장음표시 사용
781쪽
aso CAP. U. DE ORIGINE MORALITATI ET
verita destrui potest Alasgem se ire nialam ne siri Fri Ash hoe non sene,
sed lartiter delirare est. Ponitur finis, portitur taeelus, ast non ponitur me dium nee Issarium, e quo non iti erueniente, nec finis obtineri, nee essectara intelligi potest. Si rationem quaeras tanti absurdi, nihil audis nisi frae nullam legem praescripsisset. Ita disputare solent, qui ΑωLTit mi M, tantum Analytides artificem, cominus vocifera tem audium Quocirca habui mus honesta, aeterarimu p.reuis lege priora, ira ni arctust me, sin ipse onutiminis emistincta Adspergamus frigidam huic ratiocinio, quia iamiam si manibus videtur expiraturum Et tamen theatro obmutescente pixulum hi ipse dat mile histrio. Da ob simus, inquit, cumen Risum te S. XXXlI Ni a vetamen post rama deliria delinit argutator Noster: LLera pomo is, ad aem homo procreis ira, p situs in dian minis fisem, mi A demum constituis actiones quaedam iure fere honesta oui Mnesar Eicimur ἔνύ tamen nisis nibit rani tu De t. Et quid 1li mod3-uta di negotium facestete pollet, qui Der contradictoria hypotheses tua ahiurdas a sit Nam a
septen tu is es u inquit, mut con tutus est. Atqui finis iste, prouteonstitutus est, omnino includit legem tanquam medium aut nomism, ad quam ae hones hominum fini a diuino arbitrio constituto artem perandae sim, ut honestae audire queant Ergo in mille se formas vertat beet cistet, numquam tamen emciet, Ut hone tas actionum legem, diuinam anteuertat. Denu
ponere, ita totum locum concludit uuare mae est cari iamur isiis qui nisi mi itis, vel muricta rium omnia seseo. . quasique anu legementi emerat, siue a 4mpis instituasur, siue omitiatur is homme, siue eon Dei uti non eleatione, ita nec legis naturalis latione exeludendam contea
re incultatum sit, posita taI natura, conditionein fine ἰ - 'ine. Fine enimis arbitrii est, quae media aiue Noster, quando a fles suo sol et ἀ- - r. Nam in conmri fini suo tendere stultitia in Eoque siurdum iuxta impium est, arbitrio Creatoris talem libertatem tri,1 e re, quae contraria fini suo suscipere possit. Hinein stolide alia quaestio instituitur i Virmn ius nam e constet ex praerepti mere 'iura νυ vero ise oriis Nam ego semper meis arbitraria praeceptis legis naturalis eo trudistinxi, & ne Giatrem sui generis hisci nunquam detraxi. Si quando di
citar Naturia ius ei satura o lecti oriri, postiuum a pra cesto id ita inte pretandum, ut a naturali iure Praeceptum non exeludarer, sed quod attempe. ratum 1 ad naturamin eonditionem fiominis in uniuersum, qualis attemper ito in nositi uis legibus noti consi icitur. Tandem a Nostro carmen Velthemist
num repetitur Subsistendum se sis toti, cur a quid natara proelia aut
782쪽
INDIFFERENTIA MOTU PHYS IN ACTIONE HUM. act
M quae is se responden μου, ad Em homo est tam i . Ut hoc rem a ne in ne deinceps impugnetur, opus firmita tuli Misthe te id vinire. Per m F die male se reddideris Donesti ausam quia conuenit humanae naturae, seu quia renuenit cum ne ad quem a Deo stimur poc rara, uis enim briae mentis ita loquviis Ilamo, ides , animal rationale est, quis est, quia flori.
