장음표시 사용
201쪽
16a Ap DE IGNI saccurate explorare, non semper nobis ccincessum est unde patet, huncce modum latentes mores
indagandi facilius in nostris, quam aliorum pre pennonibus diiudicandis, usurpari.
Cum etiam pro diuersitate aetatis ipset tem
telligit. Hinc si signa temperamenti cholerici, aut melancholici in aetate iuuenili se se prodant. probati ratione inde colligere licet cholericum vel melancholicum qinperamentum primas in eo tenere partes, eiusque propensione in mores, etiam esse metiendos.
Praeterea adsigna causalia refero res externa quae non quidem persi causae morum sunt, sed tamen ad eos alenda fouendos, ct excitandos, Occasionem stippeditant. Unde simul patet. verosimili xprobabili saltem ratione ex hiis smis aliquid colligi, cum inter signum, temsigno denotatam, nullus hi nexus necessarius '
Huc pertinet, quod nonnulli dicunt, nobialitatem esse signum ambitionis. Quin omnia, quae de moribus nobiliuinin plebeiorio imis perantium' subditorum diuitum paupe- mn fortunatorum talarorum, disputauia
202쪽
mus, commode huc referri possunt. Ut enim honores, diuitiae, id genus res aliae, excitantidae &fouendae cenae propensioni aptae sunt, haverosimili quadam argumentatione, homines, qui eas possident, ista etiam propensione gaudere, recte inde colligitur.
Equidem sateor haec signa seorsim sumpta. parum probare nihilosecius tamen 'si cum aliis iungantur, suo robore pollent. α minime sunt
signa non eausalia, in naturalia xm alia diuisi. Ad naturalia omnia ea refero,quae physiognomi recensere solent, quae naturalem X neis cessarium nexum cum temperamento hominis, adeoque re eius propension e habent, licet eausa eius rei omnes serie, qui in hoc campo desudaisruhi, fugiat.
Aristoteles nouem signa recensit, quae huc referri posint. Colligere enim physiognomos aliquid dicit ex motibus ex Muris ex coloria hus ex motibus in facie apparentibus. ex aeo
itate e voces ex catne ex partibus, ex Cgura corporis.
Seipio Claramontius autem haec otianis ad tria reuocas cψata, remperamenta scit acetin eorum ariet ism, conformationerpartium α motus a desu.
203쪽
denique corporis Temperamentum autem cluae huc pertinent, ad signa causalia iam et
Refert tamen idem Claramontius ad temperamentum colorem, laeuitatem, carnem de quibus adeo obseruandum, quod, quatenus de pistemperat mo nos certiores reddunt, mores quoque hominum x inclinationes indicant. Si umidus rubicundus color in facie pro signo temperamenti sanguine habetur; unde is res hoc temperamentum sequentes, exinde conisiicere licet. Atque ita intelligitur, quo pacto horum signorum eadem sit ratio, ac ipsius tem '
intus autem tum in genere, tum qui in facie*pparent, ut etiam vox ipsa ad unam merito reuociantur classem,&si accuratius rem metiri velis. non tam morum, quam ametitum signa sui
Nihilosecius cum affecti ut supra probatum, inter se sint colligati, signa affectuum, etiam eo Vsque signa morum erunt, si inde intelligamus, aliaquein ad hunc vel illum affectum valde proclivem esse. De colore aliisque signas physiogn micis eadem ratione est censendum
Sie si motibus in facie, vel colore college ris, hominem subinde in irae affectum erumpe
204쪽
PROPE NI ID NUM HvMAN. 6sre, quem tamen eousque cohibere sciat, ne per
verba aut facta se prodat, probabili quadam ratione inde colligere licet, ad ambitionem Lad mores hinc promanantes, eum procliuem esse.
