장음표시 사용
721쪽
timus oraestantiam S persecti nem in se habete, si homo fidem datam semet, veraclit nemini initariam inserat, ius ineorrepte dieat colligimus sane, hane peris tionem in eo utique intelliget Gam, qui prima est causa, huius uniueret summus oderator, modo tamen Onra nobiliore & qui in Ente eminentissi. mo independente locum possit inuenire. Unde inconueniens est, id quod intuitu nostrae cognitioni pinerius est, supponere tanquam fundamentalem Nositionem, ex qua id, quo ordine cognitIo is prius est, deducendum 1ιt Alcedit, quod ratio nostra non parui di riminis inter iustitiam diu nam& humanam deprehendat. Nam uti iam dictum, iustitia diuina est essen tialis humana imperata. Iustitia humana mereetur inter natura tequales, uperiori tribunali obnoxias diuina a Creatore eo in rem aduersus homi-Dem terricolam. Quae immo ex iustitia exhibet alteri, ad ea exigenda hie Ius habet atqui ad aliquid a Deo erigendum nulla ereatura ius habet i quippe cum etiam quae ex promisi, Deus nobis praestat, eius gratiae in acceptis rese re debeamus & omnes pii exsecrantur impudentiam istius unachi moribu di, qui velut uo iure Deum coelum poscebat ita see verbis, Solue quod debes. Sellicet, homo non de taliter, quam iuste sacere, Deus nan potest non tu ste necto. Tum etiam aedis quidam fiant iustitiae humanae, qui in Deum ob emit entiam esse tiae ipsius cadere non intelliguntur uti fiunt non pauci actus itistiti,e uniuessetis, Milla iustitia particularis, quae eontrae vi regit, ad suble- 1ndgm indigentiam humanam i ventos Unge si quis e laepedicta myositione praerepta legis naturalis deducere instituat, eprehendet, non .sumeonsi uentiam laepe stre ineuidentem, quam sola ratio eomprehendere nequeat, sed rillud principium no Una parte esse insustiniens. Sic si ita eoi tigere velim homo debet pacta iuru re, quia Deus sim promissa seruat; h monon debet iniuriam homini facere, quia Deos nemnisti tu uniueit imaee connerio stoli ratia i euidens non est, cui istis itum disierimen inter Creato rem coeli 4 terrae, homuncionem siemper animo obuersetur. M si ita in feram, Reddite debita vestra, quia Deus reddit fuis Meditoribus estote grat . quia Deus est gratus aduersus hos benefactores obedite regi, quia Deus ob dit luperioribus fiuis honorate parentes, quia Deus honorat parentes suos in. eptam S saliam rationem allegule iudieahitur. Quae omnia qui proh expen derit, facile probabit rationem meam, quare alia oropositio fundamentalism hi fuerit inuestiganda. Praesertim cum non ratio solum, sed & stora Seriptur, iuriaequationem inter iustitiam diuinam humanam diserte agnosica Sane enim non minim pars iustitiae humanae est, quae in contractu emptionis venia ditionis eonlpieitur aut quae cernitur in retribuendis beneficiis. Atqui M.que illa per Psalmum L, Io It Ia neque haec per Raman. XI, 3 p. in iniun
in se sint planissima: mouent aduenarii, ut errorem aliqtrem mihi heie impingant. Et primo bidem
722쪽
secti mae sis naturae reseruere se operiis es per reuelm mei ostendis is
δε eidem mortales id ima dum ad te tu, quo quae recte a nobis acta It m γὲ ν
aguntur, e risu in p. 134. Heic quid serupuli cordato, ca litigiis alterio oriri possit non ii spicio. Adseritur eo loco haeo thesis, quod libertas Deide bus proprie dicti non cireumferibatae Aduersu liane obiici poterat, in
Deum affere iustitiam, seu Deum iustum esse. Iam autem iustitiam tam per sonae quam actionum inuoltiere resipectum ad legem Iustitiam enim cuique tribuere qum tolli iras ipsi trilmi ut et u ; iust in vo ari ait rici liacili. hueto studet eoque talem haud quidquam sibi liberautem omnimodam posse tribuere. Ad quam obieetionem relm detur iustitiam Dei, & iustitiam hu manam non per omnia pari passu ambulare. Nam tu Ititiam humanam respicere
obligationem, quae legem & superiorem ponit quia homo ad iuste agendum obligatur per legem superioris. Alterum autem aduersus quem iustitia est exemenda habere ius ad id obtinendum, vel persectum, a impersectum i id in ut quod ibi debetur, possit exigere vel per modum belli, mutuat in natu tali libertate, vel actione in foro intentata, si esuis si vel altem, postitui, per iniquitate non tribuenti querelam mouere. Horum autem nihil in Deum cadit, quippe quo superior non darer, qui legem ipsi praescribere, aut obligationem iniungere quis aduersus quem nemini ius ecimpetere potest,
