장음표시 사용
751쪽
auo CAP. V. DE ORIGINE MORALITAI is T
polt nuam is 1 rantiem v retii adstauit. Utetque eo ambitus in genere naturae est idem sied in genere morum prior pereatum est, posterior non Frgo concubitus in genere natur1e, indisserens est sed idein postiquam ad geniresertur licitus, bonus aut malus euadit LIV. ENIM vero nequis hanc assienionem iusto latius extenderet, cauet monui non omnia voeabula aetionem humanam signifieantia notare nudum motum pliyseum, a lege abstraetum sed plurima notare actionem senem
ratem, bonam aut malara, adeoque m eum motu physico con notare respe-estum ad legem. Eoque ad nauseam usque inculcaui, pessime inserti hocm tin Ae in lium in citra rei pectuti ai legem est indisteren in genere morum MN etiam homicidium, adulteri iun, fretum est indimerens in genere o m.
Hae quippe vocabula non notant nuduis nitarum physeum, seu actionem finere pecta ad legem; sed quam maxime praeter totum physicum eo motantaberiationem xlege Sic honucidium non simpliciter notat ereptionem vitae, sed iniustam Suinibus repugnantem adulterium non notat simpliem coi cu bitum talem qui legibus interdieitur. Et eum in finem a me adductus est locus ex Astis TOT Lis ad Nico MACRum L. t S ubi de incliti Pietati a assectuum eontra Stoicos disputat, monet quosdam affectus Mactus ipsis
nomine eum prauitate implici id est . non noram simplicem motum animi, aut actionem ted motum animi&aetionem legibus repugnantem ut inuidia pati α--
adulte mim non notatili inplicem eon ubi tum coturnixtione et uiusce miria iicuti furtum non notat simplicem coarrectationem rei alienae, qualis etiam est inussufructu, commodato, precario Iorato conducto, sed anquid ampli . Eoque coistaec e rem alienam est inclinerens, suri mautem est maliun f. V. Q AN QUA A autem manifestumst, bonitaterrain malitiam actio iram esse caua ales morales scinpesum tamen mouere potest, quod exactio Nibus tussibus pudor, qui utique este ectus naturalis est, proueniat. Iam si e sectus in asse qualitatum naturalium locum statitur, utiques causam eius dem, nempe turpitudinem, pari clatse centiendam. Quod dubium diseuisita .
pudoremque tota ex turpi tantum actiones risi, fedin aliis ex rebus, quibus ni ii iii oralis turpitudinis inest quod dicto loco latius deduxi Et liue eliginspeetitit ei uia antecedente , 6. a me posita, quae nonitem improhe sus
foedarum vitium, quibus caetera calumniatorum factio in hoc negotio via est, alip ci ,11 litteretur, parenthes de suo veI , naeis in 1 1ii, quae planea eo
752쪽
rmiFFERENTIA MOTUS OS IN ACTIONE HUM D
me agere tantum de nudo motu physeo em rei esui adlacem, non autem de integra aetione morali, e quae conuenientiam aut distonuenientiain eum lege connotat. Aliud quippe est, si dieam motus phvsicus, qui in latis intemenit, est indifferens in genere motuma aliud est, si dicam furtum est natur Miter in&ssereris. Prior thesis mea est i posterior per at ocissimam iniuriam meatumi iam mihi ab Asinio Tenebriones eius seeratori hias almia tu Licet autem verba mea i1m alibi se plane sint expolita, in se nihil sinistrae suos is excitare queant, nisi apud eos, qui araneorsim ad instar etiam ex innoxiis fioribus venereurra trahere noranti conabor tamen plus tum lucis
nem, quam innuere potitu quam expreissis vectis ponere malui, quod ea mihi semper scribendi ratio amiselit . 1 1 enios lectori potius aliquid cogitam dum relinquerem, quam nimis arratia rerum manifestarum ineuleatione taedium ipsi mouerem. Scilicet obiicere ovis poterat, turpitudinem actionum eme qualitatem Physicam, ideo quod multi et ca ceris vitia naturalem quendam horrorem lentiant, scuti quidam certum cibi genus caeteris granam auersantur. Atqui eum auersatio ista si passio quaedam natiuralis, effusem ipsius, nemnetur pitudinem vitiorum, itidem, litatem esse naturalem, & non mors sem ex relapeetu ad lenem resultantem, credi possiet. Ad hanc obieelionem responso dicto loco insinuatur Scitieet ut alias commm prouerbio, eonnuetudo