mal ratio D. Hoc quidem UEL Ti ΕΜ 1 re iis iis rectit lanitur Verum ex
mea sententia quaesitiones iesinontiones ita sunt irmandae. Cur hae velit lud, verbi gratia, gratum eis ta honestum quia id lege naturali praecipitur. Cui lex naturalis 1 lege naturali praecipit, Qui id congruit eum natura de eond tione homini in uniuersum Vnde eam naturam& ecinditionei secti
mum iudico. Atque haec isti Disputatori si ieiunt. XXXIV. ADDΛΜvx etiam, quae super hac quaestione philostophatus est Iosua Scitis ARTEius, qui istut mandato Regio iuberetur ilentium agere, tamen ne per inclutae sapientiae fementatiotrem intestia creparent, maluit spretae Maiestatis Regiae Eus e M. quam isthaec mysteria non emetare Ius remi, inquit, eumquae Lege naturaum dentur, absolute, persee wsca notira ur a P Respondra, e quisem Atque omni, dilatis, malitiae aut MM δε erustore, irout tam illustris Indicis auctore diunum est idem quod rationi repugnor, id enim eis Maeci frer qui uobis Tenebrionis is Divi
ua dum, quaestionem in ment VEL TItΕM41 6 stomm vitilitigatorum inepte hoee modo coneipi: Nam illi τὸ per se is sua natura opponunt cuiuis rationi a priori seu quando aliquid per se Iu natura honestum dicitur, nesumam plius ration inquirendam putant, sed plane in eo adquiescere iubent. 6 de S iidem elamant honestum turpe, quod per est te dicΙtur, antecedem ter te ad voluntatem Dei habere Dei quae tanto cum supercit letta responsito, obseuritare, di ambiguitate laborat. Nam non istis distinete euom nil Ir, ut illo quod per tiarpia sapientiae dc tu sititiae Dei aduersantur, ex dispositione, ai1ctione se iussu ipsus Dei prouenerint seu virum ipse Deus effleeerit, ut ista per in turpia diuro si eae ixiae4 iustitiae repugnarent an vero illa citra disipositionem Dei per se extiterint. Posterior sensus reuera discedit in ementiam UEL It EM L, quam tamen iste visus suit, reiecisse. Prior autem sensus mihi non contradicit. Nam ego quidem non repugno, si quis asserere velit, eum condendo natiiram hominis procurasse ut certae minis actiones eius iustitiae & sapientiae conmierent, quaedam non eo grasrent. Sed tune iterius notandum, eam teiponsionem esse remotam, velut seloum committere, simulque ex diuersa disciplina peti. Nam pro imadum
783쪽
mediata responso adire politam quaestionem est liaee: Quia Creato natur lio mi is lora nauit, ut ilia I nilei, non sti ignare legi, quam conditio eiu&modi nati irae requirebat, e que homini esse vitalida. Ast si quis ulterius
nove rationis nullum aliud responsum superest, quam quod istud optimo Ta
diuina praecise umueris ectas odi animes creari, cultra certa actiones cum ipsa conuenientiant aut disicrepantiam haberent. InaM quoque eitea terminum is illiIm Denique Iouam hei dissiquippe, posita mea assera ione quod Mnnes onus illusit emis, intesim, vel honesi in cultus sivmn x hypothes ramvis an secialitat
gemus. in do a S tDv ARTEro de diuersitate sexus in Spiritibique diaeta trat litum fuerit j. XXXV. vir insuper non nemo, qui sibi locoriam scrupulos suos
784쪽
determinatione 1 1l 41de a libri in ci1 LI 'clLIitii u 11 1lli illa in positivis, haec in naturalibus legibus locum habeat. Fatetur deinde, in ipsi morti miretiae phy ,rari, per se non inesse fi l .r rii liti si rus his aram tame acti exu, non Plis motus ph sic Lyec si alim a1s luit, μι iritem eis n. ra etiam ad principis adit L 1 avr, triti 363.rula, Π, obtinam sed ali id simul moniti , iiii liuid in aetione humana a lege determin tur, id incile esse, caetere ad motum pliyE- eum referri. astra quoque iactatur, inprimis bufenaeam rationem obiecti, tem, ruatne iis actioni, an repugnet. Inde, ve hi strati . Iut iri u em I, MYIre parentes bene Seresas si rures, probare honesta, vitis rure tira pia, occide re sui; p.rtris rasthim s. is μου sua vatura , quam 1 honestun Di I . Atqui an aliquod obiectum congruat vel repugnet actioni, id est, an motus ali-q,ig litus re ete, nec ne cirem aliqv d Obiectum exerceatur, id intelligit quit, nisi posito erto abiecto agente cui an congruat vel non congruat cir ca certan ohi cit I11 glulit e 1 111 1 in emici ipliticii ii necti eranditione i ditandum fuerit. Sic si pronunciam is, qualis aestio sit honorare paremes, necessirio ponendum est certum siubaeelum, nempe homori posito autem honii ne polutur quoque lex conditio linurae ipsius a Creatore assignatae congrua Eoque τὸ in se 4 D. ua ιιn liei illa pι te est cxl l nititur. Poreo In Euvi prober, etiam citra reipuetum ad legem depreliei id polle moralitate ni inaestionibus humanis, exempli loco adducit uaestionem arn Delusit colenaeus,
