장음표시 사용
211쪽
uentis. Quaestio igitur est, an intellectus habeat rati nem Causu principalis , vel solum instrumentalis, vel alio modo se habeat ad Visionem producendam. I.Conc. Intellectus Beati concurrit partialiter clim lumine gloriς ad physice active, & immediate producendam. . Vitionem: Hetc est Scoti in 4. d. 9. quςst. I I. Contra plures Thom istas Recentiores afferentes, lumen requiri, Ut tribuat intellectui creat, virtutem visivam simpliciter ex parte potentiae ad Deum videndum : & quidam affertiue
docent lumen gloriae esse totam rationem, per quam Ii tellectus producit visionem; quorum rationes adducentur in parte argumentativa . Prob. nostra Conc. ex Scotoloc.cit. ubi docet intellectum creatum eandem virtutem,
quam habet in Patria, etiam in via ad videndum Deum , cum hoc tamen discrimine, quod invia est remota, in P tria vero propinqua, & in I. d. II. q. a. idem Scot. docet, nullum habitum, siue acquisitum, siue infusum,siue intellectivum, sue appetitiuum dare potentiae simpliciter operari, hoc est vitaliter nam quoad supernaturalitatens admittit etiam Doctor dare habitum infusum potentia supernaturaliter operari) sed tantum sic operari, hoc est: intensius, & perfectius, erilo &c. Prob. 2. Omnis intellectio producitur a mente, sicut volitio a voluntate: ergo etiam visio beata producitur ab intellectu creato, sicut Amor beatificus voluntate Cre ta : ant. pat. ex Communi sententia Sanctorum Patrum,& maxime D. August. cons pariter est euidens, quia non minus intellectus concurrere debet ad producendam visionem beatam, quam voluntas ad producendum amorem: crgo sicut voluntas concurrit active, ita intellectus: tum quia visio beatifica est actio vitalis, ergo con naturalited produci debet physice a potentia vitali, sed non ab alia , quam ab intellectu: ergo intellectus active concurrit ad Producendam visionem beatificam Prob. I. immediate contra Thomistas, vel Thomistae concedunt intellectum actu innuere in visionem,Vel non; hoc secundum manifeste negant, dum reijciunt sententiam dicentium intellectum passiiue tantum concurrere: Si primum: ergo intellectus vere cum lumine gloriae actisue concurrit, ac proinde lumen non est sola, α tota ratiu
212쪽
igendi, & producendi visionem . Confirmatur. Lumen
nequit dici tota ratio agendi, sicut calor in aqua, cui insidet, qui dicitur tota ratio calefaciendi, eo quia aqua concurrit palsiue tantum sustentando calorem : ergo intellectus concurrit active, aliter esset sinpliciter potentia
Resp. Thomistae lumen esse principium ut quo, &vt
forma, & intellectus ut quod; non quia intellectus se habeat solum ut suppositum recipiens denominationem, sed quia in ordine ad supernaturalitatem non habet pote: tiam, nisi radicalem, & remotam, cum sine principijs supernaturalibus nequeat producere actus supernaturales; ita plures Thom istae Recentiores , quare admissa in hoC sensu eorum sententia, coincidit cum nostra sententia, εἴ solo nomine differre videtur, ut etiam notauit praeter Ouviedam Mastrius in a. disp. 6. de Visione beatifica artic.3.