Ceptis refierunt. Quia tamen peractcum coeaturis agete, id promista fida tariam iaciat, septem Latoris a impie sunsatur inde huic a intelligitur, idem vocativum iust re, quae recte ab ipsis aduersus alios aguntur. rabula, quae aeque attributis Dei oc ominutitem periectionem in Deo, quin in hominibus notent, inhuman est nobilior iisdem tamen vocabulis utraque attributa fuerunt Optimenda, non solum quia per lamen M. I
ni ad persectiones divinas utcunque ir
rum, ni vocabula signinoatioisis antela bis notae ad ea adplicarentur. Isthare igitur verba hactenus e seat ita detorta adducit nouarius L ei Si tuis Iu sitiam ad Deum propter misit tumem sagum, talo nempe agis i modum ad Deum ad Dori, eoque κυριώ, im etiam hin Deo quam ho ikti ei m lesere P. δ 66. . D. P. 77. S. Ist. Hei inparet, priora quidem est
mutilate esse adlaeta de prout ab iplis exsirimuntur, mallum platae sensum prae se ferre, nisi quod infestissimus ealumniator lio insinuare velle videtur, die i satis patere potest Par illi est. Deo iusi iam κύρω competere. Ouod Eqa temp. 166. a me feci bitur via r ακύictum nullibi in meo libro ex pitia ibν ora e
723쪽
propter obligationem extrinlecus accede rem thriti Eli, mi Lis Pit,14ως ut hi is est, ouam it 1 errita, e habitualis Denique
eoneolo auctori mendaeium est, quod in iudice seribitur, a me statuit, itis thma itum ivtu Deo suam renim, compe me. Num si diram iustitiam diuinam e humariam noti eodem modulo metiendam ui 1m naturam emi nentioris esse itidolis, quam humanam quos in actus iustitiae humanae, qui nempe praesupponunt indigentiam, in persectionem Dei tota cadere ideo statuo iustitiam Decimistim inpetere, quam hominibus Perio de ac si die rem meus non opus habet eiusmodi operosa structura oculi ad Widendit, i. eut homo Ergo Deus minus clare intuetur res, quam homo Si p. di
quam im e sto mi vincitur, quo in Deris literis saepe ad exempt- De reus
i emum cordes esse, seu &Pater noster misericors est, non statim in finii dum esse, miseri eo diain diuinamin humi iram eius lem id lo is elle . 1 liteodem modo is eadem auia Deum teneri ad misiericordiam diter notin, qua homo tenetur verum λψρθ- eius dicti lioc modo longe stolidius expri. nu Si Deus sirpremus omnium, beatillimus, is iae, nulla,nquam venia indigens est misericors erga creaturani siuam, quae peccato iram ipsius Ιωἀprouocauit quanto magis par est hominem misericordei esse erga fratrem, euius venian auxilio ipse quoque opus habet Damas hanc ueniam, petimus
essu miseri re erga conseruum. Si Deus oriri Solem facit etiam super malos, quanto magis par est hominem bene lacere filo inimie, hominem, inquam, qui ipse rusus tam erebiam offensiarum rateriam praebet, & qui aliorus auxilio tantopere indiget. Vbi an mani estum est, licet hoc genus ratiocinandi a minori ad maius adpelletur, non ideo tamen recessario attributum illud com mune minus Prior quam posteriori inesse. Si e si diram , Si Rex, in summascimina cc, stirutus, humatius, modestias, ah ommi astu dux alienus est; quanto maris modicae conditionis ciuem liis virtutibus studet par est, cuius opes stultitiam non patiuntur Ratiocinium hoc bene si habet sed inde non e qirilis roneeestatio ista Tirtutes minu i esse Regi, quam euipiam priuato: eum utique Reges de tur animo modestissimoin a vinitate alieno, multi eam tua priuati tenuis fortunae homines intolerabili astu turgid L
724쪽
pRopos ITIONE LEGIS NATURALIS. MI seeundis partes admittunt, ac tutis ditanis ancillari iubent Igitur quae
illi litisicus teste ili lilia e 1 ro principio tradunt, id nostrae disciplinae nullo mo . dii lyrae iiii id it lecti Dei isti illud constat istam sententiam totidem veti 1ici cliter se tam nori ex late, et inuetuam a Iaeologis,in elogii Ico Ie-
ei diuinae adplicstam, ut sanctitatem atque iustitiam legistitoris, tersecti nem iosius legis inde aesti mira Nequaquam autem ea dictio est ea uilland 1, xiit vltra illorum si pumis intentiolaein, S rei ipsius naturam extendenda.