altera natura licitur . it. et i ii 1l Itit hel I edii esti 1 si si ut i t tu tai ta inolescit
vitiorum quorundam auersatio, tristi ab hisce abhorrere videantur, non tamomo legibus ista repugnare norint, quam cauta sectus ipsi ab iis abhorrent. re exardeseere monstri simile habetur, eum tamen matrimonia eorum postiua
igitur educatis vix subit originem istius auersationis ab interdicto legis areta resut cogitare, inciam Phylleum, qui isti actioni ubest esse quid indifferens telisarpitudinem Eunam actionum non alio modo repugnare hominis atque nimium calorem frigus, dolorem,' quod praeterea turalium qualitatum homini est infestum H νι igitur constet, bonitatem de malit ita iis actionibus humanis in m esse nequeat conse
nem, quae lege aut legislatore fit prior. ita praeter alia argumenta alibi iam
753쪽
CAP. V. DE ORIGINE MORALITATI ET
adducta, etiam adplicari potimo ducit quippe eum Creator naturam hominiis ita formarit, ut nil obserua iis hil Le legibus illud neolutile est nequeat. Sic ut ultima ratio hara iiii enim
seria&destructio, dependeat. maturam autem suam hom ne di ponit, perin in se ius natura fiunt honesta aut turpia 1 empe quatenus par hanc propos tot eminus,
plane certum principium, vel aliud extra di praeter Deum legem qu 1latuitur. Alias enim eandem in certo sensi lubenter mittimus. Et quidem primo eam p il : Ditis it r. 1 γ μου natati. opponatur impoliticina, co1ruentioni
datur mentio subiecit, cui ea in se dia naetura toties a dicantur, vellii Natia dantur aetus, qui oer se Deci non conueniant, id est qui salua ipsiti peti iasin
in te ex filia natura honesti aut turpes homini seu quia natura hominis ita est comparata, ut ista non potitii non idem conprilere ves non congruere
754쪽
litionem habere negant, milii ae litanis in ton rit ligunt, ii si ipsi Iamor in me tollam, eum propria umbra stolide luelantur. Indoin plane eum sen
Berenix innota, Domi is es ea tradiderat. Et tamen IDEM ad , ii die olocci liri tablitus 9 velut vectigine correptus, reuera Deum ab origine legis na-
ini sium hi iusti ut initi sum, ιι Detu praeripis vetat. Ubi sanem ipse rim se infir ecepto, voluntati dispositioni diu mae opponit. Quid ergo ad ius naturae Deus contulit, si actus Illi ante eius praece pium in se ibis i tu 2 imi attici iusti Hil nanitellii it leni legi rati iri hus illud perle iustium Fc iniustum opponi debet, nequaquam aut in Deo, qL1 Uoluit 6 4e quem nulla neces litas Rhiarint, Histos aelus praeci e et aut vetarer, ni lit 31 11 1l se libi secerat,de quae suetat ex fine, quem ipse sibi libere si1erat. LVIIL Evinu En in hae coiit uersia, quanaem mih eonstat, maximoe
subierit m clamber alias earulem his adponere molestum sit tamen quia hoc scripto,nlueris illa litiponere molestum sit tam astitutum est, non pigebit
755쪽
ctum eiurauiis conit munt, in iisque sun tam obligationem. Atqui contem-
nequaquam alitem vi voluntas Dei ab origine eius ut, exeludatur. Neque eontemplis iis illa multum estities, ni actus illos cum conditione naturae hu manae compares. Inde quando termini quaestionis explicaeatur, fraudulenter ex int, . o eiusmodi elus sublici utituri est DNnu k re reuult U Iles omittere furtum homicidium. At dui si pt Tu putus hane meam Iaeli iopia pugnat, quod motu phyli us in actionibus moralibus litandisteretis, iter iani
