장음표시 사용
51쪽
se in horto , vel amaeno loco vigilantes haec operari exitistimant. Sic & interdum natura dum seminalia vata al-
leuiare studet priirigi nem, quam semen in membris eia scit,in de centu deformitas quaedam nefarii amplexu ς, aut basia comitatur. Ideo tantum honestatis nabitum hominem posse acquirere dicimus, quanta virtute phantast malae dissipari possint, quae per ibninia ingeruntur
dormienti. Rursus causae intrinsecae ab extrinsecis saepe mouentur,corpus quidem ab influxu coelo ru,& circumstantium elementorum contactu, R anima a Dco, vel
ab Angelo. Fieri enim potest,ut quas influentia coelestis materiae elementari,plantisque sormas imprimit, easdem caulet,& in phantasiae organo : sic & elementorum qu litates, quas circundant consimiliter ciliciunt. Et quia nonnulli natalibus constes lationibus non infimii locum in causandis somniis cocedunt, Astrologi per duodecim
domorum,& planetarum habitudines, quod quisq; somniando viderit, edicere conantur, aliqui s omnia lolius
Dei imnussiones cile dixerunt, quod si verum esset,brata non irequenter Iomniarent. Quorum magna pars est Demonii, permittente Dei summa prouidentia. Namq; inquantum homo reducitur in bonum, S retrahitur a malo,st bonorum opere, S induitria Angelorum, qui sunt medi j inter Deum, & homines. Sed indirecte dum homo retrahitur a malo, & promouetur ad bonum, per malos Angelos nobis in exercitium coniunctos haec operatio scri solet. Quorum proprium est tentare decipiendo, ut sub eorum imperio cadamus. Qui per anthonomasam tentatores dicunt vi ,ut sciant,& decipiant. Quam- ius aliquando tentat vir iniquus, ut Demonis cooper tor exiitat ; tentat vir bonus, ut cognoth at, & proin Neat ; tentat mundus a principio extrinseco,ratione obiecti, & caro ab intrinseco, ut materiam bathanae subministrent. Sed Deus tentat, ut scire sacrat alios, ut tenta
52쪽
Iob, ut patientiam demonstraret. Sed Demonis tent tio in fidei detrimentum se accomodat, inducendo contrarietatem. Et ita hominem in illa corruptione serilatum,affligit, ut aspectu alicuius delectabilis,lacita cogiis
ratione coneu piscat, vel ut irascatur, Deumque offendat, ct finaliter pereat in inferno damnatus: quam tentati nem nullo modo appeterem, nisi de vi ctori a certus es.sem. Nam cum non sine odio Deum habeant, ex malitia homines ab eius seruitute auertere quaerunt; superciiij nimia excellentia, qua diuinam potestatem usurpare nituntur, hominibus inuidentes ex lutea materia c positis, summo dolore charitatis affecti, quam in coelo
conseruare nequiuerunt, nihil curant eorum mei pgnam multiplicari, seq; affligi intensius,ex hominu perditione. Qui quoniam arma virtutis perdiderunt,daci su ne Lucifero, ut instrumento,& ut ultori diuinae iniuriar, &
executori diuinae iustitiae ad eos puniendos. Qui ubi cognouit subsellia coeli amisi ille, inuidia tactus intrinseca, ne unde ipse cum suo concomitatu eiectus fuerat, homo ascenderet,iota sua spiritus malignitate cςpit coaccha ri, lubrici serpentis tegmen induens, saeviedo musterem latenter decepit, Deum medacem significando. Nequaquam moriemini, sed eritis sicut Dij, quacunq; hora de ligno scientiae boni, & mali comederitis. Tunc sibilosuq virulentiae Prothoplaustos, & nos,qui in eis radica-
Iiter eramus, infecit, atq; totius posteritatis originem mille nocendi modis, milleq; mortis vinculis corrupit. Qui non solum in vita, sed etiam in morte imaginarie mouendo humores, aliquas imagines, quibus illa fit visio representantes, vexare non cessat. Qui etiam reserente Pythagora in corpora desae t humana: nam inimicitia posita inter Deum, S hominem, post mortem de eius medulla, quae in sede venereae voluptatis, & sipina dorsi est, serpens generatur. Qui cerebro deuorato, Per oculos exiens, reliquam Corporis partem depascit.