ge ipsi iniunctim Nara an nulla eruatura praeter brutam exsistente Mec qua
785쪽
at CAP. V. DE ORIGINE MORALITATI MET
alios, as quos actis illa non spectarer, - Aldui tales aetus Osri non possent, nisi exsisterent homi IIci legibis obnoxii Nisi sorte credimus, quaestiones de honestoin turpi mul tum negotii daturas, si praeter bruta nullum animal orbis rerrarum caperet. Et Vellem ei in virum, qui ira pro auriciant, rationatas ae foetales fies creaturas esset aetati ponant, an ininus. Si prius, sane dubitandum non est, quin ipsorum vi buti proe at ex animo senis legis naturalis penim imbuto. Sin poste rius, tune pari certitudine heio pronunciant, a di homo de meditationibus bestiae, aut auis, aut piseis liquisti Giddestare praestimeret. Qui si quis Gsiumpta tam absurda,pothesi de honestite areonum humanarum pronunciare siluat, perinde felicite rem expediet, ac si sublata ex terum natura luee sis per oloribus disputare vellet. Ex eiusmodi igitur praemissis hypothesibustium aliquis contra Ententiam nostram firmiter concitidi queat,' num exindε obsorio aliquid faciendi aut omittendi citra iussium superiorisin legem demonia Biata sit, eruditi iudieent. Quae praeterea rationes adsieruntur pro hae senten
iis, qui a Gm a m in se es a natura absque omni rem ad legem, turpeam - - s este de ii polliunt. Dicitur quod Dei actiones itis, ut sh est, id uim est ex impositum s lege superioris Enimuero iam antea m nitum fuit, quaestionem esse non de rectitudine actionum diuinarum, sed de origine moralitatis in actionibus humanis. Λdditur ad o nece a m foetati=n quo rauidam aderet obiecta ruationem, S con imitam is ni ebe iis uisus lecto in referamur, non post is moralis ae fremita oriri id iisum ex tet , Dperioru Neris, sed ex Asa rerum amoramque ad se mutem, habitudine pris inre. Atqui illa liabitudo ex condicione subiecti promanit, eui
stentibus, quas dum tales produxit Deus, simul sicli ultum iisdem imperauit;
res venerari renes direm nemo Mest, nisi naturam habeat ut quis qua de causi ab altero in ipsum eonstratur, intellige e queat. st qui talem natu ram sontitus est, eidem illud ipsum lege iniungitur. Idem de honore erras r es, obediresia erga Domit s serum a M, - Deind mmcente4 simi ii iudieandum. Et sane posito subiecla idoneo tales ac rus inhonelti,si tu nunciare, aut contrarios hi te ho est , contradictoriam foret non autem diuisa inre subiecto idoneo tales quosque actus dari nullo modo possunt eoque destiali illa dine illarum Pustra anquiritu . cum Mne tis nullae sint inee ionem Adiungituri in is uisita miritui estias turpi clueatur ab actuum tam obis
786쪽
INDIFFERENTIA MOTU PHYA IN ACTIONE HUM. at
M a. bis siri insit. Sed fiteor, me non esse ita lynceum, ut conneconem
nemini, b ρ,--- ὰπὸ sacrari uisum, honoremis Desentiam rensemus. Hoe ratioci ilium vii aliquam haberet si praeter humanas leges nullo diu irae darentur ae si nullum ellet imperium, praeter hominis in hominem. uer quia Deus hominem qualem vellet, creauit, inua uti conditione dia ret, ei mal ignauit, non opus est aliqua ratio ea priori, ut ostendatur quare Creatoris legibus sit pare dum Nam ut ham umma esset lex ; reatura ra tionalis legibus Creatoris parere debet, ipse Creator iecit. II eonceptu autem Creatoris, notio praestantiori . emineatioris, frudentioris, mene acto ris inest in autem humanis legibus pareamus, ex diuina imperat. Est a re eerebri valde vertiginosi aliquem hete eis iam somniare velut quod ex bis quaerariis, eur, in gratia furtum um At faciendum, is respemde misis lege es veritum visi Boisia urgeamur, cum odis ne est epistim.on sit c mittendum, nitatius habemus, reponamus, iuvia Lege prohsitum sit. Nam quamd nos hucusque peruenimus, ut dicamus, aliquidlEge diuina inte dici, stultum credimus quaerere, quasi lege ista sex di, inaeonfirmetur. Sed hanc rationem eius interdi ii asserimus; quia optimo Suapientissimo oratori placuit naturam ho at is ita formare . ut intermissio eiu modi adlus non posset non eidem congruere. Et huius rationis rationem vite. rius inquirendam non arbitramur.3. XXXVI Fa1DERicuum seu tu extremo loco reseruauimus, quippe minihil aliud propositum, quam calumniandi γ uietandi artem
