장음표시 사용
191쪽
C. I. De Peccati Natura, me. I 6 Ρraecepta tandem diverse possunt esse,
vel quatenus a diversis superioribus sunt , ut praecepta juris divini , ecclesiastici, ac
civilis; vel ratione rei praeceptae , quatenus scilicet praecipiunt vel rem specie diversiain, vel eandem rem , sed sub motivo proximo diverso. Porro praecipiendi motivum vel est proximum di intrinsecum , quod etiam dicitur operis , elique id , in quod opus natura sua tendit, E. G. Intrinsecum praecepti jejunii motivum est temperantia , motiVum eleemosynae est miserico dia . Vel est extrinsecum, ek dicitur moti-Vum operantis , eitque id , quod operans
sibi praestituit. E. G. Legislator jejunium praecipiens, honorem alicujus Saneti intenis dit. His possitis,
Specisca peccatorum Disinctio a dia verss non desumitur praeceptis , s. haec
eandem numero rem, sub eodem moti proximo praecipiant .
Prob. Furtum diversis praeceptis prohibetur, jure nimirum naturali , divino , & humano . Sed qui furtum committit , unum specie peccatum committit . Ergo specifica peccatorum distinctio non a diversis praeceptis desumitur, si haec eandem rem, Oc sub eodem motivo proximo praecipiant .
I inet qui Sacrum omittit die festo alicujus Sancti in diem dominicum incidente,
192쪽
168 De PHecat s. unum specie peccatum committit . Item qui jejunia violat quatuor temporum , quae incidunt in Quadragesimam. Item violans tum multoties renovatum , Quia licet diversa sint praecepta, eandem tamen rem imperant sub eodem proximo motiUO. Quod si diversa praecepta sub diverso motivo proximo eandem rem praecipiant, tuuc specificam Vistinctionem inducunt . Hinc qui jejunium violaret contra Votum jejunandi die Veneris editum , & contra Consessarii praeceptum eodem die jejunai di , & quatuor temporum eodem simi liter die recurrentium , triplex peccatum specie distinctum patraret : unum contra tempe rantiam a praecepto Ecclesiastico impositum, alterum contra Religionem , quam respicit votum , & tertium contra poenia teutiam a Consessario praescriptam, Dixi , sub diverso motivo intrinseco , ' Si enim diversum praecepti motivum sit extrinsecum, puta jeiunium ad obtinendam serenitatem, vel in honorem alicujus Sancti praeceptum , specificam non infert di-VePutatem uia cum motiva haec fines sint extrinseci operantis, non vero operis, diversae rationis praecepta non constituunt. Urop. II. Deciscae peccatorum dissonis radix
duplex e d prima est s actus diυersis oppo
nansur minutibus e altera , s acius eidem vir mi opponantur, modo notabiliter dimerso. Prob.
193쪽
C. I. De Peccat; Natura, oec. ID Prob. Peccatum sormaliter sumtum in oppositione ad virtutem consistit. Sed quaelibet virtus specialem & distinctam habethran Itatem . Ergo actus diversi oppositi virtutibus , vel eidem Virtuti modo notabiliter uiuerso, distinctam&specialem habent malitiam, cum in oppositis eadem sit ratio. Sententia asserens, specificam peccatorum distinctionem proxime desumi ex ob- aeolis diversis , lil idemi coincidere videtur cum nostra propositione , ut testantur ipsi Thomi tae . Peccatorum enim objecta specie distinguuntur per diversam cum lege repugnantiam : distinctam cum lege repu-. gnantiam habent Objecta per oppositionem ad di versias virtutes: quae virtutes cum haheant distinctam rectitudinem , Objecta eis opposita specialem & distinctam habent malitiam . Sed modus , quo nos peccatorum spec1es ditisnguimus, planior est ac facilior. haeresis , desperatio , odium L sta, blalphemia sunt peccata specie diversa, cum opponantur Fidei, Spei, Caritati, Religi Uni, quae sunt virtutes specie diversae. Item si una eademque actio diver-1is opponatur virtutibus , multiplex eriti specie peccatum . Sic una eademque Clerici percussio duas specie malitias contineti unam contra justitiam, alteram contra R i Ilgionem. , Hinc II. multiplex etiam erit speciei peccatum , si actus eidem virtuti modo ta-
194쪽
i o De Peccatis. men notabiliter diverso opponatur , quod triplici modo fieri potest . I. Si actus ad , yersetur diversis ejusdem virtutis ossicis. 2. Si eidem virtuti opponatur contrario modo. 3. Si eidem virtuti diverso modo, sed
Sint exempla. Idololatria, & superstitio spςcie differunt in moralibus; quia licet
eidem virtuti Religionis QEponantur , aduersantur tamen ejusdem virtutis ossiciis , Virtus enim Religionis non solum prohibbet, ne alius a vero Deo colatur , contra quod peccatur Idololatria sed etiam ne illegi. timo cultu honoretur, contra quod Peccm
tur superstitione . Prodigalitas , & Avaritis difformitatem habent specie diversam; quia eidem virtuti Liberalitatis opponuntur
modo contrario: prodigalitas nimirum per excessum , avaritia per defectum . Detrumo, furtum, & homicidium sunt peccat specie diversa , quia violant eandem vir tutem justiti e modo diverso , licet novcontrario. Nam diversa est ratio justitiam exercendi in fama servanda, ac in serva, dis bovis, & vit proximi . Sic e contrario diversi specie sunt actus, per quos justitia violatur nocendo famae, bonis, aut Pitast.