is adae sivereaturas sese exiere ς, rationales cumprimis, Minutilis hominibus inuicem exercenda quoλd omnes partes ibi inuicem responde1t, Deo qua eadem, quae hominibus, officia ineumbant. Multo minus autem arbitror
torum defor nisi Iem, mi pit rii'Ile i tristat 11 Srium is t. Quid eiusmodilhili se a aegriti ui sin te Yst et O iis nitos futile dico, qui istorum arti lorum fidei plenam ct alvifieam eognitionem habumini, quibus tamen nunquam in mentem venit, Creatorem si suris, maneorporeum iisdem tallt est adstringere, quibus hominum conditio est obinoxia, imperio superiorem, si Eri, Orpn ea n est 1i et . at e qui cerebrum non habet in calcane saei te capere potest, plurim i olligi aio in Lauilla acleoque plurimas partes iusti
h me intelligi possie quae Deo, tanquam enti supremo S ineorporeo attri huere absiuri ita hi 1gphemiae proxima foret iv I et 2 re illi 1 tum is alia in Deum esse veraeem in sui verbis& promissis, mumus velit iudiciarium in-
bene nouit Atqui 1 inlliti Dei e iustitit lce sitis 11 rari palli lora f1hil situ ne ne cessatio sequitur: Si eut Rex pro conditione eauiarurn, perBna es in porum iustitiae sieueritate utitur, sed extra eon dolia deli ela citra ullam interueniente
725쪽
conditio causarum, personarum, temporum id requirere muliariter, detur. hiltitiae seueritate initur, sed cira similem conditionem ex sementia condo ni delicta eiu ullam latisfacticiliem. Quid est eum Photintanis nece utatem Saluatoris euertere, si line non est 3 Adparet igitur istam lueemam Melasis, quae tam tenebricosas lipargit fiamnias, et emunctorio opus habere S VII. F et L quoque ex histe mlligi potest, quare a nobis relinum sit ius illud Deci eum hominibus commune, quod aliqui statuunt. me enim eui ex selo rationis lumine res diiudicantur nullo modo eo ipere datur, quod eodem iure adstringi possit aut ad eandem legem actone suas tamare tene tur Deus supremus omnium Dominus, homo diuino imperi obnoxius cum praesertim multa, ad quae homines iure seu legibus austringuntur, lamum propter eminentiam ierae cinem naturae suae cadere nequeant. Et quanquam in non paucis Deus eodem modo si gerat erga reaturas, lauta
mines 1 inuicem gerere iubentur, in iactis quoque heris pli non semel ad
exemplum Dei imitandum reuorantura non tamen ideo statim actiones Dei homirum ex eodem principio promanant, aut ad eandem norinam exiguntur.
