장음표시 사용
371쪽
II. Conc. D. Voluntatis libertas non tonsistit in aliquo
e triniseco, puta Ha extrinseca Operatione transeunte, seu . enectu exter no producto, ut olim docuit Aureolus,quem sequuntur plures Recentiores; neque in forma aliqua ,seu perlectione intrinseca contingenti ut putant, Caiet, Sa- las, & Consonat eisdem noster Poncius in Comenta nequem aliquo respectu rationis ad Creaturas existentes, aut futuras ut opinantur Capreol. Fersari VasqueZ, & alij. . Prob. prima pars extri nseca illa operatio, & effectus externus est posterior necessaria volitione Dei libera, iuxta
illud ad Ephes. C. p. Operatur omnia Dcundum emistium velum.
ratis με; sed causatum est posterius natura saltem, sua causa, ergo in illa causatione, & effectu producto non consulit D. Voluntatis libertas. PUPterea. Si effectus e ternus productus esset ratio formalis constitutiva D. I bcrtatis sequeretur, quod D. Voluntas esset impersectior voluntate creata , cuius libertas antecedit omnem eius operationem, nec ab illa dependet ; sed hoc est falsum; e Ao Tandem sequeretur D. Voluntatem caruisse omniabus decretis ab aeterno contra expressam Sac. Scripturam Commemorantem D. aeterna decreta ut Matth. Vexite Ee- Patris mei , per 'ite Regnum vobis paratum M. & ad
Ephes. p. Elogis mi idest cureuit in qfo ante modi constitν- 'ς , QUO &C. E. Prob. a. pars. Si D. libertas consisteret in serma, sed pe tectione quadam intrinseca Contingente; ergo caderet in De ivoluntate mutabilitas, & distinctio realis inter petatectiones Diuinas, sed consequens est falsum; ergo ant. patet sequela, eo quia id, quod est contingens potest abeia se,ac proinde posset abesse etiam a Diuina voluntate,quod
Prob. I. pars. Non potest assignari, quommodo ille reia
Pectus rationIs esticiatur, ergo nullus talis respectus da-
Lur, ac proinde non consistit in eo libertas D. Voluntatis.1 rob. ant. Talis respectus non habet esse ab intellectur fis Ei NOUain Deus non esset liber ante creationem ii revectus creati ; neque ab intellectu Diuino, quia reis tionis. r.esultat 1nter obiecta comparata , sed ab oblectis cognitis,& volitis,& per consequens est posterior
372쪽
non potest indicare libertatem Diuinam consistere In Ipsemet respectu. .
III.Conc. Diuina libertas est ipsemet actus entitat Iuus,& infinitus D. Voluntatis, quatenus tendit in obiecta continetenter futura, vel existentia,& eadem con notat in obliquo. Est Scoti in I. dist. 39. q. Vn. Vbi siC docet. V luntas D. non est indifferens ad diuersos actus nolendi, &Volendi, quia hoc in voluntate mea non erat sine imperfectione voluntatis; voluntas enim notira erat libera ad
Oppositos actus, ad hoc ut esset libera ad opposita obiecta,& hoc per limitationem utriusque actus respectu sui biecti; ergo posita illimitatione eiusdem voluntatis add i uersa ob tecta, non oportet propter libertatem ad opposta oblecta ponere libertatem ad oppositos actus. Ipsa etiam voluntas D. libera est ad oppositos effectus , sed haec non est prima libertas in Deo; sicut nec in nobis; itaque ponitur libertas in voluntate per se, & Primo in quantum est potentia operativa; licet ipsa non sit productiva, nec receptiua volitionis suae; haec Scot. ergo &C. Prob. tum ex confutatione iam facta aliarum opinionum , tum quia frustra multiplicaretur aliquid aliud a quo proueniret ratio liberi in Deo, nam una,& eadem V litio D. ut infincta , in se eminenter habet perfectionem omnis volitionis, & nolitionis possibilis, & aequivalet ii finitis actibus voluntatis creatae; quemadmodum unicus actus intellectus D. aequi pollet pluribus, & fere intinuis actibus intellectus creati ; ergo huiusmodi Dei volitio