os eluare. Cuius irae pautatiam pii videtur specitnen, quae in illos tam sunt
conuicia in nos derivare, tui sente tiae viri que toto coelo disserant. Sic eum Hoas asius dixisset: μα- es. ωmmunem regulam baias Ita M.tura Miectorum petendum verum a resina, bi res Hicium est. I in kὸν hea a inrisinu Hane insertionem licet ego confutauerim, eidem tamen simile iste dieit, quod origo moralitatis in aetio ibtis humatiis 1 impositionem, de
te inattollem, de uisum ei a meae uocata sit Igitur iam ex ratiocinio Gar
Iaean aequi pollent hae propositio nec Nulla est regula boni Si tristi omnibus
hominihus communis, , Deus est aueto di lator legis naturae. Prior The. fis Hosa Est est posterior mea. Etsi mox cum totum meum um aditu. ,sisset, reatur, si quis e te is eum ina explicauonean meam legerit. Id. re
hoc antecedenter ad legem perse aequum is hon, parendique debitum. Dipiti res ν Coos e
787쪽
οις CAP. V. DE ORIGINE MORALITAT 1 ET
vulgiis credat honestatem' turpitudinem illam esse e linpositione homisissimis M. ne tuomodo meruerulo Num hine bipedi delini
thisi si ueraei Li-- - I ora malum Hanc thetin contradicliolis implieare ego arbitror Mox adducitur mea thesis, hute, si diis placet, sinu lAtimet hominum anguedenter ad legeru, set a straheauis is omni lege, in lifrentre, eo bonae, neque masae. Debuerat etiam noti omisiste G smus haec verba pro-βm nuci motu facultati ollarum I ORO iratis Audiamus aliud xttocinium Garlaeanum. Cum communis sit omni tutae rationali iustitia Deo, Angelo di homini, non erit morulitas in actiobus humanis ex impositione Dei quia absiurdum solet dictu, iustitiam Deilbere e sentiae suae rationem pinuo volituitam impositione diuina. Enim. ueto diuersissimae est indolis iustitia diuina a iustitia humana quilii, tuin i lae Tenti ita sit, haec nequaquam Eoque litati equitur iustiti iti ae inni 1 ilicii iii, iam in opitur ex impii itit ma Illi Dei l. ex Elle it xl liuitie per se lio
neci ego iustitia humana non habet estentiae suae rationem a placito volu istited impositione diuina Sleutinae hoc sequitur Dei hominis actiones tectae in multis eo ueniunt, seu Deus in multis eodem modo erga erexturas is stetit quo homines aduersius se i uicem gerem debent ergo ex eodem principio utriusque actiones promanant. suae supra iam die a simi repeterem hi attineti meque arbitror, quenquam deinceps ore tam flet borosim, quae VEL Tite M a dictio est civi ex eo quod ego olantatem Dei, eonni
im senis sit iuxtri regulas Analytiees Gallamnae me hoc ipsici omne ius natu missanditus euertere aut veterem meadi errorem reiquere Ciun nec diuinis stetis infrequens sit, vi secundum voluntatem leneplacitum Dei, k,ic ipolleant. d. quoqueris. V, 3.
788쪽
. . LCM L VI partes sumta Imperii civiles distincte empli rem, in.
ter has quoque tanquam partem firmae netest riam magnique usas ponderis reserebam examen doctrii arum, quae in uitate tradun-
gant,&si qui puhlieae leges abheseo ditier omnesque vias tentent obseciuium detrectandi, aut leges quique has sua aucto ritate tuentur subuertendi inde patet, quantum periculi ciuitatibu ,eor limiti rectoribus imitii leat, si in dact1ii Ias inu ut 1lic in sis aria et ii iii iii 1liis Iti 111 ibit sfinimi eluium imbuantur quae cum usta ciccine eluitatum, quem temper metum legique naturae eonuenientem praesupponimus nihil nobis negotii eum corruptelis rerum publiear it prauisque dominantium artibus, tes an til. re pugnant. Eoque concluti iii filiis V, liri in publie eiusta rimnisaei doctrinu, ut it i. t. tuae cum ne S, P ei trium ex rami, simul me nisi clarum api ista induemur. Cum autem mihi propositum no esset, uniuersam atro
na plene inqui, quod illud a Seouo operis, utpote quavis religio e pecu
