장음표시 사용
361쪽
rre diiBIrim, an mortale sit consessus, quod scit et commisisse. Porro dubium circa haec potest esse varium. Ac imis quidem utrimque , seu purὸ negati cim , attamen non imprudens , quando nem- PQ Pro iatraque parte est fundamentum non omnino leve , quod quidem sissciri ad prudenter Guspicandum, vel formidandum, sicque importet obligationem ulterius inquirendi, attamera non sufficiat ad prudenter judicandum. 1. Potest es. dubium utrimque positivum , quando pro titraque parte est fundiimentum ad Prudenter judicandum. 3. Dubium partim positivit m , 'partim negativum , quando pro una parte est fundamentum grave , & ad pruis denter judicandum sufficiens , ast non pro altera , etsi pro ea sit fundamenitim pro formidine non omnino temeraria. Et hoc quibusdam dicitur dubium negativum. Si pro neutra parte sit fundamentum rationabile dubitandi , suspicandi, est dubium negari vum imprudens, &ejusmodi dubiis solent inquietatii saepe serupulosi , quae sine ulteriori inquisitione
contemnuntur : sine temeritate enim con-
po titemnitur, quod sine ratione oboritur. Qiiodsi quis ex prudenti ratione judicet de una parte cum formidine de opposta , est dubium vulgare ei Theologicum vero, quando intestinus inici u ramque partem suspcnsus haeret. His
Resp. Peccata dubia pro 'diversitatebit quandoque sunt , & quandoque non sunt E matella necessaria , & sub obligatione confitenda. Nam Iino. Si dubium sit utrili que δί' positivum de peccato commisse, seu ratio gravis sit pro commissione , & simul gravi, pro P. Reuter Theol. Mor. P. Iv. Z '
362쪽
isbertate , & innocentia , non est obligatio id confitendi. Est communis. Eatio est. οῦ quia tunc libertas est in possessione , a qua nemo de . jicitur per rationem tantum probabilem ; idque
verum censent Suar. Sanch. aliique communius,
etsi probabilius peccatum sit admissum ; n qne enim hic agitur de valore Sacramenti ; sed licet sequi sententiam verE , etsi minus protrabilem. Suscepturus tamen Sacramentum Poenitentiae teneretur elicere dolorem universalem,
ne id exponat periculo carendi effectu , aut etiaam valore suo. 1. Si certum sit, ad viri esse positum co D du- tra legem graviter obligantem , & dubium sit bio, an utrimque positivum , an gravis malitia sit con-maeia tracta. V. g. ad adsuerit plena deliberatio, certo de plenus consensus I habet quidem commu- commis nior . non esse obligationem confitendi , quia sum ple- dc tunc innocentia est In posscssic, ne : ante ne con- Actum enim illum postidebat ; an autem nunc senserua exclusa sit , dubium quidem est , at non pro- i
esse ad dubitantis eonscientiam et 'si enim timoratae est conscientiae , i & non solet plena
advertenter Deum graviter offondere , non tenetur confiteri in dubio tali et ex communiter enim contingentibus est prudens praeibmptio. si vero est conscientiae laxae , parumque timoratae , & solet consentire cum plena advertentia, ad malitiam gravem , tenetur confiteri ; quia ex communiter contingentibus praesumptio est contra ipsum.
. Si peccatum grave certo sit commis sum . & dubium si utrimque postivum , ariss illud consessus , probabilis quidem est sentenria mulcorum , quod non tenearis de nuci
363쪽
. De Con sone. 3ss,nfiteri: ed quod , ubi legi probabiliter est
iis factum , ejus obligatio hic &nunc sit in ria ; verum consermiter dictis i. P. N. 3posita sententia videtur probabilior ; quiax est in possessi ine. Excipe , nisi praestim. io sit pro Confessione , liti, si quis Dblitus sic llicite conscientiam cliscutere , & rite coii fi is : tum enim in dubio prudcnter praestinati, sensessum esse peccatum , de quo dubica . . Se 's si obiter , & non. cum debita diligentia ista
. Si dubium sit negativum pro libertate , dc
sitivum pro obligatione , v. . si dubites, a. .