II Cone. Intellectus cum lumine gloriae concurrit ad visionem beatificam ut causa principalis. Hic est communis inter Scotistas. Prob. Illa causa concurrit ad effectum ut principalis, quae ipsum producit per virtutem sibi intrinsecam, & connaturalem, sed ita se habet intellectus respectu vitionis : ergo &c.. mai. pat. in hoc enim dita fert causa principalis ab instrumentali, quod haec operatur per virtutem solam externam sibi Communicatam; illa utaro per propriam , & intrinsecam vim ' prob. min. Nulla alia causa principalis in ordine ad visionem assignari po-xesh, ouia lumen non videt, sed intellectus: ergo intellectus est causa principalis, & non lumen, neque aliquid aliud . Consirmatur, qud lumen gloriae non potest esse princia pium actus vitalis, qui neces ario petit esse a potentia Via tali; sed talis potentia est solus intellectus : ergo intellectus est pauci principa' quoad visionem ,& vitalitatem actus, esto lumen quoad supernaturalitatem actus dici possit causa principalis, ut infra patebit in solutione a
. Arg. contra I. Pone. Intellectus non potest active coi currere ad visionem beatam, quin pariter concurrat ad C
ius supernaturalitatem : at hoc nequit intellectus prςst re, sed
213쪽
re, sta solam. vitalitatem actus: ergo nec ad entitatem νactus active potest Concurrere: mai. pat. min.prob. Sicut se habet lumen respecta vitalitatis actus , ita intellectus. respectu supernaturalitatis actus: sed tamen non attingit active vitalitatem, quia est principium inanime: ergo neque intellectus attingit active supernaturalitatem actus, quia est principium naturale, aCproinde nequit a-Ctiue concurrere asentitatem actus; Tum quia vitalitas
ipsius visionis est etiam formaliter supernaturalis , & pQCconsequens nequit intellectus ad iIlam active concurrere. Resp. neg. min. argum. & ratio est, nam cum intellem Ctus Concurrat ad entitatem visionis, concurri tetiam ad
omne id, quod est realiter identificatum ipsi visioni; ac proinde ad supernaturalitatem realiter identificatam cum visione; Vnde, cum forma litates illae vitalitatis, εο supernaeturalitatis non sint realiter distinctae ab actu vi sionis, λd resultent solum ex diuerso modo, quo actuS ille procoedere dicitur a suis causis ; ideo actus visionis besetae securidum realem suamentitatem, ac proinde secundum vit alitatem, & supernaturalitatem realiter erocedit, tam ab i ntellectu, quam a lumine gloriae, veluti a duabus causis paertialibus, esto enim non dicatur 'rocedere ab se traque λorsim praecise secundum suas sorinalitates; non αenim diCitur a lumine recipere vitalitatem, sicut nezabintellectu supernaturalitatem. Contra. V isto beata est ad quate, & formaliter supe naturalis: ergo procedere debet a principio superia atura- i; sed intellectus non est huiusmodi, ergo active nominConcurrit. Resp. conC. mai. Cum sequela, & disting.min. Intellectus non est principium supernaturale intrinsece, Conc. extrinseco, hoc est quatenus est eleuatus a lumine
gloriet, nego; Sunicit enim ad rationem principij adqqu ti visionis beatificae, quod fiat ab uno principio formali
supernaturali, quale est lumen, &ab alio extrinsece tantum, & per eleuationem, quale est intellectus beatus,quae duo principia integrant unam causam totalem, & Producunt visionem beatificam
214쪽
Resp. Scotum non docere intellectum se habere passivo ex propria sententia, & auertiue, sed probabiliter discurrere. Cqrerum manifeste patet intentio Doctoris,qui oppositum alibi assertiue tradit,&praesertim quodl. Iq. Arg. contra a. COnc. Quando aliqua causa est ig nobialior effectu, nequit dici causa principalis, sed intellectus est causa ignobi Iior visione, quς est eius effectus, ergo non est causa principalis, sed e contra, idest minui principalis., Resp. conc. mai. & neg. min. Nam intelleCtus, cum sit substantia spiritualis est nobilior visione beatifica,quae est accidens, quia substantia differt a toto genere ab accia lente. Cqterum, cum dicimus intellectum esie causam Principalem respectu visi onis, non loquimur de inteli Ctu , Vt naturalis potentia est, sed ut eleuatus, sicque uti tur lumine, & non e contra, quia lumen est propter potentiam, & non potentia propter lumen. Arg. a. a SuareZ sic. Causa concurrens ad aliquem ess Ctum per potentiam tantum obedientialem, nullo modo
Potest agere ut causa principalis ; sed intellectus ita se hahet : ergo non potest dici causa principalis. Resp. disting.
