariam , etiam Codices & exemplaria eadem sunt. Rem propius & pressius stringamus. Si dixero penes me esse plura Solini exemplaria, is auctor ante me erat cum haec scriberem, an oportet omnia esse ι α συο ὶ Non omnino. Habeo plurium editionum diversa exemplaria quae non sunt ἰσοτυπα. Sed δέ eo tempore quo editum est illud opus recensitum ab auctore & emen datum , reperiebantur exemplaria illius speris quae utramque editionem contine

bant, primam & secundam. Qui utramque habebat,poterat dicere se habere plura ex- . emplaria Collectaneorum Solini, quamvis multum stilo & ordine dissidentia, Enim vero cum Exemplar sit proprie prototypus deautographus codex,ex quo exe pia plura describi postunt quae ἀνάγροις οι sunt, pote stiluis testator aut duo aut plura exemplari autographa conficere eodem exemplo, po

76쪽

ANIMADV. HERALD. 73 test& non eodem, quae nihilominus vocabuntur exemplaria. Haec non erunt i - τω- , sed tamen σαωjο--. Si testamenta

ara dicuntur de pluribus codicibus unius Testamenti eodem exemplo scriptis, potest& idem dici de testamentis quae non eodem exemplo scripta fuerint. Idem porro de pluribus tabulis testamenti, de de pluribus cadipibus, & de pluribu3 exem aribus partim eodem exemplo , partim dispari confectis. Ergo & Codices, & Tabulae,& Exemplaria testamenti armωνυμ ως dicuntur, cum

res eadem omnibus illis vocabulis significetur. Quod ad vocem Exemplar attinet. cum proprie significet το Musio mν, ex quo

similis alia scriptura imitatione e iungitur δίsic dicatur quod exemplorum,id est similitudinum quasi fundus & matris habeatur. nullam aliam habere videri potest similit dinis notionem. ξrgo Exemplaria de libris auctorum,&de testamenti tabulis autographis eadem sunt cum authenticis codicibus equi but exempla d est αντγυψα, ducuntur.

At codices auctorum cum e Xempla Ita appellantur, saepe etiam ψmγροφοι Graeci pro eodem solent ponere, quia & ανγγροφα simul sunt pleraque Exemplarium & simul Mesta me. Ut enim ab antiquioribus descripta sunt, ita alia ab iis quoque nova describuntur. Et sic a nobiliori & prinoi pallori E s notio no

77쪽

SP ε cIMEN C o Nrv T. notione denominantur. Non idem est in exemplaribus Testamentorum, sive unum sat sive duo, quod ut plurimum antiquis solitum, sive plura. Ex his exempla semel describebantur, non exemplorum exempla fiebant. Exemplum sive ἀνωγω ς' ex quo aliud exemplum e iungitur, Exemplar est illius exempli,ut & exemplum alterius ex quo descriptum est. Quod in libris & codicibus

auctorum,ut dixi, stipe numero fit, non item in testamentorum exemplaribus. Unum eX-

emplar fit, vel duo vel plura, eodem tempore & eadem manu ut plurimum scripta, atq; eodem exemplo. Datur, quibus necesse est,& horum aliquod exemplum, quod semel st, non pluries. Non enim exemplum exempli conficitur. Antiqui Romani frequentissime. ut flixi, solebant duo exemplaria, id est 2 ετυ ι sive authentica testamenti conscribere , u* notat Lex η LVII. D.

de Legatis II. Bina tabula testamenti eodem rempore exemplarii causa scripta, ut vulgo seristet, ejusdem Patrufamilias proferuntur. Ita Augustus in duobus codicibus testamentum fecisse dicitur apud Suetonium , & Tiberius apud

eundem duplex reflamentum eodem exempla.. Apud Vlpianum leg. i. D. de bonorum pos sessione secun d. Tabul. aliquis fecit testamentum in duobus Exemplaribus, item alius in duobus codicibus. Binae tabulae exemplarii cauta