lix alistra se sui S a teliu i vide et it igit, ii iis ni iebat mihi, proposiviis dis itietionem inter dogmata, quae non ua natura, sed tantum propter intempe.riem hominum turbas excitare possiunt, inter illa, quae sis natura animos h. ii ii ulli Ilibi Dalidas eluitates lil, Miunt. Circa priora dixi impediri quidem non possse, quo minus iste liones oriantur; attamen ne tument Dacem p
blieam per summum imperium estici posse, poena in conuiciatores . viii itiga tores statuta. Uerum talia dogmata, quae siue sub pecie refigimissis alio πυ- δε obtrudantiar, o naturaleas primi a scius Riarieae conuellum, de hytie e Piatiabiles inorbos is ciuitate producere massint, a summo imperio ciuili aut exa me reuocanda,& o ciuitate plane proieribendi stratuo. Ex hac isitur doctiliana tam alutasti ac necessaria, grandem nihi calumniam impingendi an iam arti piebat Iosv Scu Aagius, quam postea ipsus Q eius Nico Avs B MANNus impudentissime Croeitabat, velut a ni traditum sui steri reli gionem statui Reipublicae esse accommodandam, ird instrument uiui uilia bendam. Videbatur autem isthae, lumnia copo ipsorum eumprimis idonea, quodin quam maxime alaret ad irritandos Sacerdotum animos, quos sitii iam surciris in stros scire sperabant iis quod eadem Machiauello L feret tri bui quod nomen tantopere vulgo inuitum est. Et obdemacida est lio locorii id. Eris G d. k dete
789쪽
despuenda sit plusquam puerilis ruditas, quod indoli doctrimae tritarat en estum, qui ex peruersitatu hominum oriebatur, sanestissimam doctrinam v
Bianae impacti oblati i l: inlia utili eiu Italum repugnaret, aut a turbas generandas apta nata esset. Quo sane nihil rasili,suo aut impudentiis unquam inter antiquas illas me emitones religioni Christianae obieetium fuit Obiter quoque addamus at tuti exemplum, in quo singularem suam selieitatem circa vite mirandas diuinas Seripturas Dostra iste ostentauit. Nuper enim elapis
litiis 1 ital ominic t textu ui 1 XX l , leti tr. Illi idoneus citae priuii videbatur, expromendo in Regiam Maiestatem Sueciae, qualem terre et itum iuramentum requirebat animo simulque vide fide ει ob ellissi i ii alii tibiis lis si is debito a uditores sitos instrueret que occasione ex Lextu Ne a
e Sraniam Donantibus anquam lentimo ibo Domino e velut ex praetepto diui o obse uium adprobare deberent Cui lini locus Roman Mi 1 ad Re emi Daniae ad plicabatur, qui utique potes atem in ipsis haberet, occupatis
rum, quia si ii l lac et starItit ei isti 111U; a iter Ulli ratiLI sit, tu lit 1 i ii, teri actiostras irrumpit, aut quia inter vim lios item. potestatem legitimam nilii in P e L. ii iiiii: Rἰitina iacta inuasioue ii 1 it rum fides bluitur erga Re-
790쪽
usque malitia in venia hominum p recedi possi. Ex quibus haec est initae
Omnium t iiii Flt, xl e tun tibim Euangelium Christi m Cum religione aci.
itiirat ego, dum falla dogmata politica, ita specio religionis obtrudi solita, lyro1cribit it Plaudito, Lare t ill 21 Ilii t et litii 1i iitri lem ara eoi itineiit 6 ad ueprendum imperium clude tendunt, stram res in nem destructum eo. Patistitieet modo arii es nentumst destruelam qui palaaia eo separare instituit. Ἀl atra quoque iste bipes hanc meam a Tertionem : Religio quia nam et , it ille plin I, Lia la Latio iis, i lci ut ea lituitu et di , theti ex inses. et tiderit illit 1 non vite ius tractari potest, quam quatenis licimines per eandem vita in Ire est lin et is illen d irpnm tu . Sed Rhaten I Pep p .l 11 si lus animatum naratur, alterita disciplina est dispicer Sancti a patria mea Pu ilicorum puer docentur, quod erit Christum nulla sit salus. Iam autem de Cui isto non ius naturale, sed Theologia docet. Num igitur Ggs εκ Ius h vult, ut ius naturale viam alutis aeternae tradu Aut num ipsi probantur, quae
nego, ex Iure naturali, prout id nunc lese habet, salutem aeteritam inquari: Erigo nego eandem adquiri per veram religionem ex diuinis literis iiiii flam; Porinde ac siclicerem rana non potest, lares ergo nec eiconia. Non multo melior est haec eiusdem argumentatio, isti expedit ciuitati, ut ipsi perib-
ead politi ea publie doceantur Ergo erepasti ciuitatem personare religione Muhamedana in eatili Chine sum. Sane ego uti allami doctriam, ptae veru dax non perturbat, ea in ia