53쪽
o eallide serpens, o Luci seri satellites, o arma nostrae
militiae,o sagittar Demonum inextricabales,quam ana xa sunt haec vulnera recipienti. Cur concupiscentiae s inenta succenditis,ubi prius prauae cogitationis inclinationem consideratis λ Cur si vestrae primae suggestioni non resistitur,penatus ad intima cordis, dum non lentitur, ii labimini λ Certe vos valde acuti estis, atq; in decipiendo non sine sollicitudinibus callidi. Quis enim est
tanta animi sortitudine praeditus, ut vestras tentationes experiaturὸ Quonia in praeceps se dare stilet adolet cenatia, variarum cupiditatum seruore inflammas. Qui ait uenes in ipsa vivendi alacritate ardescunt , iactantiae praemittis frequentiam . Quia labor soridae aetatis animos nutrit generosos,ut recaletur juggeris. Quia flendi voluntas propter pios effectus,te vincit inuincibilem, oculorum humores exiccas. Quia obedientiae via, omnia asipera vincuntur, quae minus salubria sunt int rius facis optari. Quia in oratione languescens conue sionis laudat artificem, frigiditatis torporem seminas. lavit senectute cosectus, siuam incusat natura, quoniam oculi caligine apprimuntur, aures grauitate oppilantur,capilli defluerunt, facies pallore mutata est, dentes numero diminuti sunt,flatus grauiter olet, pectus pi- ita suffocatur, tussiq; liii seditur. curuatur statura, genua trepidat,talos tumor inflat, petes'; podagra inflammat. Et quia desectus senectutis optime a te consideratur, nusquam aditus futurq aeternitatis, talia impedimenta disquirens comprehendendos esse cogitas. Quias brietas nostri est tutela animi, impudicitiae, & inhon statis nutrimenta proponis. Quia militiae perseuerantia
fertur inextimabilis, concupiscentiae titulo exornas.
Quia i ustus nihil alieni iuris sibi assiimit nicuri; quod
suum est tribuit, & comunem seruat aequitatem, aliςna rapere , & quae ii uia sunt propria concupiscere, comu-nzmq; utilitatem negligere compellis. Quia bonitatis societas
54쪽
soci et as vas pretiosiim est habenti inuidiae tendis hon . rem. Quia abstinentiae sectator lautam ciborum praeparationem non inquirit, ut carnis vitia castiget; limenta quae gustui suauissima , ut gratissima sint, manifestas. Quia homo ad amicitiam copulandam se ingerit, ut potiora potius diligat, it tam minora, adulationis , as entationisq; modu paris. Quia omnis creatura illi ius amoriis copulare intendit, a quo habet esse, & vivere: in intellectu,ut contrarium oriatur, di s similitudipem gens ras. Quia pauper ut convcrsetur, benescia petiturus aliquem agreditur,per te a diuite respuitur. Quia diues necessitatem inopis, & infirmi calamitatem intelligit, nec subsidia denegat; sipe gloriae cupidus,ut hoc agat, cohor
taris. Qnia doctor alienorum improbitatem patientcristari,curiositatem non acuendo, sed charitatis opus .accendendo, per te Insensatus existimatur. Quia in fide Exercitatus, quem externa fraus instruxit, quod verbis promittit,operibus complex,& quia siperat, ut sede sp ret,& ocrosus variis tentetur in comodis,ii tentas iri umpis excubias. Quia sortis omnia virtutum ornamenta custodit, ae inexpugnabilis, quem nobilis prouehit pau matriumphi,aduertiis inimicum decertat, ut voluptatibus lumen charitatis extinguat,bladitiis eneruas. Quia corde humilem diuina claritas inflammat, quem neq; prospera extollunt,nec aduerta immutant, quodam ambationis vehiculo,charitatis doces simulare honestateiD. Quia Christi scruys secum sua nouisistima comemorat , ut qua morte coniti tutos gehennae flamma comburet,&quos gloria coeli ex pectat, ut ob lcaena cons derent, infirmitatis pulsas articulos. Quia liberalis si dat mutuum,nrhil inde sperat, spe gloriae aeterias largiens, ut fraudis
vcnena experiatur, latenter operatas. Quia magnanimus rerum omnium igit perturbationes, quia te extollere solet, inflatu, turbidum, inquietumque reddis. Quia religiosus libra iustitiae verba examina tirceicq; incedit,