rtum peccatum com naiseris , aut certo com
issium sis confessiis motivum probabile tibi, quod illud commiseris , aut non siss , at non sat motivum probabile pro tua li- rtate , etsi aliquod si non omninb leve , re- ris confiteri ', quia non potes prudenter judire, te non peccasse , aut este confessum,addote lex est in possestione. '
ue. Si dubium su putὶ , vel utrimque negam,
hum , an pcccatum commiseris , spectata tra ratione probabilius non teneris confiteri, icoque poccata pure negative dubia nonareria necessaria Confessionis. . Itain. g. Marchant. La Crois n. 6O9. Viva d. ia
re mulat contra multos , praevertim Antiquos , T ii tamen , teste Ulloa, & Viva, non orn-lis eodem , quo nos, sensu acceperunt du-lim negativum ; sed aliqui locuti sunt dedu- . o nWativo pro libertate , & positivo pro ige ; alii non distinguentes inter dubium , t . sitivum , & negativum intelligendi sunt fi- ut de dubio positivo , alii de dubio , an ad- .. Z1 vela
364쪽
verteris ad gravem malitiam in commisso acta graviter 'malo. Probatur autem sententia nostra imδ. Iadubio melior est conditio possidentis ; atqui ' in hoc casti libertas possidet ; nam in priori ad dubium libertas est certa , quae per ratio ' rem , non suffcientem ad prudens judicium, a possessione excludi non debet. 2. Juxta Tirid. Sess. I . cap. ta Can. 7. non est obligatio consi endi peccata , nisi mortalia, quorum poenitens Diemoriam , vel conscientiam habet et arqui dubius purὲ negative, de peccato coni misso non habet hujus conscientiam, vel memoriam : nam meminisse non
importat solam suspicionem, aut quodcunque etiam improbabile dubium ; sed saltem opinionem probabilem r abas, qui nega ivὸ tantum dubitaret, an solucrit debitum . dixerit horas , impleverit votum , meminisset , enon satisfecisse obligationi suae, & satisfecisse,
adeoque adhuc teneretur , & non teneretur.
quod falsum est. Unde rectε Aristor. L. de
memorιa , quem sequitur S. Tliom. ait: Cum anima memoratur, pronuntiat se velyrsut a
ditisse aliquid , et et se usisse , vel intellex'sse δProinde , ut poeniten, dica ur memini ste peccati, non siissicit dubium negativum, &suspensio
Si respondeant Adversirit, de peccatis dubiis haberi memoriam , & conscientiam dubiam. Coni ra est imb. Concilium intelli- pendum est de memoria , & conscientia abs I ', & simpliciter prolata , & verba ejus insensu proptio sunt accipienda', praesertim cum, exactam promisi rit de Confissione doctripam hau vcro memoria , de coniciuntia negati v ε. ' dubia
365쪽
bis' non est absoluth , & simpliciter talis, constat ex jam dictis , tum ex eo , quod aio dicere simpliciter possit se meminisse, conscium csse ejus, de quo negative dubia
Unde dicit S. Serv. de interiore domo II. conscientia es cordis scientia. Et S. Om. I. p. q. 29. a. I. Conscientia importae inem scientia ad ahquid : nam conscientia fur cum abo βιentia. Contra est ado. Si
d. comprehendit sub memoria , & con-ntia etiam dubium , ex eci erit obligario fitendi peccata etiam positive dubia , quod/ersarii communiter negant. Contra est Si verum est , quod dicitur . ergo scrupuinis piisset dici habere conscientiam peccati,d se commissile valde timet, &c. Unde aerito dixit GormaE , oppositam senteni esse certam. Argumenta , quae Adve aflerunt pro se , pariter militant contras , probarentque , si quam vim haberent,ata etiam . post ivh dubia esse confitenda, quis probabilius ιudicet , se non pecin
ittamen fatendum , pro quiete conscien-zonsultius esse , peccata dubia , per se lo-ado , confiteri ; quia oriri facilE potestetas , an fuerit ratio probabilis pro libe Et sic habet praxis fidelium , quae tamen gationem non probat , sicut consuetudo itendi venialia non probat obligationem eR