. . Quini deri potest, ut haec sigra praesertim motus corporis, immedigie propensionem &4nclinationem mentis denotent, cumprimis si celeritas aut tarditas in illo obseruetur Ueterum scitum est, ex incessu dignoscendum esse virum. Sic incessus grauis ac lentiis signum est ambitionis. Homines enim ambitiosi ut nihil non agiliat, quo auctoritatem & dignationem sibi conciliensia leuitate omiti, adeoque celeri incitato incessu abhorrcnt Quemadmodum vice versat constanso mollis motus, atque incessus,pro signo animi effoeminativi mollis, voluptatibusque dediti incompostus autem . sc incurius , pro signo animi, opibus diuitiisque inhiantis habetur.
De voce itidem nonnulli obseruant, eius qualitatem animi propensionem indicare. Sic voeem acutam pro signo animi mollis, di voluptatibus dediti habent. Grauem contra aninuim foris' rem intrepidum, adeoque ad ambitionem propensum significare. Sed experientia repugnat,
turpiterque liliuntur, qui semper remitate ha-hereputant.
205쪽
Tertia elassis partium scilicet consormatio, Lguram quoque tum totius corporis, tum singula. Tum partium,sub se complectitur. Haec prolixe Claramontius exequitur,4 si quae ab eo tradun. ' tu recte se habent, maximam partem autem sola Obseruatione. 3 experientia constant saeile ad nostras hypotheses accommodari possunt.
Attendendum nimirum tum ad ametrium . tum ad morum4 ingenii, de tum huius,tum illoriim cum temperamento corporis, connexi
nein Namque si parthim conformatio, aut huius vel illius partis figura, audaciamis fortitudinem arguit, probabili quada ratione inde inserre licet,eosdem homines ad ambitionem.& mores hinc consequentes, esse propensos
RursisIIgnaphysiognomica ibi redensis insigne dc excellens arguunt iudicium, iterum haud male inde collegeris, eosdem holnines ambitione agitari,in ad mores hinc resultantes magna Propensione serta
Et haec quidem sunt signa quae naturalia vocavimus. Ressant praecipua, stilicet mor fia. Hae ero licet itidem posteriori sumantur, cum sint essectus propensionum animi. Ce-
206쪽
tera omnia tamen xcertitudine, Meuidentia. vincunt sed maius adhuc robur, si reliqua etiam signa conspirent, accipiunt.
Pertinent hue verba iacta. aer verba au- rem non tam singulas voces, multo minus sonuin, ct pronuntiationem, quam totam sermonis stru-
, intelligo. . f. XXX. Nimirum singulae quidem voces viterdum de
assectu testantur,notitia autem crebrioris affectus. in notitiam propensionis nos ducit sed integra tamen sermonis structura, clarius xeuidentius. animi inclinationem nobis pandit.
Fit autem hoc duplici ratione indirecte aiuaere te. Indirecte, dum ex habitu sermonis colis igitur, an in ingenio iudicium praestet, an vero vis imaginandi, an denique memoria praeponde ret. Hinc enim rursus, ob arctissimam ing nil cum moribus connexionem, de animi propensione ficile iudicare licebit.
Nimirum qui iudicio pollent, sermonis genere utuntur breui, neruola, accurato, paucis verbis profundissimos sensus occultante.
Praeterea iidem dum magna ubique tune 1 circumspectione, aliis non temere credunt,
ct hine suspicaces fiunt, neu se ipsos aliis pro- 4 dant
207쪽
dant, occultare aegere sensus sueti sunt , unde facile in obscurumis ambigum dicendi genus incidunt. Qianquamin alia huius rei causa esse possit: cum qui melancholico temperamento gaudent, xsuspicaces sint,in in loquendo obscuri haud raro, ambiguique.
q. XXXIV. Contra qui voluptatibus dediti sunt, ut ima .
natione florent , ita ut plurimum tantur serm nis genere aperto, plano perspicuo, profluenti: interdum sectantur acumina xsuasitate is uus commendant.
I. XXXV. Quod si eiusmodi homines iudicio plane desti.
tuantur, in ineptam garrulitatem omn e eloquentia abit.