mai. Si Causa agens per potentiam obedientialem nullam ex sui natura habeat virtutem, nec quidem inchoativam, conc. mai. si vero ha beat virtutem inchoa ti sp,nego misitorem Contra. Instrumentum secundum omnes dicitur illud, quod agit ut eleuatum, & in virtute alterius: sed sic se habet intellectus respectu visionis, ergo M. Resp. neg. mianor. nam intellectus non tantum ratione luminis, sed Getiam sua naturali virtute concurrit ad visionem,ac proii de censetur causa principalis, eleuatio aut in tunc facit esse causam instruinci talem, quando principium eleuatum manet extra integritatem causae,non vero si eleuetur ad componendam integram causam principalem superia
turalis effectus, ut in casti nostro, vel clarius respondetur ut supra . . Contra arg. L ana. Si intellectus esset causa princi Palis cum lumine, ergo saltem partialiter deberet Cont nere visionem; sed hoc est salsum, quia supernaturale non Continetur in naturali potentia, seu causa ; tum quia, vcl .ntincrct formalitcri vcl eminenter, t neutrum dici P
215쪽
test: ergo M. Resp.conc. sequelam mal. & neg. min. quia dicimus intellectum eleuatum habere rationem causae supernaturalis, & continere visonem virtualiter in actu primo, ut supra ostensum est.
Arg. 3. Visio est una simplicissima, & indivisibili senti
ias: ergo implicat, quod secundum aliquod sui produc tur ab una causa partiali, & secundum aliam partem ab alia . Resp.argum. prob. tantum intellectum non esse causam partialem visionis partialitate effectus, quod gratis concedimus, & sic nil contra nostram sententiam. Quaeres. Aia visio beatifica sit verbum. Resp. discrepare inter se Scotistas circa hoc dubium, gNam quidam negant, Vt Smising. eo quia , cum Verbum
montis, Ut colligitur ex ἀoctrina August.sit imago obiecti naturaliter expressa ab intellectu i cundo, quq manet in illo, quamdiri durat cognitio actualis, & v ilio beatifica non producatur naturaliter, sed libere ab Eflentia Diuina per se, aut per sui speciem libere productam , sequitur. quod ipsa non sit proprie Verbum, esto improprie recto
licatur erbum,cui Opinioni videtur fauere Scot.in quol. 1 . &-. Alij vero Scotistar Communiter tenent oppositum CX SCOt. in 1. d.2. q. . d. 27. q. I I. in sine, & etiam probatur alath. D. Augusti q. de Trinit. cap.vIt.ubi ita tradit.
Omuis res , gnararum umque cognoscimus . eo enerat in nobis notia
tiam rui: de ita operatur Essentia Diuina visa, ergo generatio menzis terminatur ad Verbum, ergo visio Dei est: verbum mentis proprid. Prob. a. Visio Dei est naturalitPr expressa ab intellest Beati: sed hoc sufficit ad hoc, ut dicatur verbum mentis, ergo &C. patent mai. & min. nam gratis requiritur, quos etiam obiectum,& aliae cause Concurrences aqant naturaliter; Cauca enim prima semper concurrit libere ad in Bum mentis circa qu cunque obiecta, nec amplitis exigitur ad Cognitionem, sed partum. Quare Beata V irgo verbgenerauit veram prolem, esto Spiritus Sanctus habuerit ConCarsum non naturalam, sed libea um . Vnde, sicuς
Christus est proprijssime Filius Virginis , re non Spiritus
Saneti; ita beata vino dicenda es proprie verbum metariis quia ab ea procedit naturaliter; nec dici debet verbum nobieeci , Ut docet Scot. Quol. 14. cuivi authoritas adductoria
216쪽
a 4 ,rro parte opposita , non urget, cum Scotus non assertia sed disputatiue, ut notat Herincxp. I. disp. s. de Visione
Vtrum Beati nee ario videant omnia, quae sunt in Deo formalitis.