Nam Deus propter esten periectionem non aliter potest ageres homo aia tem propter laeumbens sta Dei An tium non debet alite ager Si tiin id
nemini persuaderi potest, Deo non plus licere in hominem, quarti uni homini in alterum hominem. Neque lique sequitur, quod quis alteri age idum i iungit, ad idem quoque plum te eri igitur ex ratione quidem tale ius Deo&hominibus commune, 'uidem trinque adaequarum, nemo unquam e
sculpserit. An istud liquidis Scripturae sicine dictis adstrui queat, nondum inl-hi constati quidem allega Stariarnis dictum a Tim. LI. 13. quod ipse prodictatoria se auctoritate ita sαναφράθ, Vol va Dei an sta ratiam a legi viraturae suari cedere potes Fateor tamen, me nondum es ita perspicaces, vivid ramisthaec consequi si musti Helis est, viri minumnias fluxa sit, cstipiam abnegareinequit Ergo Deus est ob circius legibus Iactatur etiam trita sui sententia D is sibi ipsi es LM. Quam imperitus valde foret, qui tiillari velit, im eius a me hoe modo fit explieandum. De tiaturam in
persecte hocam esse, ut nulla lege aut norma impulsive exteriore ad hoc virecte agat, praeter ipsam opus liabeat et . is haec ista normae' ob aticinis laeum in ipse subeati Et in hoc praecipue relucet persectio diuinae naturae, quod per eam quidem non possit non recte agere S tamen quicquid agit, I die me arat; cum in creaturis uniformis modus agendi libertatem ve1 plane tollat, vel minuere aut circumseribere videatur. Si popularia ad rem qu1 sa cerent, dici quoque posset, hunc mundum magnam ei ciuitatem, cuivis premus Rector Deus est. Quemadmodum igitur in ciuitates nee dubiectis quidem exes praeseribit, ple avien legibus superior est, ut tamen ultro faciaea, tae a plius personam possim cadere , sic meus creaturis leges fert, ipse legibus iuperior, et tamen vitro faciat, quae maiestatem & perseesonem tuam deeent. Ghem disertatio, quam super hoc argumento onstribit iurum e minatus est in aram meus non perueuit, quae sonas meam prae-
726쪽
p opos ITIONE LEGIS NATURALIS. x t
bεre posset pluribus dia deutiendi, quibus diuinam maiestatem quidam in omlinem redigere laborant. Interim ex Syn seipsu peripicio, illum conari hane dissicultatem tollere adhibita distinctione inter obligationem, quae ex imperio superioris prouenit, eam, quast ex natura ipsius aetas resultat Unde quando Deus obligari dieitue tensum est. Dari rarios actus persis exs-- debitos, in genere morum, ista perfectis, Ius morali Deus hos o romisimis urar. Enimuerocilla obligatio κ natura actus nulla est; neque quaevis necetstas agendi ex obliga ne aut iure prouenit, eum aliquid elim ad certi quid agendum determinari queat a sui naturae conditione et ad quod
proprie loquendo obligatum dici nequit Nam obligatio in doctrina morum proprie diei nee illitatem a stiperiore latam in sub telis, eui haerium agendi
naturalis sucustas est Unde pro fimum est, lusin obligationem, quaea sua natum subiectionem inuoluunt, Diuinae Maiestati obtruaeres eum quantum oue istos te mos ab Imperfectione deput.ire instituas, nil nisi obligationemo ius improprie dictum ex Qui pere inde queas, cuius siensius huc tandem redit Deus propter persectionem suam quaedam non potest non agere, 'uaedam propteraeandem non potest non omittere. Vbi ho moriendum est male. Aitimi iapellari hersee sanem aliquam Dei moralem cum omnes peris e lones in Deo sint essentiales, inuantum mihi constat, ex vis omnium Phi losophorum persectio moralis vocetur, quae B dc disciplinx adquiritur. tanquaen habitus animo inhaeret, VIII CAETEnu dum illibatam Dei libertatem assertum imus. Sinisorius pro more suo mentemin verba mea in sinistrum detorquere en sum Bragit dum in exiiserabili suo die talem mihi thes affingit Domes md agens liberrimum est, rerum σε suae legibω ita non teneri, rhoetei