Quibus autem excellens contigit memoria o vix unquam ex suo fundo, quod laude dignum sit. proferunt dicta, verba sententiaeque aliorum, utramque apud eos iaciunt paginam. Haec a tem cum non semper aeque feliciter inter se iungant, sermonis genus hiulcum praeceps, male cohaerens, nec sibi constans, liud iniri necesse Q.
f. XXXVII. Quae eum ita sint patet quo pacto etiam ex scriptis, cuiusque mores' propensiones indagari possint. Si enim via hactenus e posita procedatur, facile quaenam ingenii pars
208쪽
PROPENsIONVM HvMAN. 369 in eo excellat, ceterisque praestet,intelligitur,vnώ rursus morum capere documentum
Et ita quidem indirecte ex verbis mores inda .gamus. Directe ueni sit, si ad obiectum sermonis liligenter attendamus. Hic autem obseruanta dum, quod nolinunquam aperte homines loquantur, aliquando autem aliud verbis prae se ferant
si prius fiat sine ambagibus in mores aliorum penetrare licet. Sic qui nihil aliud quam conuiuia, compotationes, delicias, voluptatesque venereas loquuntur, de iis haud dissiculter iudicaueris. eos voluptatum cupiditate teneri. 'g. XL. Quod si autem ita loquantur, ut sua celare vitia annitantur, ad duo attendendum primo ad ea quae ipsi quidem pro non turpibus, aut plane honestis habent, sed quae tamen cum rebus ad hane aut illam propensionem pertinentibus arctissimo quodam vinculo colligantur. , XLI. Multos videlicet reperies, qui scortationes, vagasque libidines, compotationes 'ehementer palam detestantur interim sibi temperare nequeunt, quo minus choreas, honesta
209쪽
a Ap. v. cs Icut, ut vocant, cum foeminis cbmmercia, ad genus alia,ut ingenuo homine non indignaraut laudent. aut probent.
Deinde attendendum ad ea, quae enixiori studio a se amoliri annituntur vitiorum haec est indoles, ut quo altius pectoribus insidentie,rerat ri contentione, qui ea dissimulant, suspicionem eorum essugere annitantur Hinc homines impur; libidinibus deditos, subinde acerbe in eas inuehere , aut suam etiam palam depraedicare ea.
Ex factis denique docum statum morum te tissimum capitur idqueidentidem duplici ratio. ne indirecte A directe.
Indirecte quidem cum videorus aliquem iis actionibus aut vitae genere deleelari, ad quod aut excellens iudicium, aut insignis memoria, aut si gularis vis imaginandi requiritur.
Eodem modo ex fata istud colligitur, cum videmus homines admodum propenses esse in certos assectus qui hanc aut illam animi propensionem comitantur Qui crebro ira-
ie vexari credas. iii ad amorem aut foeminarum, aut cibi, potus, facile inflammatur, autolii sectatur, is voluptati-
210쪽
bus deditus censebitur. Rursus quem inuidia urit, is hoc ipse auaritiae se non immuuem esis
Directe denique ex factis hoc intelligitur, si quis palam ea omnia agat,ad quae praua sua propensione impellitur. Qui in popinis latitat.
compotationibus, scortationibus nec finem nee modum ponit, hunc nemo non pro homine voluptatibus immerso reputat. De ceteris animi
propensionibus idem iudicium esto.
Ast magna hic opus est cautione. Primo namin . que inquirendum, an per naturae propensionem, an vero per consuetudinem,' habitum inuita etiam natura contractum, iste quis indulgeat
Deinde, si omnia aut quaedani temperamenta, aequali fere aut non multum a se distanti propor.eione inter se sint permixta, adeoque non facile etiam discerni queat,quaenam eminens ceterisque praestans sit propensio, sedul cauendum, ne tali propensioni primas demus partes, cui secundus, aut terti docus erat tribuendus.
Nimirum eiusmodi hominum actiones coo ore quodam sunt allutae ' ex utraque pro-