55쪽
nec infra gelicitur,nec supra extollitur,meliori, qua potes,uteris arte,ut eum diripias. Quia patiens sua,& aliena mala tolerat,quae odisse, non est virtus misericordiar, atq; mansiuetudinis, non aequanimiter eum excrutias. Quia penitens in meliorem commutat suae vitae regu Iam,a maloq; recedit, atq; gemitu humilitatis attritus, mentem ratione munit, virtutibus'; animum roborat; saepe eadem in memoriam reuocas, ut reincidat, & cuncta, quae longo acceperat ululatu , in minimo consentudeperdat. Quia prudens tam quae sua sunt, quam ali na gubernat, nec de facili ad aliqua credenda illabitur, quae contingere possunt,animo cuncta praemeditans, in Omnia cautus ingreditur, ut terminos suos excedat,inuestigator rerum latentium ostenderis. Quia verecundus malum erubescit, in vita, & vultu laudabilis efficitur, ut reprehendatur m bono,virtutem tuae natur ε exerces. Quia mulier ab omnibus se abstinet, quibus Deo no poteit esse deuota, & omnibus virtutibus adhaeret, sine quibus coelum non ascenderet, quo nulla res maior, pluris existimatur, cum omnia illius agat consilio, sine quo, electorum vita onturbaretur,quot horas suae agit are tis,tot ministras tormenta laboris . Quia male morigeratus, dum carpuntur scelera, de peccatis corrigi negligit, & quo maiora vitia arguuntur, eo vitiorum vepriis laus inuoluitur, si non resecantur, semper eadem argumenta lacinorum iterantur. Latus panditur sceleri campus, largus facinori proponitur aditus, si tantis criminibus nolumus obviare, sicut qualitas est passionum, d bet esse remedium peruersorum. Qilos corrigere, cum
dementes sint,nil aliud est, quam oleum camino adhibere, ventis'; incendia superare. Et quia perdifficile ad disciplinae formam reuocantur, mallei durioris ictus experiri necesse est: aliter se in sinu illius inuenientur, qui peccatis gaudet alienis. Diabolus, quia vita hominis in
hac piregrinati ane, in hac.valle lachrymaru semper in aliqua
56쪽
aliqua tentatione occupatur, blanditur quotidie,ut d cipiat, atq; exterret,ut percutiendo frangat, persuadet, ut te in Insernum surripiat. Et tam diu faculam ignis occultat, donec altera veniat, ut simul ambas accendere possit. Certe si motus cogitationum consideremus,terribiles sunt, si mouentem, immoderatum, si bellatorem , sortissimum fallacemque admittimus. Tentationum igitur impulsu exerceri diuino moderante auxilio semper fuit laudabile. Multos belli exercitium victores reddidit, paci tq; tra quillitas victos Decertare igitur Oportet,ut inopinatos hostes leuius perseramus Et quia certaminis incertus est exitus, sortunaq; anceps , Marsq;
comunis,in quo aut vincitur, aut sortiter occumbitur. Et noller inimicus quanto magis nos repugnare conspicit,tanto erpugnare contendit. Semper contra eius impetus resistendum est, cui enim non resistitur,maior impetus roboratur. Qui & si quasi inexpugnabilis sua arma administret, contendendum est, donec sua arma d ponat. Nunquam Sathan alios impulit, vel tetigit, sed suggestione persuasit. Et illos seduxit,quos nafror conturba uir, quos illeccbrae,& alia malarum rerum incitamenta conliun psere, quos gaudium fefellit, quos metus oppressit, tuos admiratio dissipauit. Et quoniam omnes causarum lcrutatur effectus, ibi laqueos praetendit erroris, ubi quenaquam diligentius versari inspexerit. Ho
ribilis eii iste hominum conflictus, nisi usu, & ratione muniatur, sicut in unoquoq; praelij certamine, gloriae vincentis expetitur, sic per malo suggestionis assiduitatem, ariCrna sedlicitas expectatur. Semper ad victoriam pro 'tior suit virtus conitantiar, quam ad lapsum animi pusillanimitas. Demon qtua vetus,bonus miles semper fuit, qui non aperto bello, sed ex occulto semper attentat. Sicut dux Expertus in comuni periculo, litam uis inferior, insidians stib bonis ducibus, victociae palmam saepe reportauit. Et sicut ordinaturus bellum, illa prae ca-