Not. r. Quod duplex obiectum assignatur invision
beatifica, nompe primarium, & dicitur illud, quoavrimo, & per se, & non ratione alterius percipitur a Beatis, quorum etiam Visionem terminat: re aliud secundarium,& dicitur illud, quod videtur,mediante altero, in
quo continentur, Vel eminenter, Vel virtualiter, quare
differunt haec duo obiecta in hoc, quod primarium sit sim obiectum materiale, di formale, idest id, quod vid
turi& ratio videndi; Secundarium autem cum non sit nurobiectum materiale, videtur mediante primo Nol. 2. Quod ea, quae in Deo sant, alia continentur sormaliter, ut Essentia, Attributa, & Relationes: alia s 1um eminenter, & virtualiter, ut Creaturae omnes, iam existentes, futurae, & praeteritae, quam possibiles. Rursus quae sunt in Deo sormaliter alia sunt necessaria, ut Attria buta , & Relationes , alia libera, Vt decreta Diuinae v luntatis . Denique nepessaria alia sunt absoluta nullum ordinem dicentia ad Creaturas, ut quaedam Diuina Attributa, & modi intrinseci: Alia vero dicunt quendam x spectum saltem rationis ad Creaturas , Ut omnipotentia , Scientia, Ideae &c. I. Conc. Beati videntes Deum, vitent formaliter, & distincte ipsam Diuinam Essentiam, Personarum Trinitatem, &attributa omnia, seCundum proprias eorum rati nes : haec videtur esse de fide delfinita In nol. Florent. in literis unionis, Vbi dicitur. Daus unus vi eiura Matis e & colligitur aperte ex Sacra Scriptura. Primo
217쪽
consensu Sancti Patres, & pra sertim Diuus Augustinus. Prob. ra tione. V ino beata est qui id i ta ti ua, est intuitl-ua, ergo se extendere debet ad omnia illa, quae pertinent ad Dei quid litatem, ac proinde etiam ad Attributa, ad modos in trinsecos, & ad Relationes. Prob. 2. Si videretur Essentia sine personalitatibus, & alijs Dei perfectionibus,talis visio nec esset Connaturalis, nec omnimode Completa, & quietatiua ; non quidem posterius, quia superes set Beato aliquid optandum , re videndum : nec etiam prius, quia visio intuit tua, & quietativa migit natural ver, ut Vica Estentia, Videatur etiam modus, quo illa subsistit, nec non omnes persectiones, quar necessario conCων. initantur j imam Diuinam Essentiam : sed visio non esset talis, nisi perciperetur Essentia cum omnibus suis permetionibas, sibi formaliter identificatis: ergo ad hoc ut viasio sit completa, & quietat tua, est necesse ut i via Essentia, Videant cir pariter omnia , quae in ea sormalit contia
II. Come. De porentia Dei absoluta potest videri Essentia sine Ritributis, 3c Personis, & unum Attributum sina
alio, nee aron una Persona sine alia. Est Scoti i d. I.q a. cum Scor ist, & alijs melioris notae Theologis Contr.Th inistas. Prob. r. Non dicit contradimonem posse videri Esseiatiam sine Attributis,ergo potuit a Deo fieri prob aiat. Si diceret contradictionem talis visio, maximu, vel q ia est visio intuit tua, vel quia est beatificativa: sed ex nullo capite potest fieri contradictio: ergo &c. prob, min, non quia visio sit intuit tua: nam de ratione visionis intuitiuae non est, quod sit ad quat , vel percipiatur obiectum secundum omnes formalitates sibi identificatas, ut patet dς oculo viden e parietem absque eo quod videat rationem qualitatis inhaerentiae, dependent lae &C. ergo neque ex hoc, quod sit haec visio quidditativa. Cqterum visio et lain quidditativa potest esse inadaequatai Cognitio namque Angeli, qua cognoscit inam Estentiam,est quid litativa,&tamen non est adaequata, quia non percipit in ea Gmnes respectus, quos habet ad creaturas, neque potentiam Obedientialem ad Alsionem beatificam: ergo&z. tum quia
neque Attributa, neque personalitates sunt de formali conCeptu Essentiet, cum sormaliter ab ipsa distiuguantur