ixi : Per se loquendo : nam non expedit, rupulosi sua dubia confiteantur; quia pleriae sunt ex levi, vel nullo fundamento, 'lue inducerentur in gravissimas , perpe- 'iue molestias , & anxietates cum detri-
366쪽
mento valetudinis,& proseistus in spiritii. Dein, , qui solitus est iothcite exaininare se , & exactε eonfi eri u dein dubitet, an omnia sit rite con-'fosi ut, conluttitis est , ut non repetat anxie ex eQ, quod non recordetiit, te hoc, vel illud peccarum rccte explicasse aut consessum esse t sic enim non erit repetendi finis. i . t
Quomodo peccata mHrtalia in ConseD: sione sint explicanda . '
- Resip. Jure divino, per eloquendo, omnia Sὸeuis & singula mortalia in Confessione' expoliem dum isama sum , quoad morali diligentia fieri pomerum. sunt in conscientia , secundu- nusserae , speci que moralem infimam, & cir- mstantias speciem immutantes. Est de Fide. Probaturi ex Scriptura' Joannis ro. Quorum
remiseritis peccata , remi tuntur eis , S qu -m retιnueritis, retenta sunt. Ubi Christus
Apostolis , & eorum in Sacerdotio Succe rii hus confert. judiciariam potestatom remittendi Peccata ;l quae exerceri non potest exacte , &ut per se convenit, nisi cognoscantur peccata tum quoad suam speciem , tum quoad numerum t dispositis enim impertienda est absolutio , dc injungenda est conveniens satisfactio, id quod, 'prout oportet, fieri non potest , nisi peccata omnia secundu n fram speciem , Mnumerum exponamur ; & hinc, qui in neces s . Me non potuit sua peccata quoad numerum di speciem exponere, tenetur ad id postea , ubi in poten: ia fuerit suo lata. Probatur 2. ex Tr d. Sessi a 4. Gn. 7. ubi definit, omnia, M
367쪽
fingula peeeata mortalia , quorum memoria ex debita , de diligenti praemeditatione habetur, etiam occulta , & circumstantias, quae peccati speciem mutant, jure divi no oportere confiteri , idque ad eorum remissionem necussarium esse. Dixi i. Per se loquendo r nam in casu neces statis, ubi non possimi exponi omnia , sufficit exponere ea , quae possunt exponi , aut, si nullum possit, se in genere accitiare : tunc enim si huc servatur ratio judicii, quantum humano modo servari potest hic & nunc. Dixi 2. Quoad numeram moralem e quia, aum numerum physicum exponere saepe sit impossibile ; Christus non requisivit, nisi ur exponatur numerus in aestimatione humana. . Vid.
dicta de peccatis I. P. a N. 348. Dixi Quoad lyeciem insimam ; quia alias
natura, malitia , & gravitas peccati non cognosceretus a Judice Sacerdote. Unde nec susῆ-cit . quamcunque speciem infimam explicare, sed explicanda est illa , quae admissa est. S e peccare delectatione turpi, & se exponere proximo illius periculo , etsi peccata sint ejusdem speciei , male tamen confiteretur, se delectatum esse , qui se tantum exposuis Iet proximo delectationis periculo. Item , ejusdem speciei peccata sunt, furari quinque , & furari decem,
attamen furatus decem non rectὶ confiteretur dicendo : flaratus sum quinque , aut contra. Caeterum , qui non posset explicare speciem i fimam . potest autem subalternam , hanc tene-xetur explicare , ut, qui sciret , se peccasse contra Justitiam . &nesciret, in qua materia, te neretur dicere, se peccasse contra Justitiam,
sed nescire, in qua materia. buo , qui scirer,
368쪽
sco PARS IV. TRA . V. se peccasse graviter, x nullius speciei recordare
tur , . dcberet se accusare de peccato mortali in
. Dixi . Quoad morali diligontia fari
is test : plus enim Deus non requirit sed voluit, ut docet Trid. peccata , quae post diligens eXa-
en non Occurrunt memoriae , in eadem Con
festione includi , & indirecte remitti dispo-
Dixi s. Prout sunt in conscientia, ut nempesqui novit certo, se peccasse, confiteatur Peccacatum, ut certum 8, qui dubitat, confiteatur , ut, dubium; qui scire potest numerum certum,confiἰ eatur certiun ; qui non potest invenire , nisi dubium, confiteatur dubium , prout conscie
tia IKr prudens judicium di stat.