57쪽
net, quae offendere solent, ut solem, visum eripientem,
ventorum turbincin sua sectentem, ac deprimentem,&holli uin adiuuantem tela, pulueremq; Oculorum aciem implentem. Sic Diabolus cauet, ne accedente die,id est Deo, faueat solis mutata conuerso,& ne tumuS, ventOrumq; aduersarij flatus contra seipsum oriantur. Tunccnim apte affligitur, quando in comuni certamine inuenit ali quem arte,& virtute exerci atum,quae saci te solet Prodelse,& sonum praestare victoriae. Et tunc nos solis, pulueris, turbinitq; globus obcaecat, quando in aliquo delicti vinculo Hbstinati, tanquam in marI mortuo, Deuquaerere formidamus. Et quod est in pugns horrore principalius, dum.naturam unius cuiusq; attendunt, se applicatione praebent, suae naturae virtutem erigendo, Vnde hominem ad peccandum aptum prospectauerant,exagitando, suscitando, contraria ministrando, & semper aduersa suggerendo, ut cupiditatem ad voluntatem desectat, & errore reincidat .cosultant. Occulta coniecturaliter perpendunt, nec poth suggeitionem repetitam abscendunt, &in directe scire possunt hominis voluntate,
id eiξ in cisectibus , sicut homi ncs, & tantosuhtilius,
quanto effectus fuerint magis occulti. Sic Ctiam cogit riones cordium cognoscuntur, & sic omnes nos tentare meditantur. Nam prout sunt in voluntate solus Deus. Futura enim ut futura iunt, nodum habent esse in sei sis, S cum omnis cognitio fit alicurus vera,& csse,& vcrum couertantur, impossibile eli aliquam cognitionem futura prospicientem sub futuri ratione, cognoscere cain ieipsis. Et cum differentio temporis scilicet pigiens, praeteritum, S suturym lcmporalem ordincin designet, quod deniq; crit in tempore , comparabitur ad futurum in futuri ratione. Et non est credibile, aliquam creaturam sutura hoc modo cognoscere: cum conuemat hoc soli Deo, cuius cogn:tio est supra omnem temporis ordinem,simplicique intuitu luper omnia simul stratur. Ita
58쪽
quod totus temporis decursus, & non aliqua eius pars ad diuinam operationem comparatur. Et ea que per omne rem piis aguntur , & sunt, praesentialiter haud sine conArmitate eius consipectui subdutur, & sic omnia intuetur , quq adinvicem secundum ordinem praesentis, praeteriti,& suturi comparantur: quod non potest, cuius intui tus est sub hoc temporis ordine. Sicut ille qui est in circuli medio, ut in alta specula constitutus, videt simul omnes, qui sunt per circumserentiam transeuntes, non sub ratione praecedentis , & subsequentis quo ad ipsum,quamuis videat quosdam pi scedetes, tamen quia cunq; fit, qui per ipsam circuli circumferentiam gradiatur; in ordine transeuntium , non videt nisi praecede tes. In causis autem suis aliqua sunt futura secundu potentiam tantum,cum qquali ter possint else, & non esse,& dicuntur contingentia ad utrumlibet. Alia sunt non solum secundum potentiam, sed etiam secundum rati ne causae activet, quae a suo essectu impediri no possunt, di dicuntur ex necessitate contingere. Aliqua sunt & si cundum potentiam, & secundum causam activam , quae a suo effectu possunt impediri ista dicsitur contingeiare, ut in pluribus . Et quoniam unum quodq; cognoscitur secundum quod est in actu, non autem secundum quod est in potentia , docente Philosopho pariter & admonente. Ea quae sunt ad utrumlibet in suis causis determinate minime cognoscuntur, sed siub disiunctione, quia erunt, vel non erunt, & futura sic cognoscere, nil aliud est, nisi noscere praesentem inclinationem causis ad effectum, quod non est proprie noscere futurum, sed prςsens. Ea vero,quae sunt in causis, ut in pluribus, &frequenter agentibus,non certudinaliter, sed per coniecturalem,cognitionem habemus: certius tamen ab Ania
gelis bonis, qua malis,atq; hominibus. Sed ea quae sunt