218쪽
er o&C. Denique non repugnat, quia haec visio et beat 1ica; nam, non visis Personis, adhuc Deus remanet sui mum bonum, & finis ultimus infinite perfectus, ac proInde obiectum sufficiens ad beatificandum: ergo nec ex hoc cauite repugnat: Tum quia; si per impossibile Deus non es et Trinus, nec haberet rationes perlonales, ipsius visio adhuc esset beatifica, quia esset entis infiniti; ergo relati nes non necessario conserunt ad Visionem beatificam. . Prob. a. Si Essentia Diaina non posset videri sine Attributis, & Relationibus, hoc maxime ellet propter earunx, identitatem, & fimplicitatem ; sed hoc non impedit, quin Videri possit, ergo &C. prob min. Non obstante tali simplicitate, & identitate Essentia Diuina communicatur,
non autem Persona. Iasuper una Persona realiter unitur immediate, & non alia. Pater enim aeternus commuta
cat Filio Diuinam naturam, non vero Paternitatem; & in mysterio Incarnationis Persona Verbi immediate unitur humanitati, non vero Persona Patris M. ergo multo magis poterit communicari Essentia Diuina, & uniri extrinsece perhognitionem, seu intentionaliter sine Personis, &vna persona sine alia: a lat. pat. Conc est euidens; quia Cum visio sit magis extrinseca, quam ipsa CommunIcatio nat rar ad intra, vel quam unio humanitatis cum Persona, si quitur, illam magis poste priscindere, quam hanc, ac Pr inde facilius videre unum absque alio. Resp. Thom istae maximam discrepantiam intercedere inter communicari Essentiam Diuinam &o. 6t inter vid
xi, quia Essentia Diuina est communicabilis, Persona vero non: At in ratione visibilitatis tam Essentia Diuina,quam Persona est visibilis, ideoque, visa vim , necestario videtur& altera. t.
Contra. Non obstante summa identitate Essentiae, &Personae, Essentia est communicabilis, Perλna non : ergo etiam non obstante eadem identitate, Essent ia erit visi bialis , non vero Persona, vel illa repugnantia non oritur ex simplicitate ,& identitate. Adde etiam, quod si di itinctio virtualis in sententia Thomistarum sussicit ad 1a uandam contradictionem Vnius, quare pariter non sati ciet ad saluandam contradictionem alterius rArg. contra L conc. Si Beati vident omnia, quae runt
219쪽
non primum, quia visio consus a pugnat Cum visione in-
. tuitiua, & beatifica; non secundum, quia si illa videntur distincte, talis distinctio, vel se tenet ex parte obiecti,vel ex parte actus: sed, quae sunt in Deo formaliter non pos sunt videri distincta propter summam eorum identitatem, & simplicitatem, neque per actus distinctos, quia invisione beatifica non est variatio , & multiplicatio actuum: ergo non omnia, quae sunt in Deo formaliter via dentur . Resp: visionem beatificam este distinctam, non ,
quod fiat per actus distinctos, vel feratur in obiecta distincta, sed quia confusionem, &obscuritatem nullam admitti t, i in respectu actus, quam obiecti,quod euidei ter, clare, & distincte percipitur. . Arg. L. Attributa, quae dicunt respectum aliquem ad creaturaes, qualia sunt Omnipotentia, Scientia, Ideae &c. non possunt intuitiue videri, nisi videantur etiam omnes creatursae possibiles, &existentes: sed ii C Omnia nequeunt videri a Ileatis: ergo &C. maior est clara: min.pat. quia illa Creatrarae sunt infinitae, ac proinde nequeunt attingi ab intellectu creato. Tum quia, si omnia Viderentur, comprehenderetur Essentia Diuina, quod est impossibile, ut infra ostendetur: ergo&c Resp. dist. mai. Attributa
secundum eorum absolutam entitatem nequeunt Videri, Deg. malo secundum respectum, & habitudinem, quam habent ad Creaturas Conc. non enim est necesse ad visionem beatificam Attributorum , ut Videantur secundum rationes secundarias, puta respectus ad CreaturaS.