stat, in eo qsii cultum &honorem alteri exhibiturias est, lumen luci leclla re. quirit quod sane homo ex voluntate & placito diuino sonitus est, es: eo qui dem fine, vi ope istiux Creatorem agnosceret atque coleret. Sies quando Ins, honestum vocat id, quod rectae ratis 1 et L .is e uenit propria vineta edit Nam qui ad rellam rationem prouocat, utique prae ivnponit, aineognitione legis naturalis imbutam Neque enim eius Nelitudo ali mitti licite 1 taestimati, quam quod ex con npiatione conditionis humanae oraecepta legis sturalis, adeoque iussumin belleplacitum Creatoris, en ratio in Micio col. ligat. Quin δ quotl rationem homo nollideat, eiusque ope colligere ari quid
n. iiii .elli sem dehitini is cc ne elli talis ima tur, qui non in actu ipsio, sed in decreto&voluntate legislatoris, per legem declarata, quaerendus est. S. IX. Cine statum controuersiae poreo notandum, quaestionem ad is sex hominum aetiol es et fit 1 e 1 thini: in nit inli R. Utin de origine humili iuris, mihi sermo est. Vnde male VEL T1 Eni, Quaestionem inde.
eo in actioidbus uinis, cluamarus exosiue plane pri ρο ν uenit, neu
pari modulo metienda est. Et si quis ea, quae a me de actionibus humani,
circa voeabulum inu filion unota dum, fici me non ita stricte accipi vita plerisque pro eiusmodi determinatione, quae citra sui amentum in re ex solo pIaeito imponentis prouenit. Sed ea quoque e impositione nobi oesse ili euntur, quae ex polita voluntate & dispositione 1 et oris non possunt non con
quae ruinili metum plao rum inponendis praesupponit alia est, quae prouenit ex necessari. in 1 sel 11 itine 2 rL in, Ilithe tribra ab eodem libere deterrai
tiria erant. Quarum illa in testibus 4nstitutis positivis, hae in actibu hu manis ad legem naturalem si di flantibus ceria itur quippe eum Deus libere a levi homini naturam assignarit talem Ne tam praeis erit, ut certae actiones on
756쪽
possint non eidem conuenire, vel disiconuenire. Si tuti si architectus sibi pro
si quiestio ira institueretur Nuin natura licitii iiii ita fit a Deo formxta viso sta ea eo ditione non potuerit noli necesutas moralis ipsi iniungi mrios aciussu sieipiendi alit omittetidi nulla plane sutura erat controuersia, eum hoc pilam S. X. Ex v Ti Mux iam argumenta, quae pro sua sententia producit
reddere. Ad lioe dubium est reII1 luti ac i essem e contradictum m iuuia. uere. Postquam enim Dein destiuisse homin murere anima rationale ae im
rei misti Ferier spectari posse 1 vi Dem eum estistarit ese re turI at ne trinia D nesciat . a. id em eum n utere potuisse feratu ac horridam animat. Α qui ni alumniandi rabies omnem VEL Tux Mi frontem exeust iter, numquam aullas esset tam improbe duplicem ilia hominis considerationem fingere, cuius in libro meo nullum vestinium extat. Cuin sensius responsionis meae sit plantismus i co trauenturum uilli Deum voluntati de decreto suo si talia homini assignaset ossicia, me naturae ipsius aduersabantu d. olento enim
omela feramin horridam animal produxisse id quod contradicti nem inuol uit. Sise alia emita absurdain salsa per calumnii mihi ει res euius aia finem. P.Muam Des deereserat errare bstminem, in Eberrima Dei breviori
nivisam ianuui eget assignare, num animalis rationalis ac socialis, an ferius horris Depone aures rua pignori UEL Tit ut, ni ostenueris, quo loco tam resurda Mec a me tradantur, t mox pro Mida camelus eris Sed nee isthaec υ-- tu cavillatur : Si homo nons
757쪽
eet animi titionalesses ciale, sed serum aiore dum, non obstante externa
ngiae inter bruta reseret dum, tunc eius in intuli, veri 11 1 Pici 1, 1 lui dei 1 Π,
Irumcidium fanum, non scire Eltias turpes. Sed ioc dic, si eum cassura ab
um, homicidium, nec quaestio tune de actuum turpitudine poste institui; cum non entis nulla sint accidentia j. XI. ALTE nu adigumentum Itidem ex opere meo dicto loco deprom.