inusse μανυ istere possit, affirmatque omnia ista, quae non agere posse scitur, - se maturuis imp Fmrasum, sed ex placito se viluntate misagere, legemque sibi ipsin nisi ex Masto esse, p. 333 Quam diaboli eam plane lumniam etsi Am is mea iam sitis castiga 11 tamen quia hoc seripto omnem1levolorum vita iunetim abstergera constitui, pleraque hele repetere non pigebit. Et quantum scelus priora verba eontinent, quindo ista statuta me mer Me Deum nisarae suae legibus ira non teneri, ut L s. - nempe perem agri e nisi possis Quae siententia in hane proposit ne re luitur, Deus potest peceare Ast qui verba mea eandide expenderit lateri cogitur. hoe quidem seculo atrociorem alumniam non fuisse auditam Ita enim sunt verba mea e omnimoda libertis, s Omnis impedimenti aut d em n eis in forum Deum D. M adit, quae an trire ninlissimum auributum presem -- essentiae meipitur. Quae s ipsa mittam circa riptionem aes incetim omnipπentia es eo iuncta. Unde quod Deus quaedum non agis, aut Maanania semper agis, ista rumo ex defectu libratam, sed ex propris is platio. Vbi sane nemo tam caecus est, qui videat, peeissa quaedam non intelligi hoc loco, nec posse intestigi peccata, sed alia, quae alias stilua persectione diuina a Deo agi polla videbantur. Nam de peccatis in verbis immediate equentibus Pipitia G ν oos e
728쪽
Pryrme dictionis genus adhinuisse liberius, quod ad apte s sormulatum sipereti. tiola non adstringeretur in dile lina, ubi the rilae olidis di a pr ire se haut quidquin institutum meum scit eum de sinceritate sentemiaeo illa vestieare malignum esse quis aequus non fateretur, inimo uni ima litigium moueri Sed ut huc confiigiam opus non est Prest issimo ni idem nimi est quod unitas aut identitas. i dieit in 1ttributis diuinis esse perihelissimoinuissi seiraticinem, vici
De attributis Grinniuspiam remaei em dilat, sed ita verba mea fiunt Apologiae
Iti otio te hele est post. s. Sed nec sciperetilium istius Tenebrionis prohibebit.
nia trudini in praestantiae repugnat . ea quo minus optimus Massinius sit. Eaetenu porro calumniator iste questus est quod attributa quina non sitis Praestans est,' qui iustus, um est, qui cum Deus eos sim ac titudinem, ijuri mum sibi ipse exem nonnagnitudine fit praest
729쪽
nostrae de ista tradunt, in dubium reuocarem sed ea cluntaxat in ostenderem etsi hominem ad imaginem Dei creatum en ex sacriscliteris con stet, in ideo tamen iustiti m hominibus iiivicem exercendam, iussit ana
Dei estentialem inter te per omnia adaequari Rationem subiunxi quia maga Dei in amissa per lapsum, lux autem ratur iis S eius sensus atque cognitio in hominibus superest. Quamquam enim quaedam istius reliquis remansisse do rem praecipua es dera parte destraeta per euius possessionem homo in statu milae constituebatur, ons disti ilius perspice licet, quousque iustitia diui ad humana sibi inuicem respondeant. Sie uti aecli fici Iccilla plo, aene vix qui dem de eiusdem cum prototypo conuenientia iudicure amplius licet, ut tam dera quaedam adhue extent. De caetem parem ob rationem copo nostro ac eommodata non est haec propositio: Homo est creatus ad imaginem Dei quimpe quae nec ex solo rationis lumine demonitrari potest, nec ex qua rationes praeeeptorum egis natarulis Derspicue is captum omnium gentium derivare
heet. Quanquam enim & illud ex naturali lumine constet, quaedam attrib in in homine deprehendi, quae itidem in Deo, etsi infinitis modi, eminenti ea concipimur, ut liuellectus, voluntas, imperium in alios, ouu intuitu homo aliqualem imaginem De resera e diei queat etiam illis, es diuinas lititeras , orant tamen quae a Theologis saper imagine Dei tractuntur, culus postvilio hominem in statu gratiae eo nituebat, inua per lapsum mutam
mori statum irae coniectu est, Magnam naturae sute corruptionem sensit, item quae in aestant xstius rei ι iae seu ruder , an 'uxtenus cosnitio legis naturalis eo lapsu detrimentum passa sit dogmata fiunt stoli rationi incognita, eoque ad nostram di sinam parum aerommodata, olique Theologiae resim quenda. Et sane si quis ex eiusmodi fiandamentali propositione praecepta le- is naturali deducere instituat, non poterit non ea consecutioin connexio me uidens videri illis, qui ieras Seriptura ignotant, Lut non admittunt. St, inquam, disiciplinam iuris naturalis ad captum omnium liminum traditum g sta ratiocinari velim. homo est oeatus ad imaginem Dei Frgo parentes sunt honorandi, non moechandum, non sur neum neque euidens erit illatio ho--ἔni Theologorum Christianorum tradita ignoranti, nee quomodo eiusdem aliis tutiociniis siciat, rationi humanae iacultas si petiti
pridemo videtur Ootulimum oppositive praefationi opustuli nosti de Ofμι Murmuris civis meis Demis ratem. Cuius commenta eo euratius se ex hil e pat hit, quam anxie omnem lapidem mo-
dictatam collegi manus pia detrimenti quid.