Arg. si Beati vident Personas, & Attributa diuina,
vel illa vident tamquam obiectum primarium, Vel tanquam Obiectum secundarium: sed neutrum dici potest,ergo &C. Prob. min. non primum, quia essentiale est obi diu primarium, non secundum, alioquin non viderentur in sc ipsis. Res p. personalitates, & Attributa Videri tanquam obiectum primarium, non quidem motivumi, sed terminatiuum; nam Essentia Diuina primo mouet ad sui Cognitionem, & eorum, quae in ea sunt formaliter 2Cp roinde talis visio, non solum ad ipsam Essentiam, tedo etiam ad Omnia, quae sunt sormaliter in ea terminatur qui
in immedia tu , α si primari. ad Deitatem, & secun
220쪽
lario ad Attributa. Contra. Decreta Dei libera sunt formaliter in Essentia Diuina: sed illa non videntur a Re
iis, ergo &o. Resp. disting. mai. Decreta Dei secundum intrinsecam rationem, ut sunt actus Diuinae voluntatis, conc. sub quavis habitudine, & terminatione nego. Etenim viiij fra dicemus non Oportet tantam Cognitionem tribuere Beatis , quae nec Christo quidem, ut homini fuit
Dices. Nequit a Beato Videri Omnipotentia, siue tiam Decretum Dei, nisi videatur saltem respectus trai scendentalis ad terminos : iei Consequens non Conceditur , ergo neC a ntCCedens. Res p. daro, & etiam concesso, quoi Beatus videat intrinsecam relationem transcendet talem ad obiecta etiam Creata, non sequitur idcirco concedendum esse, Beatos videre omnia obiecta creata , sed susticit, ut videat i sitas totas persectiones sub habitudine ad terminum incommuni spectatum V.g. potentia ad omne possibile, scientia ad opine intelligibile, decretam a lomne tactibile. aArg. contra a. Conc. probando non posse Essentiam Diuinam videri sine Personis. Essentia Diuina ne est beatifice videri, quin videatur eius infinitas ; sed ex infinitate Essentiae colligitur, quod sit trina in Personis, ergo necessario videntur Personae. Resp. zX SCOto in I. d. p. q. 0. Conta mai. &neg. min. & ratio est, quia, sicut quidditas
creata potest distincte concipi absque eo quod cos noscatur in quibus suppositis sit : ita potest cognosci Estentia Diuina, & omnis eius absolutus modus absque relationibus : licet enim Essentia communicabilis concipiatur 1 nobis ut relativa; de facto tamen a parte rei nullum dicit Tespectum ad Atrributa, aut ad relationes personales, quae ab ipsa pullulant, sicut nec quidditates creatae reseruntur ad proprias passiones. VArg. a. authoritate Sata Scripturae. Ioann. Cap. I . Phia lippo roganti: Momine, este e nobis ratrem. Respondit Dominus. Milive qui vi et mς, vi et is Patrem meum : ergo nequit videri Essentia Divina sine Personis, neque una Pe sona sine alia,& hoc ex principio intrinseco na 21tur,idest ab identitate, &Vnitate eiusdem naturae. Confirmat tac Q vlaimum constiluens, Nam si Infidelis negaret tras PersO-