Vnica ratione suae eminentiari & perfectionis inunitet tendere potest, & terminare ad omnia obiecta creata contingenter futura, & possibilia; ac proinde idem actua, qui modo est volitio, seu amor potest esse poste, inolitio, sea odium respectu eiusdem etiam oblini sine ulla intrinseca
variatione, aut superadditione alicuius formalitatis distinctae per solam aliam, & aliam tendentiam, ac termi nationem , & has tendentia indicatur libertas ipsius D. y l itionis, & quidem ad instar nostrae voluntatis. Vnde ipsia D. volitio non est comparanda nostrae volitioni, std potius nostrae voluntati, ut aduertit Doctor. . Confirmatur. Nam est perfectio in Voluntate creata,
quod sine superaddito se ipsa possit se determinare ad a-
373쪽
gendum, vel non agendum: & tali, vel tali modo; ergo talis persectio non est deneganda D. volitioni, ut se ipsa quoque possit tendere, Vel non tendere in quo contistit forma liter libertas) jn obiecta creata,& consequenter Diuina libertas est ipsamet volitio , quatenus tendit, &terminat ad diuersa obiecta. Arg. I. contra 3. ConC. Eadem volitio Dei nequit esse actus necessiarius, & Contingens; ergo neque potest esse liber ad diuersa obiecta: ant. patet, quia necessarium, &contin3ens sunt opposita.'Resp. dist. ant. intrinsece,&1ecundum entitatem actus, seu volitionis, Conta ant. e trinsece, & ratione tendentiae in diuersa obiecta, neg.ant. Ad rationem dicitur necessarium, & Contingens esse o pos a vel intrinsece, vel extrinsece; eidem actui non posse esse intrinsece, Concedimus, negamus tamen extrins ce, & per solam tendentiam, & terminationem. Arg. a. Vnum, & idem inuariatum omnino non potest habere diuersias denominationes oppositas, ergo unus, Midem actus D. Voluntatis omnino inuariatus non potest 1imul esse, neque denominari necessarius,& contingens. Resp. dist.ant. Si illa entitas maneat inuariata intrinsece,& extrinsece, idest tam quoad entitatem, quam quoad terminationem ad aliud, Conc. ant. si maneat inuariata solum intrinsece, varietur autem extrinseco, seu quo ad terminationem, nego anta Vnde entitas actus D. Volitionis semper manet inuariata, Variatur autem quoad te minationem, secundum quam pariter recipit denominationem, necessari j quidem si terminetur ad obiecta necessaria, contingentis vero si ad obiecta contingentia &C. . Contra. Illa tendentia, vel terminatio ad obiecta conis tingentia , a quibus volitio denominatur continoens, re libera, vel est aliquid ipsi actui extrinsecum, vel intrinse- cum; non primum quia se ueretur Deuir non esse λω maliter liberum, sed denomi liue tantum;&effectiuΘ, 1icut Sol in ratione caliditatis . Neque secundum quia Contingens ex ratione sua formali haber, quod possit defiacere, ac proinde sequeretur,aliq uod Dei intrinsecum pos 'λe delicere , quae quidem defectio praesesert mutabilita rem, quod est falsum, ergo &o. Respaendentiam illa in
U.Volui . in obiccta contingentia considerari posset ,
374쪽
vel ex parto ipsius actus tendentis, & terminati, vel ex parte obiecti terminantis. Vnde resp. informa dist. mai. illa tendentia est pure intrinseca, vel extrinseca, nego: est partim intrinseca, & partim extrinseca cono. Est enim ip-1e actus entitatiuus D. Voluntatis, qui nullo superaddito, sed ex se immediate sertur in obiecta volibilia. ut volib lia sunt, eaque connotat ut sunt; adeout dicatur ferri necessario in necessaria, & contingenter in contingentia , atque libere in libera; itaque illa tendentia est intrinseca ex parte actus,extrinseca vero ex parte obiecti connotat i. Arg. vltimo. Actusentitatiuus est ab