is ι Aipduet HI ui 1 iroi meliora sibi de otii mate ei polliecti, quam de libidine Caligulae aut Neronis cuius&m. Deinde impulla iure fila
eta, ad eoru raris legi nam tali ossicia ad eta, non ea ciciale animal, eri u in , sed bello, icii erat: l vir positive stituo, quo homo metuerit fieri barua, id est, quod animal, de euitas essentia est rationalitas, potuerit in irrationalis 3 Vbi trona tua, VEL THL di F. XIII. QvrNTO Ioeotia UEL mittatius ratiocinarur A Deus fisus tari s issus, fuit. ἐν α αλ mur per se renes , δε θω, antra debia
hei pu eonsequelitiam eis a Deo ad hominem . Nam ex diueris plane prin-
758쪽
cipio est 'hi d Delis quaedam non posse, at in posse non aetere dicitur quam
iam ita obtusuin ipsi fit cerebrum, millurn traien inde veritati praeiudicium s si crevi
759쪽
aa CAP. v. DE ORIGINE MORALITATI ET
ereari potest. Istorum quoque ad quos prou eat, virorum auctoritas eo mi-ntiri est, quod iisdem LMR de Iure naturae in formam disciplinae redigendo nondum i mentem venerata eoque & iidem nunquam cogitauerant, quae liv; tolli est ei scopo necessariae ore t Nee minus dissicile proham oret, ne illos, qui obiectum Iuris naturalis discerant actus per se honestos aut turpes, ἰ per se opposivisse dispositioni Creatoris, eam perseitatem antee denter ad voluntatem Dei se habere asseruisse quem sensum solum nos estimus. De iuue ii quis errat postularis sit iactus, num adeo veritati dignationem idem adeptus est aut viris eruditi iricinum est eundem destructum ire ut num istorum quo allega VEL TIt gut s euipiam priuilegio cautum
fuit, ne in quaestione, lotispice errare pollet
LXV. IN D ad examinandum, et icida me pro situm fuerat, argumen tum accingitur UEL TREM tua. Cum t --t uaevisuri iam Uectimes actiori
sum Superi, o non adponere, quom δε hemesa m. turpitudo intelligi possis ami. . t L -- ναν is in positionem. Heie admittit V LΥM e Mius Uaestatem e turpitudinem esse allem es amo mum humariarum; sed negat eas oriri ex niuiente illa aut dileonuenientia lege. xtionem additi aut oblini legis i
zzn per e Mima natura honesti vel turpes erant. Enimuero hoc ipsum iiisl long cst, an adhicines humanae ex te tua natura ante legem honesti sim vel turpes ponde ii quid agere volebat El. Turu Lus, non debebat petere
id, quod est in principio, sed tales nobis definitiones honesti turpis dare,
qua nulliam plane respectum ad legem in oliuerent. De bat praeleribere ianitionem peceat Apostoli 1i upi d 1l 11 1 Ii ἰὴμ meliorem sues itue te Debebat filii tot ulit se illam Ii1 unein notionem ob nulla laxi ibi nulla transgressio. Caeterum ae latius consideranti facile patet, UEL THΕ-ui M. inde in errorem inductum, quod vulgo legem natur em coirilenien ti, eum reli hominis ratione metiri sistea et quaecum rebus ipsis sit posterior,& non saeiat ut tecta es vel io 1 tales huici leo 1 tram n 1 Olli nζ. p n Iu do honestas in turpit leo actionun quae legis naturalis obieetum constituunt, conuenientiata disconuenientia eum lege oliti possit. Accedit quod iste videatur considerare humanam naturam velut persecte exsistentem degem velunt ex intcmallo post ipsi eruenientem. Cum tamen haec tempore smul ex-