78쪽

ANIMADV. HERALD. 73 eausa scriptae, sunt duo exemplaria, ut infra dicemus. Si erant eodem exemplo scriptae, ut erant fere semper, has tabulas etiam inister se ἰ rους, vel ire πως scriptas fuisse oportet. Non tamen per se erunt ἰσόφ-. Alioquin & Exe Iu idem quoq; esset cum exemplari, &-cum - γ, cum duo testamenta dicuntur, vel duo codices uno exemplo conscripti. Quod si unum sit Exemplar testamenti, & unae tabulae authenticae, vel unus Codex archetypus, ut saepe etiam fiebat, an illud exempla dicebatur ἰσοτυπινὶ Cui ἰσότ-νρ An Exemplis quae inde describenturὶ Ridicule. Hoc

enim esset aratrum ante boves ponere, ut

vulgo ajunt. A quo similitudo petitur alte

rius operis per imitationem expressi, ex eo

ipso illam mutuaretur quod inde essictu est& simulatum. In multis rebus unicum datiar

Exemplar, id est Mωτοτυπον, ut saepe & in ipsis testamentis fieri solitum. Hoc si diceretur ἰσοτυπρο , non posset simile dici nisi Exemplo inde descripto & essicho. Atqui Exemplar testamenti indoctus Legule-jus ne quidem vult esse ἰσοτυmν, quod ipsi est authenticum & originale, sed vult pro exemplo sive Gmγω φω sumi, ut supra vidimus. Ergo in illa lege xLvir. Tabulae emplarii causa scripta, erunt accipiendae debis quae describuntur ut Exempli loco sint.

Quae,

79쪽

76 SPECIMEN CONFUT. Quae interpretatio non potest ferri, ut paulo post dicemus, cum de authenticis tabα-lis legem debere exponi, ipsa declaret. Sed Exemplaria porro testamenti non necesse esse invicem per omnia ἰσοτυ- confici, eamdem lex ostendit. Nam earum binarum Tabularum in alteris legati erant aurei centum Titio, in alteris quinquaginta. Si credatur inepto censori, non erant Exemplaria illae tabulae, nec etiam, quod lex tamen assirmat, Exemplarii causa scriptae ; quia non fue-Ig in omnibus ἰ - ως confectς, ac proinde

nec ire anι. Eaeemplaria autem authentica

binas illas tabulas fuisse vel illud fidem facit, quod quaeritur in ea lege a Iurisconsulisto, utrum ex iis centum aureos, an quin

qua ginta, habiturus esset is, cui centum erant in alteris legati aurei, in alteris quinquaginta. Exempla tabularum nihil ad hoc valvissent. Ergo Exemplaria erant, id est authenticae & primitivae tabulae, non descrip ta ut essent Exempli loco, sed Exemplaris musa scriptae, hoc est, ut essen x Exemplaria.

C A D.

80쪽

C A P. VII. Stultitia, vanitas ct ἁλογία, item improba euriosita; Beraldi notata. Legem de qua qr stio est a nemine hactenus fuisse intellectam, se recte a Salmasias explicatam. Nullum in ea scrupulum esse videri, si exponatur, ut voluit Heratam. Perperam eun

dem nihil discriminis statuere inter simul scriptum tectamentum, ct simul signatum.

C At dictum de Codicibus testamenti'uod iidem sint cum Exemplaribus, in lege de

qua nunc agimus. Sat retusa imperitia improbi rabulae, Exemplar & Exemplum confundentis, ἰσοτυσπν cum Vel 'σω - metres , & mera miracula vel prodigia tam

in Jure quam in litteratura edentis. Nunc de maxima dissicultate ejusdem legis tractandum, quae non tam in duobus Codicibus sita est, quam in eo quod simul signati proponuntur. Eam legem nemo Jurisconsultorum intellexit antequam eam Salmasius explicasset. Hoc ussit hominem stolide Vanum, qui non potuit ferre se doceri ab eo quem pro Jurisconsulto non haberet, quod ipse suo judicio Jurisconsultissimus ignoraverit cum aliis omnibus qui antea fuere, quique nunc sunt. Hic vitiligatorem imperitum appellat Salmasium. Quid iniquius Justitia unicuique suum tribuit, at iste The

midis antistes suum quod est, aliis injuste