195쪽
C.I. De Peccati Natura, die. III
R. suaedam esse accidentia , quae comitantur , circumsunt actum moralem , aliquo modo ad evus malitiam conferunt. Dixi I. esse accidentia &c. quia sup-Ponunt peccatum in certa specie constitutum. E. G. In furto rem esse alienam, non est circumstantia, sed ipsa furti essentia, cum furtum concipi non possit sine rei alienae acceptione : es se autem grem magnam, vel parvam , vel eo in loco commissum , circumstantia furti est ; quia quamvis a . esset haec vel illa quantitas &c. adhuc actus esset malus in specie furti. Dixi a. aliquo modo &c. Nam aliter non censebitur circumstantia aestus moralis. E. G. Quod homicidium commissum sit manu dextera, vel sinistra, non est circumstantia moralis ad malitiam aetus influens. Q. II. suotuplex sit circum tantia in genere R. H. Circumstantiae sunt duplicis generis. Quaedam enim malitiam actus intra eandem speciem augent, vel minuunt , &dicuntur e reum tantiae aggravantes , Felminuentes I ut quantitas magna , vel Par H a , Va
196쪽
va in furto : quae fa ad mortalem malitiam addant venialem , dicuntur leviter aggravantes o ut sit quis quinque furetur carolenos, cum gravis furti materia sit quatuor. Notabiliter vero aggravant dicuntur, si malitiam mortalem addant actioni jam mortali : ut si quis plures aureos furetur. Quod si circumstantia peccatum transferat de Ueniali in mortale, dicitur auraυans in infinitum. Aliae novam peceato tribuunt malitiam specie distinetam ab ea, quae intrin secus actui inest , & vocantur circumsaπ-biae Deciem mutantes r ut si quis furetur in loco taero , praeter furti malitiam actui addit specialein sacrilegii malitiam . Interdum hae circumstantiae primariam peccati speciem actui bono tribuunt: ut si quis radpravum finem Vanagloriae eleemosynam
d. III. suomodo e reumflant ae speciem mutantes aiscerni pesnt p . R, Circumstantiae toties novam PG-cati speciem addunt, quoti eo actui addunt novam oppositionem vel diversis virtutibus , vel eidem virtuti modo notabiliter diversi'.
particularist is R. Septem communiter assignantur , quae hoc versu continentur : quis, quid ubi, quibum auxiliis, cur, quomodo, quoudo.
197쪽
C.I. De 'Peccati Natura, c. I 73Ωuis personae operantis conditionem vel qualitatem significat: ut in fornicante, quod sit , conjugatus , consanguineus , aut
assinis, Sacerdus. Guid non ipsum objectum secundum se quod circumstantia non est , cum adactus substantiam pertineat) sed ejus quantitatem denotat, ut in furto magnum, μparvum. Item collit itionem personae, cim a quam Versatur : ut si is qui percutitur, sit Parens, clericus, nobilis, plebejus. Ubi loci circumstantiam designat, an sit sacer, profanus, publicus. Uuibus auxiliis instrumenta vel adjutores , quibus peccatum commissum fuit, significat . E. G. Hominem occidisti veneno , aut aliquo instrumento prohibito , vel ope silcarii, daemonis, maleficii. Cur finem extrinsecum operantis perhibet , ob quam actioRem exercuit : ut si fureris ad inebriandum. Dixi, 'nem exini trinsectim operantis o quia finis intrinsecus operis non est circumstantia , sed ad elia sentiam aJius moralis pertiner , cum sit ejus objectum formale. Πuomodo modum actionis exprimit, num intense, an remisse, ex passione , eX malitia, ex perfecta, aut imperfecta ador
Ωuando tempus denotat, an die festo opera servi Ita exercueris , num parva, an longa mora ; num detractio longo tempOIe perduraverit. H 3 Νο-
198쪽
r74 Dir Peccatis. Nota , certum esse circumstantias speciem mutantes in Consessione esse exprimendas . An vero notabiliter aggravantes sint etiam manifestandae , disputatur inter Theologos: amrmativa sententia verior est,& communior.