aetrino, termi- minatio autem, & con notatio est in tempore, ergo vel D. libertas non consisti t in actu entitativo, vel non importat hanc con notationem , & terminationem. Resp. dist. ant. Terminatio, & con notatio obiecti in esse existentiae est tantum in tempore, Concedo ant. in ellia Voliti, nego. Itaque eadem volitio D. dicitur amor, & odium pro diuersitate motivorum varijs temporibus exitastentium iuxta variam sui habitudinem, & terminati nem ad obiectum; si ad Obiectum gratum dicitur amor, si ad ingratum appellatur odium. Dilexit enim Iudam consideratum pro eo tempore, quo erat iustus, odit vero prisco lcmpore, qub peccator erat, & est. Nec id circo sequi. tur, quod nunc Deus Oderit Beatos, ut Beatos,& e contra amet damnatos, ut damnatos, sed solum sequitur, quoAactus, qui dicebatur odium, & quis Deus ab aeterno odio habuit eos, qui aliquando fuerunt peccatores, pro eo st tu, quo erant peccatores,& quatenus peccatores, perseueret hucusque, & in aeternum; licet non dicatur odium ,
sed amor, quia iam illi mutati sunt de peccatoribus in Sanctos, & ob id dicuntur a Deo amari Beatos, Ut tales amore pariter aeterno e & idem vice versa dicendum est dodamnatis, qui aliquando fuerunt iusti, &hanc Doctrinam tradit D. Aug. lib. s. de Trinitate circa finem, ubi concludit: Sic etiam cum iratur matijdicitur , o plaridus bonis; illi mutantur, non Vis ,sior lux infirmis oculis Aisora, semis ἐνnis ' ; Vθrum Irilicst mutationa no sua .
375쪽
Ot. Quod Caluinus, ut resert noster HerincY ex Bel tarmino lib. 2. de amissione gratiar, & statu peccati cap. s. tam peruerse dogmatiZauit ut docuerit Deum velleneri percata, & eorum futuri limem decreuiste ab aeterno, immo imperare Sathanae,& malignis hominibus ut machi nentur scelera, & ad eadem perpetranda eos alliciat quam Blasphemam Doctrinam tenuit etiam Touinglias, &B aa, & ali j Haeretici nouissimi ; contra quos sit. Concl. Catholica. Deus non vult mala Culpae, seu pe Cata, quoad formale eorum. Est de fide, & aperte tradio
tur in Sac.Scrip.& praesertim Iacob. c. I. mmo cum tentatur uicat, quoniam a Deo testatur . Deus eurm ioteutator malorum eqsvse autem neminem tentat i psalm. s. Non volens iniquitatem tu
es. Sapient. Ig. Odio sunt Deto impius, impiatas eius, & pluribus ali js S. Scrip. locis& Prob. 2. auctoritate Concili j Arausicaean.M. Anathema stixantis eos qui asserunt a iquos a. malum D potestato p adsina tor es, & Trid. sess. 6. Cap. 6. Si quis .ixeriδ non esse tu potestate hominis viarsuas maias facere, sed mala opera, ut bona Deum verari, non permissuὸ solum , .sed Otiam propriὸ, is paris, adobur δproprium eius ορus, non minus perditio Iuda, quam vocatio Pauli, anathema sit Eandem veritatem unanimi Consensu docent
Prob. ratione. . Deus pollet infinita rectitudine, inisgritate morali ,&Sanctitate essentiali ergo Deus non potest velle malum culpae . Preterea Deus ut supremus i stitiae administrator debet exercere iustitiam vindicat uana, & consequenter infligere paenas, & pro mensura d lictorum punire delinquentes; ergo Deus nequit esse auctor , & causa delictorum: unde eleganter D. Aug. vel D. Fulgent. vi refertur, lib. I. cap. 19. Iulius rei Deus est vitor, tur πρη est auctor , trist tuiquitatis ; ergo Deus est Vltor Cul-Pae non laetor. Arg. a Caluino. Scriptura Sacra passim significat Deum decernere, & concurrere ad opera mala; nam sic dicitur ... caP. q. μα- . o G tites aduersus IVum D re , γε m n
376쪽
32 7& subtrahendo auxilia gratiar proximae mmcientia ad bene agendum, vel resurgendum in pinnam grauium peccatorum, iam Commissorum: hinc D. Aug. ait in Ioann. 19.