730쪽
Ropos IΤIONE LEGIS NATURALIS. 19st
rarata eorrumperet. Quod verissime dictum; sed addi tamen debuerat, id potissimum sectum ope Sacerdotum qui ad stibiliendam sitam tyranniderari nibus, iisdemque in ratissimis nugis scholas oppleuerunt, quibus distrietati rin ingentia talidarum rerum in iugatione auerterentur Sit homunes caeco obsequis a nutu eorundem dependerent, genuinam Philo phiam moralem penitus Oppresserunt. Pergit Post ep.gnam Refigi memnem ΝΟ di istam lis dinis diuisis odia, sis D timus Acimini uina ristit me primum uestre
1 mihi inopisam rariis misia miscum Theologia e mmisam, ae si illis ossis
Biae et raria. Quid per hoc praelium intelligat Alberius, nondum sitis aevituliquet. Nam quae a m amis quondam in Academia lus exeitabatur stia ei la triobolans erat non tam ex signi aliqua diaboli astutia prosecta, quam ex morositate viri, ut mulii alii a scientia parum si1bnixo, agitarii quae&e guo valde strepitu declamauit. De caeter ut vera Philosophia, ex natura rerum hausta, eique congruens,in Theologia itidem vera, ex genuina sternum literarum interpretatione desiampta, inter se pugnent, fieri non potest cum utraque Dei vox sit, qui tibi haud quidquam ipse contrad, eit Enimuero si quando vel falsa decreta Philo phorum eum veris dogmat hvs Theologicis, vel vera seu Philoibphica cum tallis Theologorum commemus, aut prauis Seripturarum interpretationinus, velut trique sis inter seminmittuntur, id vitio hominum eontingit, nec ideo natiua amicitia inter eas disieiplinas dura uitur. Neque vero cordatus Philosophus, si qua videris dogmatam vera Theologia ex genuina Scripturarum interpretatione adstructa supra captum humanae ratio- ωecimmunis PMosiophiae regula assiargere, eo ne ista in Libium reuocabit eum a vina Philoi hi doctat Deum posse Beere apra quam homines capere possumus, neque rationem nostram potentiae diuinae esse mensuram. Pergit, eam e Philosophis practis iis . se doctrina de iure natara σὲ vitam reueleari propiseretur, haec ut MM- rixa fide, adures euaderei, maximopere laborauit dis M. Eius enati si hieest sensus, diabolum id maximopere laborasse, ut libro meo de Iure naturaeti gentium e res contra orthodcinam Religionem a fingeret, eoque nomina ego num exhausti laboris exciderem; tunc fiteor. nihil verius potuisse jei. Sed quia tam aequum pro me hidicium ab M ix sperare licet, eredere eo g mur alium emum ipsi prae oeulis suis i qui nobis, ut motus me dicam a v. x eo arci plane alienus videtur. Equidem id sine dubio ad artes regni ten hrarum pertinet moralia lomata nullis subnixa fundamentis mordicus retin re istis&pernietatis traditis genuinam politiem eo mimpere vastis & intri eatis volumnsibus de iustitiain iure, nee noweommentitiis conscientiae camhus ac vinum humanarum regulas certas, solidas, teripleuas obruere, antimosque hominum inter ancipitia velut natantes ab hominum suis commodis velificaticum nutu suspendere probabilitatem denique etiam pmbioribus Ponti ficionum detestatam e ministi. Ad is haec arcana status regni istius distipanda irater alios fines pertinet opera eorum, qui hoc simul doctrinam iuris naturaein gentium, alta hactenus caligine epulaam, eruere δε iustim disicipariam redigere, laborarunt tamen contigit, e qui caeteris omnibus