γ f. IV. De Numerica peeeatorum Distinctione. Nota. Agimus hic de peccatorum n merica distitiinione non physica , sed morali ; cum peccata non sint quid physicum, sed morale. Actus enim voluntatis, in quibus potissimum peccata consistunt, possunt esse plures physice, licet moraliter sint nus; & plures moraliter , licet sint physi-Ce unus. Igitur tot erunt numero peccata, quot erunt actus voluptatis moraliter distincti . Sed ut dignoscatur, num actus minluntatis si physice unus, an moraliter pi res, sequens Regula tradi potest.
Numer eae peccatorum disiactionis ν
d x etiam duplex es e strima es , fi id m
inus entitative unus plura respiciae obiectare alia I tune tot erunt numero di incta steocata , quot estum objecta totalia violata .
unc solum peccata numero multiplicantur , quando sidem actus moraliter interrumpxn
199쪽
C. I. De Peccati Natura, dic. 273 Prob. I. pars . Si idem actus , eluentitative unus, plura respiciat objecta specie diversa , plura includit peccata specie distincta. Ergo a pari si idem actus physice unus plura respiciat objecta numero distincta, plura etiam numero distincta ped-cata includit. Ηinc inferes, eum qui unico actu plures homines intendit occidere , vel reipsa occidit , plura peccata numero distine sperpetrare; qtata licet actus sit unus, objecla tamen totalia, sive homines, sunt diversa . Item qui uno actu pluribus damnum infert; qui unicam blasphemiam in plures Sanctos prostri . qui pluribus unico sermone scandalum praebet ; qui hominem diis versi grneris contumeliis afficit vel in pluridius materiis de eo detrahit quia diis verso in genere honorem , & famam Iaddit'; qui una detractione plares homines infamat: quia quilibet homo jus suum hahet ad honorem, & famam. Item qui statuit per totam Qiladrage-fimam non jejunare , horas canonicas non recitare, tot peccata committit, quot sunt dies'. Sacerdos cum peccati mortalis conis scientia plures successive Confessiones avis diens , & absolvem , tot peccata committit , quot absolutiones impertitur . Idem dicendum de malo Sacerdote pluribus. successive Eucharistiam ministrante οῦ cum una Communio ab altera non dependeat.
200쪽
1 6 ' De Peccatis. Prob. 2. pars: tot scilicet esse peeoata, quot sunt actus moraliter interrupti. Nam interruptio actuum hic attendi debet in ordine ad Confessionem . Atqui Consessio est actus moralis. Ergo interruptio , quae actus in ordine ad Consessionem distinguit,
debet esse moralis. . seuandonam haec moralis interricisitis accidat ΘR. Actum voluntatis moraliter interrumpi , quando is nec formaliter, nec Virtualiter perseverat . Quod tripliciter accidere potest , I. per expressam retractationem : a. per cessationem ab actu voluntariam: 3. per naturalem cessationem , aut
oblivionem , aut distractionem , aut pee somnum . Sed ut facilius tradita Regula
applicari queat , distinctis quaesitis illam
IL . n peccata, qtiae laterias co summantur , ut hunt odia, haereses , des deria turpia, delectat oues morosae, moralia ter interrumpantur per quamcunque cess 3ionem etiam naturalem p ita ut tot sint numero peccata, quot sunt actus voluntatis in illa conlientient T. R. Affici Nam ejusmodi peccata cum in actibus voluntatis consistant , post9uam commissa sunt, nec formaliter, nec Virtu liter remanent, cum unus ab alio iann Pendeat. Ergo multiplicatis voluntatis actibus, multiplicantur peccata. Hinc poenitens in