3r I. Exliis deduco I. Tenetur poenitens , per Quale se loquendo, diligens examen conscientiae an
requi- te Confessionem instituere : cum enim tenearatur tur n crum , &speciem confiteri, etiam ιeoxamen netur, quoad morali diligentia potest, ea scire, conseri adeoque & se examinare. Dico : Per se loqσntia Z quendo : nam, qui certus esset, se non peccasse graviter , aut semel tanti1m , posset hoc , vel , aliud ex vita priore confiteri, & absolutionem accipere sine ulteriori examine. Quanta au tem diligentia ad examen sussciens requiratur, non potest una regula definiri ; Doctores comm muniter docent, requiri tantam , quantam homines diligentes adhibere solent in rebus f riis, & magni momenti; sed monent, spectan . das simul esse circumstantias , quales sunt ima, lapsuum frequentia in confuso jam cognita: nam examen diligentius requiritur in eo , qui peccavit in consuetudine. χώ. Tempus, quod imercessit inter ultimam,& praesentem Confessio-
369쪽
De Confessione. 3cr nem di si enim longius est , major quoque diligenda , per se loquendo adhibenda est. 3tia.
Status poenitetvis si enitia hic timoratae sit conscientiae , minus temporis requiritur i, quia talis peccatorum gravium non facile obliviscitur. 4ta. Poenitentis vires, ingenium, memoria , Sc doctrina di in sagacioribus enim , & doctis major , caeteris paribus , diligentia requiritur , quam in rudibus major in sanis, quam In periculosὸ decumbe ibus p quia Deus accommodavit legem suam, viribus hominum.
. Caeterum experientia docet , ut recte notarunt
Vasq. & Lugo, rusticos, aliosque rudes raro se bene examinare , & prudentem Confessarium aliquot interrogationibus plus proficere, quam illi sibi relicti longo examine, quamvis cone
tur omnia in memoriam revocare. Unde tales , si diligentiam aliquam adhibuerint , non facilε sunt remittendi , ut se examinent , etsi aliquis defectus advertatur sed eum suppleat Confessarius , quod recte, praestare poenitentis , sibi relicti, ruditas vix poterit. Universim satisfacit, qui recogitat, ubi quovis die fue-xit , quae negotia gesserit, quid in iis circumis
stantiis cogitatione , interiore affectu, verbo, opere, vel omissione deliquerit 3 Quomodo domi, in templo, in conversatione cum prox, mo se habuerit 3 Nec necesse est , ut eadem vestigia relegendo iterum , iterumque rim tur et mediocris enim diligentia sussicit ex communi DD. & ordinarie propria conscientia testimonium perhibebit , num dρbita diligentia huic examini si impensa : nam , si quis
sincere volens omnia peccata coissileri , invocato divino auxilio , examen suscepit , eoque finito non audiat latratum conscientiae , .non
370쪽
nimis laxae , nec scrupulosiae , is tino sibi per- suadebit, se suae obligationi satisfecisse : Conscientia enim non iiteret, si quid culpabilis ne- gligentiae subesset. Atque haec dici a sint de eo, qui se graviter peccasse , prudenter suspicatur etsi enim de hoc prudens dubium non habeat ,
, , aut, si illud grave occurrat quidem, putet ta men prudenter, aliud non latere , minor diligentia requiritur p imo scrupulosis nimia inquilitio vitanda , omnibus maxima cura impen
denda , ut dolorem , & propositum serium, &essicis habeant. Quod si quis a modico tem
pore confessus v. g. a duabus, vel tribus heb- domadis, exprimat numerum parvum incertum peccatorum palbabilium v. g. dicendo rHac septimana circiter quater fornicatus sum , . Vel t 'me pollui : merito redditur suspectus de defectu examinis , quia peccata, praesertim e terna , & non ab adco lorigo tempore commissa , facile in numero certo invenientur in
examine diligenti : unde talis adigqndus est .
3. I 2. 2. Qui, adhibita morali diligentiὶ, non po-
Si non test deprehendere certum numerum, tenetur ex
venia' primere magis sibi veritimilem , adjectis parti
tur nu culis a plus minus, vel circiter. meru3 Quousque autem illae se extendant, pruden-σertur. tis arbitrio aestimandum est : neque enim numerus modicus , qui illis implicite compre- uuan henditur, aestimandus est absolui Ε, sed respe- , tum Om' chive ad numerum , cui adjicitur et quo enim, portet hic major est , eo major intelligitur excessus , part c qtu per eas voces comprehendi potest , V. g. la circi excessus modicus respectu quinque, vel sex est ter i unum 3, respectu vero decem sunt/ duo, & re-