in causis tuis,& ex necessitate prouenientia per certituisi em ab homine, dc multo magis ab Angelis, quibus
59쪽
notior est causarum naturalium virtus, quam homini bus,cognosci possunt. Namq; cum ex speciebus inditis intueantur per simili rudines,quae directe sunt in eorum' intellectu, naturam specierum inspicientes, singularia cognoleant: & homini voluntas nulli conueniat, a quo eius similitudo elici possit: directe nec voluntas,nec voluntatis affectiones, pro ut sunt in intellectu, 'Angelis innotescunt sed cui subiacent secundum principale obielitam. Nam Demonum cognitio non est nisi coniecturalis, secundum quam sutura in causis sitis determinata non certitudinaliter cognoscunt. Et cum talium prs cognitio sit nati uralis, secundum ortus,& Occalus signorii, quae est istius naturae inferioris, cuius intentio est determinata ad unum,& est certa, & sine impedimento; vecampi pinguedine uberiores bona temperie germinare, supra modum non est irrationabile dictu, sicut futuram Eclipsim, coniunetioncsq; astrorum per species caus rum Innatas, prYdicere pollunt. Sic etiam Astrologi quq dam futura, quae ex motibus superioribus conlecuntur, in istis inferioribus cognoscunt,quae .causarum sub lunarium defectu impediri possunt, & talis cognitio talo est certior, quanto ad unum cstectum plures causis concurrunt.' virtus causarum innotescit. Sed sutura indete minata secundum caulam fallibilem, quae dicuntur ad utrumlibet, ut sunt ea quae dependent a voluntate in sera, Demones non cognoscunt, sed Iolus Deus, & cui voluerit Deus reuelare, sicut supra dictum est. Qua uis snt liisdam,quorum cognitio per causas naturales,vel signa haberi non potest, ct talia non nisi supernorii spirituum reuelatione cogno 'cunt. Qui ut eis fidem habeamus per somnia suturos euentus reuelare solent. Vnde est aduerte dum, quae dicit)Philosophus in libro,que scribit de somno,& vigilia, Diumationem soniniorum nec est contendere idoneum, nec omnino suadere. Somniorum quae dam signa sunt euentuum, quaedam causa, quaedam
60쪽
quaedam nec signum, nec causa. Signa sunt ea, que a corporis coplexione,& habitudine accidunt, quae etiam medici non negligenda autumant, ut in causas aegritudinum facilius deuenire possint. Signa etiam dici possunt, quae per reuelatione Dei,& Angelorum bonoru fiunt. Quaedam causa sunt, &occasio eventuum , unde cum quidam,mniasset se morderi a leone marmoreo, C his qui in templorum vestibulis cerni solent, die post ro cum templi fores praeteriret, conspecto leone dicebat , en noctiirnus hostis meus, & immissa manu in os
eius, a scorpione delitescente, ibi est lethaliter igitis ,
his proxima sunt somnia casualia, quibus extantibus nonnunquam euentus illorum eueniunt. Haec duo postrema somniorum genera,ita vanitate, & malorum spirituum Illusione circumuallata sunt, ut somniantibus
pestifera, & creatori odiosissima,ex sacris palam est. Sic enim quidam Demonum indicatione, quod est Dei praescientiam usurpare, & pelli sera eorum societate, diuinitatis honore plenos se simulantes, hominibus aliqua sutura coniectant: quibus etiam euenientibus,minime est crededum,cuin sint valde pernitiosa. Sic etiam Demonprimos parentes per diuinatione sesellit,dum ipsis scientia boni,& mali,esti pomi vetiti promisit, & post lapsum
humani generis ferme totum orbem terrarum Idolatria deprauauit. Qui in statu innocentiae Idolatriae facile nocontensissent, si dolos statim Demonum adnotassent. Nec solum quia futura cognoscunt,retibus bene di spositis, nos fallere nituntur. Sed propria virtute,quoniam immediate formam lubstantialem,vel accidentale, quoad motum obedientialem, producere possunt,ad duerminata p issiua coniungentes determinata activa,ex qua coniunctione aliquis naturalis sequitur effectus, ut pertrant mutationes corporalium,aliolq; motus, serpentes S caetera animalia per putrefactionem, atq; sudorem,