Sic excacae Deus. Hcur θ obdurat. da erendo, non adiuuando. Se
cundo patiendo, & tolerando peccatores in hac praesenti vita absque poenis, ita teste D. A . fuit induratus Pharao videns Cessare plagas ei itast ictas a Deo. Tertio per potentiam etiam indurat, quando Helicet Deus iusto Iudi- Cio circa peccatores quaedam potenter operatur, unde ipsi occasionem sunt accepturi, se obstinatius firmandi in malo, & in peccatis: sic Pharaoni permisit, Magos facere C ram eo falsa miracula, ex quibus Cor Pliaraonis obduratum fuisse notat Sac. Scriptura, & in hoc sensu dixit D.
Aug. non tantum obdurare per patientiam sed etiam ρεν po- renisam, veste priora peccata puniantur . I Heriiacx disp. 7. q.
I. in p. I. de voluntate, & volitione Dei. Quaeres. Vtrum Deus velit mala poenq. Resp. adirmative, nam aperte habetur in Sac. Scriptura, &praesertim Amos cap. 3. ubi dicitur. Si erie malum iu
Ciuitaιe , quod Dominus non fecerit ρ & Deuter. Cap. a. Maa ea misio. Θ ego retribuam. Patet etiam ex eo quod Deus tam
in praesent i, quam in futuro saeculo, ut iustus Iudex malum Culpae puniat malo poenae, ac proinde Deus Vult malum poenae, non quidem per se, sed per accidens, hoc est ratione boni adiuncti, puta propter iustitiam vindicatiuam, & alios fines Deo notos, ut in disp. de D. Prouiden tia videbimus.
Not. Quod actus voluntatis D. ut etiam alibi indicauimus, est unus, indivisibilis, & simplicissimus, qui
tamen ob sui infinitatem, & variam tendentiam , & terriminationem ad varia obiecta considerari potest ut multiplex, seu ut aequivalens multis. Hinc fit, quod in Deo concipiamus varios actus,& effectus,seu passiones eius V
luntatis, Puta amori , Odij, vindicta, iugari delectatiQ-
377쪽
xeperiantur secundum diuersam terminationem D.volun eatis ad plura, & varia obiecta. Caeterum passio laons initur hic prout reperitur in hominibus, quae iuxta Arist. re alios est motus appetitus ex bono, Vel malo apprehenso productus cum aliqua cordis, & corporis mutatione' non naturali, non sumitur, inquam, tali pacto in Diui nis, cum in Deo nulla siit admitti mutatio, seu motio subad affectum, sed solum quo ad effectum. I. Conc. In D. voluntate sormaliter reperitur assectus amoris ipsiusmet Deitatis, & etiam Creaturarum , tum amicitiae, tum Concupiscentiae . Est Scot. in 3.d. 27.&est Communis, & quidem remanet probata rationibus paulo superius adductis in q. de D. libertate, & volitione, &Patet auctoritate D. I n. p. 4. dicentis Deus charitas et Accedit quoque ratio, nam ut dicit Arist. lib. a. R Thor. cap. 4. Amare est velle alicui bonum, & complacenciam ituus tabare ;crgo in voluntate D. reperitur amor. Prob. 2. pars,& primo auctoritate S. Scrip. quae sepe appellat homines iustos, amicos Dei,ut Psalm. 138. Nimas h
morati sunt amici tui Delu, & Ioan . cap. 19. Iam non aicam vos feruor sed amicos, ergo in D. Voluntate est amor amicitiae , quo Deus Creaturas amat. Suffragatur etiam ratio, nam
amor amicitiae consistit in hoc, quod quis alteri velit -- Mum , quatenus ipsi conuenienS, & insuper ut talis ben Molontia sit mutua; sed D. voluntas vult creaturis intellectualibus bonum conueniens ipsis, nempe gratiam, glo-' riam Sc. & creaturae intellectuales iustae, & Sanctae m tuo amore Deum redamant ό ergo in D. voluntate est formaliter amor amicitiae erga creaturaS &C. Prob. De Amore concupiscentiae. Talis amor Dei ve satur Circa creaturas irrationales, quatenus eas vult pr Pter utilitatem creaturarum rationalium: ergo in D. V