Deo condita sit. Enimuero ut facile admittimus, ratiocinia humana esse ali quid posterius honestates turpitudine, quae in actionibu , de quibus lex a tui alis disponit, consipieitur, eoque lianc ab istis non prouenire, ita dehebat ELτr elato in mentem venire, eundem qui legis naturalis lator est, aucto
tu hominum certos res eius ad alios haberent, enosque essee his apud alios producere apti forent. Et eo ipso, dum ereavit liciminem, certamque ei en-
760쪽
tiam eidem assignauit, iussisse, ut eerti motus ad legem referrentur, & ex comvenientia aut istonuenientia cum eadem honestatisin turpitudinis rationem sortitemit. Sic ut nequaquam natura aetuum humanorum lege prior sit; si cuti nec pia hominis essenti lege naturali prior aut amiquior est, quippe eum Deus eo ipse, dum II mini essientiam quam habet, dedit, eidem, i gemma turalem tanquam normam actionum tulerit. Sunt porro, Utique diueriae naturae actus adulterii, o gestaticiii ix adii, adeo ut mea diuenitate cerici liceat ratiocinati, illum lage naturali pmhtheri, hunc non item Neque tamen ideo prioris actus turpitudo non in lege naturali est Nam Deus eo itor idem humanae naturae, legisque naturalis dum hominem legi obnoxium suturam estinxit, eiusdem naturam ita formauit, ut isse aeius eidem eongruere non posset saluo sinein velut idea, quam ire hominem oramandum ibi proposuerat. Contra idem naturam hominis non ita finxit, ut illa utique a gestatione gladii abhorreret. In ea vim ει ruauius insigniter impmgit, dum sententiae suxe stabiliendae ita ratioci tu i Hi risibilisαι, quae Uectu si hominis, o nigredo eu ea ecti esserem, uis arismiis ex eon dimientia eum recta rotisne thre
rarium nummis ita nees tas inus o risu vi mn in Vis ex conueniemia cum te praci a Misur Nam primo stolidum est afectiones eorporum A: talium . quae sensia percipiuntur, eompararerninae, quae diuerae plane est indolis. Neque enim, si honestasin turpitudo ex retpectu ad legem resultat. ideo etiam affectione physiese corpora naturalium ex relatione id legem proueniunt. Deinde nos non dicimus, illamal sectionem moralem actionis humanae prouenire a conuenientia cum recta ratione idaeonuenientia cum lene, quae duoe male a UEL THEMro confanduntur, eum snt iurasistima. Nam reeta ratio non facit, ut aliqua actio fit honesta vel turpis lati mediante recta ratione homo in uestigaren cognostere potest, uuae per legem naturalem honesta aut turpia declarentur. Denique immo hesemina cum ereatura pari passu viribulare bibet V ειτειε ut v s, dura dieit 4 uti ut i u illigens si uel tis sit, sis creatura, recte iudieat actum gratatu tuis esse honestam, quia in se sint coaererer ad recturn iustium solis ULNam desereatura hcie ver agentur . Sed dieere, aliquid se antecedenter hisbere ad rectum iudicium Dei estis ereatione istius ipsium excudere. Sane enim iudicio Dei, si ita loqui fas est natura e condit homi milita formata est v verbi gratia, gratitudo ipla omnino conueniret Ergo illo non magis anteceden erse Mi iudicium Dei h1bet, quam proportio diu ostio paritum aedifiei ad iudi
communis est de eo dubitare queat. Addit ει ruentus se nondum, e