Iuntate est amor concupiscentiae. Hinc sequitur, quod in Deo reperiantur gaudium, & delectatio, gaudium enim est affectus de bono iam postesso, quae possessio infiniato, & eminenti modo in Deo reperitur. Deinde habet gaudium etiam de nostris bonis operibus iuxta illud Psal
Larabitur Domιnus in operibus suis; sequitur pariter, quod in
Deo sit affectus desiderij seu inclinationia in bonum a
378쪽
sens respectu creaturarum rationalium, quibus Deus o tat bona absentia, nempe bona opera meritoria, gloriam,& vitam aeternam ; & e contra habet declinationem , sesi fugam a malo absente , a culpis, quae nos reddunt indignos gratia diuina, & d ignos paena.. II Cono. In D. voluntate est odium abominationis, &inimicitiae . Est communis Theologorum sententia, &patet ex S.Scrip. dicente in Sap. I 4.quod im j odio fune Deo, O impietas astrum, & psalim . Ou sti omnes, qui operantur iniqui rarem , quod Textus Doctores comuniter intelligunt detis odio abominationis. lProb. ratione. Odium abominationis ex D. Thom. est dissonantia appetitus ab eo, quod nocivum, & repugnans apparet; sed D. voluntati, & honori D. peccata sunt noctua, ergo&c. Prob. 2. pars nam exodi cap. 23. habetur . Inimicus ero inimicis tuis: tum quia persona peccatoris, quis
tenus peccator est, displicet Deo, talis autem displicentia dicitur odium inimicitiae, ergo &c. III Conc. Ira formaliter,& vindicta in D.voluntate in uenitur, ita tradit communis Theologorum sententia, &dignanter Scotus in I. d. 34. & probatur sic. Ira est appetiatus vindictae secund um rationem apparentem,propter ap-varentem parvipensionem, seu ut dicit Lactan. t i b. de Ira
Dei cap. 17. Ira esst motus animi ad cornendum pareata insurgenris:
sed in D. voluntate reperitur huiusmodi appetitus,& motus , ut costat cX S. Scrip. & presertim psalm. Ios. Iratus es
furora Deminns, & Psalm. 29. E Foniam ira in indignatione eius M. & ad Rom. cap. Ia. Mibi vindicta , π V. ratribuam , undo. D. Aug. lib. 2. ad Simplic. q. a. ait. Da ira hominιι da traho rurbulantium motum, b remaneat vindicta vigor , atquὸ ita assumto in notitiam illius , qua appellatur Da mi.
. Verum excludendi sunt a D. Voluntate affectus tim ris , audaciae, tristitiae, spei, & desperationis, eo quia hic omnia, & similia dicunt imperfectionem, nec talis imperi feci.o ab illis remoueri potest.
Dum in D. voluntate admittendae snt virtutes rNOt. Quod Virtutes D. voluntatis, ut etiam diximus de virtutibus inIellectua non sunt habitur, seu sese
379쪽
inae superadditae voluntati, sed est ipsa D. voluntas, quae in actu prino se sola ellicere potest omnem virtutem ait ualem in actu secundo. Quare, licet Deo attribua tur multae virtutes, imo in ipso sint, sunt tamen omnes penitus unicus, & simplicissimus actus D. voluntatis, seu volitionis,qui ob sui omnimodam perfectionem infinitam terminatRr ad diuersa obiecta. creata, & sic ob huiusmodi
tenἐent iam, & terminationem concipitur a nobis, ut V
rius,& multiplex, esto tota multiplicitas, & varietas sit solum penes obiecta, itaque quatenus iste actus unicus D.
voluntatis terminatur ad subleuandam miseriam creaturae
appellatur Misericord ia quatenus terminatur ad premianis dos iustos dicitur iustitia distributiva; quatenus ad p niendos peccatores dicitur Iustitia vindicativa, re sic de similibus. Vnde distinctio inter D. virtutes non erit alia,
quam penes diuersa Connotata extrinseca,vel ob terminationem ad diuersa obiecta. I. Conc. In D. voluntate reper itur Sanctitatis essentialis virtus, quq pr teris in Deo primum locum tenet. Ita, docent SS. Patres, quibus consonant Theologi omnes, re patet manileste ex Sac. Scrip. quae ubique celebrat D. San- emtatem ut in psal. I .ubi Deus vocatur Sanctus in omni.bus operibus suis, & Isai. cap. 6. dicitur: Sanctus, Sanctus,
Prob. rat. Etenim Deus continet omnem modum exis
cogitabilem Sanctitatis, nempe radicalis obiective,quia esto ectum omnis Sanctitatis, cui adhaerere per amorem est esse purum, &Sanctum: Exemplaris, quia est exemplar mensura, & finis omnis nostrae Sanctitatis: formalis, quia
est sui ipsius amor formaliter , unde uniuersa propter se ipsum operatus est : Operative, quia omnes eius operationes sunt sanctissimae, quia conformes aeternis legibus Diuinis ; hinc Psalm. IVM3 Deminuν is omnibus vlys Iurs, Sanctus in omnibus oper θην sui & ta ndem est Sa iactus cr iter, quia sanctificat omnes creaturas, Vel praesentia . uar Diuinitat is, ut orbem Vniuorsum, quem veluti templum consecrat; vel amore, & cognitione sui, ut creaturas in
380쪽
Empireo vident Deum , & ipso Deo fruuntur.
II. Conc. Remouendae sunt a D. Voluntate omnes illae virtutes, quae praeseserunt aliquam imperfectionem, quales sunt, quae alterum, ut superiorem, vel aequalem respiciunt, puta Religio, obedientia, pietas, obseruantia, gratitudo,&huiusmodi. Insuper excludendae sunt a D. V luntate illae virtutes, quae sunt moderatrices passionum imperfectarum, quales sunt temperantia, sortitudo, patientia , mansuetudo, & id genus similes, ita communiter tradunt Doctores, & 4s. Patres, & ex se euidenter patet, quia cum nulla imperfectio in Deo locum habere Dossit. . consequenter ab eo remouendae sunt omnes imperiecti nes, & s speciem virtutis praeseserant. III. Conc. In D. Voluntate admittenda est virtus iustiatiae, non tamen sub ratione iustitiae legalis, nec comm latiuae. Prima pars habetur expresse in pluribus S. Scrip. locis, ut in Psalm. 84. Iustitia , o pax osculata sunι, & ad Timoth. cap.4. In reιιquo reposta ea mihi corona iustitis, qsam redis uat mihi Dominus in illa Dia iustus Iudex : ratio est, quia iusti,
tia nullam inuoluit imperfectionemr ergo &C. Prob. 2. pars ex Scoto in 4. d. 46. q. Alenss. D. Bonaven & D.Thom. Contra Sotum,SuareZ,&quam plures Recem tiores. Iustitia legalis in duplici sensu solet usurpari, vel in eo,quo explicauit Arist. lib. s. Eth. cap. r. & a. idest pro aggregato Omnium Virtutum per quas legibus praestatur obedientia, & hoc modo nequit eue in Deo, cum Deus nullas leges habeat, ob quas teneatur alicui obedientiam praestare. Vel usurpatur in sensu illius virtutis, qua pars inclinatur ad totum, hoc est ut totius corporis politici, seu Reipublicet bonum procuretur etiam cum suo dispendio, quod supponit ius strictum, & rigorosum in parte r spectu totius; immo dependentiam, & participationem et de hoc sensu pariter non potest Deo competere iustitia legalis , quia Deus nequit obligari stricto iure ad procurandum bonum totius ς ergo &c.
Prob. 3. pars de iustitia commutativa, nam talis iustitia ex suo obiecto postulat ius siue debitum stricte acceptum, ut apud omnes constat, & colligitur ex distinitione ab Vlpiano tradita l. Iustitia iis de iust. & iure; sed in Deo non